Duits leren — cursussen, zelfstudie en oefentips

Taalkenmerken en moeilijkheidsgraad

Krijg inzicht in taalniveaus, studiedoelen en praktische vereisten voordat je Duits gaat leren in Duitsland.

Stel een realistisch taaldoel

Voor een Engelstalige leerder die zich voorbereidt op studeren, werken of wonen in Duitsland, is het nuttigste startpunt het bepalen van het taalniveau dat nodig is voor het specifieke doel. Veel Duitstalige universitaire opleidingen vereisen ten minste Duits op niveau B2, terwijl sommige internationale opleidingen gedeeltelijk of volledig in het Engels worden gegeven. Zelfs wanneer de voertaal in de klas Engels is, blijft de Duitse taal nuttig in alledaagse situaties, zoals boodschappen doen. De DAAD-gids voor het leren van Duits raadt daarom aan om je vóór aankomst voor te bereiden via een taalcursus aan je eigen instelling voor hoger onderwijs, een taalinstituut zoals het Goethe-Institut of een online cursus. Gebruik B2 als planningsreferentie voor opleidingen die dit vereisen, maar controleer de toelatingseisen van elke instelling voor hoger onderwijs, omdat vereisten en deadlines kunnen verschillen. Een praktisch voorbereidingsplan moet de voertaal in de klas, het vereiste bewijs van taalkennis en de beschikbare tijd vóór de geplande startdatum vastleggen.

Het Federal Office for Migration and Refugees (Federaal Bureau voor Migratie en Vluchtelingen) beschrijft Duitse integratiecursussen aan de hand van concrete fasen, in plaats van een vage belofte van vloeiendheid. Een algemene integratiecursus bevat 600 lesuren taalcursus en 100 lesuren oriëntatiecursus, waarbij één lesuur 45 minuten duurt. De taalcursus is verdeeld in zes onderdelen van 100 lesuren: de eerste 300 lesuren vormen de basiscursus en de volgende 300 lesuren de gevorderde taalcursus. Speciale cursussen voor vrouwen, ouders, jongvolwassenen en mensen die niet goed kunnen lezen of schrijven kunnen uit 1,000 lesuren bestaan, terwijl intensieve cursussen beschikbaar zijn voor bijzonder snelle leerders. Deze aantallen zijn nuttig om de omvang van een formeel leertraject in te schatten. Ze laten ook zien waarom je niet alleen moet plannen rond woordenschatapps of af en toe een gesprek. Een formele cursus combineert taalleren met herhaalde oefening in situaties die het dagelijks leven beïnvloeden, waaronder contact met overheidsinstanties, gesprekken met buren en op het werk, brieven en formulieren. De [BAMF-richtlijnen voor integratiecursussen](https://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/EN/Integration/Integrationskurse/Kursteilnehmer/Merkblaetter/630-036_merkblatt-auslaenderbehoerde-englisch.pdf?__blob=publicationFile&v=7) geven de officiële structuur en deelnamevoorwaarden.

Waarom vooruitgang traag kan aanvoelen

De bronnen geven geen eenduidige moeilijkheidsbeoordeling voor het Duits, en een verantwoord studieplan moet niet beloven dat elke leerder binnen een vast aantal dagen een bepaald niveau bereikt. De vooruitgang hangt af van het startpunt van de leerder, het vereiste niveau, de hoeveelheid studie, de hoeveelheid oefening en de leeromgeving. De aangeleverde referentie over het leren van Engels maakt het bredere punt dat de benodigde tijd voor het leren van een taal varieert afhankelijk van het huidige niveau, het doelniveau, eerder geleerde talen, de intensiteit en de oefening. Datzelfde planningsprincipe is hier nuttig: meet de vooruitgang aan de hand van een vastgesteld doel en regelmatig bewijs, in plaats van aan de hand van de algemene bewering dat Duits gemakkelijk of moeilijk is. Voor een Engelstalige leerder kan de praktische moeilijkheid zichtbaar worden in de hoeveelheid taal die nodig is voor officiële formulieren, gesprekken op het werk, de voorbereiding op een studie en dagelijkse administratie. Dit zijn geen abstracte onderwerpen. BAMF noemt boodschappen doen, openbaar vervoer, overheidsinstanties, huisvesting, vrije tijd, brieven, e-mails, formulieren en sollicitaties specifiek als cursusinhoud. Gebruik die situaties om te bepalen wat “goed genoeg” betekent voor de volgende fase en verhoog het doel wanneer je omstandigheden veranderen. De BAMF-beschrijving van integratiecursussen legt uit waarom Duits verbonden is met werk, sollicitaties, ondersteuning op school en het ontmoeten van nieuwe mensen.

Een leerder moet drie verschillende vereisten uit elkaar houden: een cursus kunnen begrijpen, het dagelijks leven kunnen regelen en taalvaardigheid in een examen kunnen aantonen. Een universitaire opleiding kan bewijs van de voertaal vereisen; een integratiecursus toetst Duits op B1 via de German Test for Immigrants, of DTZ; en naturalisatie vereist voldoende Duits op B1, samen met kennis van het rechts- en maatschappelijke systeem en de levensomstandigheden in Duitsland. De BAMF-informatie over naturalisatie vermeldt dat B1 het relevante Duitse niveau voor naturalisatie is en dat een succesvol certificaat van een integratiecursus via de DTZ bewijs van B1 kan leveren. Deze doelen overlappen elkaar, maar zijn niet uitwisselbaar. Wie zich aanmeldt voor een Duitstalige universiteit moet plannen rond het specifieke toelatingsbewijs van de instelling, terwijl iemand die zich voorbereidt op integratie of naturalisatie moet plannen rond B1 en de bijbehorende burgerschapstoets. Zet het beoogde examen of administratieve doel bovenaan je studieplan. Zo voorkom je de veelgemaakte fout dat je algemene Duitse oefeningen verzamelt zonder je voor te bereiden op de lees-, luister-, schrijf-, spreek- of burgerschapskennisopdrachten die het gekozen traject daadwerkelijk meet.

Bouw vaardigheden op rond situaties

De nuttigste volgorde voor het leren van Duits als beginner is de volgorde die taal met een echte taak verbindt. De cursusbeschrijving van BAMF geeft een praktische inventaris: boodschappen doen, openbaar vervoer, contact opnemen met overheidsinstanties, woonruimte zoeken, vrijetijdsactiviteiten, gesprekken met buren en situaties op het werk. Ook het schrijven van brieven en e-mails, het invullen van formulieren, telefoneren en solliciteren komen aan bod. Gebruik deze gebieden als wekelijkse thema’s. Oefen tijdens een boodschappenweek de woorden en korte uitwisselingen die nodig zijn om een artikel te vinden en de transactie af te ronden. Bestudeer tijdens een week rond overheidsinstanties de taal die nodig is om een formulier te begrijpen en om verduidelijking te vragen. Oefen tijdens een woonweek de woordenschat voor het zoeken naar woonruimte en de schriftelijke formats voor informatieverzoeken. Het doel is niet om extra feiten over de Duitse samenleving te verzinnen, maar om de officiële cursusthema’s zichtbaar te maken in de dagelijkse oefening. De [BAMF-folder Learn German in het Engels](https://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/EN/Integration/LernenSieDeutsch/lernen-sie-deutsch_en.pdf?__blob=publicationFile&v=13) noemt deze gebieden en legt uit dat de cursus bedoeld is om zelfvertrouwen op te bouwen in het juiste gebruik van bekende en nieuwe woorden.

• Kies één direct doel: toelating tot een universiteit, afronding van een integratiecursus, communicatie op het werk of voorbereiding op naturalisatie.
• Noteer het vereiste taalniveau en het geaccepteerde examen in de officiële informatie voor je opleiding of procedure.
• Organiseer de oefening rond boodschappen doen, openbaar vervoer, overheidsinstanties, huisvesting, werk, brieven, e-mails, formulieren en telefoongesprekken.
• Gebruik een niveautest of een andere niveaucontrole voordat je je aan een cursusonderdeel verbindt.
• Evalueer de vooruitgang aan de hand van taken die je kunt uitvoeren, niet alleen aan de hand van het aantal geleerde woorden of lessen.

Officiële taalcursussen en examens

Vergelijk integratiecursussen, beroepsgerichte taalcursussen en Duitse examens aan de hand van officiële vereisten en kosten.

Het traject van de integratiecursus

De officiële integratiecursus is voor veel immigranten die permanent in Duitsland wonen en weinig of geen Duits spreken het duidelijkst gestructureerde traject. De algemene cursus bestaat uit een taalcursus van 600 lesuren, gevolgd door een oriëntatiecursus van 100 lesuren. De taalcursus heeft zes onderdelen van 100 lesuren, verdeeld in een basiscursus van 300 lesuren en een gevorderde cursus van 300 lesuren. De oriëntatiecursus behandelt het rechtsstelsel, de cultuur en de recente geschiedenis van Duitsland. Ook rechten en plichten, het dagelijks leven, tradities, regels, vrijheden en democratische waarden zoals godsdienstvrijheid, tolerantie en gelijke rechten voor verschillende maatschappelijke groepen komen aan bod. Voor het begin van de cursus wordt door de cursusaanbieder een niveautest afgenomen; deze test is gratis. Het resultaat bepaalt met welke cursus en welk onderdeel de leerder moet beginnen. Afhankelijk van hun kennis en leersnelheid kunnen leerders tussen onderdelen wisselen, bepaalde onderdelen overslaan of herhalen. Het [BAMF-informatieblad over deelname aan integratiecursussen](https://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/EN/Integration/Integrationskurse/Kursteilnehmer/Merkblaetter/630-121_merkblatt-oeffnung-Integrationskurse.pdf?__blob=publicationFile&v=11) geeft de gedetailleerde structuur, het toelatingstraject en de regels voor de timing.

De toelating hangt af van de verblijfsstatus en persoonlijke omstandigheden. Buitenlandse onderdanen van wie de eerste verblijfstitel na 01.01.2005 is verleend en die permanent in Duitsland wonen, hebben wettelijk recht op deelname aan een integratiecursus; als zij zich niet in het Duits verstaanbaar kunnen maken, kunnen zij verplicht worden deel te nemen. Burgers van de Europese Unie, onderdanen die langere tijd legaal in Duitsland wonen en Duitse staatsburgers die onvoldoende Duits spreken, kunnen via het Federal Office for Migration and Refugees toelating aanvragen. Personen van Duitse afkomst die zich hervestigen hebben meestal recht op gratis deelname, en echtgenoten en kinderen kunnen eveneens recht hebben op deelname wanneer zij in de toelatingskennisgeving zijn opgenomen. Bepaalde asielzoekers, mensen met een tijdelijke opschorting van uitzetting en houders van bepaalde tijdelijke verblijfsvergunningen kunnen volgens de vastgestelde regels toelating aanvragen. Omdat de toelatingscategorieën aan de wettelijke status zijn gekoppeld, mag je niet aannemen dat een Engelstalige student, werknemer of familielid automatisch in aanmerking komt. Vraag dit na bij de bevoegde vreemdelingenautoriteit, het regionale BAMF-kantoor, een Migration Counselling Service for Adult Immigrants (migratieadviesdienst voor volwassen immigranten) of een Youth Migration Service (jongerenmigratiedienst). De [BAMF-richtlijnen voor langdurig verblijvende personen, EU- en EER-burgers](https://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/EN/Integration/Integrationskurse/Kursteilnehmer/Merkblaetter/630-009_merkblatt-zum-antrag-auf-zulassung.pdf?__blob=publicationFile&v=10) beschrijven de aanvraagroute en de geldigheid van de toelating gedurende één jaar.

Examens en certificaten

De eindevaluatie van de integratiecursus bestaat uit twee onderdelen. Het taalexamen is de Deutsch-Test für Zuwanderer, of DTZ, en het examen van de oriëntatiecursus heet “Leben in Deutschland”, of “Life in Germany”. Voor een succesvolle afronding is voldoende Duits op taalniveau B1 in het taalexamen en een voldoende voor het examen “Life in Germany” vereist. Beide eindexamens zijn gratis. Als de leerder voor beide examens slaagt, verstrekt BAMF het “Zertifikat Integrationskurs”, oftewel het certificaat van de integratiecursus. Als de leerder na afronding van de taalcursus en deelname aan het taalexamen geen B1 aantoont, kan diegene onder de vastgestelde voorwaarden eenmalig aanvragen om maximaal 300 lesuren taalcursus te herhalen. Daarna kan het eindexamen opnieuw gratis worden afgelegd. De BAMF-pagina over integratiecursussen bevat ook links naar informatie over cursusinhoud, aanwezigheid en kosten, speciale cursustypen, rechten en plichten en het eindexamen. Bewaar het certificaat en de resultaatdocumenten, omdat ze later voor verschillende administratieve doeleinden kunnen dienen.

Kandidaten voor een universiteit moeten de examens van de integratiecursus onderscheiden van taalexamens voor het hoger onderwijs. De aangeleverde vergelijking van DSH en TestDaF stelt dat beide overeenkomen met B2/C1 volgens het Common European Framework of Reference for Languages (Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Talen) en schrijf-, luister- en leesvaardigheid beoordelen. Beide gebruiken drie prestatieniveaus: DSH-1, DSH-2 en DSH-3 voor DSH, en TDN 3, TDN 4 en TDN 5 voor TestDaF. Het middelste niveau wordt beschreven als voldoende voor universitaire studie. DSH kan alleen worden afgelegd aan erkende universiteiten of instellingen voor hoger onderwijs in Duitsland, is gedecentraliseerd en kan per locatie en datum verschillen. TestDaF kan wereldwijd bij erkende examencentra worden afgelegd, is gecentraliseerd en gebruikt wereldwijd dezelfde examendata. In de vergelijking staat ook dat TestDaF voor studie in Duitsland ten minste TDN 4 in alle vier de examenonderdelen vereist, zonder compensatie tussen onderdelen, terwijl DSH geen minimale prestatie-eis voor elk afzonderlijk onderdeel heeft en sterkere onderdelen kunnen compenseren voor zwakkere. Controleer de eigen examenregels van de instelling voordat je je inschrijft. De vergelijking van DSH en TestDaF is een educatieve vergelijking uit February 2015. Gebruik haar daarom als oriëntatie en bevestig de actuele acceptatie bij de instelling.

Kosten en timing van de cursus

Voor veel integratiecursussen is een eigen bijdrage van €2.29 per lesuur vereist. De bijdrage wordt vóór elk cursusonderdeel van 100 lesuren en vóór de oriëntatiecursus betaald; gemiste lesuren worden niet terugbetaald. De officiële BAMF-richtlijnen vermelden dat mensen die Bürgergeld, een werkloosheidsuitkering of bestaansondersteuning ontvangen, mensen die om andere redenen financieel behoeftig zijn en sommige werkenden onder een jaarlijks veranderende bruto-inkomensgrens vrijstelling kunnen aanvragen. De aanvraag moet schriftelijk worden ingediend bij het bevoegde regionale BAMF-kantoor, bij voorkeur voordat de cursus begint, omdat een aanvraag die tijdens de cursus wordt ingediend over het algemeen niet met terugwerkende kracht kan gelden vanaf het begin. Als het eindexamen binnen de toepasselijke termijn wordt gehaald, kan onder de vastgestelde voorwaarden de helft van de bijdrage worden terugbetaald. De kosteninformatie van BAMF geeft een concreet voorbeeld: een algemene integratiecursus met 700 lesuren kost €1,603 bij €2.29 per uur. Omdat de exacte regels afhangen van de status van de deelnemer en de datum van het toelatingscertificaat, kun je de BAMF-informatie over deelname aan integratiecursussen en kosten gebruiken bij het berekenen van je eigen budget.

Bronnen en apps voor zelfstudie

Gebruik gratis officiële digitale bronnen, mobiele cursussen en niveaugerichte oefeningen ter ondersteuning van formeel Duits leren.

Gratis digitale cursussen Duits

BAMF noemt verschillende digitale mogelijkheden om Duits te leren die kunnen helpen bij de voorbereiding vóór aankomst of bij het oefenen na de verhuizing. Het vhs-Lernportal biedt online Duitse cursussen van A1 tot B2 en is geschikt voor zelfstudie. Leerders worden begeleid door een online tutor die opdrachten corrigeert, feedback geeft, individueel advies biedt en motiveert. Voor het portaal is geen voorkennis vereist, het is geoptimaliseerd voor smartphones en kan via een app worden gebruikt wanneer er tijdelijk geen internetverbinding is. De menunavigatie en gebruikersinterface zijn in 18 talen vertaald en het gebruik is gratis. Deze functies maken het geschikt voor een leerder die een gestructureerd beginnerspad nodig heeft, maar niet elke dag een klassikale cursus kan volgen. De bron wordt niet beschreven als vervanging voor elk officieel examen of elke verblijfsprocedure; gebruik haar als studiemiddel en houd je formele cursus- of examendoel apart. Het BAMF-overzicht van digitale Duitse cursussen noemt het portaal, de niveaus, de tutorbegeleiding, mobiele toegang en het gratis gebruik.

“Nicos Weg”, aangeboden via Deutsche Welle, is een online Duitse cursus voor beginners vanaf A1. De cursus gebruikt een videoserie en interactieve oefeningen om de leerinhoud op een onderhoudende en praktische manier te presenteren. Leerders volgen Nico in het dagelijks leven en maken tijdens het leren van Duits kennis met de uitdagingen van een nieuw thuis. De mobiele cursus is geschikt voor tablets en smartphones en is beschikbaar in veel brontalen. De Duitse trainer-app van het Goethe-Institut biedt tien hoofdstukken om woordenschat en structuren te oefenen rond alledaagse onderwerpen, waaronder tellen, eten en klokkijken. Het Language Portal van het Austrian Integration Fund biedt online oefeningen, leerverhalen, podcasts en video’s die in een cursus of zelfstandig thuis kunnen worden gebruikt. Het bevat algemeen taalgerichte en werkgerelateerde mogelijkheden, waaronder live online lessen die flexibel en zonder registratie kunnen worden gevolgd. Deze bronnen hebben verschillende formats, dus geef elke bron een duidelijke rol: een gestructureerde cursus voor vooruitgang, video’s voor luisteren en context, een app voor korte woordenschatmomenten en podcasts of live lessen voor extra blootstelling. Dezelfde BAMF-pagina over digitale cursussen bevat de officiële beschrijvingen en links.

Kies één hoofdbron

Zelfstudie is gemakkelijker vol te houden wanneer één bron als basis dient en de andere bronnen gerichte ondersteuning bieden. Voor een complete beginner ondersteunen de aangeleverde bronnen een volgorde die begint bij A1: gebruik vhs-Lernportal of Nicos Weg als belangrijkste leerlijn en gebruik daarna German trainer voor korte oefeningen met woordenschat en structuren. In de beschrijvingen van de bronnen is voor vhs-Lernportal geen voorkennis vereist, terwijl Nicos Weg expliciet op A1 begint. Een leerder die al in Duitsland is, kan “Mein Weg nach Deutschland” toevoegen, een onderdeel van het Goethe-Institut met korte teksten over wonen in Duitsland. Wie zich voorbereidt op werk kan de officiële informatie van BAMF over beroepsgerichte taalcursussen gebruiken om vast te stellen welke taalgebieden later belangrijk zijn, zoals sollicitatiegesprekken, arbeidscontracten, professionele e-mails en brieven. De door BAMF beschreven bron van het Goethe-Institut is vooral relevant wanneer de leerder korte informatieteksten over wonen in Duitsland nodig heeft, terwijl de DAAD-pagina over leren links bevat naar online leer- en voorbereidingsmogelijkheden voor studenten.

Houd eenvoudig bij wat elke sessie oplevert. Noteer niet alleen “Duits gestudeerd”, maar vermeld de bron, het niveau, het onderwerp en de output: bijvoorbeeld één les van vhs-Lernportal op A1, één video van Nicos Weg met de interactieve oefeningen of één hoofdstuk van German trainer over eten of tijd. Voeg één praktisch resultaat toe, zoals een formulieroefening afronden, een e-mail schrijven, een telefoongesprek oefenen of een woonvraag uitleggen. Deze aanpak volgt de inhoud van de officiële integratiecursus, die zich richt op woordenschat voor het dagelijks leven en de werkwereld, het juiste gebruik van bekende en nieuwe woorden, brieven, e-mails, formulieren, telefoongesprekken en sollicitaties. Als een digitale bron offline beschikbaar is, download of open dan de mobiele versie vóór een geplande reisperiode, zodat je studieroutine niet afhankelijk is van permanente internettoegang. De [BAMF-folder Learn German](https://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/EN/Integration/LernenSieDeutsch/lernen-sie-deutsch_en.pdf?__blob=publicationFile&v=13) geeft de praktische taalgebieden die richting moeten geven aan deze outputgerichte routine.

Studeer voor het beoogde examen

Digitale bronnen zijn het effectiefst wanneer ze verbonden zijn met het examen of de procedure die daarop volgt. Als je doel het certificaat van de integratiecursus is, plan dan richting Duits op B1 in de DTZ en het examen “Life in Germany”. Als je doel een Duitstalige universitaire opleiding is, vergelijk dan het door de universiteit geaccepteerde bewijs met de formats van DSH en TestDaF. In de aangeleverde vergelijking van universitaire examens staat dat DSH en TestDaF schrijf-, luister- en leesvaardigheid toetsen en overeenkomen met B2/C1. Ook wordt een verschil in beoordeling beschreven: DSH heeft geen minimale uitslag voor elk afzonderlijk deel, terwijl TestDaF voor universitaire studie in elk van de vier examenonderdelen ten minste TDN 4 vereist. Dit betekent dat een leerder die een app gebruikt uiteindelijk evenwichtige oefening voor alle relevante vaardigheden moet toevoegen. Gebruik een woordenschatresultaat niet als bewijs dat je klaar bent voor een schrijf-, luister- of spreekexamen. De vergelijking van DSH en TestDaF moet samen met de actuele regels van de instelling of examenaanbieder worden gelezen.

1. Kies één hoofdbron op het juiste niveau; begin met A1 als je geen eerdere kennis van het Duits hebt.
2. Gebruik een video- of interactieve cursus voor vooruitgang en een app, podcast of korte tekst voor extra oefening.
3. Maak na elke sessie één geschreven of gesproken output: een formulier, e-mail, telefoonscript, uitleg of samenvatting.
4. Oefen de vaardigheden die voor je beoogde traject nodig zijn: dagelijkse communicatie voor integratie, werktaal voor werk of examentaken voor toelating tot een universiteit.
5. Herzie je plan wanneer je verblijfs-, studie- of werkdoel verandert.

Ondersteuning naast apps

Als zelfstudie geen antwoord geeft op een administratieve vraag, gebruik dan de adviesdiensten die BAMF noemt in plaats van te gokken. De Migration Counselling Service for Adult Immigrants en Youth Migration Services kunnen adviseren over werk en loopbaan, Duits leren, gezondheid en huisvesting. Je kunt online of via een advieskantoor contact opnemen, en BAMF-NAvI kan helpen bij het vinden van relevante diensten. Voor mensen die van plan zijn als gekwalificeerde professional te verhuizen, is Make it in Germany het portaal van de Duitse overheid voor gekwalificeerde professionals uit de hele wereld. Het biedt informatie vanaf de voorbereidingen in het land van herkomst tot en met de verhuizing en de eerste stappen in Duitsland, en kan in verschillende talen worden geraadpleegd. Dit zijn geen apps om een taal te leren, maar ze helpen om taalstudie te verbinden met de echte beslissingen die leerders moeten nemen. De BAMF-informatie over migratieadvies en het Make it in Germany-portaal zijn de aangewezen startpunten uit de aangeleverde broncontext.

Oefenen in het dagelijks leven

Zet officiële cursusthema’s na aankomst om in herhaalbare oefening voor spreken, luisteren, lezen en schrijven.

Oefen echte taken

De dagelijkse oefening moet aansluiten bij de situaties die officiële Duitse cursussen als belangrijk aanmerken. BAMF noemt boodschappen doen, openbaar vervoer, contact met overheidsinstanties, woonruimte zoeken, vrijetijdsactiviteiten met vrienden en buren en alledaagse situaties op het werk. Ook het schrijven van brieven en e-mails, het invullen van formulieren, telefoneren en solliciteren komen aan bod. Zet deze categorieën om in een roulerend oefenschema. Oefen op de ene dag een kort gesprek tijdens het boodschappen doen; lees op een andere dag een mededeling over vervoer of bereid vragen voor een cursusaanbieder voor; stel op weer een andere dag een informatieverzoek over woonruimte of een werkgerelateerde e-mail op. De oefening moet eindigen met een concrete actie, ook als die actie alleen bestaat uit het hardop lezen van een formulier en het identificeren van de gevraagde informatie. Zo blijft “Duitse dagelijkse conversatie” verbonden met de taal die nodig is om te wonen, in plaats van beperkt te blijven tot losse zinnen. De [BAMF-informatie over Learn German](https://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/EN/Integration/LernenSieDeutsch/lernen-sie-deutsch_en.pdf?__blob=publicationFile&v=13) beschrijft deze dagelijkse en werkgerelateerde taken specifiek.

Een nuttige oefencyclus bestaat uit vier onderdelen: voorbereiden, proberen, vastleggen en herhalen. Kies eerst een bronzin, formulier, e-mail of video uit je cursus of digitale bron. Probeer vervolgens de taak uit te voeren zonder elk woord te vertalen. Noteer daarna de woorden of zinnen die je tegenhielden, samen met de situatie waarin je ze nodig had. Herhaal ten slotte dezelfde taak nadat je de ontbrekende taal hebt bestudeerd. De informatie over digitale cursussen ondersteunt deze cyclus, omdat vhs-Lernportal correcties en feedback van een tutor bevat, terwijl Nicos Weg video’s en interactieve oefeningen gebruikt die aan het dagelijks leven zijn gekoppeld. Als je een integratiecursus volgt, gebruik dan de 600 lesuren taalcursus om een basis op te bouwen en pas dezelfde thema’s daarna buiten de les toe. Het BAMF-overzicht van digitale Duitse cursussen beschrijft zowel het portaal met tutorbegeleiding als de praktische videocursus, waardoor ze geschikt zijn als bronnen voor herhaalbare input en correctie.

Spreekoefening vereist geen ingewikkeld systeem voor taaluitwisseling. Gebruik de situaties die al in de bronnen worden genoemd en oefen de taal die nodig is om te handelen: een vraag stellen bij een overheidsinstantie, met een buur praten, een kwestie op het werk bespreken, een cursusaanbieder bellen of naar woonruimte vragen. Voor studenten worden het international office en de plaatselijke studentenserviceorganisatie in het onderzoek naar internationale studenten genoemd als ondersteunende organisaties. In hetzelfde onderzoek staat dat tandemleren, taalcursussen als onderdeel van de opleiding, informatiebijeenkomsten en mogelijkheden om particuliere en professionele netwerken op te bouwen internationale studenten hebben geholpen om na hun afstuderen werk te vinden. Dit ondersteunt een praktische regel: gebruik elk contact met een instelling als kans om Duits voor te bereiden en te gebruiken, terwijl je erkent dat de beschikbare taal precies afhangt van de opleiding en de situatie. Het [BAMF-onderzoek naar het aantrekken en behouden van internationale studenten](https://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/EN/EMN/Studien/wp85-internationale-studierende.pdf?__blob=publicationFile&v=18) noemt tandemleren, taalcursussen en netwerken als nuttige vormen van ondersteuning.

Gebruik werk- en studieomgevingen

Internationale studenten krijgen te maken met taalbarrières als een van de uitdagingen die met studie en latere werkgelegenheid samenhangen. Het brononderzoek beveelt gerichte voorbereiding, informatie en advies aan en beschrijft praktische ervaring, particuliere en professionele netwerken, informatiebijeenkomsten, specifieke opleidingsmogelijkheden, tandemleren en taalcursussen als maatregelen die studenten tijdens het zoeken naar werk hebben geholpen. Bouw je dagelijkse oefening rond de taal van je daadwerkelijke studie- of werkomgeving. Bereid vóór een seminar de woorden voor die je nodig hebt om om verduidelijking te vragen en je taak te beschrijven. Herhaal vóór een werkoverleg de termen die in de relevante e-mail of het contract voorkomen. Noteer daarna de zinnen die herhaaldelijk werden gebruikt. Dit is beter uitvoerbaar dan proberen in één keer elk mogelijk professioneel woord te leren. Het programma voor beroepsgerichte taalcursussen is bedoeld voor mensen die taal voor de werkplek nodig hebben en bevat voorbeelden zoals sollicitatiegesprekken, arbeidscontracten, professionele e-mails en brieven. De BAMF-informatie over beroepsgerichte taalcursussen legt uit hoe deze cursussen voortbouwen op integratiecursussen en leerders voorbereiden op vereisten op de werkplek.

Voor mensen die aan een beroepsopleiding of baan beginnen, biedt het BSK-programma verschillende formats. Cursussen kunnen worden gegeven op de locatie van een cursusaanbieder of rechtstreeks op de locatie van een werkgever, fysiek of virtueel en voltijds of deeltijds naast het werk. Basiscursussen met certificaatexamens dekken de doelniveaus A2, B1, B2, C1 en C2, hoewel de toelatingsregels per doel verschillen. De bron geeft voorbeelden van lagere instapniveaus voor sommige cursussen: A1 kan worden geaccepteerd voor een cursus met doel A2 en A2 voor een Job-BSK. Werkplekgerichte cursussen kunnen professionele medische taal, technisch of commercieel Duits of specifieke werkgerelateerde taal behandelen. Gebruik de dagelijkse werkplek als bron voor termen en vragen en kies vervolgens een cursusvorm die bij je planning en toelating past. De officiële BAMF-pagina over beroepsgerichte cursussen geeft de doelniveaus, voorbeelden van cursusgroepen, onderwijsvormen en deelnamevoorwaarden.

Oefen lezen en schrijven

Lezen en schrijven zijn essentieel om in Duitsland te functioneren, omdat het materiaal van de integratiecursus expliciet brieven, e-mails en formulieren bevat. Maak een klein persoonlijk archief van de documenten en berichten die je echt moet begrijpen, waarbij je persoonsgegevens beschermt. Begin met het vaststellen van het doel van elk document en de actie die het vraagt. Onderstreep daarna bekende woorden, markeer onduidelijke woorden en schrijf een korte vraag die je aan een cursusaanbieder, overheidsinstantie, verhuurder of werkgever zou kunnen stellen. Gebruik een cursus of tutor om je schriftelijke antwoord te controleren. Het doel is geen perfect opstel te schrijven, maar een betrouwbare volgende stap te zetten. Als je toekomstige traject toelating tot een universiteit is, voeg dan de schrijf- en leesoefening toe die vereist is voor het gekozen DSH- of TestDaF-format. De vergelijkingsbron vermeldt dat beide examens schrijf-, luister- en leesvaardigheid toetsen, dus een routine die alleen uit een app bestaat, levert geen voldoende bewijs van gereedheid. De vergelijking van DSH en TestDaF van de Universiteit van Hannover legt de relevante examenvaardigheden uit.

Een eenvoudige wekelijkse evaluatie kan dagelijkse oefening verbinden met langetermijndoelen. Tel hoeveel echte taken je hebt geprobeerd, niet alleen hoeveel minuten je hebt gestudeerd. Noteer of je een formulier hebt ingevuld, een e-mail hebt geschreven, hebt getelefoneerd, een gesprek op het werk hebt begrepen of aan een gesprek met buren hebt deelgenomen. Vergelijk de hiaten daarna met de officiële cursusthema’s. Als je probleem woordenschat voor het dagelijks leven is, ga dan terug naar de modules van de integratiecursus. Als het probleem communicatie op het werk is, overweeg dan een beroepsgerichte taalcursus. Als het probleem een onderdeel van een examen is, oefen dat onderdeel dan doelgericht. De bronnen laten ook zien dat aanwezigheid bij de cursus belangrijk is: deelnemers aan een integratiecursus moeten regelmatig aanwezig zijn tot het einde en het eindexamen afleggen, en de toelating tot de cursus kan verlopen als de leerder niet binnen één jaar begint of de deelname langer dan één jaar onderbreekt. De [BAMF-richtlijnen over rechten en plichten](https://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/EN/Integration/Integrationskurse/Kursteilnehmer/Merkblaetter/630-036_merkblatt-auslaenderbehoerde-englisch.pdf?__blob=publicationFile&v=7) moeten richting geven aan formele aanwezigheid, terwijl je dagelijkse oefening voor herhaling tussen de lessen zorgt.

1. Kies één officieel onderwerp voor de dag: boodschappen, vervoer, overheidsinstanties, huisvesting, buren, werk of sollicitaties.
2. Bereid vóór de interactie een korte reeks woorden en vragen voor.
3. Voer de taak in het Duits uit en noteer het punt waarop de communicatie stokte.
4. Vraag indien passend een cursusaanbieder, tutor, collega of adviesdienst om correctie.
5. Herhaal dezelfde taak later en voeg één nieuwe variant toe, zoals een telefoongesprek in plaats van een schriftelijk bericht.

Integratie- en taalvereisten

Begrijp hoe bewijs van Duitse taalvaardigheid verbonden is met verblijfs-, werk-, studie- en naturalisatieprocedures.

Planning voor verblijf en studie

De taalvereisten hangen af van het doel en het wettelijke traject van het verblijf. Internationale studenten moeten meestal een toelatingskwalificatie voor het hoger onderwijs, bewijs van kennis van de voertaal en bewijs van voldoende financiële middelen, waaronder een ziektekostenverzekering, overleggen om een verblijfsvergunning voor studiedoeleinden te verkrijgen. Instellingen voor hoger onderwijs behandelen de toelating en toelatingseisen en deadlines kunnen verschillen. Als algemene regel vragen studenten in hun land van herkomst een visum aan, waarna het visum wordt vervangen door een verblijfsvergunning die door de bevoegde plaatselijke vreemdelingenautoriteit wordt afgegeven. Studenten die internationale opleidingen volgen die gedeeltelijk of volledig in het Engels worden gegeven, hebben voor toelating mogelijk niet hetzelfde bewijs van Duits nodig, maar DAAD stelt dat kennis van het Duits nuttig blijft voor alledaagse situaties, zoals boodschappen doen. Het [BAMF-onderzoek naar internationale studenten](https://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/EN/EMN/Studien/wp85-internationale-studierende.pdf?__blob=publicationFile&v=18) beschrijft het kader voor toelating, visa, verblijf en bewijs van taalvaardigheid, terwijl de taalrichtlijnen van DAAD het verschil tussen Duitstalige en Engelstalige opleidingen uitleggen.

Wie in Duitsland een taalcursus wil volgen, moet ook onderscheid maken tussen deelname aan een cursus en het recht om te werken of te studeren. BAMF stelt dat een intensieve Duitse cursus in Duitsland maximaal twaalf maanden kan worden gevolgd, met elke dag les gedurende ten minste 18 uur per week. Tijdens dit verblijf voor een taalcursus mag de deelnemer niet werken en moet diegene in het levensonderhoud kunnen voorzien. Een taalcursus kan iemand ook voorbereiden op een beroepsopleiding of werk wanneer de volgende activiteit direct na succesvolle afronding begint en in de visumprocedure is vermeld. Een universiteit kan vóór toelating een bepaald niveau Duits of een andere taal vereisen, en onder bepaalde omstandigheden kan iemand binnenkomen voor een voorbereidende taalcursus die verband houdt met een voorwaardelijke toelating. De BAMF-pagina over het volgen van een taalcursus in Duitsland geeft deze beperkingen en trajecten. Controleer de verblijfstitel voordat je financiële of werkplannen maakt.

Integratiecertificaat en B1

Het certificaat van de integratiecursus combineert twee soorten bewijs: Duits op B1 via de DTZ en maatschappelijke kennis via het examen “Life in Germany”. De algemene cursus bevat 600 lesuren taalcursus en 100 lesuren oriëntatiecursus, en de eindexamens zijn gratis. Als de leerder de taalcursus volledig heeft gevolgd, aan het taalexamen heeft deelgenomen en geen B1 heeft aangetoond, kan diegene volgens de vastgestelde voorwaarden eenmalig aanvragen om maximaal 300 lesuren taalcursus te herhalen. Het certificaat kan het dagelijks leven gemakkelijker maken en de kansen op de arbeidsmarkt verbeteren, en BAMF stelt dat het waar van toepassing een eerdere naturalisatie kan ondersteunen. Dit betekent niet dat automatisch aan elke verblijfs- of universitaire eis is voldaan. Beschouw het certificaat als bewijs voor de specifieke doeleinden die door de instantie worden erkend. De [BAMF-richtlijnen voor integratiecursussen](https://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/EN/Integration/Integrationskurse/Kursteilnehmer/Merkblaetter/630-009_merkblatt-zum-antrag-auf-zulassung.pdf?__blob=publicationFile&v=10) leggen het B1-doel, de twee eindexamens, herhalingslessen en het certificaat uit.

De kostenregels maken ook deel uit van een praktische integratieplanning. De richtlijnen van BAMF stellen dat de standaardbijdrage €2.29 per lesuur bedraagt en dat de bijdrage vóór elk onderdeel van 100 lesuren en vóór de oriëntatiecursus wordt betaald. Mensen die Bürgergeld, een werkloosheidsuitkering of bestaansondersteuning ontvangen, mensen die om andere redenen financieel behoeftig zijn en sommige werkenden onder een jaarlijks veranderende bruto-inkomensgrens kunnen vrijstelling aanvragen. Als het eindexamen binnen de toepasselijke periode van twee of drie jaar wordt gehaald, afhankelijk van het cursustype en de datum van het kwalificatiecertificaat, kan onder de vastgestelde voorwaarden de helft van de bijdrage worden terugbetaald. Er kan een reiskostenvergoeding beschikbaar zijn wanneer de cursuslocatie ten minste 3 km van het huis van de deelnemer ligt, afhankelijk van de toepasselijke regels. De BAMF-kosteninformatie geeft het concrete voorbeeld van €1,603 voor een algemene cursus van 700 uur en legt aanvragen voor vrijstelling en terugbetaling uit.

Taalvereisten op de werkplek

Beroepsgerichte taalcursussen zijn bedoeld voor immigranten uit niet-EU-landen, EU-burgers en Duitsers met een migratieachtergrond die Duits nodig hebben voor integratie op de arbeidsmarkt. Het programma bouwt voort op de integratiecursus en bereidt leerders voor op de taalvereisten op de werkplek. De cursussen kunnen geschikt zijn voor werkzoekenden, mensen die SGB II- of SGB III-uitkeringen ontvangen, mensen die een beroepsopleiding zoeken, mensen die al een beroepsopleiding volgen, mensen van wie beroepskwalificaties worden erkend of werkenden van wie het Duits niet voldoende is voor het dagelijks werk. Het programma biedt certificaatcursussen met de doelen A2, B1, B2, C1 en C2, evenals werkplekgerichte cursussen voor bepaalde beroeps- of doelgroepen. Cursussen kunnen voltijds of deeltijds, fysiek of virtueel, op de locatie van de aanbieder of op de locatie van een werkgever worden gevolgd. De BAMF-pagina over beroepsgerichte taalcursussen geeft ook concrete voorbeelden van de inhoud, waaronder sollicitatiegesprekken, arbeidscontracten, professionele e-mails en brieven.

Deelname aan een beroepsgerichte taalcursus vereist over het algemeen een bewijs van toelating. Werkzoekenden en mensen die SGB II- of SGB III-uitkeringen ontvangen, moeten contact opnemen met het plaatselijke arbeidsbureau of jobcenter. Werkenden, stagiairs en mensen van wie beroepskwalificaties worden erkend, moeten contact opnemen met het bevoegde hoofdkantoor van BAMF. Het cursusprogramma kan via KURSNET worden bekeken en inschrijving vindt lokaal plaats bij de geselecteerde cursusaanbieder. Deelname is over het algemeen gratis. Als het belastbare jaarinkomen hoger is dan €20,000 voor een individu of €40,000 bij gezamenlijke belastingaangifte met een echtgenoot, betaalt de deelnemer €2.56 per lesuur. Voor een cursus met 400 lesuren vermeldt de bron een totale eigen bijdrage van €1,024, hoewel de werkgever de bijdrage kan overnemen. Na het behalen van het examen kan de leerder een terugbetaling van 50% van de bijdrage aanvragen. Gebruik de officiële BAMF-informatie over beroepsgerichte cursussen voor de details over toelating en kosten.

Vereisten voor naturalisatie

De informatie van BAMF over naturalisatie stelt dat voldoende Duits op niveau B1 een van de vereisten voor naturalisatie is. Ook wordt vijf jaar gewoonlijk en regelmatig verblijf als algemene vereiste genoemd, terwijl naturalisatie na drie jaar mogelijk kan zijn voor mensen die bijzondere integratiegeschiktheid hebben aangetoond, zoals bijzonder goede academische of professionele prestaties in combinatie met zeer goede Duitse taalvaardigheden. Andere vereisten zijn een vastgestelde identiteit en nationaliteit, instemming met de vrije democratische basisorde, erkenning van de bijzondere historische verantwoordelijkheid van Duitsland, een permanent verblijfsrecht of een in aanmerking komende verblijfstitel, financiële zelfredzaamheid, geen relevante strafrechtelijke veroordeling en kennis van het rechts- en maatschappelijke systeem en de levensomstandigheden in Duitsland. Het taaldoel moet daarom samen met maatschappelijke kennis en verblijfsdocumentatie worden gepland. De BAMF-pagina over naturalisatie is de bron voor deze voorwaarden en moet vóór een aanvraag worden gecontroleerd.

De naturalisatietoets heeft 33 vragen en duurt 60 minuten. Elke vraag heeft vier mogelijke antwoorden en er zijn ten minste 17 goede antwoorden nodig om te slagen. Dertig vragen gaan over leven in een democratie, geschiedenis en verantwoordelijkheid en mensen en samenleving; drie vragen gaan over de deelstaat waar de aanvrager als persoon met hoofdverblijf staat geregistreerd. De toets kost €25 en op de examendag moet een geldig identiteitsbewijs met foto worden meegenomen. De volledige voorbereidingscatalogus bevat 310 vragen: 300 algemene vragen en 10 vragen over de deelstaat van de aanvrager. Iemand die het certificaat van de integratiecursus heeft behaald, kan dit gebruiken als bewijs van B1 via de DTZ en van maatschappelijke kennis wanneer ten minste 17 van de 33 punten zijn behaald voor het examen “Life in Germany”. Dezelfde BAMF-bron over naturalisatie geeft informatie over de examenvorm, kosten, slaaggrens en regels voor erkenning.