Over deze les
Met Een losse deurklink vastzetten oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.
Dialoog
A
Håndtaget på badeværelsesdøren føles løst igen.
hon-te-yuhdh poo beh-the-vè-rul-suhs-deu-un feu-luhs leusd ie-un. De deurklink van de badkamer voelt weer los aan.
B
Jeg lagde mærke til det i går, men glemte at stramme det.
yai lèè-dhuh mèhr-kuh tel dee ie koor, men glem-duh uh sdra-muh dee. Ik merkte het gisteren, maar vergat hem vast te draaien.
A
Har vi en skruetrækker i skuffen?
haa wie en sgroe-uh-trek-uh in sgoe-fun? Hebben we een schroevendraaier in de la?
B
Den lille burde virke til de her skruer.
den le-luh boe-dhuh ver-kuh tel die hèhr sgroe-uh. De kleine zou voor deze schroeven moeten werken.
A
Kan du holde håndtaget, mens jeg strammer det?
kan doe hol-luh hon-te-yuhdh, mens yai sdra-muh dee? Kun je de deurklink vasthouden terwijl ik hem vastdraai?
B
Jeg holder det godt fast, mens du drejer det.
yai hol-luh dee got fasd, mens doe drai-uh dee. Ik houd hem stevig vast terwijl jij eraan draait.
A
Det føles meget strammere nu.
dee feu-luhs mai-dh sdra-muh nuu. Hij voelt nu veel steviger aan.
B
Lad os tjekke det én gang til senere, bare for en sikkerheds skyld.
lèè os tsjek-kuh dee een gang tel see-nuh-uh, baa-uh foo-uh en se-kuh-heds sgeul. Laten we hem later nog een keer controleren, voor de zekerheid.Woord voor woord
Håndtaget
Håndtaget betekent hier de deurklink, het onderdeel dat wordt vastgepakt. In Håndtaget på badeværelsesdøren wordt het verbonden met de badkamerdeur. Je gebruikt het bij het beschrijven of repareren van een handgreep.
på
På koppelt Håndtaget aan badeværelsesdøren en geeft hier aan dat de klink op of aan de deur zit. De combinatie Håndtaget på badeværelsesdøren is een bruikbaar patroon om een onderdeel en het bijbehorende voorwerp te verbinden. Je gebruikt på bijvoorbeeld wanneer je de plaats van een onderdeel beschrijft.
badeværelsesdøren
Badeværelsesdøren betekent hier de badkamerdeur. Het woord staat in Håndtaget på badeværelsesdøren en specificeert bij welk voorwerp de klink hoort. Je gebruikt het wanneer je thuis over een deur of een probleem aan die deur praat.
føles
Føles betekent hier aanvoelen of voelen, zoals in føles løst. Het beschrijft hoe de deurklink aanvoelt wanneer je hem controleert. Een bruikbaar patroon is iets føles plus een beschrijving van de toestand.
løst
Løst betekent hier los: de klink zit niet stevig genoeg vast. In føles løst beschrijft het de toestand die wordt waargenomen. Je gebruikt het bij een onderdeel dat beweegt of niet goed vastzit.
igen
Igen betekent hier weer en laat zien dat de klink opnieuw los aanvoelt. Het markeert dus dat hetzelfde probleem eerder al bestond. Je gebruikt igen wanneer een handeling of toestand terugkeert.
Jeg
Jeg betekent ik en verwijst hier naar de persoon die vertelt dat die het probleem heeft opgemerkt. Het staat als onderwerp in Jeg lagde mærke til det i går. Een bruikbaar patroon is Jeg plus een werkwoord wanneer je over je eigen waarneming of handeling spreekt.
lagde mærke til
Lagde mærke til betekent hier merkte op of nam waar. De vaste combinatie is lagde mærke til; lagde draagt hier de verleden vorm van de uitdrukking, mærke verwijst naar aandacht of opmerken, en til hoort bij deze vaste combinatie. De basisvorm is lægge mærke til, waarvan lagde mærke til de gebruikte verleden vorm is. Je gebruikt deze uitdrukking wanneer je meldt dat je iets hebt opgemerkt.
det
Det verwijst hier terug naar wat in de vorige zin als los werd beschreven. In lagde mærke til det en stramme det is het hetzelfde eerder genoemde probleem of voorwerp waarover men verder praat. Je gebruikt det om een al genoemd onderwerp niet opnieuw te herhalen.
i
I helpt hier samen met går de tijdsaanduiding i går te vormen, die gisteren betekent. Het is dus geen plaatsaanduiding in deze zin. Je gebruikt i onder andere in vaste tijdsaanduidingen zoals i går.
går
Går betekent hier gisteren in de vaste tijdsaanduiding i går. In deze context gaat het dus over de vorige dag, niet over bewegen. Je gebruikt i går wanneer je naar een gebeurtenis op de vorige dag verwijst.
men
Men betekent maar en verbindt twee tegengestelde feiten: de spreker merkte de klink op, maar draaide hem niet vast. Het patroon is een mededeling, men, en daarna de tegenstelling. Je gebruikt men om een tegenstelling of onverwacht vervolg in een gesprek te geven.
glemte
Glemte betekent hier vergat: de spreker had het aandraaien niet meer in gedachten. In glemte at stramme det gaat het om het vergeten van een handeling. De basisvorm is glemme; glemte is de gebruikte verleden vorm. Je gebruikt glemme at plus een handeling wanneer iemand vergeet iets te doen.
at
At is hier het woord dat een volgende handeling inleidt, zoals in at stramme det, en betekent om te. Het staat vóór het werkwoord van die handeling. Een bruikbaar patroon is at plus een werkwoord wanneer je de handeling zelf noemt.
stramme
Stramme betekent hier de klink aandraaien en daardoor strakker maken. In at stramme det is det het eerder genoemde voorwerp waarop de handeling gericht is. Een bruikbaar patroon is at stramme plus een voorwerp, bijvoorbeeld bij een schroef of handgreep.
Har
Har betekent hier hebben en vormt de vraag Har vi en skruetrækker i skuffen? De vraag gaat over de beschikbaarheid van een voorwerp. Een bruikbaar patroon is Har vi plus een voorwerp wanneer je vraagt of iets aanwezig of beschikbaar is.
vi
Vi betekent wij en verwijst hier naar de twee mensen die samen aan de deur werken. In Har vi en skruetrækker maakt vi duidelijk wie samen iets bezit of beschikbaar heeft. Je gebruikt vi als onderwerp wanneer je over jezelf en minstens één andere persoon spreekt.
en
En is hier het onbepaalde lidwoord vóór skruetrækker: een schroevendraaier. De combinatie en skruetrækker introduceert één niet eerder gespecificeerd voorwerp. Je gebruikt en vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je een voorwerp voor het eerst noemt.
skruetrækker
Skruetrækker betekent schroevendraaier, het gereedschap dat voor deze reparatie nodig is. In en skruetrækker wordt het voorwerp voor het eerst genoemd. Je gebruikt het wanneer je over gereedschap voor schroeven praat.
skuffen
Skuffen betekent hier de lade waarin de schroevendraaier ligt. In i skuffen geeft het de plaats van het gereedschap aan. Je gebruikt het bij het zoeken naar iets dat in een lade is opgeborgen.
Den
Den verwijst hier naar de eerder genoemde schroevendraaier en betekent de ene of die, samen met lille in Den lille. Het woord helpt een al genoemd voorwerp aan te wijzen zonder skruetrækker opnieuw te zeggen. Een bruikbaar patroon is Den plus een beschrijving wanneer je één eerder genoemd voorwerp kiest.
lille
Lille betekent hier kleine en beschrijft de schroevendraaier die waarschijnlijk geschikt is. In Den lille verwijst de beschrijving naar de kleine van de eerder genoemde voorwerpen. Je gebruikt een dergelijke beschrijving om één voorwerp van andere voorwerpen te onderscheiden.
burde
Burde drukt hier een verwachting uit: de kleine schroevendraaier zou geschikt moeten zijn. In Den lille burde virke wordt de uitspraak voorzichtig gehouden en niet als zekerheid gepresenteerd. Een bruikbaar patroon is burde plus een werkwoord wanneer je aangeeft wat naar verwachting zal lukken.
virke
Virke betekent hier werken of geschikt functioneren voor de schroeven. In burde virke til de her skruer gaat het om de werking van het gereedschap voor dit doel. Je gebruikt virke til plus een voorwerp of doel wanneer je de geschiktheid van iets bespreekt.
til
Til betekent hier voor en geeft in virke til de her skruer aan waarvoor het gereedschap geschikt is. Het gaat hier dus niet om een richting, maar om doel of gebruik. Een bruikbaar patroon is virke til plus het voorwerp of doel waarvoor iets moet werken.
de
De werkt hier samen met her in de aanwijzende combinatie de her en verwijst naar specifieke schroeven. In de her skruer betekent de combinatie deze schroeven. Je gebruikt de her vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je bepaalde voorwerpen aanwijst.
her
Her betekent hier deze en maakt samen met de duidelijk over welke schroeven men het heeft. De exacte combinatie de her skruer verwijst naar de schroeven die in deze situatie voorhanden of besproken zijn. Je gebruikt de her plus een zelfstandig naamwoord om iets specifieks aan te wijzen.
skruer
Skruer betekent hier schroeven, de onderdelen waarvoor de schroevendraaier moet werken. In de her skruer worden de bedoelde schroeven aangewezen. Je gebruikt het woord wanneer je bij een reparatie over meerdere schroeven spreekt.
Kan
Kan betekent hier kunnen en vormt Kan du holde håndtaget?, een verzoek aan de andere persoon om te helpen. De vraag gaat over de mogelijkheid of bereidheid om de klink vast te houden. Een bruikbaar patroon is Kan du plus een werkwoord voor een verzoek aan één persoon.
du
Du betekent jij en verwijst hier naar de persoon aan wie het verzoek wordt gericht. In Kan du holde håndtaget staat du als degene die de klink moet vasthouden. Je gebruikt du wanneer je rechtstreeks tegen één gesprekspartner spreekt.
holde
Holde betekent hier vasthouden en beschrijft de hulp die van de gesprekspartner wordt gevraagd. In holde håndtaget is de klink het voorwerp dat stabiel moet worden gehouden. Een bruikbaar patroon is holde plus een voorwerp, eventueel met fast om stevig vasthouden uit te drukken.
mens
Mens betekent hier terwijl en leidt de bijzin mens jeg strammer det in. Het verbindt twee handelingen die tegelijk plaatsvinden: vasthouden en aandraaien. Je gebruikt mens plus een zin wanneer je de gelijktijdigheid van twee handelingen beschrijft.
strammer
Strammer betekent hier aandraai of maak strakker, namelijk de handeling die de spreker uitvoert terwijl de ander het handvat vasthoudt. In mens jeg strammer det verwijst det naar het eerder besproken voorwerp. De basisvorm is stramme; strammer is de vorm die in deze zin voor de handeling wordt gebruikt. Je gebruikt jeg strammer plus een voorwerp om te zeggen dat je iets aandraait.
holder
Holder betekent hier houd vast of blijf vasthouden. In Jeg holder det godt fast beschrijft het dat de spreker het voorwerp tijdens de reparatie stabiel houdt. Een bruikbaar patroon is holde iets fast wanneer je wilt voorkomen dat iets beweegt.
godt
Godt betekent hier stevig of goed, samen met fast in godt fast. Het versterkt de manier waarop het voorwerp wordt vastgehouden. Je gebruikt holde ... godt fast wanneer iets tijdens een handeling stabiel moet blijven.
fast
Fast betekent hier vast of stevig op zijn plaats, in de combinatie holder det godt fast. Het gaat dus niet om snelheid, maar om het verhinderen van beweging. Je gebruikt holde iets fast wanneer je een voorwerp tijdens een reparatie of andere handeling wilt stabiliseren.
drejer
Drejer betekent hier draait en beschrijft de draaiende handeling van de aangesproken persoon. In mens du drejer det verwijst det naar het voorwerp dat in de situatie wordt gedraaid. De basisvorm is dreje; drejer is de gebruikte vorm. Je gebruikt dreje plus een voorwerp wanneer je beschrijft dat iemand eraan draait.
meget
Meget betekent hier veel en versterkt strammere in meget strammere: de klink voelt veel steviger aan dan eerder. Het geeft de omvang van het verschil aan. Een bruikbaar patroon is meget vóór een vergelijkende beschrijving wanneer je een duidelijk verschil benadrukt.
strammere
Strammere betekent hier steviger of strakker dan voorheen. In meget strammere vergelijkt de spreker de nieuwe toestand met de eerdere losse toestand. De vorm is de vergelijking van stram. Je gebruikt het wanneer je na een reparatie of verandering een verbetering beschrijft.
nu
Nu betekent hier op dit moment en verwijst naar de toestand na het aandraaien. In føles meget strammere nu markeert het de huidige beoordeling. Je gebruikt nu om een actuele toestand of verandering te benoemen.
Lad
Lad leidt hier het voorstel Lad os tjekke det in, met de betekenis laten we. De spreker stelt voor om samen nog een controle uit te voeren. Een bruikbaar patroon is Lad os plus een werkwoord voor een gezamenlijk voorstel.
os
Os betekent ons en verwijst in Lad os tjekke naar de spreker en de aangesproken persoon samen. In deze vaste constructie maakt os duidelijk dat beiden de handeling uitvoeren. Je gebruikt Lad os plus een werkwoord wanneer je samen iets wilt voorstellen.
tjekke
Tjekke betekent hier controleren of nakijken, namelijk nagaan of de klink nog steeds goed vastzit. In Lad os tjekke det is det het eerder besproken voorwerp of probleem. Een bruikbaar patroon is tjekke plus een voorwerp wanneer je wilt controleren of iets in orde is.
én
Én betekent hier één en benadrukt in één gang til dat de controle nog precies één keer wordt herhaald. Het accent maakt het aantal duidelijk. Je gebruikt én in een uitdrukking over precies één keer of één exemplaar.
gang
Gang betekent hier keer in de uitdrukking én gang til. Samen geeft die uitdrukking aan dat iets opnieuw één keer gebeurt. Een bruikbaar patroon is een getal plus gang wanneer je het aantal keren noemt.
senere
Senere betekent hier later, op een moment na de huidige handeling. In tjekke det én gang til senere wordt de extra controle uitgesteld. Je gebruikt senere wanneer je naar een later moment verwijst zonder dat moment precies te noemen.
bare
Bare betekent hier gewoon of alleen maar en verzacht de reden voor de extra controle. In bare for en sikkerheds skyld betekent het dat men dit uit voorzorg doet. Je gebruikt bare vóór een reden of voorstel om het minder zwaar of nadrukkelijk te laten klinken.
for en sikkerheds skyld
For en sikkerheds skyld is een vaste uitdrukking en betekent voor de zekerheid of uit voorzorg. In de uitdrukking geeft for het verband met een reden weer, en en, sikkerheds en skyld bouwen samen de betekenis ter wille van de veiligheid op: en betekent een, sikkerheds verwijst naar veiligheid en skyld betekent hier ter wille of omwille. Je gebruikt bare for en sikkerheds skyld wanneer je uitlegt dat je iets extra doet om een mogelijk probleem uit te sluiten.
Grammatica
glemme + at + infinitiv
Glemte at stramme håndtaget.
glem-duh uh sdra-muh hon-te-yuhdh.Vergat de deurklink vast te draaien.
Na glemme staat het volgende werkwoord met at; dit komt overeen met het Nederlandse te.
Lad os + infinitiv
Lad os tjekke én gang til.
lèè os tsjek-kuh een gang tel.Laten we nog een keer controleren.
Lad os betekent ‘laten we’ en wordt gevolgd door de infinitief zonder at.
Deens woordenschat
at stramme
uitdrukking
uh sdra-muh
vast te draaien
badeværelsesdøren
zelfstandig naamwoord
beh-the-vè-rul-suhs-deu-un
de badkamerdeur
den lille
uitdrukking
den le-luh
de kleine
føles
werkwoord
feu-luhs
voelt aan
glemte
werkwoord
glem-duh
vergat
håndtaget
zelfstandig naamwoord
hon-te-yuhdh
de deurklink
i går
uitdrukking
ie koor
gisteren
igen
bijwoord
ie-un
weer
lagde mærke til
uitdrukking
lèè-dhuh mèhr-kuh tel
merkte op
løst
bijvoeglijk naamwoord
leusd
los
skruetrækker
zelfstandig naamwoord
sgroe-uh-trek-uh
schroevendraaier
skuffen
zelfstandig naamwoord
sgoe-fun
de la
Quiz
Woordvolgorde
Zet de woorden in de juiste volgorde.
De deurklink van de badkamer voelt weer los aan.
Antwoord tonen
Håndtaget på badeværelsesdøren føles løst igen.Hebben we een schroevendraaier in de la?
Antwoord tonen
Har vi en skruetrækker i skuffen?Hij voelt nu veel steviger aan.
Antwoord tonen
Det føles meget strammere nu.Spelling
Tik op de letters om het woord te spellen.
los
Antwoord tonen
løstde deurklink
Antwoord tonen
håndtagetvoelt aan
Antwoord tonen
følesvergat