Vertrouwen herstellen na een scherpe boodschap | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Vertrouwen herstellen na een scherpe boodschap oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Jeg tror, min tidligere besked virkede skarpere, end jeg havde tænkt mig.

Jaj troor, mien tieliere besgeet wiergede sgabere, en jaj haathe tengt mai. Ik denk dat mijn eerdere bericht scherper overkwam dan ik had bedoeld.

Det gjorde den, men jeg tænkte på, om jeg manglede noget kontekst.

De joe-de den, men jaj tengde poo, om jaj manglode nooth kontekst. Dat was ook zo, al vroeg ik me af of ik misschien wat context miste.

Jeg var frustreret over noget andet og svarede for hurtigt.

Jaj waar froes-treert oo-wer nooth anet en sweede foor holt. Ik was gefrustreerd over iets anders en reageerde te snel.

Det forklarer tonen, men ordene påvirkede mig stadig.

De forklèe-a tonen, men oone pooweurgede mai stee. Dat verklaart de toon, maar de woorden hebben me nog steeds geraakt.

Det tager jeg ansvar for, og jeg vil gerne rette op på det.

De neem ik an-swaar voor, en jaj wil jeene redde op poo de. Daar neem ik verantwoordelijkheid voor en ik wil het goedmaken.

Jeg sætter pris på, at du anerkender det. Det gør det lettere at genopbygge tilliden.

Jaj sedde pries poo, at doo anè-kende de. De geur de letere om te geenoo-buuge telli-den. Ik waardeer het dat je dat erkent. Daardoor wordt het gemakkelijker om het vertrouwen te herstellen.

Næste gang holder jeg en pause, før jeg svarer, når jeg er stresset.

Nesde gang holer jaj een pau-se, feur jaj swaa-a, noor jaj er stres-set. De volgende keer neem ik even een pauze voordat ik reageer als ik gestrest ben.

Det ville hjælpe, og jeg vil spørge, før jeg antager, hvad du mente.

De wille jelpe, en jaj wil spuurge, feur jaj antè-a, wè doo mende. Dat zou helpen, en ik zal het vragen voordat ik aanneem wat je bedoelde.

Woord voor woord

Jeg Jeg betekent hier ‘ik’ en is het onderwerp van de zin. Het staat vooraan in ‘Jeg tror’ en wordt gebruikt wanneer de spreker over zichzelf begint.

tror tror betekent hier ‘denk’ of ‘geloof’; het is de tegenwoordige vorm van tro. In ‘Jeg tror, ...’ leidt het een persoonlijke inschatting in, zoals wanneer je je mening over een situatie geeft.

min min betekent hier ‘mijn’ en geeft aan dat de eerdere boodschap van de spreker is. Het staat vóór ‘tidligere besked’; hetzelfde patroon gebruik je wanneer je bezit of betrokkenheid bij iets aangeeft.

tidligere tidligere betekent hier ‘eerdere’ en verwijst naar een boodschap die vóór het huidige gesprek is verstuurd. In ‘min tidligere besked’ staat het vóór het zelfstandig naamwoord en specificeert het welke boodschap bedoeld wordt.

besked besked betekent hier ‘bericht’ of ‘boodschap’, namelijk de eerdere boodschap waarover de twee personen praten. In ‘tidligere besked’ verwijst het naar een concrete schriftelijke mededeling; je gebruikt het in gesprekken over berichten die iemand heeft gestuurd.

virkede virkede betekent hier ‘kwam over’ en beschrijft de indruk die de boodschap maakte; het is de verleden vorm van virke. In ‘besked virkede skarpere’ volgt er een beschrijving van de indruk, bijvoorbeeld wanneer je uitlegt hoe iets bij de ander overkwam.

skarpere skarpere betekent hier ‘scherper’ en vergelijkt de werkelijke indruk van de boodschap met de bedoelde toon. Het is de vergelijkende vorm van skarp en staat in ‘virkede skarpere, end ...’; zo kun je aangeven dat iets sterker of intenser overkwam dan bedoeld.

end end betekent hier ‘dan’ en verbindt de vergelijking ‘skarpere’ met wat de spreker had bedoeld. De constructie ‘skarpere, end jeg havde tænkt mig’ gebruik je om een verschil tussen indruk en bedoeling uit te leggen.

havde havde betekent hier ‘had’ en is de verleden vorm van have. In ‘jeg havde tænkt mig’ helpt het aangeven dat de bedoeling al vóór het beschreven moment bestond; deze vorm staat hier samen met ‘tænkt’.

tænkt tænkt draagt in ‘jeg havde tænkt mig’ de betekenis van ‘bedoeld’ of ‘in gedachten gehad’; het is de participiumvorm van tænke. Samen met ‘havde’ verwijst het naar de bedoeling van de spreker, wat nuttig is wanneer je uitlegt wat je met een bericht wilde overbrengen.

mig mig betekent hier ‘mij’ en hoort bij de uitdrukking ‘havde tænkt mig’, waarin de spreker zijn eigen bedoeling beschrijft. Het is de vorm die naar de spreker verwijst binnen deze uitdrukking; je gebruikt hem wanneer de spreker zichzelf als betrokken persoon noemt.

Det Det verwijst hier terug naar iets dat eerder is gezegd, bijvoorbeeld naar de indruk van de boodschap in ‘Det gjorde den’ of naar de oorzaak in ‘Det forklarer tonen’. Het kan in dit gesprek ‘dat’ of ‘het’ betekenen en wordt gebruikt om een eerdere uitspraak of situatie op te nemen.

gjorde gjorde betekent in ‘Det gjorde den’ ‘deed’ en is de verleden vorm van gøre. Hier neemt het de eerdere handeling over: de boodschap kwam inderdaad scherp over; zo’n antwoord gebruik je wanneer je bevestigt dat een eerdere beschrijving klopt.

den den betekent hier ‘die’ of ‘het’ en verwijst naar ‘besked’, de boodschap. In ‘Det gjorde den’ is het de boodschap die inderdaad scherp overkwam; je gebruikt den om naar een eerder genoemd zelfstandig naamwoord te verwijzen.

men men betekent ‘maar’ en zet een tegenstelling in tussen twee delen van de uitspraak. In ‘men jeg tænkte på ...’ en ‘men ordene ...’ verbindt het een erkenning met een aanvullende zorg, zoals in een genuanceerd gesprek.

tænkte tænkte betekent hier ‘dacht’ of ‘vroeg me af’ en is de verleden vorm van tænke. In ‘jeg tænkte på, om ...’ beschrijft het dat de spreker een mogelijkheid overwoog; je gebruikt dit wanneer je voorzichtig vertelt welke vraag of twijfel je had.

på på hoort in ‘tænkte på, om ...’ bij de uitdrukking voor ergens over nadenken. Het verbindt de gedachte van de spreker met de indirecte vraag die volgt; deze combinatie is bruikbaar wanneer je zegt dat je een mogelijkheid hebt overwogen.

om om betekent hier ‘of’ en leidt in ‘om jeg manglede noget kontekst’ een indirecte vraag in. Het maakt van de gedachte een vraag over het al dan niet missen van context; je gebruikt het na een werkwoord van denken, vragen of weten wanneer de vraag indirect wordt weergegeven.

manglede manglede betekent hier ‘miste’ of ‘ontbeerde’ en is de verleden vorm van mangle. In ‘jeg manglede noget kontekst’ zegt de spreker dat hij niet alle nodige achtergrond had; je gebruikt het wanneer belangrijke informatie ontbreekt.

noget noget betekent in ‘noget kontekst’ ‘wat’ of ‘enige’, en in ‘noget andet’ ‘iets’. Het geeft een onbepaalde hoeveelheid of zaak aan; je gebruikt het hier om ontbrekende context of een andere kwestie te benoemen.

kontekst kontekst betekent ‘context’, dus de achtergrondinformatie die nodig is om een boodschap goed te begrijpen. In ‘noget kontekst’ is het wat de spreker mogelijk miste; je gebruikt het wanneer losse woorden of gebeurtenissen zonder extra uitleg verkeerd kunnen worden geïnterpreteerd.

var var betekent hier ‘was’ en is de verleden vorm van være. In ‘Jeg var frustreret’ verbindt het de spreker met een eerdere gemoedstoestand; dit patroon gebruik je om te zeggen hoe je je op een bepaald moment voelde.

frustreret frustreret betekent hier ‘gefrustreerd’ en beschrijft de toestand van de spreker. In ‘var frustreret over noget andet’ wordt ook aangegeven waar de frustratie over ging; je gebruikt het wanneer iets je gespannen of geïrriteerd maakt omdat het niet loopt zoals je wilt.

over over betekent hier ‘over’ of ‘vanwege’ in ‘frustreret over noget andet’. Het verbindt de gemoedstoestand met de kwestie die de frustratie veroorzaakte; deze combinatie is bruikbaar wanneer je de reden voor frustratie noemt.

andet andet betekent hier ‘anders’ in ‘noget andet’ en verwijst naar een andere kwestie dan de boodschap waarover gesproken wordt. De uitdrukking gebruik je wanneer je wilt aangeven dat de oorzaak ergens anders lag.

og og betekent ‘en’ en verbindt in deze zin twee handelingen of gebeurtenissen: gefrustreerd zijn en te snel antwoorden. Je gebruikt het om gelijkwaardige informatie of opeenvolgende acties samen te voegen.

svarede svarede betekent hier ‘antwoordde’ of ‘reageerde’ en is de verleden vorm van svare. In ‘svarede for hurtigt’ beschrijft het de reactie op de eerdere boodschap; je gebruikt het wanneer iemand antwoord geeft op een bericht, vraag of opmerking.

for for betekent in ‘for hurtigt’ ‘te’ en geeft aan dat de reactie sneller was dan verstandig of gewenst. In ‘tager jeg ansvar for’ markeert het juist datgene waarvoor iemand verantwoordelijkheid neemt; de betekenis hangt dus af van de omliggende uitdrukking.

hurtigt hurtigt betekent ‘snel’ of ‘snelweg’ in de betekenis van snel reageren; hier beschrijft het hoe de spreker antwoordde. Samen met ‘for’ vormt het ‘for hurtigt’, wat je gebruikt wanneer een handeling overdreven snel gebeurde.

forklarer forklarer betekent hier ‘verklaart’ en is de tegenwoordige vorm van forklare. In ‘Det forklarer tonen’ geeft het een reden voor de toon van de boodschap; je gebruikt het wanneer nieuwe informatie begrijpelijk maakt waarom iets gebeurde.

tonen tonen betekent hier ‘de toon’ en verwijst naar de manier waarop de boodschap klonk of overkwam. Het is de bepaalde vorm van tone en staat in ‘forklarer tonen’; je gebruikt het om de houding of gevoelslading van een boodschap te bespreken.

ordene ordene betekent hier ‘de woorden’ en verwijst naar de concrete formulering van de boodschap. Het is de bepaalde vorm van ord en is het onderwerp in ‘ordene påvirkede mig’; je gebruikt het wanneer je de uitwerking van specifieke woorden bespreekt.

påvirkede påvirkede betekent hier ‘beïnvloedden’ of ‘raakten’ en is de verleden vorm van påvirke. In ‘ordene påvirkede mig’ gaat het om de emotionele uitwerking van de woorden op de spreker; je gebruikt het wanneer iets iemands gevoelens of reactie beïnvloedt.

stadig stadig betekent hier ‘nog steeds’ en laat zien dat het effect van de woorden ondanks de uitleg blijft bestaan. In ‘påvirkede mig stadig’ benadrukt het dat de invloed voortduurde; je gebruikt het om een toestand te beschrijven die niet is verdwenen.

tager tager betekent hier ‘neem’ en is de tegenwoordige vorm van tage. In ‘Det tager jeg ansvar for’ drukt het uit dat de spreker verantwoordelijkheid op zich neemt; je gebruikt het in deze context om eigen verantwoordelijkheid te erkennen.

ansvar ansvar betekent ‘verantwoordelijkheid’ en is datgene wat de spreker in ‘tager ... ansvar for’ op zich neemt. De vaste combinatie ‘tage ansvar for’ gebruik je wanneer iemand erkent dat hij verantwoordelijk is voor een handeling of gevolg.

vil vil drukt hier een voornemen of bereidheid uit en is de tegenwoordige vorm van ville. In ‘jeg vil gerne rette op på det’ en ‘jeg vil spørge’ staat het vóór een infinitief; je gebruikt het om te zeggen wat je van plan bent te doen.

gerne gerne betekent hier ‘graag’ of ‘wel’ en maakt het voornemen in ‘vil gerne rette op på det’ bereidwillig en constructief. Samen met ‘vil’ gebruik je het om een bereidheid of vriendelijke intentie uit te drukken, bijvoorbeeld bij het aanbieden van herstel.

rette rette betekent hier ‘rechtzetten’ of ‘herstellen’ en is de infinitiefvorm van het werkwoord. In de volledige uitdrukking ‘rette op på det’ draagt het bij aan de betekenis dat de situatie wordt verbeterd; je gebruikt deze uitdrukking wanneer je een fout of probleem wilt herstellen.

op op is hier een onderdeel van ‘rette op på det’ en draagt samen met ‘rette’ bij aan de betekenis ‘iets rechtzetten of herstellen’. Het staat niet los van deze uitdrukking in deze zin; de uitdrukking past bij situaties waarin iemand een probleem wil corrigeren.

sætter sætter betekent in ‘sætter pris på’ niet letterlijk ‘plaatst’, maar maakt deel uit van de vaste uitdrukking voor waardering; het is de tegenwoordige vorm van sætte. In ‘Jeg sætter pris på, at du anerkender det’ geeft de spreker waardering voor de erkenning; je gebruikt de uitdrukking om iemand voor iets te bedanken of waardering te tonen.

pris pris betekent in ‘sætter pris på’ ‘waarde’ of ‘waardering’. Samen met ‘sætter’ vormt het de uitdrukking waarmee de spreker zegt dat hij de erkenning waardeert; je gebruikt dit patroon wanneer je positief reageert op een inspanning of gebaar.

at at heeft hier twee functies: in ‘at du anerkender det’ betekent het ‘dat’, en in ‘at genopbygge tilliden’ markeert het een infinitiefconstructie. Het verbindt dus eerst een inhoud met ‘sætter pris på’ en leidt daarna het doel of de handeling in; beide patronen komen vaak voor bij uitleg van gedachten en doelen.

du du betekent ‘jij’ of ‘je’ en verwijst naar de gesprekspartner. In ‘at du anerkender det’ en ‘hvad du mente’ is het de persoon die iets erkende of bedoelde; je gebruikt het wanneer je de ander rechtstreeks aanspreekt.

anerkender anerkender betekent hier ‘erkent’ en is de tegenwoordige vorm van anerkende. In ‘du anerkender det’ gaat het om het erkennen van de scherpe toon of de verantwoordelijkheid; je gebruikt het wanneer iemand openlijk toegeeft dat een probleem of feit bestaat.

gør gør betekent hier ‘maakt’ en is de tegenwoordige vorm van gøre. In ‘Det gør det lettere at genopbygge tilliden’ verbindt het een erkenning met het gevolg dat herstel gemakkelijker wordt; je gebruikt dit patroon om uit te leggen dat iets een bepaalde handeling makkelijker maakt.

lettere lettere betekent hier ‘gemakkelijker’ en vergelijkt de situatie met een situatie zonder erkenning. In ‘gør det lettere at genopbygge tilliden’ beschrijft het de mate waarin herstel mogelijk wordt; je gebruikt het wanneer een omstandigheid een taak minder moeilijk maakt.

genopbygge genopbygge betekent hier ‘opnieuw opbouwen’ of ‘herstellen’ en staat als infinitief in ‘at genopbygge tilliden’. Het beschrijft het geleidelijke herstel van vertrouwen na schade; je gebruikt het wanneer iets dat verzwakt is opnieuw wordt opgebouwd.

tilliden tilliden betekent ‘het vertrouwen’ en is de bepaalde vorm van tillid. In ‘genopbygge tilliden’ is het vertrouwen dat opnieuw moet worden opgebouwd; je gebruikt het bij relaties waarin betrouwbaarheid of veiligheid is beschadigd.

Næste Næste betekent hier ‘volgende’ en verwijst naar de eerstvolgende keer dat dezelfde soort situatie zich voordoet. In ‘Næste gang’ staat het vóór ‘gang’; deze uitdrukking gebruik je om een voornemen voor een toekomstige gelegenheid aan te kondigen.

gang gang betekent hier ‘keer’ of ‘gelegenheid’ in ‘Næste gang’. Samen verwijst de uitdrukking naar een volgende gelegenheid; je gebruikt haar wanneer je bespreekt wat je de volgende keer anders zult doen.

holder holder betekent hier ‘houd’ en is de tegenwoordige vorm van holde. In ‘holder jeg en pause’ beschrijft het dat de spreker bewust een pauzemoment neemt vóór hij antwoordt; je gebruikt deze combinatie wanneer je een korte onderbreking inlast.

en en betekent hier ‘een’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord ‘pause’. Het introduceert één niet nader bepaalde pauze; je gebruikt het om een enkel object of moment te noemen zonder het al eerder te hebben gespecificeerd.

pause pause betekent ‘pauze’ en verwijst hier naar een korte onderbreking voordat de spreker antwoordt. In ‘holder en pause’ is het de handeling die moet voorkomen dat hij onder stress te snel reageert; je gebruikt het bij bewust even wachten.

før før betekent hier ‘voordat’ en leidt de handeling in die vóór het antwoorden of aannemen plaatsvindt. In ‘før jeg svarer’ en ‘før jeg antager’ staat het vóór een bijzin; je gebruikt het om de volgorde van twee handelingen aan te geven.

svarer svarer betekent hier ‘antwoord’ of ‘reageer’ en is de tegenwoordige vorm van svare. In ‘før jeg svarer’ noemt het de handeling die na de pauze komt; je gebruikt het wanneer je beschrijft dat je op een bericht, vraag of opmerking reageert.

når når betekent hier ‘wanneer’ of ‘als’ en leidt de omstandigheid ‘når jeg er stresset’ in. Het verbindt stress met het voorgenomen gedrag; je gebruikt het om te zeggen onder welke situatie iets gebeurt.

er er betekent hier ‘ben’ en is de tegenwoordige vorm van være. In ‘jeg er stresset’ verbindt het de spreker met zijn huidige toestand; je gebruikt dit patroon om een emotionele of lichamelijke toestand te beschrijven.

stresset stresset betekent ‘gestrest’ en beschrijft de toestand waarin de spreker soms reageert. In ‘jeg er stresset’ staat het als beschrijving van de spreker; je gebruikt het wanneer druk of spanning invloed heeft op je handelen.

ville ville betekent hier ‘zou’ en is de vorm van het werkwoord ville die een mogelijke of voorwaardelijke uitkomst uitdrukt. In ‘Det ville hjælpe’ zegt de spreker dat een pauze waarschijnlijk nuttig zou zijn; je gebruikt dit wanneer je een verwacht of gewenst gevolg voorzichtig formuleert.

hjælpe hjælpe betekent ‘helpen’ en staat als infinitief na ‘ville’ in ‘Det ville hjælpe’. De handeling wordt genoemd als iets dat de situatie kan verbeteren; je gebruikt het wanneer je een maatregel of reactie als nuttig beschrijft.

spørge spørge betekent ‘vragen’ en staat als infinitief na ‘vil’ in ‘jeg vil spørge’. De spreker neemt zich voor eerst informatie te vragen voordat hij een bedoeling aanneemt; je gebruikt het wanneer je verduidelijking wilt krijgen.

antager antager betekent hier ‘aanneemt’ of ‘veronderstelt’ en is de tegenwoordige vorm van antage. In ‘før jeg antager, hvad du mente’ gaat het om een conclusie trekken zonder eerst te controleren; je gebruikt het wanneer je voorzichtig wilt zijn met de bedoeling van iemand anders.

hvad hvad betekent hier ‘wat’ en leidt in ‘hvad du mente’ de inhoud in van wat de ander bedoelde. Het staat in een indirecte vraag of inhoudszin; je gebruikt het wanneer je verwijst naar de betekenis of bedoeling van een uitspraak.

mente mente betekent hier ‘bedoelde’ en is de verleden vorm van mene. In ‘hvad du mente’ verwijst het naar de bedoeling achter de eerdere boodschap; je gebruikt dit wanneer je wilt vragen of verduidelijken welke betekenis iemand voor ogen had.

Grammatica

sætte pris på + zelfstandig naamwoord

Jeg sætter pris på tilliden.

Jaj sedde pries poo telli-den.

Ik waardeer het vertrouwen.

De vaste uitdrukking sætter pris på betekent ‘waarderen’. Het zelfstandig naamwoord volgt direct na på.

adjectief + -ere voor de vergrotende trap

Ordene virkede skarpere.

Oone wiergede sgabere.

De woorden kwamen scherper over.

Skarp wordt skarpere in de vergrotende trap. De vorm beschrijft een vergelijking of verandering in gradatie.

Deens woordenschat

besked zelfstandig naamwoord

besgeet bericht

Geslacht: common

frustreret bijvoeglijk naamwoord

froes-tre-ert gefrustreerd

kontekst zelfstandig naamwoord

kontegst context

Geslacht: common

mangle werkwoord

mangluh ontbreken, missen manglede

ord zelfstandig naamwoord

oor woord ordene

Geslacht: neuter

påvirke werkwoord

poo-weurge beïnvloeden, raken påvirkede

skarp bijvoeglijk naamwoord

sgab scherp skarpere

svare werkwoord

swee-uh antwoorden, reageren svarede

tidligere bijvoeglijk naamwoord

tieliere eerder, vorig

tone zelfstandig naamwoord

toone toon tonen

Geslacht: common

tænke werkwoord

tenguh denken tænkte

virke werkwoord

wierge lijken, overkomen virkede

Quiz

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

eerder, vorig

Antwoord tonen

tidligere

denken

Antwoord tonen

tænkte

bericht

Antwoord tonen

besked

antwoorden, reageren

Antwoord tonen

svarede