Wachten of een verzoek achterlaten | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Undskyld, denne kø bevæger sig langsomt.

   Pardon, deze rij gaat langzaam.

   Undskyld

   Pardon

   denne

   deze

   kø

   rij

   bevæger sig

   beweegt zich

   langsomt

   langzaam

   Uitgebreide uitleg

   Undskyld is hier een beleefde verontschuldiging of aanspreekvorm: “pardon” of “sorry”. Het is een vaste vorm die je bijvoorbeeld gebruikt om iemands aandacht te krijgen of je te verontschuldigen. Voorbeeld: Undskyld, hvor er stationen? — “Pardon, waar is het station?” denne betekent hier “deze” en staat vóór een enkelvoudig gemeenschappelijk-geslachtswoord. Het bijbehorende zelfstandig naamwoord is kø, dat in het Deens en kø is. Vergelijk dette bij een enkelvoudig onzijdig woord en disse bij meervoud. Denne geeft hier aan dat het om een specifieke rij gaat en stemt af op het enkelvoudige gemeenschappelijke geslacht van kø; het stelt niet op zichzelf een numerieke hoeveelheid vast. kø betekent hier “rij” of “wachtrij”: een opeenvolging van mensen of voertuigen die wachten. Het meervoud is køer. Voorbeeld: Der er en lang kø. — “Er staat een lange rij.” bevæger sig is de constructie “zich bewegen”. De infinitief is bevæge sig; bevæger is de tegenwoordige tijd van bevæge. Deense werkwoorden veranderen hier niet mee met de persoon: jeg bevæger mig, du bevæger dig, maar denne kø bevæger sig. Het wederkerende voornaamwoord verandert wel met het onderwerp: sig hoort bij een derde persoon, terwijl mig bij jeg hoort. In deze zin is de rij zelf datgene wat beweegt. langsomt betekent “langzaam”. Het is hier een bijwoord en zegt hoe de rij beweegt. Het hangt samen met het bijvoeglijk naamwoord langsom (“langzaam”): en langsom kø — “een langzame rij”, tegenover køen bevæger sig langsomt — “de rij beweegt langzaam”. De vergelijkende vorm is langsommere (“langzamer”); langsomt is geen vergelijkende vorm maar de vorm die de manier van bewegen beschrijft. Samen vormen de delen: Undskyld + denne kø + bevæger sig + langsomt: “Pardon, deze rij beweegt langzaam.” De spreker verontschuldigt zich of trekt beleefd de aandacht en zegt vervolgens dat deze rij zich langzaam voortbeweegt.

2. Prøver du at beslutte, om det er værd at blive?

   Probeer je te beslissen of het de moeite waard is om te blijven?

   Prøver

   probeert

   at beslutte

   te beslissen

   om

   of

   værd

   waard

   at blive

   te blijven

   Uitgebreide uitleg

   Prøver betekent hier “probeert”. Het is de tegenwoordige tijd van prøve (“proberen”): jeg prøver, du prøver, de prøver. In deze zin vormt Prøver du ...? een ja-neevraag: “Probeer je ...?” Het onderwerp du staat na het werkwoord, zoals vaak in een Deense hoofdzinvraag. at beslutte betekent “te beslissen”. at markeert hier de infinitief en beslutte is de basisvorm. Na prøve volgt vaak at plus een infinitief: Jeg prøver at forstå det. — “Ik probeer het te begrijpen.” om leidt hier een indirecte ja-neevraag in en betekent “of”. Het verbindt at beslutte met de kwestie waarover iemand probeert te beslissen. Vergelijk: Jeg ved ikke, om han kommer. — “Ik weet niet of hij komt.” værd betekent letterlijk “waard”. In de constructie være værd at ... betekent het “de moeite waard zijn”. De waarde- of beoordelingconstructie gaat hier dus over de vraag of iets het doen waard is, niet over een concrete geldwaarde. Voorbeeld: Det er værd at se. — “Het is de moeite waard om te kijken.” at blive betekent in deze zin “te blijven”. blive kan in andere contexten ook “worden” betekenen; hier maakt de vaste vertaling duidelijk dat het om blijven gaat. De constructie værd at blive betekent samen met er “de moeite waard om te blijven”. Voorbeeld: Hun vælger at blive. — “Zij kiest ervoor om te blijven.” Samen bestaat de zin uit de vraag Prøver du at beslutte ...? (“Probeer je te beslissen ...?”) en de ingebedde kwestie om det er værd at blive (“of het de moeite waard is om te blijven”). det is hier het formele onderwerp van er værd; de volledige betekenis is: “Probeer je te beslissen of het de moeite waard is om te blijven?”

3. Det gør jeg. Ved du, om der er forsinkelser ved serviceskranken?

   Dat doe ik. Weet je of de servicebalie achterloopt?

   Det gør jeg

   Dat doe ik.

   Ved du

   Weet je?

   om

   of

   der er

   er is / er zijn

   forsinkelser

   vertragingen

   ved

   bij / aan

   serviceskranken

   de servicebalie

   Uitgebreide uitleg

   Det gør jeg betekent hier “Dat doe ik”. gør is de tegenwoordige tijd van gøre (“doen”); in deze vaste uitdrukking staat jeg als uitvoerder en verwijst det naar de bedoelde handeling. Een herbruikbaar patroon is Det gør jeg = “Dat doe ik”. Ved du betekent “Weet je?”. ved is de tegenwoordige tijd van vide (“weten”). Het is een directe vraag met het werkwoord vóór du; vergelijk bijvoorbeeld Ved du det? — “Weet je dat?” om leidt hier een indirecte ja/nee-vraag in en betekent “of”. Het patroon Ved du, om ...? betekent “Weet je of ...?”; om betekent hier dus niet “rondom” of “over”. der er vormt een onpersoonlijke bestaansconstructie: “er is” of “er zijn”. er is hier geen zelfstandig plaatsaanduidend woord zoals Nederlands “daar”, maar onderdeel van de constructie. Het getal blijkt uit het daaropvolgende zelfstandig naamwoord: der er en forsinkelse betekent “er is een vertraging”, terwijl der er forsinkelser betekent “er zijn vertragingen”. forsinkelser betekent hier “vertragingen”. Het is het meervoud van forsinkelse (“vertraging”); de meervoudsvorm heeft hier geen bepaaldheidsuitgang. Voorbeeld: Der er en forsinkelse. — “Er is een vertraging.” ved geeft hier de plaats of het punt aan waar iets zich bevindt: “bij” of “aan”. In forsinkelser ved serviceskranken hoort het bij de locatie van de vertragingen, niet bij de betekenis “door” of “vanwege”. serviceskranken betekent “de servicebalie”. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord met service en skranke (“balie”); de bepaalde enkelvoudsvorm wordt gevormd op het laatste deel: skranke → skranken. Het eerste deel specificeert het type balie. Voorbeeld: Jeg står ved skranken. — “Ik sta bij de balie.” Samen bestaat de tweede zin uit Ved du + om + der er forsinkelser + ved serviceskranken: “Weet je of er vertragingen bij de servicebalie zijn?” De vraag gaat dus over het bestaan van vertragingen op die locatie. De formulering is een gewone, neutrale manier om naar actuele informatie te vragen.

4. Flere henvendelser kræver ekstra opmærksomhed, så køen bevæger sig langsomt.

   Verschillende verzoeken hebben extra aandacht nodig, dus de rij gaat langzaam.

   Flere

   verschillende

   henvendelser

   verzoeken

   kræver

   vereisen

   ekstra

   extra

   opmærksomhed

   aandacht

   så

   dus

   køen

   de rij

   bevæger sig

   beweegt zich

   langsomt

   langzaam

   Uitgebreide uitleg

   Flere betekent hier “verschillende” of “meerdere”: het verwijst naar een meervoud en zegt niet precies hoeveel. Het kan ook “meer” betekenen, afhankelijk van de vergelijking. Vergelijk flere henvendelser (“meerdere verzoeken”) met flere end tre henvendelser (“meer dan drie verzoeken”). henvendelser is het meervoud van henvendelse, een verzoek of contactopname. De uitgang -er markeert hier het meervoud. Een bruikbaar enkelvoudsvoorbeeld is en henvendelse — “een verzoek”. kræver is de tegenwoordige tijd van kræve (“vereisen”, “nodig hebben”). De vorm kræver verandert hier niet vanwege het meervoudige onderwerp: in deze tegenwoordige tijd markeert het werkwoord geen persoon- of getalsverschil. Voorbeeld: Det kræver tid. — “Dat vereist tijd.” ekstra betekent “extra” en blijft in deze combinatie onveranderd. Het beschrijft dat er bovenop de gewone hoeveelheid meer aandacht nodig is. Voorbeeld: Vi har brug for ekstra tid. — “We hebben extra tijd nodig.” opmærksomhed betekent “aandacht”. Het is een ontelbaar zelfstandig naamwoord in deze betekenis en staat daarom zonder meervoudsuitgang. ekstra opmærksomhed is letterlijk “extra aandacht”. så verbindt hier een gevolg met wat eraan voorafgaat: “dus” of “daarom”. Het deel vóór så geeft de reden; het deel erna geeft het gevolg. Voorbeeld: Det regner, så vi bliver inde. — “Het regent, dus we blijven binnen.” køen is de bepaalde enkelvoudsvorm van kø, “rij” of “wachtrij”. De uitgang -en maakt het zelfstandig naamwoord bepaald: en kø is “een rij”, køen is “de rij”. bevæger sig bestaat uit de tegenwoordige tijd van bevæge (“bewegen”) en het wederkerende voornaamwoord sig. Samen betekent het hier “zich bewegen” of natuurlijker “vooruitgaan”. Het onderwerp van deze constructie is køen; de rij beweegt dus zelf. Voorbeeld: Køen bevæger sig fremad. — “De rij beweegt vooruit.” langsomt betekent hier “langzaam” en beschrijft hoe de rij beweegt. Het is de bijwoordelijke vorm bij bevæger sig, niet een extra eigenschap van køen als zelfstandig naamwoord. Het bijvoeglijk naamwoord is langsom (“langzaam”); in deze bijwoordelijke vorm staat langsomt. De eerste hoofdzin zegt dat meerdere verzoeken extra aandacht vereisen. så leidt daarna het gevolg in: køen bevæger sig langsomt, “de rij gaat langzaam”. Samen betekent de hele zin: “Verschillende verzoeken hebben extra aandacht nodig, dus de rij gaat langzaam.”

5. Jeg kan ikke blive her ret meget længere.

   Ik kan hier niet veel langer blijven.

   Jeg

   ik

   kan ikke

   kan niet

   blive

   blijven

   her

   hier

   ret meget

   erg veel

   længere

   langer

   Uitgebreide uitleg

   Jeg betekent hier “ik” en is het Deense onderwerp voor de spreker. Deze vorm verandert niet naar geslacht; het meervoud is vi (“wij”). kan ikke vormt hier de ontkenning van mogelijkheid of vermogen: “kan niet”. kan is de tegenwoordige vorm van kunne; in combinatie met een volgend werkwoord staat dat werkwoord in de infinitief. ikke ontkent het daarop betrekking hebbende deel. Voorbeeld: Jeg kan ikke vente. — “Ik kan niet wachten.” blive is de infinitief die hier “blijven” betekent, dus op dezelfde plaats blijven in plaats van weggaan. Hetzelfde woord kan in andere zinnen ook “worden” betekenen; de vaste vertaling en de combinatie met her maken hier de betekenis “blijven” duidelijk. Na kan staat deze infinitief zonder persoonsuitgang. her betekent “hier”: de plaats waar de spreker zich bevindt of waarnaar de situatie verwijst. Samen met blive geeft blive her het herbruikbare patroon “hier blijven”. ret meget versterkt de daaropvolgende vergelijking. ret betekent hier ongeveer “behoorlijk” of “nogal”, en meget geeft een grote mate of hoeveelheid aan. In deze zin maakt het de resterende duur betrekkelijk groot: niet slechts een klein beetje langer. længere is de vergrotende trap van lang (“lang” → længere, “langer”). Hier gaat het om tijdsduur, niet om fysieke lengte: “langer [blijven]”. De vergrotende trap kan ook zonder expliciete vergelijking voorkomen, zoals in de vaste uitdrukking ikke ... længere, “niet meer / niet langer”. Samen vormen de delen: Jeg (“ik”) + kan ikke (“kan niet”) + blive her (“hier blijven”) + ret meget længere (“nog veel langer”). De volledige betekenis is: “Ik kan hier niet veel langer blijven.” In de gegeven wachtrijsituatie zegt de spreker dus dat verder hier blijven slechts beperkt mogelijk is.

6. Du kan blive ved med at vente eller aflevere din henvendelse ved skranken.

   Je kunt blijven wachten of je verzoek bij de balie achterlaten.

   Du

   je

   kan

   kunt

   blive ved med at

   blijven doorgaan met

   vente

   wachten

   eller

   of

   aflevere

   inleveren; afgeven

   din

   je; jouw

   henvendelse

   verzoek

   ved

   bij

   skranken

   balie

   Uitgebreide uitleg

   Du betekent hier ‘je/jij’: de vorm is het persoonlijke voornaamwoord voor de aangesprokene als onderwerp. In het Deens staat du bij een enkelvoudige gesprekspartner; de vorm zelf geeft geen geslacht aan. kan is hier de tegenwoordige vorm van kunne, ‘kunnen’. Samen met een infinitief drukt het mogelijkheid of keuze uit: kan vente = ‘kan wachten’. De vorm kan wordt niet voor persoon of getal aangepast. blive ved med at is een vaste voortzettingsconstructie: letterlijk gaat het om doorgaan met iets. Het patroon is blive ved med at + infinitief, bijvoorbeeld Hun bliver ved med at læse = ‘Zij blijft lezen’. Hier wordt de handeling uitgedrukt door vente. vente is de infinitief ‘wachten’. Na at blijft deze vorm onveranderd; in de constructie hierboven hoort hij bij ‘doorgaan met wachten’. eller verbindt twee alternatieven en betekent ‘of’. Het verbindt hier de mogelijkheid om door te gaan met wachten met de andere mogelijkheid die daarna komt. aflevere is de infinitief ‘afgeven’ of ‘inleveren’, hier toegepast op een verzoek dat bij een balie wordt achtergelaten. De vorm staat na kan, net als vente, omdat beide werkwoorden mogelijkheden na dat modale werkwoord uitdrukken. Bijvoorbeeld: Du kan aflevere formularen = ‘Je kunt het formulier afgeven’. din is een bezittelijk voornaamwoord met de betekenis ‘je/jouw’. Het verwijst naar iets dat bij du hoort. De vorm din wordt gebruikt bij een enkelvoudig gemeenschappelijk geslacht van het volgende zelfstandig naamwoord; bij andere Deense vormen kunnen bijvoorbeeld dit of dine voorkomen. In deze zin bepaalt din dus niet zelf wie de eigenaar is: dat wordt door du aangewezen. henvendelse betekent hier ‘verzoek’ of ‘vraag aan een instantie’. Het is een zelfstandig naamwoord; de bepaalde vorm die hier staat is henvendelsen, met het achtergevoegde bepaalde lidwoord -en. Het woord staat als het voorwerp van aflevere: wat wordt afgegeven, is het verzoek. Een bruikbaar contrast is en henvendelse = ‘een verzoek’ tegenover henvendelsen = ‘het verzoek’. ved geeft in ved skranken de plaatsrelatie ‘bij’. De betekenis is dus niet op zichzelf ‘bij de balie achterlaten’; het voorzetsel vormt samen met het volgende zelfstandig naamwoord de plaatsbepaling. skranken betekent ‘de balie’. Dit is de bepaalde vorm van skranke, ‘balie’, opnieuw met een achtergevoegd bepaald lidwoord: en skranke = ‘een balie’, skranken = ‘de balie’. In ved skranken geeft de bepaalde vorm een concrete balie als plaats aan, zonder dat de zin extra informatie geeft over wie daar aanwezig is. Samen is de structuur: Du kan (‘je kunt’) + blive ved med at vente (‘blijven wachten’) + eller (‘of’) + aflevere din henvendelse ved skranken (‘je verzoek bij de balie afgeven’). De volledige betekenis is: je kunt blijven wachten, of je kunt je verzoek bij de balie afgeven. Beide opties staan onder het bereik van kan.

7. Det ville hjælpe at aflevere henvendelsen, hvis nogen kan se på den senere.

   Het verzoek achterlaten zou helpen als iemand er later naar kan kijken.

   Det ville

   dat zou

   hjælpe

   helpen

   aflevere

   achterlaten

   henvendelsen

   het verzoek

   hvis

   als

   nogen

   iemand

   kan se på

   kan bekijken

   den

   het; er

   senere

   later

   Uitgebreide uitleg

   Det ville geeft hier een onpersoonlijk onderwerp en een voorwaardelijke mogelijkheid weer: “dat zou”. ville is de vorm die in deze constructie het hypothetische karakter van hjælpe markeert; het betekent hier niet “wilde”. Het Deense det verwijst hier niet naar een bepaald zelfstandig naamwoord, maar vormt het onderwerp van de zin. hjælpe is de infinitief “helpen”. Na ville staat de infinitief zonder extra persoonsuitgang. Het patroon Det ville hjælpe at ... betekent “Het zou helpen om ...”. Bijvoorbeeld: Det ville hjælpe at vente. — “Het zou helpen om te wachten.” aflevere is de infinitief “inleveren” of, in deze context, “achterlaten/afgeven”. Het is het werkwoord na at in at aflevere; at leidt hier een infinitiefconstructie in. Een bruikbaar voorbeeld is Jeg afleverer brevet. — “Ik lever de brief in.” henvendelsen betekent hier “het verzoek”. De vorm bestaat uit henvendelse (“verzoek” of “bericht aan een instantie”) met de bepaalde uitgang -en: henvendelsen = “het verzoek”. De bepaaldheid wordt dus aan het zelfstandig naamwoord zelf gemarkeerd. In aflevere henvendelsen is dit het voorwerp van aflevere. hvis is het voegwoord “als” of “indien” en leidt de voorwaardelijke bijzin in. Bijvoorbeeld: Hvis du kommer, hjælper jeg. — “Als je komt, help ik.” nogen betekent hier “iemand”: een niet nader bepaalde persoon. Het contrastwoord ingen betekent “niemand”. In Hvis nogen ringer ... betekent nogen bijvoorbeeld “als iemand belt”; het zegt niet hoeveel mensen er uiteindelijk bellen. kan se på combineert het modale werkwoord kan (“kan”) met se på (“naar ... kijken” of “... bekijken”). kan is de tegenwoordige vorm die mogelijkheid of vermogen uitdrukt; na kan staat de infinitief se zonder at. De vaste combinatie se på krijgt een voorwerp: Kan du se på brevet? — “Kun je naar de brief kijken?” den is hier een persoonlijk voornaamwoord voor een enkelvoudig voorwerp. In deze zin verwijst het, volgens de vaste vertaling, naar de eerder genoemde henvendelse: “ernaar/erop” of natuurlijker in het Nederlands “ernaar kijken”. De vorm den wordt in het Deens onder meer gebruikt voor een enkelvoudig woord van het gemeenschappelijk geslacht; het is niet zelf een herhaling van het zelfstandig naamwoord. senere betekent “later”. Het is een bijwoord en verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: Vi taler sammen senere. — “We praten later met elkaar.” Samen vormen de delen: Det ville hjælpe (“Dat zou helpen”) + at aflevere henvendelsen (“het verzoek in te leveren/achter te laten”) + hvis nogen kan se på den senere (“als iemand er later naar kan kijken”). De volledige betekenis is: “Het zou helpen om het verzoek achter te laten als iemand er later naar kan kijken.”

8. Skranken kan kontakte dig, når de har en opdatering.

   De balie kan contact met je opnemen wanneer ze een update hebben.

   Skranken

   de balie

   kan

   kan

   kontakte

   contact opnemen

   dig

   jou

   når

   wanneer

   de

   ze

   har

   hebben

   opdatering

   update

   Uitgebreide uitleg

   Skranken betekent hier “de balie”. Het is de bepaalde enkelvoudsvorm van en skranke: en skranke = een balie, skranken = de balie. De onbepaalde meervoudsvorm is skranker en het bepaalde meervoud is skrankerne. kan betekent hier “kan” en is de tegenwoordige vorm van het modale werkwoord kunne. Het drukt hier mogelijkheid uit. Na een modaal werkwoord staat in het Deens de infinitief zonder at: kan kontakte = kan contact opnemen. Kan verandert niet naar persoon of getal. kontakte betekent hier “contact opnemen met”. Het is de infinitief na kan. In het Deens kan dit werkwoord rechtstreeks een object krijgen: Jeg kontakter dig = Ik neem contact met je op. Het Nederlandse patroon gebruikt daarvoor meestal contact opnemen met, maar de betekenis is hier dezelfde. dig betekent hier “je/jou” als object. De bijbehorende onderwerpsvorm is du: Du kontakter mig = Jij neemt contact met me op. In kontakte dig is dig degene met wie contact wordt opgenomen. når betekent “wanneer” en leidt hier een tijdsbepalende bijzin in. Een herbruikbaar patroon is når + onderwerp + werkwoord: Jeg ringer, når jeg har tid. = Ik bel wanneer ik tijd heb. In deze bijzin staat de vóór har. de betekent hier “ze/zij” als onderwerp in de derde persoon meervoud. De vorm legt het grammaticale meervoud vast, maar de aangeleverde zin en vertaling identificeren niet afzonderlijk wie precies met dit voornaamwoord wordt bedoeld. In combinatie met har vormt het de bijzin de har en opdatering = ze hebben een update. har betekent “hebben”. Het is de tegenwoordige vorm van have en blijft har bij verschillende personen: jeg har, du har, de har. Hier vormt het met en opdatering de betekenis “een update hebben”. Voorbeeld: De har tid. = Ze hebben tijd. opdatering betekent “update”. Het is een zelfstandig naamwoord met het onbepaalde lidwoord en: en opdatering; de bepaalde vorm is opdateringen = de update. Het lidwoord maakt de update niet nader bepaald; het drukt op zichzelf geen numerieke telling uit. Voorbeeld: Jeg har en opdatering. = Ik heb een update. Samen vormt Skranken kan kontakte dig de hoofdzin “De balie kan contact met je opnemen”. De bijzin når de har en opdatering geeft aan wanneer dat mogelijk is: “wanneer ze een update hebben”. De volledige betekenis is: “De balie kan contact met je opnemen wanneer ze een update hebben.”

9. Det giver mig et klart valg.

   Dat geeft me een duidelijke keuze.

   Det

   dat

   giver

   geeft

   mig

   me

   klart

   duidelijk

   valg

   keuze

   Uitgebreide uitleg

   Det betekent hier “dat” en staat als onderwerp van de zin. Het is een zelfstandig gebruikt aanwijzend/voornaamwoord; de concrete referent wordt in deze vaste zin niet benoemd. In een andere zin kan det ook een andere grammaticale functie hebben, dus bepaal de rol uit de context. giver komt van give (“geven”) en is de tegenwoordige tijd. De vorm is hetzelfde bij verschillende onderwerpen in de tegenwoordige tijd: jeg giver, det giver. Het patroon give nogen noget betekent “iemand iets geven”. mig is de vorm voor “mij/me” als object en verwijst naar de spreker. Vergelijk het onderwerppronomen jeg (“ik”): Jeg giver ... = “Ik geef ...”, maar Det giver mig ... = “Dat geeft mij ...”. klart betekent hier “duidelijk”. Het hoort bij het zelfstandig naamwoord valg en staat in de vorm voor een onzijdig enkelvoudig woord. De vormen zijn klar bij een gemeenschappelijk-geslachtswoord, klart bij een onzijdig enkelvoudig woord en klare in het meervoud. Bijvoorbeeld: en klar plan = “een duidelijk plan”, maar et klart svar = “een duidelijk antwoord”. valg betekent “keuze”. Het is een onzijdig zelfstandig naamwoord: et valg is “een keuze”; de bepaalde vorm is valget (“de keuze”). Het meervoud is ook valg: flere valg = “meerdere keuzes”. Samen vormen de laatste woorden et klart valg: het onbepaalde lidwoord et hoort bij het onzijdige woord valg, en daarom krijgt het bijvoeglijk naamwoord de vorm klart. De woordvolgorde is Det + giver + mig + et klart valg: onderwerp + werkwoord + ontvanger + wat die ontvanger krijgt. De hele zin betekent dus: “Dat geeft me een duidelijke keuze.”

10. Så er det måske bedre at aflevere den, hvis din næste aftale ikke kan vente.

    Dan is het misschien beter om het achter te laten als je volgende afspraak niet kan wachten.

    Så er det

    Dan is het

    måske

    misschien

    bedre

    beter

    aflevere

    achterlaten; afleveren

    den

    het

    hvis

    als

    din

    je/jouw

    næste

    volgende

    aftale

    afspraak

    ikke

    niet

    kan

    kan

    vente

    wachten

    Uitgebreide uitleg

    Så er det betekent hier “dan is het”. Så kan ook “zo” betekenen, maar in deze combinatie leidt het een gevolgtrekking in. Een bruikbaar patroon is Så er det ... = “Dan is het ...”. måske betekent “misschien” en maakt de uitspraak voorzichtig. bedre is de vergrotende trap van god (“goed”): god → bedre → bedst (“best”). Hier wordt deze mogelijkheid als een betere optie beoordeeld dan een niet-uitgesproken alternatief. aflevere is de infinitief na at. De vorm betekent hier, in overeenstemming met de vaste vertaling, iets ergens achterlaten of afleveren. Het patroon at aflevere betekent “achterlaten/afleveren”. Voorbeeld: Jeg skal aflevere nøglen. = “Ik moet de sleutel inleveren.” den is hier een enkelvoudig voornaamwoord voor een zelfstandig naamwoord van de gemeenschappelijke woordklasse en verwijst naar het voorwerp dat wordt achtergelaten of afgeleverd. In deze zin past de vertaling “het”. hvis betekent “als” en introduceert de voorwaardelijke bijzin: hvis ... = “als ...”. din betekent “je/jouw” en staat hier vóór een enkelvoudig zelfstandig naamwoord van de gemeenschappelijke woordklasse. Het stemt af op het bezeten zelfstandig naamwoord, hier aftale. Bij een meervoudig zelfstandig naamwoord staat dine; bij een onzijdig enkelvoud staat dit. næste betekent “volgende”. In din næste aftale beschrijft het de afspraak die daarna komt. De vorm blijft in deze attributieve betekenis gelijk in bijvoorbeeld den næste dag (“de volgende dag”) en de næste dage (“de volgende dagen”). aftale betekent hier “afspraak” en is een en-woord: en aftale. In andere contexten kan het ook “overeenkomst” betekenen, maar hier past “afspraak” bij de vaste vertaling. ikke betekent “niet” en ontkent hier de mogelijkheid in de bijzin: ikke kan vente = “niet kan wachten”. kan is de tegenwoordige vorm van kunne (“kunnen”). Na een modaal werkwoord staat het volgende werkwoord in de infinitief zonder at: kan vente = “kan wachten”. vente is de infinitief van “wachten”. In kan vente volgt deze vorm op het modale werkwoord kan. Voorbeeld: Vi kan vente. = “Wij kunnen wachten.” Samen vormen de delen Så er det måske bedre — “Dan is het misschien beter” — en at aflevere den — “het achter te laten/af te leveren”. De bijzin hvis din næste aftale ikke kan vente betekent “als je volgende afspraak niet kan wachten”. De volledige betekenis is: “Dan is het misschien beter om het achter te laten als je volgende afspraak niet kan wachten.”