Beleefd om een beurt vragen in de sportschool | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Beleefd om een beurt vragen in de sportschool oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Nogen har brugt løbebåndet i lang tid.

Noo'un haa brogd leube-boonuh ie lang tie. Iemand gebruikt de loopband al lange tijd.

Der står på skiltet, at man skal deles om løbebåndet, når andre venter.

Dea stoor poo sgil-duh, eh men sgel dee-lus om leube-boonuh, noar anruh vennuh. Op het bord staat dat mensen de loopband moeten delen als anderen wachten.

Skal jeg spørge personen, eller vil det virke uhøfligt?

Sgel yai sbeuh peh-soo-nun, elluh vel de veer-kuh u-heufligt? Zal ik het aan die persoon vragen, of komt dat onbeleefd over?

Spørg høfligt, og sig, at du venter på din tur.

Sbeur heufligt, oo sai, eh doo vennuh poo din tuur. Vraag het beleefd en zeg dat je op je beurt wacht.

Jeg kan sige: "Undskyld, er du næsten færdig med løbebåndet?"

Yai ken sie-uh: "On-sguul, ah doo ness-dun feh-die meh leube-boonuh?" Ik kan zeggen: "Pardon, bent u bijna klaar met de loopband?"

Det er tydeligt formuleret uden at lægge for meget pres på personen.

Dee eh tuu-dhuh-lie fom-lee-uhdh, uu-dhun eh leg-uh foo may pres po peh-soo-nun. Dat klinkt duidelijk zonder die persoon te veel onder druk te zetten.

Hvis personen har brug for mere tid, kan jeg vente eller bruge en anden maskine.

Ves peh-soo-nun haa broeg foo may-uh tie, ken yai vennuh elluh broe-uh un annun ma-sgie-nuh. Als die persoon meer tijd nodig heeft, kan ik wachten of een ander apparaat gebruiken.

Så kan vi deles om udstyret uden at starte et skænderi.

Sow ken vee dee-lus om uu-sdu-u-uh uu-dhun eh sdaa-duh eh sgen-uh-rie. Zo kunnen we de apparatuur delen zonder ruzie te maken.

Woord voor woord

Nogen Nogen betekent hier ‘iemand’: een niet nader genoemde persoon gebruikt de loopband. Je gebruikt Nogen wanneer je naar een onbekende of niet gespecificeerde persoon verwijst, zoals in Nogen ringer på døren.

har Har betekent hier ‘heeft’ en vormt samen met brugt de mededelende werkwoordsvorm har brugt. Het is de vorm van have die je gebruikt bij bijvoorbeeld iemand die iets heeft gebruikt of gedaan.

brugt Brugt betekent hier ‘gebruikt’ en verwijst naar het gebruik van de loopband; het is de vorm van bruge in har brugt. De combinatie har brugt kan ook voor andere apparaten of voorwerpen worden gebruikt, zoals har brugt telefonen.

løbebåndet Løbebåndet betekent hier ‘de loopband’, het apparaat waarop iemand in de sportschool loopt. In delen om løbebåndet verwijst het naar precies dat apparaat dat de aanwezigen samen moeten gebruiken.

i I betekent hier ‘gedurende’ in i lang tid en geeft de tijdsduur aan. Je gebruikt i ook in vergelijkbare tijdsuitdrukkingen, zoals i en uge.

lang Lang betekent hier ‘lang’ en beschrijft samen met tid een lange tijdsduur. De vaste combinatie lang tid gebruik je wanneer iets veel tijd inneemt of al veel tijd duurt.

tid Tid betekent hier ‘tijd’ in de uitdrukking i lang tid. Je kunt tid combineren met een tijdsduur, bijvoorbeeld kort tid of lang tid.

Der Der betekent hier niet ‘daar’ als plaats, maar introduceert wat er op het bord staat: in Der står på skiltet komt de boodschap op het bord ter sprake. Deze vorm wordt ook gebruikt om te zeggen dat er ergens iets staat of geschreven is.

står Står betekent hier ‘staat’ in de betekenis ‘geschreven staat’ en verwijst naar de tekst op het bord; het is een vorm van stå. De combinatie står på skiltet gebruik je voor informatie die op een bord of ander oppervlak staat.

på På betekent hier ‘op’ en geeft aan waar de tekst staat: op het bord. Je gebruikt på bijvoorbeeld met een bord, scherm of ander oppervlak waarop iets zichtbaar is.

skiltet Skiltet betekent hier ‘het bord’, meer precies het bord met de regel voor het gebruik van de loopband. De combinatie på skiltet gebruik je wanneer je verwijst naar informatie die op een bord staat.

at At introduceert in at man skal deles om løbebåndet een inhoudelijke bijzin met de boodschap op het bord. In zonder at in uden at lægge is at een infinitiefmarkeerder; beide functies komen in deze dialoog voor.

man Man betekent hier ‘men’ of ‘mensen in het algemeen’ en verwijst niet naar één specifieke persoon. In man skal deles om løbebåndet maakt het de regel algemeen voor iedereen die de apparatuur gebruikt.

skal Skal drukt in man skal deles om løbebåndet een regel of verwachting uit: mensen moeten de loopband delen. In Skal jeg spørge personen? maakt dezelfde vorm een vraag over wat de spreker zou moeten doen.

deles Deles betekent hier ‘delen’ in de gezamenlijke betekenis van delen met anderen. In deles om løbebåndet hoort delen om bij elkaar: de gebruikers verdelen het gebruik van de loopband onder elkaar.

om Om maakt in deles om løbebåndet deel uit van de uitdrukking voor iets samen delen. Je gebruikt dezelfde constructie met andere zaken die meerdere mensen gezamenlijk gebruiken, zoals deles om udstyret.

når Når betekent hier ‘wanneer’ of ‘als’ en introduceert de situatie waarin anderen wachten. Je gebruikt når om een regel of handeling te verbinden aan een moment of situatie, zoals når andre venter.

andre Andre betekent hier ‘anderen’ en verwijst naar andere sportschoolgebruikers dan degene die de loopband nu gebruikt. Je gebruikt andre wanneer de bedoelde personen al uit de situatie duidelijk zijn.

venter Venter betekent hier ‘wachten’ en beschrijft de andere mensen die op hun beurt wachten; het is een vorm van vente. De combinatie andre venter kan ook in andere situaties worden gebruikt wanneer andere mensen wachten.

jeg Jeg betekent ‘ik’ en verwijst naar de spreker die overweegt de persoon aan te spreken. Het staat in de vraag Skal jeg spørge personen? en maakt duidelijk wie de handeling zou uitvoeren.

spørge Spørge betekent hier ‘vragen’ in de constructie iemand iets vragen, namelijk de persoon aanspreken over de loopband. Je gebruikt bijvoorbeeld spørge personen wanneer je iemand rechtstreeks om informatie of toestemming vraagt.

personen Personen betekent hier ‘de persoon’, namelijk degene die de loopband gebruikt. In spørge personen staat het als de persoon die de spreker wil aanspreken.

eller Eller betekent ‘of’ en verbindt twee mogelijkheden of alternatieven. In Skal jeg spørge personen, eller vil det virke uhøfligt? verbindt het twee manieren om de situatie te beoordelen.

vil Vil drukt in vil det virke uhøfligt een verwachte indruk of mogelijke uitkomst uit: zou het onbeleefd overkomen. Je gebruikt deze combinatie wanneer je vraagt hoe een handeling waarschijnlijk zal worden opgevat.

det Det verwijst hier naar het vragen aan de persoon en vormt samen met vil det virke uhøfligt de vraag naar de indruk daarvan. Je gebruikt det ook om naar een eerder genoemde handeling of situatie te verwijzen.

virke Virke betekent hier ‘lijken’ of ‘overkomen’ en beschrijft hoe het vragen op de ander zou kunnen overkomen. De combinatie virke uhøfligt gebruik je om te vragen of iets onbeleefd lijkt.

uhøfligt Uhøfligt betekent hier ‘onbeleefd’ en beschrijft de mogelijke indruk van de vraag. Je gebruikt het in virke uhøfligt wanneer een handeling misschien te direct of niet beleefd overkomt.

Spørg Spørg betekent hier ‘vraag’ en is een directe aansporing om de persoon beleefd aan te spreken; het hoort bij spørge. Je kunt Spørg gevolgd door een persoon gebruiken wanneer je iemand adviseert die persoon iets te vragen.

høfligt Høfligt betekent hier ‘beleefd’ en zegt hoe de vraag moet worden gesteld. De combinatie spørge høfligt gebruik je wanneer je iemand op een respectvolle manier aanspreekt.

og Og betekent ‘en’ en verbindt hier twee adviezen: beleefd vragen en zeggen dat je wacht. Je gebruikt og om twee handelingen of mededelingen in één instructie te koppelen.

sig Sig betekent hier ‘zeg’ in de aansporing sig, at du venter på din tur. Het is de vorm van sige die in deze instructie wordt gebruikt; sig, at ... is een bruikbaar patroon om iemand te laten zeggen dat een bepaalde boodschap volgt.

du Du betekent ‘je’ of ‘jij’ en verwijst naar de persoon die op zijn beurt wacht. In at du venter ... introduceert het de persoon over wie de boodschap gaat.

din Din betekent hier ‘jouw’ en geeft aan dat de beurt bij de aangesproken persoon hoort. De combinatie din tur gebruik je wanneer je verwijst naar iemands eigen beurt.

tur Tur betekent hier ‘beurt’, dus het moment waarop de spreker de loopband mag gebruiken. Din tur is een veelgebruikte combinatie voor iemands beurt in een gedeelde activiteit.

kan Kan betekent hier ‘kan’ en drukt een beschikbare mogelijkheid uit: de spreker kan wachten of een andere machine gebruiken. Het staat voor een infinitief, zoals in kan vente en kan bruge.

sige Sige betekent hier ‘zeggen’ in Jeg kan sige, waarmee de spreker aangeeft welke woorden hij of zij kan gebruiken. Na kan komt sige als de handeling die mogelijk is.

Undskyld Undskyld betekent hier ‘pardon’ of ‘neem me niet kwalijk’ en opent de beleefde vraag aan de persoon op de loopband. Je gebruikt Undskyld wanneer je iemands aandacht wilt vragen of een gesprek voorzichtig wilt beginnen.

er Er betekent hier ‘ben’ in er du næsten færdig en vormt samen met du een vraag naar de toestand van de ander; het is een vorm van være. Je gebruikt er du ...? om iemand rechtstreeks naar een toestand of situatie te vragen.

næsten Næsten betekent ‘bijna’ en verzacht de vraag doordat de spreker vraagt of de ander bijna klaar is, niet of die onmiddellijk moet stoppen. Je gebruikt næsten voor iets dat dicht bij een toestand of moment ligt.

færdig Færdig betekent hier ‘klaar’ in færdig med løbebåndet: klaar met het gebruik van de loopband. De combinatie færdig med gevolgd door iets gebruik je om te vragen of iemand ergens mee klaar is.

med Med betekent hier ‘met’ in færdig med løbebåndet en geeft aan waarmee iemand klaar is. Je gebruikt færdig med gevolgd door de activiteit, taak of het voorwerp waar iemand mee ophoudt.

tydeligt Tydeligt betekent hier ‘duidelijk’ in tydeligt formuleret en beschrijft dat de boodschap helder onder woorden is gebracht. Je kunt tydeligt combineren met een manier waarop iets wordt gezegd of geformuleerd.

formuleret Formuleret betekent hier ‘geformuleerd’ of ‘onder woorden gebracht’ en verwijst naar de duidelijke bewoording van de vraag; het is een vorm van formulere. De combinatie tydeligt formuleret gebruik je voor een boodschap die helder is verwoord.

uden Uden betekent hier ‘zonder’ en geeft aan dat de spreker de persoon niet te veel onder druk zet. In uden at lægge ... leidt het een handeling in die juist niet gebeurt.

lægge Lægge betekent hier ‘leggen’ in de vaste combinatie lægge pres på personen, letterlijk druk op iemand leggen. Je gebruikt lægge pres på wanneer je beschrijft dat iemand druk op een ander uitoefent.

for For betekent hier ‘te’ in for meget pres en maakt duidelijk dat de hoeveelheid druk buitensporig is. De combinatie for meget staat voor een hoeveelheid die meer is dan passend of gewenst.

meget Meget betekent hier ‘veel’ in for meget pres, samen ‘te veel druk’. Je gebruikt meget om een grote hoeveelheid aan te geven; met for ervoor betekent het dat die hoeveelheid overdreven is.

pres Pres betekent hier ‘druk’, namelijk sociale druk op de persoon die de loopband gebruikt. In lægge pres på personen verwijst pres naar druk die op iemand wordt uitgeoefend.

Hvis Hvis betekent hier ‘als’ of ‘indien’ en introduceert een voorwaarde: als de persoon meer tijd nodig heeft. Je gebruikt Hvis aan het begin van een voorwaardelijke zin, zoals Hvis personen har brug for mere tid.

brug Brug betekent hier niet ‘gebruik’, maar maakt deel uit van har brug for, de uitdrukking voor ‘nodig hebben’. Je gebruikt har brug for gevolgd door wat iemand nodig heeft, zoals har brug for mere tid.

mere Mere betekent hier ‘meer’ en geeft aan dat de persoon een grotere hoeveelheid tijd nodig heeft. In mere tid staat het direct bij het zelfstandig naamwoord dat wordt uitgebreid.

vente Vente betekent hier ‘wachten’ en is de eerste mogelijkheid na kan: de spreker kan wachten tot de loopband beschikbaar is. Na kan gebruik je vente in de infinitief, zoals in kan vente.

bruge Bruge betekent hier ‘gebruiken’ en is de tweede mogelijkheid na kan: de spreker kan een andere machine gebruiken. De combinatie bruge en anden maskine is bruikbaar wanneer iemand een alternatief apparaat kiest.

en En is hier het onbepaalde lidwoord bij maskine in en anden maskine: een andere machine. De volledige combinatie gebruik je wanneer je één alternatief apparaat noemt.

anden Anden betekent hier ‘andere’ en verwijst naar een machine die niet de eerder genoemde loopband is. In en anden maskine staat het vóór het zelfstandig naamwoord om een alternatief aan te geven.

maskine Maskine betekent hier ‘machine’ en verwijst naar een ander apparaat in de sportschool. Je gebruikt maskine voor een apparaat dat een bepaalde functie of activiteit mogelijk maakt.

Så Så betekent hier ‘zo’ of ‘dan’ en verbindt de voorgestelde beleefde aanpak met het gevolg dat iedereen de apparatuur kan blijven delen. Så kan ... is een bruikbaar patroon om een gevolg of praktische uitkomst in te leiden.

vi Vi betekent ‘wij’ en verwijst naar de gezamenlijke gebruikers van de apparatuur. In Så kan vi deles om udstyret beschrijft het wat de groep samen kan doen.

udstyret Udstyret betekent hier ‘de apparatuur’ als geheel, dus de toestellen die in de sportschool worden gebruikt. In deles om udstyret gaat het om gezamenlijk gebruik van die apparatuur.

starte Starte betekent hier ‘beginnen’ of ‘starten’ in zonder een ruzie te beginnen. Na uden at staat starte als de handeling die moet worden vermeden.

et Et is hier het onbepaalde lidwoord bij skænderi in et skænderi: een ruzie of argument. De combinatie starte et skænderi gebruik je wanneer je bedoelt dat een ruzie begint.

skænderi Skænderi betekent hier ‘ruzie’ of ‘argument’, namelijk een conflict dat kan ontstaan als mensen niet rustig over de beurt praten. Je gebruikt starte et skænderi wanneer een handeling mogelijk tot zo’n conflict leidt.

Grammatica

uden at + infinitiv

uden at spørge

uu-dhun eh sbeuh

zonder te vragen

Na uden at staat het werkwoord in de infinitief, zonder te.

have brug for + zelfstandig naamwoord

har brug for tid

haa broeg foo tie

heeft tijd nodig

De vaste uitdrukking have brug for betekent ‘nodig hebben’ en wordt gevolgd door een zelfstandig naamwoord.

Deens woordenschat

bruge werkwoord

broe-uh gebruiken brugt

dele werkwoord

dee-luh delen deles

høflig bijvoeglijk naamwoord

heuflie beleefd høfligt

i lang tid uitdrukking

ie lang tie lange tijd

løbebånd zelfstandig naamwoord

leube-boon loopband løbebåndet

nogen voornaamwoord

noo'un iemand

person zelfstandig naamwoord

peh-soon persoon personen

skilt zelfstandig naamwoord

sgeld bord, teken skiltet

spørge werkwoord

sbeur-uh vragen

uhøflig bijvoeglijk naamwoord

u-heuflie onbeleefd uhøfligt

vente werkwoord

venn-uh wachten venter

virke werkwoord

veer-kuh lijken, overkomen

Quiz

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

loopband

Antwoord tonen

løbebåndet

wachten

Antwoord tonen

venter

gebruiken

Antwoord tonen

brugt

iemand

Antwoord tonen

nogen