Hoffelijk gebruik van gedeelde fitnessapparatuur | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Hoffelijk gebruik van gedeelde fitnessapparatuur oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Er der nogen, der bruger dette løbebånd nu?

Ee dèr noowen, dèr broo-er deh-te leu-beh-bohn noo? Gebruikt iemand deze loopband nu?

Det ser ledigt ud, men hold øje med tiden.

Deh seer lee-dhie, men hol eu-ye meh tsee-en. Hij lijkt vrij, maar let op de tijd.

Hvor længe skal jeg bruge det, hvis andre venter?

Vohr leng-eh skal yai broo-eh deh, ves an-reh ven-eh? Hoe lang moet ik hem gebruiken als anderen wachten?

Begræns din tid til omkring ti minutter, når der er travlt i fitnesscentret.

Be-grens din tsee til om-kreen tsee mee-noo-deh, nohr dèr èr traowlt i fet-nes-sen-deh. Beperk je tijd tot ongeveer tien minuten als het druk is in de sportschool.

Skal jeg tørre det af, når jeg er færdig?

Skal yai teur-eh deh aow, nohr yai èr fèh-dhi? Moet ik hem afnemen nadat ik klaar ben?

Brug sprayen og et stykke papir fra stativet.

Broow sprèj-en oh eh steu-keh pa-peer fra sta-tee-veh. Gebruik de spray en een papieren doekje van het rek.

Jeg gør det rent, før jeg går.

Yai geur deh rent, feur yai gohr. Ik maak hem schoon voordat ik wegga.

På den måde er udstyret klar til den næste person.

Poh den moo-eh èr oo-dh-steu-eh klar til den nes-deh peh-sohn. Daardoor is de apparatuur klaar voor de volgende persoon.

Woord voor woord

Er In “Er der nogen...” leidt “Er” de vraag in of er iemand aanwezig of beschikbaar is. Gebruik deze vorm bijvoorbeeld wanneer je in een gedeelde ruimte vraagt of iemand een apparaat gebruikt.

der In “Er der nogen...” hoort “der” bij “Er” en helpt het een existentiële vraag te vormen: of er iemand is. Deze combinatie gebruik je om naar aanwezige of beschikbare personen of dingen te vragen.

nogen “nogen” betekent hier iemand, zonder te zeggen wie precies. In “Er der nogen...” vraag je beleefd of er iemand is die het apparaat gebruikt.

bruger “bruger” betekent hier gebruikt en beschrijft dat iemand het loopband nu gebruikt. Het staat met het object “dette løbebånd”; je gebruikt deze vorm bijvoorbeeld om naar iemands gebruik van een apparaat te vragen.

dette “dette” verwijst hier naar dit specifieke apparaat in de buurt: “dette løbebånd”. Gebruik deze combinatie wanneer je een bepaald voorwerp aanwijst of identificeert.

løbebånd “løbebånd” betekent loopband, het fitnessapparaat waarop je loopt of rent. In “dette løbebånd” benoemt het precies het apparaat waarover de gesprekspartners spreken.

nu “nu” betekent nu en verwijst naar het huidige moment. In “bruger dette løbebånd nu” vraag je of het apparaat op dit moment wordt gebruikt.

Det In “Det ser ledigt ud” verwijst “Det” naar de loopband of het apparaat. Samen met “ser ... ud” gebruik je het om een indruk over iets te geven, bijvoorbeeld of iets beschikbaar lijkt.

ser “ser” betekent hier lijkt of ziet eruit in de uitdrukking “ser ledigt ud”. Gebruik “ser ... ud” wanneer je beschrijft hoe iets op basis van de indruk lijkt.

ledigt “ledigt” betekent hier vrij of beschikbaar. In “Det ser ledigt ud” beschrijft het dat de loopband op dat moment beschikbaar lijkt.

ud In “ser ledigt ud” maakt “ud” deel uit van de uitdrukking waarmee je zegt dat iets er op een bepaalde manier uitziet of lijkt. De betekenis ‘beschikbaar lijken’ komt dus uit de hele combinatie, niet uit “ud” alleen.

men “men” betekent maar en verbindt hier een positieve indruk met een waarschuwing. Je gebruikt het om een tegenstelling of beperking toe te voegen, zoals in “Det ser ledigt ud, men hold øje med tiden”.

hold øje med “hold øje med” betekent hier houd in de gaten of let op. In de hele uitdrukking geeft “hold” de opdracht om te houden, verwijst “øje” naar aandacht en koppelt “med” datgene waaraan je aandacht geeft: “tiden”. Gebruik de uitdrukking bijvoorbeeld wanneer iemand de tijd of een situatie moet bewaken.

tiden “tiden” betekent hier de tijd waarop je moet letten. De basisvorm “tid” staat later in “din tid”; in “hold øje med tiden” gaat het om de tijd die op dat moment relevant is.

Hvor In “Hvor længe...” betekent “Hvor” hoe en vraagt het samen met “længe” naar de duur. Gebruik deze vraag om te informeren hoelang iemand iets mag of moet doen.

længe “længe” verwijst hier naar een tijdsduur en betekent lang in “Hvor længe”. Samen met “Hvor” gebruik je het om naar de lengte van een activiteit te vragen.

skal “skal” geeft hier aan wat passend of noodzakelijk is: “Skal jeg bruge det...?” vraagt hoelang de spreker het apparaat zou moeten gebruiken. Je gebruikt deze vorm bijvoorbeeld om naar een regel, instructie of verwachte handeling te vragen.

jeg “jeg” betekent ik en verwijst naar de persoon die spreekt. Het staat bijvoorbeeld in “Skal jeg bruge det” en “Jeg gør det rent” wanneer de spreker naar zijn eigen handeling vraagt of die aankondigt.

bruge “bruge” betekent gebruiken en verwijst hier naar het gebruik van de loopband. In “Skal jeg bruge det” staat het met “det” als object; dit patroon gebruik je om naar het gebruik van iets te vragen.

hvis “hvis” betekent als of indien en introduceert hier de voorwaarde dat anderen wachten. In “hvis andre venter” gebruik je het om uit te leggen wanneer een regel of advies geldt.

andre “andre” betekent anderen en verwijst naar de andere mensen in de sportschool. In “hvis andre venter” is het de groep met wie rekening moet worden gehouden.

venter “venter” betekent wachten en beschrijft hier dat andere mensen op hun beurt wachten. Gebruik “andre venter” bijvoorbeeld wanneer je uitlegt waarom iemand een apparaat niet te lang moet gebruiken.

Begræns “Begræns” betekent beperk en is hier een directe instructie over de gebruiksduur. In “Begræns din tid...” geef je advies wanneer een fitnessruimte druk is.

din “din” betekent jouw of je en verwijst hier naar de tijd van de aangesproken persoon. In “din tid” gebruik je het om bezit of verantwoordelijkheid bij de gesprekspartner aan te geven.

tid “tid” betekent tijd en verwijst hier naar de tijd die iemand op de loopband doorbrengt. In “Begræns din tid” benoemt het wat beperkt moet worden.

til “til” geeft hier de bovengrens aan: “til omkring ti minutter” betekent tot ongeveer tien minuten. Gebruik deze combinatie om een limiet of maximale duur aan te geven.

omkring “omkring” betekent ongeveer of rond en maakt de duur niet exact. In “omkring ti minutter” gebruik je het wanneer een benaderende tijdsduur voldoende is.

minutter “minutter” betekent minuten en is hier de tijdseenheid in “omkring ti minutter”. Gebruik het samen met een getal om een duur of tijdslimiet te noemen.

når “når” betekent wanneer of als en introduceert hier de situatie waarin het fitnesscentrum druk is. In “når der er travlt...” gebruik je het om aan te geven wanneer een advies geldt.

travlt “travlt” betekent hier druk, namelijk dat er veel activiteit of veel bezoekers zijn. In “der er travlt i fitnesscentret” beschrijf je de situatie waarin mensen rekening met elkaar moeten houden.

i “i” betekent in en verbindt de drukke situatie met de plaats “fitnesscentret”. Gebruik het om aan te geven waar een situatie plaatsvindt.

fitnesscentret “fitnesscentret” betekent het fitnesscentrum of de sportschool waar de handeling plaatsvindt. In “i fitnesscentret” benoemt het de specifieke gedeelde ruimte.

tørre “tørre” betekent hier afvegen of droogmaken en verwijst naar het schoonmaken van het apparaat. In “Skal jeg tørre det af” gebruik je het met “det” en “af” om te vragen of je iets moet afvegen.

af In “tørre det af” is “af” een onderdeel van de handeling waarbij je iets van een oppervlak afveegt. De betekenis ‘afvegen’ komt uit de hele combinatie; “af” betekent hier niet zelfstandig ‘van’.

færdig “færdig” betekent hier klaar of klaar met de activiteit. In “når jeg er færdig” geef je aan dat de handeling eerst voltooid moet zijn voordat iets anders gebeurt.

Brug “Brug” betekent gebruik en is hier een directe instructie. In “Brug sprayen...” geef je iemand de opdracht om een bepaald schoonmaakmiddel te gebruiken.

sprayen “sprayen” betekent de spray en verwijst naar het schoonmaakmiddel dat in de sportschool klaarstaat. In “Brug sprayen” is het de eerste van de twee middelen die gebruikt moeten worden.

og “og” betekent en en verbindt hier “sprayen” met “et stykke papir”. Je gebruikt het om twee middelen, personen of handelingen samen te noemen.

et “et” introduceert in “et stykke papir” een niet nader bepaald stuk papier. Het staat vóór “stykke” en helpt zo de hoeveelheid papier te benoemen.

stykke “stykke” betekent stuk en maakt in “et stykke papir” duidelijk dat het om een afzonderlijk stuk papier gaat. Gebruik deze combinatie bijvoorbeeld wanneer je een hoeveelheid papier of een deel van iets aanwijst.

papir “papir” betekent papier en verwijst hier naar het papier waarmee het apparaat wordt afgeveegd. In “et stykke papir” benoemt het materiaal van dat afzonderlijke stuk.

fra “fra” betekent hier van of uit en geeft aan waar het papier vandaan wordt gehaald: “fra stativet”. Gebruik het om de herkomst of bron van iets aan te geven.

stativet “stativet” betekent het rek of de standaard waar het papier ligt. In “fra stativet” benoemt het de vaste plek waar je het schoonmaakmateriaal vandaan haalt.

gør “gør” betekent hier maak of doe in de combinatie “gør det rent”: maak het schoon. Gebruik deze vorm bijvoorbeeld om te zeggen dat je een voorwerp schoonmaakt voordat je vertrekt.

rent “rent” betekent schoon en beschrijft de toestand die het apparaat krijgt. In “gør det rent” vormt het samen met “gør” de betekenis maak het schoon.

før “før” betekent voordat en introduceert hier de handeling van vertrekken. In “før jeg går” geef je aan dat het schoonmaken eerder gebeurt dan het weggaan.

går “går” betekent hier ga of vertrek en verwijst naar het moment waarop de spreker de sportschool verlaat. In “før jeg går” gebruik je het om een handeling vóór vertrek te plaatsen.

På In “På den måde” betekent “På” op of op die manier en maakt het deel uit van een vaste uitdrukking. Gebruik deze uitdrukking om het gevolg of de werkwijze van een handeling samen te vatten.

den In “På den måde” verwijst “den” naar de manier waarop iets gebeurt. Samen met “måde” gebruik je het om te zeggen op welke manier een resultaat wordt bereikt.

måde “måde” betekent manier en verwijst in “På den måde” naar de zojuist beschreven werkwijze. Deze uitdrukking is bruikbaar wanneer je uitlegt hoe een handeling tot een bepaald resultaat leidt.

udstyret “udstyret” betekent de apparatuur of uitrusting en verwijst hier naar het fitnessmateriaal. In “er udstyret klar” is het de apparatuur die gereed wordt gehouden voor de volgende gebruiker.

klar “klar” betekent klaar of gereed. In “udstyret klar til den næste person” beschrijft het dat de apparatuur opnieuw gebruikt kan worden.

næste “næste” betekent volgende en verwijst hier naar de persoon die na de huidige gebruiker komt. In “den næste person” gebruik je het om de daaropvolgende gebruiker aan te duiden.

person “person” betekent persoon en verwijst hier naar de volgende gebruiker van de apparatuur. In “den næste person” benoemt het degene voor wie het materiaal klaar moet zijn.

Grammatica

Begræns + object

Begræns tiden til omkring ti minutter.

Be-grens tie-en til om-kreen tsee mee-noo-deh.

Beperk de tijd tot ongeveer tien minuten.

De gebiedende wijs gebruikt de stam van het werkwoord: begræns betekent ‘beperk’.

før + zin

Gør det rent, før næste person går.

Geur deh rent, feur nes-deh peh-sohn gohr.

Maak het schoon voordat de volgende persoon gaat.

før leidt een bijzin in. Het werkwoord staat daarin op de gewone Deense plaats.

Deens woordenschat

andre voornaamwoord

an-reh anderen

Hvor længe skal jeg bruge det, hvis andre venter?

begrænse werkwoord

be-gren-seh beperken Begræns

Begræns din tid til omkring ti minutter, når der er travlt i fitnesscentret.

bruge werkwoord

broo-eh gebruiken bruger

Er der nogen, der bruger dette løbebånd nu?

holde øje med uitdrukking

hol-eh eu-ye meh in de gaten houden hold øje med

Det ser ledigt ud, men hold øje med tiden.

hvor længe uitdrukking

vohr leng-eh hoe lang

Hvor længe skal jeg bruge det, hvis andre venter?

ledig bijvoeglijk naamwoord

lee-dhi vrij ledigt

Det ser ledigt ud, men hold øje med tiden.

løbebånd zelfstandig naamwoord

leu-beh-bohn loopband

Geslacht: neuter

Er der nogen, der bruger dette løbebånd nu?

nogen voornaamwoord

noowen iemand

Er der nogen, der bruger dette løbebånd nu?

nu bijwoord

noo nu

Er der nogen, der bruger dette løbebånd nu?

omkring voorzetsel

om-kreen ongeveer

Begræns din tid til omkring ti minutter, når der er travlt i fitnesscentret.

tid zelfstandig naamwoord

tsee-dh tijd tiden

Geslacht: common

Det ser ledigt ud, men hold øje med tiden.

vente werkwoord

ven-eh wachten venter

Hvor længe skal jeg bruge det, hvis andre venter?

Quiz

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

iemand

Antwoord tonen

nogen

anderen

Antwoord tonen

andre

loopband

Antwoord tonen

løbebånd

vrij

Antwoord tonen

ledigt