Må
In “Må vi bruge det fælles mødelokale?” drukt Må toestemming uit: mogen. Het staat aan het begin van een vraag om toestemming; een bruikbaar patroon is “Må vi bruge ...?” voor “Mogen we ... gebruiken?”
vi
In “Må vi bruge det fælles mødelokale?” betekent vi “wij” en is het de groep die iets wil gebruiken. Het staat als onderwerp bij een werkwoord, zoals in de volledige vraag “Må vi bruge ...?”
bruge
In “Må vi bruge det fælles mødelokale?” betekent bruge “gebruiken”. Na Må staat het als de handeling waarvoor toestemming wordt gevraagd; gebruik hetzelfde patroon met Må vi en een handeling.
det
In “det fælles mødelokale” betekent det “het” en hoort het bij mødelokale. In “Det må I gerne” verwijst Det naar de gevraagde handeling en betekent het ongeveer “dat”. De betekenis wordt dus bepaald door de volledige constructie.
fælles
In “det fælles mødelokale” betekent fælles “gedeeld” of “gemeenschappelijk”. Het beschrijft dat de vergaderruimte door meerdere mensen of groepen wordt gebruikt. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft.
mødelokale
In “det fælles mødelokale” betekent mødelokale “vergaderruimte”. Het benoemt de ruimte die de gesprekspartners willen gebruiken. Het kan samen met een beschrijving vóór het zelfstandig naamwoord worden gebruikt, zoals in deze volledige woordgroep.
I
In “Det må I gerne” betekent I “jullie”. Het verwijst naar de mensen die toestemming krijgen om de ruimte te gebruiken. De hoofdletter staat hier ook omdat het woord aan het begin van een zin staat.
gerne
In “Det må I gerne” maakt gerne de toestemming vriendelijk en bevestigend: jullie mogen dat gerust doen. Het hoort hier bij må in de constructie må ... gerne. Je gebruikt deze combinatie wanneer je toestemming geeft.
men
In “men hold rummet pænt” betekent men “maar”. Het leidt een tegenstelling in: eerst wordt toestemming gegeven, daarna volgt een voorwaarde of instructie. Het kan aan het begin van een tegengestelde bijzin staan.
hold
In “hold rummet pænt” betekent hold “houd” of “zorg dat iets blijft”. Het is een directe instructie om de ruimte netjes te houden. De vorm is de gebiedende vorm van holde en wordt gebruikt met een object en de gewenste toestand.
rummet
In “hold rummet pænt” betekent rummet “de ruimte”. Het is de bepaalde vorm van rum en is het object dat netjes moet blijven. De combinatie “hold rummet pænt” geeft aan welke toestand je van de ruimte verlangt.
pænt
In “hold rummet pænt” betekent pænt “netjes”. Het beschrijft de toestand waarin rummet moet blijven; pænt is de vorm die hier bij rummet past. Je gebruikt het na hold om te zeggen hoe iets gehouden moet worden.
for
In “for andre mennesker” betekent for “voor”. Het geeft aan voor wie het netjes houden van de ruimte belangrijk is. De vaste woordgroep “for andre mennesker” kan worden gebruikt om de betrokken personen te noemen.
andre
In “for andre mennesker” betekent andre “andere”. Het verwijst naar mensen buiten de groep die nu in de ruimte is. Het staat vóór mensen in de woordgroep andre mennesker.
mennesker
In “for andre mennesker” betekent mennesker “mensen”. Het is de meervoudsvorm van menneske en benoemt voor wie de ruimte netjes moet blijven. Samen met for andre geeft het aan welke andere mensen bedoeld zijn.
Er
In “Er dette bord ledigt?” betekent Er “is” en vormt het de vraag naar de beschikbaarheid van de tafel. De vorm komt van være. Het staat vóór het onderwerp in deze vraag, terwijl je in “Det er ledigt nu” dezelfde werkwoordsvorm in een mededeling ziet.
dette
In “Er dette bord ledigt?” betekent dette “dit” en wijst het de tafel aan waarnaar gevraagd wordt. Het staat direct vóór bord. De woordgroep dette bord is een bruikbaar patroon om naar een specifiek voorwerp te wijzen.
bord
In “dette bord” betekent bord “tafel”. Het is het voorwerp waarvan wordt gevraagd of het beschikbaar is. Het staat hier na dette in de volledige woordgroep dette bord.
ledigt
In “Er dette bord ledigt?” en “Det er ledigt nu” betekent ledigt “vrij” of “beschikbaar”. Het beschrijft de toestand van de tafel; ledigt is de vorm die hier bij bord past. De combinatie er ledigt kan worden gebruikt om beschikbaarheid aan te geven.
nu
In “Det er ledigt nu” betekent nu “nu”, dus op dit moment. Het verduidelijkt wanneer de tafel beschikbaar is. Het staat hier na de beschrijving van de toestand.
Jeg
In “Jeg lægger min taske ved væggen” betekent Jeg “ik”. Het is de persoon die de tas neerlegt. Het staat als onderwerp vóór het werkwoord.
lægger
In “Jeg lægger min taske ved væggen” betekent lægger “leg” of “plaats”. Het is de vorm van lægge die de handeling van de spreker beschrijft. De constructie koppelt de geplaatste tas aan een plaatsaanduiding met ved.
min
In “min taske” betekent min “mijn” en geeft het bezit aan. Het staat direct vóór taske om te zeggen van wie de tas is. Deze bezitsvorm hoort hier bij het enkelvoudige zelfstandig naamwoord taske.
taske
In “Jeg lægger min taske ved væggen” betekent taske “tas”. Het is het voorwerp dat wordt neergelegd. De woordgroep min taske kan worden gebruikt om een tas als iemands bezit te benoemen.
ved
In “ved væggen” betekent ved “bij” of “naast”. Het geeft de plaats aan waar de tas wordt neergelegd. Ved wordt hier gevolgd door de plaats waar iets zich bevindt.
væggen
In “ved væggen” betekent væggen “de muur”. Het is de bepaalde vorm van væg en benoemt de muur waarnaast de tas komt te liggen. De woordgroep ved væggen geeft een plaats naast een specifieke muur aan.
bordet
In “Hold bordet frit” betekent bordet “de tafel”. Het is de bepaalde vorm van bord en verwijst naar de specifieke tafel in de ruimte. Het is het object in de instructie om de tafel vrij te houden.
frit
In “Hold bordet frit” betekent frit “vrij” of “leeggehouden”. Het beschrijft de gewenste toestand van de tafel, namelijk zonder spullen erop. Frit is de vorm die hier bij bordet past.
tak
In “Hold bordet frit, tak” werkt tak als een beleefde toevoeging bij het verzoek: “alstublieft”. Het staat aan het einde van de instructie. Je gebruikt het hier om een verzoek vriendelijk af te sluiten.
efterlader
In “Vi efterlader rummet rent” betekent efterlader “laat achter”. Het is de vorm van efterlade voor de handeling waarbij de ruimte in een bepaalde toestand wordt achtergelaten. De constructie gebruikt een object en daarna de gewenste toestand, zoals in rummet rent.
rent
In “Vi efterlader rummet rent” betekent rent “schoon”. Het beschrijft de toestand waarin de ruimte wordt achtergelaten. Rent is de vorm van ren die hier bij rummet past.
når
In “når vi er færdige” betekent når “wanneer” of “als”. Het leidt het moment aan waarop de groep klaar is en de ruimte wordt achtergelaten. Je gebruikt når om een tijdsvoorwaarde of tijdstip aan een hoofdzin te koppelen.
færdige
In “vi er færdige” betekent færdige “klaar”. Het beschrijft dat de groep haar werk heeft afgerond. Færdige is de meervoudsvorm van færdig en staat hier na er bij vi.
hjælper
In “Det hjælper den næste gruppe” betekent hjælper “helpt”. Het beschrijft het positieve effect van de ruimte schoon achterlaten. De vorm komt van hjælpe en wordt hier gebruikt met den næste gruppe als degene die geholpen wordt.
den
In “den næste gruppe” is den het bepaalde lidwoord bij groep: “de”. Het maakt duidelijk dat het om de specifieke volgende groep gaat. Het staat vóór het bijvoeglijke woord næste en het zelfstandig naamwoord gruppe.
næste
In “den næste gruppe” betekent næste “volgende”. Het geeft aan welke groep na de huidige gebruikers komt. Het staat tussen den en gruppe in de volledige woordgroep.
gruppe
In “den næste gruppe” betekent gruppe “groep”. Het benoemt de mensen voor wie het schoon achterlaten van de ruimte nuttig is. Samen met den næste verwijst het naar de specifieke groep die daarna komt.