Grenzen stellen rond advies | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Grenzen stellen rond advies oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Jeg sætter pris på vores samtaler, men jeg er nødt til at sætte en grænse.

Jaj sèdda pies po woos semteela, men jaj èa neut tel e sèdda en krènse. Ik waardeer onze gesprekken, maar ik moet een grens stellen.

Jeg lytter. Jeg vil hellere forstå end gætte.

Jaj ludde. Jaj wel hella fo-sto end gèdda. Ik luister. Ik wil liever begrijpen dan gissen.

Når der kommer råd med det samme, føler jeg, at der ikke rigtig er blevet lyttet til mig.

Noa da komma ro me de semme, feula jaj, e da egge regdi a blewed ludde tel maj. Als er meteen advies komt, heb ik het gevoel dat er niet echt naar me is geluisterd.

Jeg ville gerne hjælpe, men jeg kan godt se, hvordan det blev opfattet.

Jaj wela gerna jelpe, men jaj kan go se, wo-dan de blewed of-feda. Ik wilde helpen, maar ik zie hoe het bij je is overgekomen.

Nogle gange har jeg brug for spørgsmål, før du kommer med forslag.

Noole gènga ha jaj broo fo speur-smoal, feur du komma me fo-slee. Soms heb ik eerst vragen nodig voordat je met suggesties komt.

Det er en rimelig anmodning, og det kan jeg respektere.

De a en riemeli an-mood-nen, o de kan jaj respegteera. Dat is een redelijk verzoek, en dat kan ik respecteren.

Jeg skal også sige det tydeligt, når jeg faktisk gerne vil have råd.

Jaj skal osse sie de tuudele, noa jaj fègdesg gerna wel ha ro. Ik zal je ook duidelijk laten weten wanneer ik echt advies wil.

Det vil hjælpe mig med at reagere på den måde, du har brug for.

De wel jelpe maj me e reageera po den moode, du ha broo fo. Dat helpt me om te reageren op de manier die jij nodig hebt.

Woord voor woord

Jeg ‘Jeg’ betekent hier ‘ik’ en is het onderwerp van de zin. Gebruik ‘Jeg + werkwoord’ wanneer je over jezelf spreekt, bijvoorbeeld om een behoefte of mening uit te drukken.

sætter pris på ‘sætter pris på’ betekent hier ‘waarderen’ of ‘prijs stellen op’. De woorden ‘sætter’, ‘pris’ en ‘på’ vormen samen een vaste constructie met daarna datgene wat je waardeert, zoals in ‘sætter pris på vores samtaler’. Je kunt dit gebruiken wanneer je waardering voor iemand of iets wilt uitspreken.

vores ‘vores’ betekent hier ‘onze’ en geeft aan dat de gesprekken van de spreker en de ander zijn. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord, zoals in ‘vores samtaler’. Gebruik het voor iets dat bij ons of van ons is.

samtaler ‘samtaler’ verwijst hier naar gesprekken die de twee personen met elkaar voeren. Het staat in de combinatie ‘vores samtaler’. Gebruik dit woord wanneer je naar gesprekken of uitwisselingen tussen mensen verwijst.

men ‘men’ betekent ‘maar’ en leidt hier een tegenstelling in: de spreker waardeert de gesprekken, maar wil ook een grens stellen. Een veelgebruikt patroon is ‘X, men Y’ om een tweede, afwijkend punt toe te voegen.

er nødt til ‘er nødt til’ betekent hier ‘moet’ of ‘genoodzaakt zijn’. ‘er’, ‘nødt’ en ‘til’ vormen samen de constructie ‘er nødt til at sætte en grænse’, gevolgd door een handeling. Gebruik deze constructie wanneer iemand iets noodzakelijk vindt of geen echte keuze ziet.

at ‘at’ is hier de infinitiefmarkeerder vóór ‘sætte’ in ‘at sætte’. De constructie ‘nødt til at + werkwoord’ geeft aan welke handeling noodzakelijk is. Gebruik ‘at’ op deze manier vóór een infinitief.

sætte ‘sætte’ betekent hier ‘stellen’ in de vaste uitdrukking ‘sætte en grænse’. Het is de infinitief na ‘at’. Gebruik het met een object wanneer je iets plaatst of, zoals hier, een grens vastlegt.

en ‘en’ betekent hier ‘een’ en staat vóór ‘grænse’ voor een enkele, niet nader bepaalde grens. De combinatie is ‘en grænse’. Gebruik ‘en’ vóór een zelfstandig naamwoord zoals in deze woordgroep.

grænse ‘grænse’ betekent hier ‘grens’, in de betekenis van een persoonlijke grens binnen een gesprek. Het hoort bij de constructie ‘sætte en grænse’. Gebruik dit woord wanneer je een limiet of grens wilt benoemen.

lytter ‘lytter’ betekent hier ‘luister’ in ‘Jeg lytter’: de spreker zegt dat hij aandachtig luistert. Het is de vorm die bij ‘Jeg’ in deze zin wordt gebruikt. Een bruikbaar patroon is ‘lytte til + persoon of zaak’.

vil ‘vil’ drukt hier een voorkeur uit in ‘Jeg vil hellere forstå’: ‘ik wil liever begrijpen’. Het staat vóór de infinitief ‘forstå’. Gebruik ‘vil + infinitief’ om een wens, bedoeling of voorkeur uit te drukken.

hellere ‘hellere’ betekent hier ‘liever’ en maakt de voorkeur in ‘vil hellere forstå end gætte’ duidelijk. Het wordt gebruikt in het patroon ‘hellere X end Y’. Gebruik dit wanneer je de ene handeling boven een andere verkiest.

forstå ‘forstå’ betekent ‘begrijpen’ en staat hier als infinitief na ‘vil’. In ‘vil hellere forstå end gætte’ wordt begrijpen tegenover raden geplaatst. Gebruik ‘forstå’ wanneer je betekenis, een persoon of een situatie probeert te begrijpen.

end ‘end’ betekent hier ‘dan’ in de vergelijking ‘hellere forstå end gætte’. Het verbindt de voorkeur met de handeling die minder gewenst is. Gebruik ‘hellere X end Y’ om twee mogelijkheden met elkaar te vergelijken.

gætte ‘gætte’ betekent ‘raden’ en staat hier als infinitief na ‘end’. De spreker zegt liever te begrijpen dan zonder voldoende informatie te raden. Gebruik het wanneer je een antwoord probeert te geven zonder het zeker te weten.

Når ‘Når’ betekent hier ‘wanneer’ of ‘als’ en introduceert de situatie waarin er meteen advies komt. Het staat aan het begin van de bijzin ‘Når der kommer råd med det samme’. Gebruik ‘Når + zin’ om een tijdstip of terugkerende situatie aan te geven.

der ‘der’ is hier het onpersoonlijke onderwerp in ‘der kommer råd’ en betekent niet gewoon ‘daar’. Het wordt gebruikt om aan te geven dat er iets komt of aanwezig is. Een bruikbaar patroon is ‘der kommer + zelfstandig naamwoord’.

kommer ‘kommer’ betekent hier ‘komt’ of ‘arriveert’ in ‘der kommer råd’. Het beschrijft dat het advies direct in het gesprek verschijnt. Gebruik deze vorm bijvoorbeeld in ‘der kommer ...’ wanneer iets opduikt of aankomt.

råd ‘råd’ betekent hier ‘advies’. In de zin gaat het om advies dat onmiddellijk tijdens het gesprek wordt gegeven. Gebruik ‘råd’ in patronen zoals advies geven of advies krijgen.

med det samme ‘med det samme’ betekent als geheel ‘meteen’ of ‘onmiddellijk’. ‘med’, ‘det’ en ‘samme’ vormen samen deze vaste tijdsbepaling, die aangeeft dat iets zonder uitstel gebeurt. Gebruik de volledige uitdrukking om de timing van een handeling te benadrukken.

føler ‘føler’ betekent hier ‘voel’ en beschrijft de persoonlijke ervaring van de spreker. Het wordt gevolgd door ‘at’ in ‘føler, at ...’. Gebruik het patroon ‘jeg føler, at + zin’ om een gevoel of indruk uit te drukken.

ikke ‘ikke’ betekent ‘niet’ en ontkent hier dat er echt naar de spreker is geluisterd. Het staat in de bijzin vóór ‘rigtig’. Gebruik ‘ikke’ om een werkwoordelijke of bijvoeglijke betekenis te ontkennen.

rigtig ‘rigtig’ betekent hier ‘echt’ of ‘werkelijk’ in de combinatie ‘ikke rigtig’. Samen verzachten de woorden de uitspraak: er is niet echt naar de spreker geluisterd. Gebruik ‘ikke rigtig + werkwoord of bijvoeglijk naamwoord’ wanneer iets slechts gedeeltelijk of niet werkelijk het geval is.

er ‘er’ is hier een hulpwerkwoord in de passieve constructie ‘er blevet lyttet til mig’. Het draagt niet zelfstandig de betekenis ‘is’, maar helpt samen met ‘blevet’ en ‘lyttet’ de gebeurtenis uit te drukken. Gebruik deze vorm binnen een werkwoordelijke constructie zoals in de dialoog.

blevet ‘blevet’ is hier onderdeel van ‘er blevet lyttet til mig’, waarmee wordt gezegd dat er naar de spreker geluisterd is. Het staat samen met ‘er’ en ‘lyttet’ in de passieve constructie en betekent hier niet los ‘geworden’. Gebruik ‘blive’ met een deelwoord wanneer je een passieve gebeurtenis beschrijft.

lyttet ‘lyttet’ betekent hier ‘geluisterd’ in ‘lyttet til mig’. Het is het deel van de constructie dat de handeling van luisteren uitdrukt en wordt met ‘til’ verbonden met degene naar wie geluisterd wordt. Gebruik ‘lytte til + persoon of zaak’.

til ‘til’ betekent hier niet simpelweg ‘naar’ als richting, maar hoort bij ‘lytte til’ in ‘lyttet til mig’. Het geeft aan naar wie of wat geluisterd wordt. Gebruik het patroon ‘lytte til + object’.

mig ‘mig’ betekent hier ‘mij’ en is de persoon naar wie geluisterd had moeten worden. Het staat na ‘til’ in ‘lyttet til mig’. Gebruik ‘mig’ wanneer de spreker zichzelf als object van een handeling noemt.

ville ‘ville’ betekent hier ‘wilde’ of ‘was van plan’ in ‘ville gerne hjælpe’. Het drukt de bedoeling van de spreker uit om te helpen. Gebruik het patroon ‘ville gerne + infinitief’ wanneer je een eerdere bereidheid of bedoeling beschrijft.

gerne ‘gerne’ betekent hier ‘graag’ en geeft in ‘ville gerne hjælpe’ aan dat de spreker bereid was om te helpen. Het staat bij een werkwoordelijke uitdrukking zoals ‘ville gerne + infinitief’. Gebruik het ook om bereidheid of een wens vriendelijk uit te drukken.

hjælpe ‘hjælpe’ betekent ‘helpen’ en staat als infinitief na ‘ville gerne’. De spreker legt uit dat helpen zijn bedoeling was. Gebruik ‘hjælpe’ met de persoon of zaak die hulp ontvangt, afhankelijk van de zin.

kan ‘kan’ betekent hier ‘kan’ in ‘jeg kan godt se’: de spreker is nu in staat om de situatie te begrijpen of te erkennen. Het staat vóór de infinitief ‘se’. Gebruik ‘kan + infinitief’ om mogelijkheid of vermogen uit te drukken.

godt ‘godt’ betekent hier niet ‘goed’ als zelfstandig oordeel, maar versterkt ‘kan se’ in ‘kan godt se’: ‘ik zie het wel’ of ‘ik kan goed begrijpen’. Het maakt de erkenning duidelijker. Gebruik ‘kan godt + werkwoord’ om instemming of erkenning te benadrukken.

se ‘se’ betekent hier ‘zien’ en krijgt in ‘kan godt se, hvordan ...’ ook de betekenis ‘begrijpen’ of ‘inzien’. Het staat na ‘kan’ als infinitief. Gebruik ‘se, hvordan + zin’ wanneer je wilt aangeven dat je begrijpt hoe iets is verlopen.

hvordan ‘hvordan’ betekent ‘hoe’ en leidt hier de bijzin in over de manier waarop iets werd opgevat. Het staat vóór ‘det blev opfattet’. Gebruik ‘hvordan + zin’ om naar een manier of verloop te vragen of te verwijzen.

det ‘det’ verwijst in ‘hvordan det blev opfattet’ naar wat er is gezegd of gedaan en betekent daar ‘het’. Dezelfde vorm verschijnt aan het begin van de andere zin als ‘Det’ in ‘Det er en rimelig anmodning’. Gebruik ‘det’ om naar een situatie, zaak of eerder genoemd punt te verwijzen.

blev ‘blev’ betekent hier ‘werd’ in de passieve constructie ‘blev opfattet’. Het geeft aan dat iets door iemand op een bepaalde manier werd geïnterpreteerd. Gebruik ‘blev + deelwoord’ om een gebeurtenis in het verleden passief te beschrijven.

opfattet ‘opfattet’ betekent hier ‘opgevat’ of ‘geïnterpreteerd’ in ‘blev opfattet’. Het beschrijft hoe de eerdere hulp of het advies bij de ander is overgekomen. Gebruik het met ‘blive’ wanneer je beschrijft hoe iets door iemand wordt geïnterpreteerd.

Nogle gange ‘Nogle gange’ betekent als geheel ‘soms’. ‘Nogle’ betekent ‘enkele’ en ‘gange’ verwijst naar keren of momenten; samen vormen ze een vaste tijdsbepaling. Gebruik ‘Nogle gange + zin’ om een af en toe voorkomende situatie te beschrijven.

har brug for ‘har brug for’ betekent hier ‘nodig hebben’. ‘har’, ‘brug’ en ‘for’ vormen samen de vaste constructie ‘har brug for spørgsmål’. Gebruik ‘have brug for + zelfstandig naamwoord’ wanneer je zegt wat je nodig hebt.

spørgsmål ‘spørgsmål’ betekent hier ‘vragen’, namelijk vragen die vóór suggesties nodig zijn. Het staat na ‘har brug for’. Gebruik het bijvoorbeeld wanneer je om verduidelijking of extra informatie vraagt.

før ‘før’ betekent hier ‘voordat’ en geeft aan dat vragen eerst moeten komen. Het leidt de bijzin ‘før du kommer med forslag’ in. Gebruik ‘før + zin’ om de volgorde van twee gebeurtenissen aan te geven.

du ‘du’ betekent hier ‘jij’ of ‘je’ en is het onderwerp van ‘kommer’. Het verwijst naar de gesprekspartner. Gebruik ‘du + werkwoord’ wanneer je de ander rechtstreeks aanspreekt.

med ‘med’ maakt hier deel uit van de constructie ‘komme med forslag’, die betekent dat iemand met voorstellen komt of voorstellen doet. De bijdrage van ‘med’ is dat de voorstellen als iets worden gepresenteerd waarmee iemand komt. Gebruik het patroon ‘komme med + zelfstandig naamwoord’.

forslag ‘forslag’ betekent hier ‘voorstellen’ of ‘suggesties’ in ‘komme med forslag’. Het zijn ideeën die de ander wil aandragen. Gebruik het samen met ‘komme med’ wanneer je zegt dat je met een idee of voorstel komt.

rimelig ‘rimelig’ betekent hier ‘redelijk’ of ‘billijk’ en beschrijft de anmodning als aanvaardbaar. Het staat vóór ‘anmodning’ in ‘en rimelig anmodning’. Gebruik ‘rimelig’ om een verzoek, verwachting of beoordeling als fair te typeren.

anmodning ‘anmodning’ betekent hier ‘verzoek’. In ‘en rimelig anmodning’ benoemt het de vraag om eerst vragen te stellen voordat er suggesties komen. Gebruik het wanneer je een verzoek formeel of duidelijk wilt aanduiden.

og ‘og’ betekent ‘en’ en verbindt hier twee beweringen: het verzoek is redelijk en de spreker kan het respecteren. Een bruikbaar patroon is ‘X, og Y’ om twee samenhangende punten te verbinden.

respektere ‘respektere’ betekent ‘respecteren’ en staat als infinitief na ‘kan’. De spreker zegt dat hij de grens of het verzoek zal aanvaarden. Gebruik ‘kan respektere + object’ wanneer je aangeeft dat je rekening met iets wilt houden.

skal ‘skal’ betekent hier ‘zal’ en drukt een duidelijke toezegging uit: de spreker zal het aangeven wanneer advies gewenst is. Het staat vóór de infinitief ‘sige’. Gebruik ‘skal + infinitief’ voor een voornemen, afspraak of belofte.

også ‘også’ betekent ‘ook’ en voegt deze toezegging toe aan de eerder besproken afspraak. Het staat in ‘skal også sige’. Gebruik ‘også’ om een extra handeling of punt toe te voegen.

sige ‘sige’ betekent ‘zeggen’ en staat als infinitief na ‘skal’. In ‘sige det tydeligt’ gaat het om iets duidelijk aan de ander laten weten. Gebruik ‘sige det + bijwoord’ wanneer je beschrijft hoe je iets meedeelt.

tydeligt ‘tydeligt’ betekent hier ‘duidelijk’ en beschrijft hoe de spreker het zal zeggen. Het hoort bij ‘sige det tydeligt’. Gebruik het om aan te geven dat een boodschap zonder dubbelzinnigheid wordt gecommuniceerd.

faktisk ‘faktisk’ betekent hier ‘echt’ of ‘daadwerkelijk’ en benadrukt dat de spreker advies oprecht wil wanneer zij dat zegt. Het staat bij ‘gerne vil have råd’. Gebruik ‘faktisk’ om een bewering te verduidelijken of extra nadruk te geven.

have ‘have’ betekent hier ‘hebben’ in ‘gerne vil have råd’, dus advies willen ontvangen of hebben. Het is de infinitief na ‘vil’. Gebruik ‘vil have + zelfstandig naamwoord’ om uit te drukken dat je iets wilt.

på ‘på’ betekent hier niet letterlijk ‘op’, maar maakt deel uit van ‘på den måde’, met de betekenis ‘op de manier waarop’. Het verbindt de reactie met de manier waarop die gebeurt. Gebruik de vaste uitdrukking ‘på den måde’ om naar een bepaalde manier te verwijzen.

den ‘den’ betekent hier ‘de’ in de woordgroep ‘den måde’. Het verwijst naar een specifieke manier van reageren. Gebruik ‘den’ binnen een bepaalde zelfstandig-naamwoordgroep zoals ‘den måde’.

måde ‘måde’ betekent hier ‘manier’ of ‘wijze’ in ‘på den måde’. De woordgroep verwijst naar de manier waarop de ander volgens de behoefte van de spreker moet reageren. Gebruik ‘på den måde’ wanneer je een manier of werkwijze aanwijst.

reagere ‘reagere’ betekent hier ‘reageren’ of ‘antwoorden’ in ‘hjælpe mig med at reagere’. Het staat in de constructie ‘hjælpe mig med at reagere’ en beschrijft hoe de ander op de behoefte van de spreker zal antwoorden. Gebruik ook het patroon ‘reagere på + iets’ wanneer je benoemt waarop iemand reageert.

Grammatica

være nødt til + at + infinitiv

Jeg er nødt til at lytte.

Jaj èa neut tel e ludde.

Ik ben genoodzaakt te luisteren.

Na er nødt til volgt at met een infinitief: at lytte. De hele uitdrukking betekent dat iets noodzakelijk is.

sætte pris på + zelfstandig naamwoord

Jeg sætter pris på samtaler.

Jaj sèdda pies po semteela.

Ik waardeer gesprekken.

sætte pris på is een vaste uitdrukking voor ‘waarderen’. Het voorzetsel på hoort altijd bij deze constructie.

Deens woordenschat

forstå werkwoord

fo-sto begrijpen

føle werkwoord

feule voelen føler

grænse zelfstandig naamwoord

krènse grens

Geslacht: common

gætte werkwoord

gèdda raden

hellere bijwoord

hella liever

lytte werkwoord

ludde luisteren lytter

med det samme uitdrukking

me de semme meteen

råd zelfstandig naamwoord

ro advies

samtale zelfstandig naamwoord

semteela gesprek samtaler

Geslacht: common

sætte en grænse uitdrukking

sèdda en krènse een grens stellen

sætte pris på uitdrukking

sèdda pies po waarderen sætter pris på

Jeg sætter pris på vores samtaler.

være nødt til uitdrukking

wèa neut tel genoodzaakt zijn om er nødt til

Jeg er nødt til at sætte en grænse.

Quiz

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

liever

Antwoord tonen

hellere

raden

Antwoord tonen

gætte

gesprek

Antwoord tonen

samtaler

begrijpen

Antwoord tonen

forstå