Gæsterne
“Gæsterne” betekent hier “de gasten” en verwijst naar de mensen die zullen aankomen. De vorm wordt gebruikt voor een bepaalde groep gasten die in de situatie al bekend is. Een bruikbaar patroon is “Gæsterne + werkwoord” wanneer je iets over die groep zegt.
kan
“kan” geeft hier aan dat het mogelijk is dat de gasten aankomen terwijl het hoofdgerecht nog wordt bereid. Het staat vóór het werkwoord “komme” in de combinatie “kan komme”. Je gebruikt dit patroon om een mogelijkheid of vermogen uit te drukken.
komme
“komme” betekent hier “aankomen” of “komen” en staat na “kan” in “kan komme”. Na “kan” staat deze vorm in de werkwoordelijke basisvorm. Je gebruikt “kan komme” bijvoorbeeld om een mogelijke aankomst te bespreken.
mens
“mens” betekent hier “terwijl” en verbindt twee situaties die tegelijkertijd plaatsvinden. In “mens hovedretten stadig er ved at blive tilberedt” beschrijft het wat er op datzelfde moment met het hoofdgerecht gebeurt. Het is een bruikbaar voegwoord om gelijktijdigheid aan te geven.
hovedretten
“hovedretten” betekent hier “het hoofdgerecht”. De vorm verwijst naar het specifieke hoofdgerecht van deze maaltijd. Je kunt het gebruiken wanneer je binnen een maaltijd over het hoofdgerecht spreekt.
stadig
“stadig” betekent hier “nog” of “nog steeds”: het hoofdgerecht wordt nog bereid. Het benadrukt dat de handeling op dat moment voortduurt. Een bruikbaar patroon is “stadig” bij een situatie die nog niet afgelopen is.
er
“er” maakt hier deel uit van “er ved at blive tilberedt” en plaatst het hoofdgerecht in de beschreven toestand. Het verbindt het onderwerp met de lopende bereidingssituatie. Je gebruikt “er” ook in andere zinnen om een toestand of situatie te beschrijven.
ved
“ved” maakt hier deel uit van de uitdrukking “er ved at blive tilberedt”, die aangeeft dat de bereiding bezig is. Op zichzelf geeft dit woord in deze zin niet de volledige betekenis van de constructie. Leer het daarom samen met de volgende woorden als patroon voor een handeling die aan de gang is.
at
“at” is hier het verbindende woord in “ved at blive tilberedt”. Het maakt samen met “ved” en de werkwoordsvorm deel uit van de constructie voor een lopende handeling. Gebruik deze vorm dus binnen het volledige patroon en niet als zelfstandige vertaling van de hele uitdrukking.
blive
“blive” betekent hier “worden” en maakt deel uit van “ved at blive tilberedt”: het hoofdgerecht ondergaat de bereiding. De vorm staat in deze constructie na “at”. Je kunt “blive” in vergelijkbare patronen gebruiken wanneer iets een handeling ondergaat.
tilberedt
“tilberedt” betekent hier “bereid” of “klaargemaakt” en beschrijft wat er met het hoofdgerecht gebeurt. In “ved at blive tilberedt” gaat het om een hoofdgerecht dat op dat moment wordt bereid. Je gebruikt dit woord voor eten dat door koken of een andere bereiding klaargemaakt is.
Så
“Så” betekent hier “dan” en leidt het voorgestelde volgende handelen in: serveer dan een eenvoudig voorgerecht. Het verwijst naar de situatie uit de vorige zin. Je gebruikt “Så” vaak om een gevolgtrekking of volgende stap in een gesprek in te leiden.
server
“server” is hier een directe aansporing om een eenvoudig voorgerecht aan de gasten te geven. Het staat aan het begin van de instructie “Så server en enkel forret”. Je gebruikt deze vorm wanneer je iemand praktisch advies of een opdracht geeft rond eten of drinken.
en
“en” is hier het onbepaalde lidwoord bij “forret” in “en enkel forret”. Het introduceert één niet nader bepaald voorgerecht. Je gebruikt “en” vóór een zelfstandig naamwoord van dit type wanneer het om een enkele, niet specifieke zaak gaat.
enkel
“enkel” betekent hier “eenvoudig” of “simpel” en beschrijft het voorgerecht. Het staat vóór “forret” in “en enkel forret”. Je kunt het gebruiken om een gerecht, plan of taak als niet ingewikkeld te beschrijven.
forret
“forret” betekent hier “voorgerecht”, het gerecht dat vóór het hoofdgerecht wordt geserveerd. In deze zin is het een eenvoudige eerste gang voor de gasten. Je gebruikt het woord in de context van de volgorde van een maaltijd.
folk
“folk” betekent hier “mensen” en verwijst naar de gasten die rustig kunnen wennen. Het is het onderwerp van “kan falde til”. Je gebruikt “folk” wanneer je in algemene zin naar mensen in een situatie verwijst.
falde
“falde” maakt hier deel uit van “falde til”, dat in deze context betekent dat mensen zich op hun gemak gaan voelen. De betekenis komt dus uit de volledige uitdrukking, niet uit “falde” alleen. Leer “falde til” als een vaste combinatie voor rustig wennen aan een situatie.
til
“til” maakt hier deel uit van de vaste uitdrukking “falde til”, die betekent dat iemand zich begint thuis te voelen of rustig went. In deze zin geeft “til” dus niet zelfstandig de volledige betekenis “naar”. Gebruik het samen met “falde” wanneer je deze betekenis wilt uitdrukken.
Jeg
“Jeg” betekent hier “ik” en verwijst naar de persoon die spreekt. Het is het onderwerp van “kan have”. Je gebruikt het om de eigen handeling, mogelijkheid of verantwoordelijkheid in een gesprek aan te geven.
have
“have” betekent hier “hebben” in de combinatie “kan have ... klar”: de spreker kan de salade en het brood klaar hebben. Na “kan” staat deze vorm in de basisvorm. Het patroon “have + iets + klar” is bruikbaar om aan te geven dat iets gereed is.
salat
“salat” betekent hier “salade” en is een van de dingen die vóór de aankomst van de gasten klaar kunnen staan. Het wordt verbonden met “brød” door “og”. Je gebruikt het woord voor salade als onderdeel van een maaltijd.
og
“og” betekent “en” en verbindt hier “salat” en “brød”. Het voegt twee gelijkwaardige zaken aan dezelfde handeling toe. Je gebruikt het om woorden of zinsdelen op te sommen.
brød
“brød” betekent hier “brood” en is samen met “salat” vooraf klaar te maken. Het staat na “og” in dezelfde opsomming. Je gebruikt het woord voor brood dat bij een maaltijd wordt geserveerd.
klar
“klar” betekent hier “klaar” of “gereed” in “have salat og brød klar”. Het beschrijft de toestand waarin de salade en het brood vóór aankomst moeten zijn. Een bruikbaar patroon is “have + voorwerp + klar” wanneer iets gereed moet staan.
før
“før” betekent hier “voordat” en introduceert het moment waarop de gasten komen. De hoofdhandeling gebeurt eerder dan de gebeurtenis in “før de kommer”. Je gebruikt “før” om de volgorde van twee gebeurtenissen aan te geven.
de
“de” betekent hier “ze” of “zij” en verwijst naar de gasten. Het is het onderwerp van “kommer” in “før de kommer”. Je gebruikt deze vorm wanneer je naar meerdere eerder genoemde personen verwijst.
kommer
“kommer” betekent hier “komen” of “aankomen” en beschrijft de aankomst van de gasten. In “før de kommer” staat de vorm na het onderwerp “de”. Je gebruikt het om aan te geven dat iemand naar de besproken plaats komt.
Det
“Det” verwijst hier naar de eerder genoemde mogelijkheid om salade en brood klaar te hebben. Het betekent in deze zin ongeveer “dat” en vormt het onderwerp van “giver”. Je gebruikt “Det” vaak om naar een eerder genoemde handeling, situatie of feit te verwijzen.
giver
“giver” betekent hier “geeft” en beschrijft het gevolg van de voorbereide salade en het brood: het hoofdgerecht krijgt extra tijd. Het heeft in deze zin “hovedretten” als ontvanger van die extra tijd. Een bruikbaar patroon is “Det giver ...” om een gevolg te beschrijven.
lidt
“lidt” betekent hier “een beetje” en geeft aan dat de extra tijd beperkt is. Het staat vóór “ekstra tid” in “lidt ekstra tid”. Je gebruikt het om een kleine hoeveelheid of beperkte mate aan te duiden.
ekstra
“ekstra” betekent hier “extra” of “aanvullend” en beschrijft de tijd die het hoofdgerecht erbij krijgt. Het staat vóór “tid”. Je kunt het gebruiken voor iets dat boven op de normale hoeveelheid of duur komt.
tid
“tid” betekent hier “tijd”, meer bepaald tijd die beschikbaar komt voor de bereiding van het hoofdgerecht. In “lidt ekstra tid” wordt de hoeveelheid nader bepaald. Je gebruikt het woord ook in patronen waarin je beschikbare of benodigde tijd bespreekt.
uden
“uden” betekent hier “zonder” en leidt de omstandigheid in dat het diner niet vertraagd lijkt. Het staat vóór “at det virker” in “uden at det virker ...”. Je gebruikt “uden at” om aan te geven dat iets gebeurt zonder dat een andere situatie optreedt.
virker
“virker” betekent hier “lijkt” of “komt over als” en beschrijft de indruk die het diner bij de gasten kan wekken. Het staat in “uden at det virker, som om ...”. Je gebruikt het om een waargenomen indruk of effect te beschrijven.
som
“som” maakt hier deel uit van “som om”, dat een veronderstelde of schijnbare situatie inleidt. In “det virker, som om middagen er forsinket” gaat het om de indruk dat het diner vertraagd is. Gebruik “som om” samen wanneer je een schijnbare situatie beschrijft.
om
“om” maakt hier samen met “som” de uitdrukking “som om”, waarmee een veronderstelde indruk wordt ingeleid. Het introduceert dus niet zomaar een onderwerp, maar de situatie die zo lijkt te zijn. Leer deze combinatie als een vast patroon voor “alsof”.
middagen
“middagen” betekent hier “het diner” of “de avondmaaltijd”. De vorm verwijst naar de specifieke maaltijd die de twee personen voorbereiden. Je gebruikt het wanneer de maaltijd als geheel wordt besproken.
forsinket
“forsinket” betekent hier “vertraagd” en beschrijft hoe het diner zou kunnen lijken. In “som om middagen er forsinket” gaat het om een mogelijke indruk, niet om een vastgestelde vertraging. Je gebruikt het voor iets dat later lijkt te gebeuren dan gepland.
Skal
“Skal” betekent hier “zal” of “moet” en leidt de vraag in of de spreker de groenten moet klaarmaken nadat iedereen is aangekomen. Samen met “jeg” vormt het “Skal jeg ...?”, een vraag naar plan of instructie. Je gebruikt dit patroon om te vragen wat je volgens de ander moet doen.
lave
“lave” betekent hier “maken” of “bereiden” en verwijst naar het klaarmaken van de groenten. Het staat na “Skal jeg” in de vraag “Skal jeg lave grøntsagerne ...?”. Je gebruikt deze vorm om een handeling na “skal” te benoemen.
grøntsagerne
“grøntsagerne” betekent hier “de groenten” en verwijst naar de specifieke groenten voor deze maaltijd. De vorm is het object van “lave”. Je gebruikt het wanneer je over de groenten van de besproken maaltijd spreekt.
når
“når” betekent hier “wanneer” of “zodra” en introduceert het moment waarop iedereen is aangekomen. De vraag gaat dus over de timing van het klaarmaken van de groenten. Je gebruikt “når” om een gebeurtenis aan een tijdstip of voorwaarde te koppelen.
alle
“alle” betekent hier “iedereen” en verwijst naar de volledige groep aanwezigen. Het staat vóór “er kommet” in “når alle er kommet”. Je gebruikt het om geen enkel lid van de bedoelde groep uit te sluiten.
kommet
“kommet” betekent hier “gekomen” of “aangekomen” en beschrijft het voltooide aankomen van iedereen. Het staat in “er kommet” binnen de tijdsbepaling “når alle er kommet”. Je gebruikt dit patroon om te verwijzen naar een moment waarop een aankomst voltooid is.
smager
“smager” betekent hier “smaken” en beschrijft de smaak van de groenten. Het staat bij “De” in “De smager bedre”. Je gebruikt het om te zeggen hoe eten of drinken smaakt.
bedre
“bedre” betekent hier “beter” en vergelijkt de smaak van vers bereide groenten met hun smaak wanneer ze minder vers zijn. Het staat na “smager” in “De smager bedre”. Je gebruikt het om een gunstiger kwaliteit of resultaat aan te geven.
lige
“lige” betekent hier “net” of “zojuist” en benadrukt dat de groenten kort daarvoor zijn bereid. In “lige er blevet tilberedt” versterkt het de betekenis van versheid. Je gebruikt het in vergelijkbare contexten om aan te geven dat iets pas kort geleden gebeurde.
blevet
“blevet” maakt hier deel uit van “er blevet tilberedt” en verwijst naar het feit dat de bereiding voltooid is. Samen met “tilberedt” beschrijft het de groenten als bereid. Gebruik deze combinatie wanneer je wilt aangeven dat iets een handeling heeft ondergaan en het resultaat relevant is.
vent
“vent” is hier een aansporing om nog niet te beginnen met de volgende stap. In de zin betekent het dat je moet wachten tot het bijna tijd is om de groenten te serveren. Je gebruikt deze vorm om iemand te vragen een handeling uit te stellen.
du
“du” betekent hier “je” of “jij” en verwijst naar de persoon die de groenten bereidt en serveert. Het is het onderwerp van “skal servere”. Je gebruikt het om de persoon die wordt aangesproken rechtstreeks te benoemen.
næsten
“næsten” betekent hier “bijna” en geeft aan dat het moment van serveren dichtbij is maar nog niet is aangebroken. Het staat vóór “skal servere”. Je gebruikt het om aan te geven dat iets dicht bij een bepaald moment of resultaat is.
servere
“servere” betekent hier “serveren” en verwijst naar het moment waarop de groenten aan de gasten worden gegeven. Het staat na “skal” in “skal servere”. Je gebruikt deze vorm om de geplande of noodzakelijke serveerhandeling te benoemen.
dem
“dem” betekent hier “ze” of “hen” als voorwerp en verwijst naar de groenten. In “servere dem” zijn de groenten datgene wat wordt geserveerd. Je gebruikt deze vorm wanneer meerdere eerder genoemde zaken het object van de handeling zijn.
stressende
“stressende” betekent hier “stressvol” en beschrijft de ervaring van gastheer zijn. Het staat in “Det er stressende at være vært”. Je gebruikt het om een situatie of activiteit te beschrijven die spanning of druk veroorzaakt.
være
“være” betekent hier “zijn” en maakt deel uit van “at være vært”, dus gastheer of gastvrouw zijn. Het staat na “at” in deze beschrijving van de activiteit. Je gebruikt deze vorm na “at” wanneer je het zijn in een bepaalde rol of toestand benoemt.
vært
“vært” betekent hier “gastheer” of “gastvrouw”: de persoon die de gasten ontvangt. In “at være vært” verwijst het naar de rol van degene die het etentje organiseert. Je gebruikt het in de context van iemand die gasten ontvangt of een bijeenkomst organiseert.
fordi
“fordi” betekent “omdat” en introduceert de reden waarom gastheer zijn stressvol voelt. De bijzin na “fordi” verklaart die oorzaak. Je gebruikt het om een reden of uitleg aan een uitspraak toe te voegen.
sværere
“sværere” betekent hier “moeilijker” en vergelijkt het regelen van de timing met het koken. Het staat in “sværere at få styr på timingen end at lave mad”. Je gebruikt deze vorm om aan te geven dat één taak meer moeite kost dan een andere.
få
“få” maakt hier deel uit van “få styr på timingen”, dat betekent de timing onder controle krijgen of er overzicht over krijgen. De volledige betekenis komt uit de combinatie met “styr på”. Je kunt dit patroon gebruiken wanneer iemand grip op een onderwerp of situatie probeert te krijgen.
styr
“styr” maakt hier deel uit van de vaste uitdrukking “få styr på timingen”. In deze zin gaat het om overzicht en controle over de timing van de maaltijd. Gebruik het samen met “få” en “på” voor situaties waarin je iets onder controle krijgt.
på
“på” maakt hier deel uit van “få styr på timingen”, dat betekent dat je de timing beheerst of er overzicht over hebt. Het heeft in deze uitdrukking niet de losse betekenis “op”. Leer “få styr på” als een vast patroon met het onderwerp waarover je controle krijgt.
timingen
“timingen” betekent hier “de timing” of de planning van de juiste momenten tijdens het etentje. Het is datgene waarover de spreker meer controle probeert te krijgen. Je kunt het gebruiken bij de afstemming van opeenvolgende handelingen of gebeurtenissen.
end
“end” betekent hier “dan” in de vergelijking “sværere ... end at lave mad”. Het verbindt wat moeilijker is met datgene waarmee het wordt vergeleken. Je gebruikt “end” om twee handelingen, eigenschappen of situaties met elkaar te vergelijken.
mad
“mad” betekent hier “eten” of “voedsel” en verwijst in “at lave mad” naar koken of eten bereiden. Het vormt samen met “lave” een veelgebruikte uitdrukking. Je gebruikt “lave mad” wanneer je over het bereiden van eten spreekt.
Lav
“Lav” is hier een directe aansporing om een eenvoudig plan te maken. Het staat aan het begin van “Lav en enkel plan for serveringen”. Je gebruikt deze vorm om praktisch advies of een opdracht te geven.
plan
“plan” betekent hier “plan” en verwijst naar de afgesproken volgorde van drankjes, voorgerecht en hoofdgerecht. Het wordt nader omschreven door “en enkel”. Je gebruikt het woord voor een overzicht van geplande stappen of handelingen.
for
“for” maakt hier deel uit van “plan for serveringen” en verbindt het plan met het serveren. In deze combinatie geeft het aan waarvoor het plan bedoeld is. Je gebruikt “for” in vergelijkbare patronen om het doel of onderwerp van iets aan te geven.
serveringen
“serveringen” betekent hier “het serveren” of “de bediening” en verwijst naar de volgorde waarin de onderdelen van de maaltijd worden aangeboden. Het wordt gespecificeerd door de opsomming erna. Je gebruikt het wanneer je de organisatie of volgorde van het serveren bespreekt.
drikkevarer
“drikkevarer” betekent hier “dranken” en is het eerste onderdeel van het serveerplan. Het staat in een opsomming naast “forret” en “hovedretten”. Je gebruikt het woord voor dranken die tijdens een maaltijd of andere gelegenheid worden aangeboden.
derefter
“derefter” betekent hier “daarna” en geeft aan dat het hoofdgerecht na de drankjes en het voorgerecht komt. Het markeert de volgende stap in de opsomming. Je gebruikt het om een volgorde van handelingen of gebeurtenissen duidelijk te maken.
den
“den” betekent hier “de” en verwijst naar de eerder genoemde tjekliste. Het staat vóór “tjekliste” in “den tjekliste”. Je gebruikt deze vorm om naar een specifieke zaak te verwijzen die al bekend is in de context.
tjekliste
“tjekliste” betekent hier “checklist” en is het overzicht dat de spreker bij het fornuis wil bewaren. De lijst helpt om de geplande serveerstappen te onthouden. Je gebruikt het woord voor een lijst waarmee je taken of punten controleert.
liggende
“liggende” betekent hier “liggend” of “ergens neergelegd” en beschrijft de positie van de checklist bij het fornuis. In “have den tjekliste liggende” gaat het erom dat de lijst daar beschikbaar blijft. Je gebruikt dit patroon om de plaatsing of beschikbare positie van een voorwerp te beschrijven.
komfuret
“komfuret” betekent hier “het fornuis” en is de plaats waar de checklist wordt neergelegd. De vorm verwijst naar het specifieke fornuis in de keuken. Je gebruikt het woord in de context van koken en keukenactiviteiten.
burde
“burde” betekent hier “zou moeten” en drukt de verwachting uit dat de checklist helpt. Het staat vóór “hjælpe” in “burde hjælpe dig”. Je gebruikt dit patroon voor een verwachting, zachte aanbeveling of waarschijnlijk gevolg.
hjælpe
“hjælpe” betekent hier “helpen” en verwijst naar het nut van de checklist voor de aangesproken persoon. Het staat na “burde” in “burde hjælpe dig”. Je gebruikt het patroon “hjælpe nogen med ...” wanneer je beschrijft waarbij iemand hulp krijgt.
dig
“dig” betekent hier “jou” en verwijst naar de persoon die de maaltijd organiseert. In “hjælpe dig” is die persoon degene die hulp ontvangt. Je gebruikt deze vorm na een werkwoord wanneer de aangesprokene het voorwerp van de handeling is.
med
“med” maakt hier deel uit van “hjælpe dig med at holde fokus” en verbindt de hulp met de handeling waarbij die hulp nodig is. De volledige combinatie betekent helpen om geconcentreerd te blijven. Je gebruikt “hjælpe nogen med at ...” om aan te geven waarmee iemand geholpen wordt.
holde
“holde” betekent hier “houden” of “behouden” en maakt deel uit van “holde fokus”. In deze zin gaat het om de concentratie niet verliezen tijdens de aankomst van de gasten. Je gebruikt het patroon “holde fokus” wanneer iemand aandacht bij een taak of onderwerp houdt.
fokus
“fokus” betekent hier “focus” of “concentratie” en is datgene wat de persoon moet behouden. Het staat in de vaste combinatie “holde fokus”. Je gebruikt het woord wanneer je spreekt over gerichte aandacht tijdens een taak.