Een reparatie aan de verhuurder melden | Leer duits in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Der Wasserhahn im Bad leckt wieder, obwohl ich ihn gestern festgezogen habe.

   De kraan in de badkamer lekt weer, zelfs nadat ik hem gisteren heb aangedraaid.

   Wasserhahn

   kraan

   Bad

   badkamer

   leckt

   lekt

   wieder

   weer

   obwohl ich

   hoewel ik

   ihn

   hem

   gestern

   gisteren

   festgezogen

   aangedraaid

   Uitgebreide uitleg

   Wasserhahn betekent hier een kraan. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Wasserhahn, meervoud die Wasserhähne. Het samengestelde woord bestaat uit Wasser en Hahn, maar als geheel benoemt het een kraan. Voorbeeld: Der Wasserhahn ist neu. — De kraan is nieuw. Bad betekent hier badkamer. In im Bad staat im voor in dem: letterlijk in het bad, hier in de betekenis in de badkamer. Bad kan in andere contexten ook een badkuip of een bad als handeling aanduiden; de combinatie im Bad en de vertaling maken hier de ruimte duidelijk. Voorbeeld: Das Handtuch liegt im Bad. — De handdoek ligt in de badkamer. leckt is de derde persoon enkelvoud van lecken, in de tegenwoordige tijd: der Wasserhahn leckt — de kraan lekt. De uitgang -t hoort hier bij er/sie/es in de tegenwoordige tijd. Voorbeeld: Die Leitung leckt. — De leiding lekt. wieder betekent weer of opnieuw. Het geeft aan dat het lekken opnieuw gebeurt; het zegt niet op zichzelf wanneer de vorige keer was. Voorbeeld: Der Hahn leckt wieder. — De kraan lekt weer. obwohl ich begint een bijzin met een tegenstelling: obwohl betekent hoewel, en ich betekent ik. Na obwohl staat het vervoegde werkwoord normaal aan het einde van de bijzin. In de volledige bijzin komt daarom habe achteraan: obwohl ich ihn gestern festgezogen habe. Voorbeeld: Obwohl ich müde bin, lerne ich. — Hoewel ik moe ben, studeer ik. ihn is de mannelijke accusatiefvorm van er: er als onderwerp, ihn als lijdend voorwerp. Hier verwijst ihn, volgens de vaste vertaling, naar de mannelijke Wasserhahn; de vorm markeert dus de rol van de kraan als datgene wat is aangedraaid. Voorbeeld: Ich sehe ihn. — Ik zie hem. gestern betekent gisteren en plaatst de handeling in het verleden. Het verandert niet naar geslacht of getal. Voorbeeld: Ich war gestern zu Hause. — Ik was gisteren thuis. festgezogen is het voltooid deelwoord van het scheidbare werkwoord festziehen, hier in de betekenis stevig aandraaien. Met habe vormt het het perfectum: ich habe ... festgezogen — ik heb ... aangedraaid. Het voorvoegsel fest- staat in dit voltooid deelwoord samen met -gezogen; het basiswerkwoord is ziehen, maar festziehen is de relevante volledige werkwoordsvorm. Voorbeeld: Ich habe die Schraube festgezogen. — Ik heb de schroef stevig aangedraaid. Samen betekent Der Wasserhahn im Bad “de kraan in de badkamer”. Het onderwerp Der Wasserhahn voert de toestand leckt uit, en wieder maakt duidelijk dat dit opnieuw gebeurt. De bijzin obwohl ich ihn gestern festgezogen habe vormt de tegenstelling: de spreker heeft de kraan gisteren stevig aangedraaid, maar hij lekt toch weer. De volledige betekenis is: “De kraan in de badkamer lekt weer, hoewel ik hem gisteren heb aangedraaid.”

2. Da das immer wieder passiert, sollten wir wahrscheinlich den Vermieter kontaktieren.

   Omdat het steeds weer gebeurt, moeten we waarschijnlijk contact opnemen met de verhuurder.

   Da das

   omdat dit/dat

   immer wieder

   steeds weer

   passiert

   gebeurt

   sollten wir

   zouden we moeten

   wahrscheinlich

   waarschijnlijk

   Vermieter

   verhuurder

   kontaktieren

   contact opnemen met

   Uitgebreide uitleg

   Da das: da leidt hier een bijzin in met de betekenis “omdat”. das is hier een aanwijzend voornaamwoord: het verwijst naar de situatie die steeds opnieuw gebeurt, zoals in de vaste vertaling “omdat het steeds weer gebeurt”. Het is dus niet het lidwoord bij passiert. Een vergelijkbaar patroon is Da es regnet, bleiben wir zu Hause. — “Omdat het regent, blijven we thuis.” immer wieder: deze combinatie betekent dat iets opnieuw en herhaaldelijk gebeurt: “steeds weer”. immer betekent op zichzelf “altijd”, maar samen met wieder benadrukt het terugkerende herhaling. Voorbeeld: Sie vergisst immer wieder den Schlüssel. — “Ze vergeet steeds weer de sleutel.” passiert: dit is de derde persoon enkelvoud van passieren in de tegenwoordige tijd. In deze zin betekent het “gebeurt”; het onderwerp is das, dus de enkelvoudsvorm passiert is passend. De verleden tijd is bijvoorbeeld Das ist gestern passiert. — “Dat is gisteren gebeurd.” Da staat met zijn bijzin vóór de hoofdzin. In een Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde: das immer wieder passiert. De hele bijzin geeft de reden voor wat daarna wordt voorgesteld. sollten wir: sollten is de vorm van sollen voor wir in de Konjunktiv II. Hier drukt die vorm een aanbeveling of voorzichtige raad uit: “we zouden moeten”. Het onderwerp wir betekent “wij/we”. Vergelijk Wir sollten warten. — “We zouden moeten wachten.” De vorm sollen kan in andere contexten ook een opdracht of verwachting weergeven; hier is de bedoeling een waarschijnlijk verstandige volgende stap. wahrscheinlich: dit bijwoord betekent “waarschijnlijk” en maakt de uitspraak minder stellig. Het zegt dat de spreker het contact opnemen aannemelijk vindt, niet dat het absoluut zeker is. Voorbeeld: Er kommt wahrscheinlich später. — “Hij komt waarschijnlijk later.” Vermieter: dit zelfstandig naamwoord betekent “verhuurder”. De basisvorm met lidwoord is der Vermieter; in de zin staat het in de accusatief als den Vermieter, omdat het de persoon is met wie men contact opneemt. Het woord verwijst in deze context naar de verhuurder van de woning. Voorbeeld: Ich rufe den Vermieter an. — “Ik bel de verhuurder.” kontaktieren: dit werkwoord betekent “contact opnemen met” en neemt de persoon die men contacteert rechtstreeks als accusatiefobject: jemanden kontaktieren. Het is een regelmatig werkwoord; de infinitief staat hier na sollten. Voorbeeld: Wir kontaktieren die Verwaltung. — “We nemen contact op met de administratie.” Samen betekent Da das immer wieder passiert “Omdat dit steeds weer gebeurt”. Daarna volgt sollten wir wahrscheinlich den Vermieter kontaktieren: “zouden we waarschijnlijk contact moeten opnemen met de verhuurder”. De volledige strekking is dus: “Omdat het steeds weer gebeurt, moeten we waarschijnlijk contact opnemen met de verhuurder.”

3. Ich kann ein Foto schicken und erklären, dass eine vorübergehende Reparatur nicht funktioniert hat.

   Ik kan een foto sturen en uitleggen dat een tijdelijke reparatie niet heeft gewerkt.

   Ich kann

   ik kan

   Foto

   foto

   schicken

   sturen

   erklären

   uitleggen

   vorübergehende

   tijdelijke

   Reparatur

   reparatie

   funktioniert

   gewerkt

   Uitgebreide uitleg

   Ich kann geeft hier aan dat de spreker iets kan of in staat is te doen. kann is de tegenwoordige tijd van können voor ich; bij een ander onderwerp verandert de vorm, bijvoorbeeld wir können. In een Duitse hoofdzin staat het vervoegde werkwoord doorgaans op de tweede positie en komt het andere werkwoord aan het einde: Ich kann helfen. — “Ik kan helpen.” Foto betekent hier “foto”. Het is een zelfstandig naamwoord; de hoofdletter is in het Duits verplicht. In ein Foto staat het onbepaalde lidwoord bij dit onzijdige zelfstandig naamwoord. Voor hergebruik: ein Foto schicken betekent “een foto sturen”. schicken is het werkwoord “sturen”. Dit is de infinitief die na het modale werkwoord kann aan het einde van de hoofdzin blijft staan. Voorbeeld: Ich kann die Nachricht schicken. — “Ik kan het bericht sturen.” erklären betekent “uitleggen”. Ook dit is een infinitief. Hier staan schicken en erklären als twee handelingen onder Ich kann; erklären wordt aangevuld door de daaropvolgende dass-bijzin. vorübergehende betekent hier “tijdelijke”. Het is de verbogen vorm van het bijvoeglijk naamwoord vorübergehend. De uitgang -e past hier bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord in de nominatief enkelvoud (Reparatur) na het onbepaalde lidwoord eine. Voorbeeld: eine vorübergehende Lösung — “een tijdelijke oplossing.” Reparatur betekent “reparatie”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: die Reparatur; in deze nominatiefgroep staat na eine de vorm eine Reparatur. De combinatie eine vorübergehende Reparatur betekent “een tijdelijke reparatie”. funktioniert betekent als werkwoordsvorm “werkt” of “functioneert”. Het is de derde persoon enkelvoud van funktionieren, bij het onderwerp eine vorübergehende Reparatur. In de volledige zin staat het als voltooid deelwoord in nicht funktioniert hat: hat vormt samen met funktioniert het perfectum, en nicht ontkent de gebeurtenis. Daarom betekent deze combinatie “niet heeft gewerkt”. Vergelijk: Die Reparatur funktioniert. — “De reparatie werkt.” Samen betekent Ich kann ein Foto schicken und erklären “Ik kan een foto sturen en uitleggen”. Daarna introduceert dass de inhoud van wat er uitgelegd kan worden: dass eine vorübergehende Reparatur nicht funktioniert hat — “dat een tijdelijke reparatie niet heeft gewerkt”. In een Duitse dass-bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde; hier staat het hulpwerkwoord hat na het deelwoord funktioniert. De volledige betekenis is dus: “Ik kan een foto sturen en uitleggen dat een tijdelijke reparatie niet heeft gewerkt.”

4. Sag dazu, dass Wasser verschwendet wird und der Waschtisch nass wird.

   Zeg erbij dat er water wordt verspild en dat het wastafelblad nat wordt.

   Sag dazu

   zeg erbij

   Wasser

   water

   verschwendet … wird

   wordt verspild

   Waschtisch

   wastafelblad

   nass … wird

   wordt nat

   Uitgebreide uitleg

   Sag dazu betekent ‘zeg erbij’. Sag is de gebiedende wijs voor du van sagen (‘zeggen’); deze vorm volgt hier de gebruikelijke korte du-imperatief. Dazu voegt de volgende informatie aan iets eerder genoemde toe. Voorbeeld: Sag das bitte dazu. — ‘Zeg dat er alsjeblieft bij.’ Wasser betekent hier ‘water’. Het is een massanomen; de zin noemt geen afzonderlijke hoeveelheid. Voorbeeld: Wasser ist wichtig. — ‘Water is belangrijk.’ verschwendet komt van verschwenden (‘verspillen’) en is het voltooid deelwoord. Samen met wird vormt het de tegenwoordige lijdende vorm: wird verschwendet betekent ‘wordt verspild’. Het water ondergaat de handeling; de handelende persoon wordt niet genoemd. Actief voorbeeld: Jemand verschwendet Wasser. — ‘Iemand verspilt water.’ Waschtisch betekent hier, overeenkomstig de vaste vertaling, ‘wastafelblad’. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat in deze woordgroep der Waschtisch. Het meervoud is Waschtische. Voorbeeld: Der Waschtisch ist sauber. — ‘Het wastafelblad is schoon.’ nass wird betekent ‘nat wordt’. Nass is een bijvoeglijk naamwoord. Wird is hier de vorm van werden bij een derde persoon enkelvoud en drukt een overgang naar een toestand uit, niet de lijdende vorm. Na werden staat het bijvoeglijk naamwoord predicatief en krijgt het hier geen uitgang. Voorbeeld: Das Handtuch wird nass. — ‘De handdoek wordt nat.’ Dass leidt twee bijzinnen in. In beide bijzinnen staat het vervoegde werkwoord achteraan: dass Wasser verschwendet wird en dass der Waschtisch nass wird. In het eerste deel is wird verschwendet passief; in het tweede deel beschrijft wird een verandering van toestand. Und verbindt de twee mededelingen. Samen betekent de zin: ‘Zeg erbij dat er water wordt verspild en dat het wastafelblad nat wordt.’ De imperatief vraagt de aangesproken persoon om beide met dass ingeleide mededelingen toe te voegen.

5. Sollen wir sagen, dass wir das Problem nicht selbst verursacht haben?

   Moeten we zeggen dat we het probleem niet zelf hebben veroorzaakt?

   Sollen wir

   zullen we …?

   sagen

   zeggen

   dass

   dat

   wir

   wij

   das Problem

   het probleem

   nicht

   niet

   selbst

   zelf

   verursacht haben

   veroorzaakt hebben

   Uitgebreide uitleg

   Sollen wir is een herbruikbare vraagvorm met het modale werkwoord sollen: de vorm sollen hoort bij het onderwerp wir in de tegenwoordige tijd. In deze zin vraagt de spreker of het verstandig of gewenst is om iets te zeggen; het betekent hier dus “moeten we …?” Vergelijk als patroon: Sollen wir anfangen? — “Zullen we beginnen?” sagen betekent hier “zeggen”. Het is de infinitief die na het modale werkwoord sollen staat: Wir sollen sagen = “We moeten zeggen”. Na een vraag met Sollen wir blijft de infinitief eveneens onveranderd. dass leidt een bijzin in en betekent “dat”. In een Duitse dass-bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde. Hier wordt de inhoud van het zeggen ingeleid door dass. wir is het persoonlijk voornaamwoord voor “wij” en is hier het onderwerp van zowel sollen als haben. De expliciete vertaling bevestigt dat de groep die spreekt ook de veroorzakers in de bijzin vormt. das Problem betekent “het probleem”. das is hier het bepaald lidwoord bij het onzijdige zelfstandig naamwoord Problem; in deze zin staat de woordgroep als lijdend voorwerp bij verursacht haben. Bij een onzijdig zelfstandig naamwoord zijn nominatief en accusatief van het lidwoord allebei das. nicht betekent “niet”. Het ontkent hier de bewering dat wir het probleem zelf hebben veroorzaakt. Samen met selbst ontstaat de betekenis “niet zelf”: de zin zegt dat wij het niet persoonlijk of eigenhandig hebben veroorzaakt. selbst betekent hier “zelf” of “persoonlijk”. Het benadrukt dat de genoemde groep niet de veroorzaker was. In andere contexten kan selbst ook “zelfs” betekenen, maar die betekenis past hier niet. verursacht haben bestaat uit het voltooid deelwoord verursacht van verursachen (“veroorzaken”) en het hulpwerkwoord haben. In deze dass-bijzin vormen ze samen het perfectum: wir ... verursacht haben = “wij hebben ... veroorzaakt”. Omdat haben het vervoegde werkwoord is, staat het in de bijzin helemaal achteraan; verursacht staat ervoor. verursachen is een regelmatig werkwoord: verursachen – verursacht – hat verursacht. De delen worden samen: Sollen wir sagen (“moeten we zeggen”) + dass (“dat”) + wir das Problem nicht selbst verursacht haben (“wij het probleem niet zelf hebben veroorzaakt”). De volledige betekenis is daarom: “Moeten we zeggen dat we het probleem niet zelf hebben veroorzaakt?” De vraagvorm maakt van de hele mededeling een voorstel of vraag om te bepalen of men dit moet zeggen.

6. Schreib das klar hinein, aber halte den Ton ruhig.

   Zet dat er duidelijk bij, maar houd de toon rustig.

   Schreib … hinein

   zet erbij / schrijf erin

   das

   dat

   klar

   duidelijk

   halte

   houd

   Ton

   toon

   ruhig

   rustig

   Uitgebreide uitleg

   Schreib ... hinein vormt hier een herbruikbare opdracht: schrijf iets ergens in of erbij. Schreib is de gebiedende wijs voor één aangesproken persoon van schreiben (schrijven); het onderwerp du wordt in deze vorm weggelaten. hinein geeft de richting naar binnen of naar een bepaalde plek aan. Bij een scheidbaar werkwoord kan zo’n deel aan het einde staan. Voorbeeld: Schreib die Adresse hinein. — Schrijf het adres erin. das is hier een aanwijzend voornaamwoord in de onzijdige vorm en betekent dat. De precieze zaak waarnaar het verwijst, wordt in deze zin niet benoemd; de vertaling ondersteunt wel de betekenis dat. De vorm contrasteert bijvoorbeeld met der en die wanneer het aangewezen woord een andere grammaticale vorm vereist. klar beschrijft hier niet een zelfstandig naamwoord, maar de manier waarop iets geschreven moet worden: duidelijk. Het werkt dus bij de handeling als bijwoord. Voorbeeld: Er erklärt das klar. — Hij legt dat duidelijk uit. halte is de gebiedende wijs voor één aangesproken persoon van halten (houden). In etwas ruhig halten betekent het patroon dat je iets rustig of kalm houdt. Voorbeeld: Halte die Stimme ruhig. — Houd je stem rustig. Ton betekent toon, bijvoorbeeld de manier waarop een boodschap klinkt. den Ton is de accusatiefvorm na halten: het is wat rustig gehouden moet worden. Het zelfstandig naamwoord is mannelijk; het lidwoord verandert daarom hier van der Ton naar den Ton. ruhig betekent hier rustig of kalm. Na halten beschrijft het de toestand waarin de toon moet blijven; het is geen zelfstandig naamwoord. In deze positie krijgt ruhig geen uitgang. Vergelijk: Der Ton ist ruhig. — De toon is rustig. Samen is de eerste opdracht: schrijf de bedoelde inhoud duidelijk ergens bij of erin. Daarna volgt de tegenstelling met aber (maar): houd daarbij de toon rustig. De volledige betekenis is dus: Zet dat er duidelijk bij, maar houd de toon rustig.

7. Die Nachricht sollte höflich, aber konkret sein, damit es keine Verwirrung gibt.

   Het bericht moet beleefd maar specifiek zijn, zodat er geen verwarring ontstaat.

   Nachricht

   bericht

   sollte

   moet

   höflich

   beleefd

   konkret

   specifiek

   sein

   zijn

   damit

   zodat

   es … gibt

   er is / er zijn

   keine

   geen

   Verwirrung

   verwarring

   Uitgebreide uitleg

   Nachricht betekent hier “bericht”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het meervoud is Nachrichten. Voorbeeld: Ich habe eine Nachricht. — “Ik heb een bericht.” sollte is de vorm van sollen bij de derde persoon enkelvoud. Deze vorm valt samen met zowel de verleden tijd als de Konjunktiv-II-vorm; in deze zin geeft de vaste vertaling de bedoelde strekking weer: het bericht moet deze eigenschappen hebben. Voorbeeld: Du solltest früher kommen. — “Je zou eerder moeten komen.” höflich betekent “beleefd”. Het beschrijft hier Nachricht. Na sein staat dit bijvoeglijk naamwoord zonder uitgang: Die Nachricht ist höflich. — “Het bericht is beleefd.” konkret betekent hier “specifiek” of “concreet”. Het noemt, naast höflich, een tweede eigenschap van hetzelfde bericht. Voorbeeld: Die Antwort ist konkret. — “Het antwoord is specifiek.” sein is de infinitief van “zijn”. Na een modaal werkwoord zoals sollen staat het andere werkwoord in de infinitief aan het einde van de hoofdzin: Die Nachricht sollte höflich sein. — “Het bericht moet beleefd zijn.” damit leidt hier een bijzin met een doel of beoogd gevolg in: “zodat”. In zo’n bijzin staat het vervoegde werkwoord achteraan. Voorbeeld: Ich schreibe langsam, damit alles klar ist. — “Ik schrijf langzaam, zodat alles duidelijk is.” es gibt is een vaste constructie met de betekenis “er is” of “er zijn”. Het element na gibt benoemt wat er aanwezig of afwezig is. In deze zin staat gibt achteraan in de bijzin. Voorbeeld: Es gibt ein Problem. — “Er is een probleem.” keine is de ontkennende bepaler bij Verwirrung. Omdat Verwirrung vrouwelijk is en na es gibt in de accusatief staat, verschijnt hier de vorm keine; in deze zin drukt die afwezigheid uit. Verwirrung betekent “verwarring”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: Das verursacht Verwirrung. — “Dat veroorzaakt verwarring.” Samen betekent Die Nachricht sollte höflich, aber konkret sein dat het bericht beleefd maar specifiek moet zijn. aber verbindt de twee eigenschappen met een tegenstelling of nuancering; het betekent hier “maar”, niet “en”. damit es keine Verwirrung gibt geeft het doel: zodat er geen verwarring ontstaat. De volledige betekenis is dus: “Het bericht moet beleefd maar specifiek zijn, zodat er geen verwarring ontstaat.”

8. Frag, wann ein Klempner kommen könnte, weil Vormittage unter der Woche für uns schwierig sind.

   Vraag wanneer een loodgieter langs zou kunnen komen, omdat doordeweekse ochtenden voor ons lastig zijn.

   Frag

   vraag

   wann

   wanneer

   Klempner

   loodgieter

   kommen

   komen

   könnte

   zou kunnen

   weil

   omdat

   Vormittage

   ochtenden

   unter der Woche

   doordeweeks

   für uns

   voor ons

   schwierig

   lastig

   Uitgebreide uitleg

   Frag is de gebiedende wijs van fragen voor du: “vraag”. De vorm spreekt één persoon informeel aan. Voor een formele aanspreking gebruik je bijvoorbeeld Fragen Sie ..., maar dat is een andere vorm. wann vraagt naar een tijdstip: “wanneer”. Het leidt hier de indirecte vraag in: Frag, wann ... = “Vraag wanneer ...”. In deze Duitse bijzin staat het vervoegde werkwoord aan het einde. Klempner betekent hier “loodgieter”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: der Klempner; het meervoud is die Klempner en de vorm van het zelfstandig naamwoord verandert dan niet. In deze zin benoemt het de persoon die mogelijk komt. kommen betekent “komen”. Dit is de infinitief. Na het modale werkwoord in könnte blijft kommen als infinitief staan: könnte kommen = “zou kunnen komen”. könnte is hier de derde persoon enkelvoud van können in de Konjunktiv II: “zou kunnen”. De vorm drukt een mogelijkheid uit, niet een vaststaand feit. Samen met kommen geeft hij aan dat de loodgieter mogelijk komt. Voorbeeld: Sie könnte morgen kommen. — “Ze zou morgen kunnen komen.” weil betekent “omdat” en introduceert een redengevende bijzin. Na weil staat het vervoegde werkwoord in het Duits aan het einde; hier staat sind aan het einde van die bijzin. Vormittage betekent “ochtenden”, specifieker: voormiddagen. Het is het meervoud van der Vormittag; het enkelvoud is Vormittag, het meervoud Vormittage. Het verwijst hier naar ochtenden als tijdsperioden, niet naar één concrete ochtend. unter der Woche is een vaste tijdsaanduiding met de betekenis “doordeweeks” of “in de loop van de werkweek”. Het geheel moet als constructie worden geleerd; unter betekent hier niet letterlijk een ruimtelijke positie. für uns betekent “voor ons”. uns is hier de vorm van het persoonlijke voornaamwoord voor “wij/ons” na für; für regeert in het Duits de accusatief. De woordgroep geeft aan voor wie de ochtenden lastig zijn. schwierig betekent “lastig” of “moeilijk”. Hier staat het als naamwoordelijk deel bij sind: Vormittage sind schwierig = “ochtenden zijn lastig”. Het bijvoeglijk naamwoord krijgt in deze positie geen verbuiging. Samen vormt Frag, wann ein Klempner kommen könnte een verzoek om te vragen wanneer een loodgieter mogelijk kan komen. De bijzin met weil geeft vervolgens de reden: Vormittage unter der Woche sind für uns schwierig — doordeweekse ochtenden zijn voor ons lastig. De volledige betekenis is dus: “Vraag wanneer een loodgieter langs zou kunnen komen, omdat doordeweekse ochtenden voor ons lastig zijn.”

9. Wir können ein flexibles Zeitfenster vorschlagen, in dem jemand zu Hause sein kann.

   We kunnen een flexibel tijdsvenster voorstellen waarbinnen iemand thuis kan zijn.

   Wir können

   wij kunnen

   ein

   een

   flexibles

   flexibel

   Zeitfenster

   tijdsvenster

   vorschlagen

   voorstellen

   in dem

   waarin

   jemand

   iemand

   zu Hause

   thuis

   sein kann

   kan zijn

   Uitgebreide uitleg

   Wir können betekent hier dat de spreker samen met anderen een voorstel kan doen. können is de tegenwoordige vorm van können bij wir; de infinitief staat verderop: Wir können ... vorschlagen. Na een modaal werkwoord staat het andere werkwoord in de infinitief. Voorbeeld: Wir können warten. — Wij kunnen wachten. ein hoort bij het zelfstandig naamwoord Zeitfenster. Zeitfenster is onzijdig (das Zeitfenster) en staat hier als lijdend voorwerp van vorschlagen; daarom verschijnt het onbepaalde lidwoord als ein. ein drukt hier geen vast aantal uit, maar introduceert een niet nader bepaald tijdsvenster. flexibles beschrijft Zeitfenster en krijgt dezelfde naamval en hetzelfde grammaticale geslacht als dat zelfstandig naamwoord. De vorm is de verbogen vorm van flexibel: bij een onzijdig zelfstandig naamwoord in de accusatief na ein krijgt het bijvoeglijk naamwoord hier de uitgang -es. Vergelijk: ein flexibles Zeitfenster — een flexibel tijdsvenster; ein flexibler Termin — een flexibele afspraak, omdat Termin mannelijk is. Zeitfenster betekent letterlijk een afgebakende periode waarin iets kan gebeuren; in deze zin gaat het om een periode waarin iemand thuis kan zijn. Het meervoud is Zeitfenster, dus zonder zichtbare uitgang: ein Zeitfenster, zwei Zeitfenster. vorschlagen is de infinitief met de betekenis ‘voorstellen’. Het is een scheidbaar werkwoord: in een gewone hoofdzin kan vor los komen, zoals in Wir schlagen ein Zeitfenster vor. — Wij stellen een tijdsvenster voor. Na können blijft de volledige infinitief vorschlagen aan het einde van de hoofdzin staan. in dem leidt een betrekkelijke bijzin in en verwijst hier naar het onzijdige Zeitfenster. dem is de datiefvorm van het betrekkelijk voornaamwoord bij een onzijdig antecedent; de voorzetselgroep in dem heeft hier de betekenis ‘waarin’ of ‘binnen welk’. De keuze van dem wordt bepaald door de rol in de bijzin, niet alleen door het woord waarnaar het verwijst. Voorbeeld: der Raum, in dem wir arbeiten — de ruimte waarin wij werken. jemand betekent ‘iemand’ en is hier het onderwerp van de bijzin. Het verwijst naar een persoon, maar de zin specificeert niet welke persoon. Als dezelfde onbepaalde persoon in een andere naamval staat, kan de vorm veranderen, bijvoorbeeld jemandem helfen — iemand helpen. zu Hause is een vaste bijwoordelijke uitdrukking voor ‘thuis’, dus op de eigen woonplaats. Het is iets anders dan nach Hause, dat een beweging naar huis aanduidt: Sie ist zu Hause. — Zij is thuis; Sie geht nach Hause. — Zij gaat naar huis. sein kann drukt uit dat iemand thuis kan zijn. sein is de infinitief van ‘zijn’, terwijl kann de persoonsvorm van können is bij jemand. In de bijzin staat de persoonsvorm aan het einde; de infinitief sein komt hier vóór het modale werkwoord: ..., in dem jemand zu Hause sein kann. Het modale werkwoord maakt de mogelijkheid duidelijk, niet de zekerheid dat iemand er daadwerkelijk zal zijn. Voorbeeld: Ein Gast kann hier sein. — Een gast kan hier zijn. Samen betekent de zin: Wir können ein flexibles Zeitfenster vorschlagen — wij kunnen een flexibel tijdsvenster voorstellen — in dem jemand zu Hause sein kann — waarin iemand thuis kan zijn. De hoofdzin geeft het mogelijke voorstel; de betrekkelijke bijzin beschrijft welk kenmerk dat tijdsvenster heeft.

10. Das sollte es dem Vermieter leichter machen, die Reparatur zu organisieren.

    Dat zou het voor de verhuurder makkelijker moeten maken om de reparatie te regelen.

    Das

    dat/het

    sollte

    zou moeten

    es

    het

    dem Vermieter

    voor de verhuurder

    leichter

    makkelijker

    machen

    maken

    die Reparatur

    de reparatie

    zu organisieren

    om te regelen

    Uitgebreide uitleg

    Das verwijst hier naar het eerder genoemde voorstel of de eerder genoemde mogelijkheid. Als zelfstandig aanwijzend voornaamwoord betekent het hier “dat”. Het is niet hetzelfde als het lidwoord in bijvoorbeeld das Zeitfenster; daar staat het vóór een zelfstandig naamwoord. sollte is de vorm van sollen voor de derde persoon enkelvoud in de Konjunktiv II. In deze zin geeft die vorm een verwachte of beoogde uitkomst weer: “zou moeten”. De vorm sollte kan in andere contexten ook een zachter advies uitdrukken, maar hier gaat het om het verwachte effect van Das. es is hier een vooruitwijzend voornaamwoord in de constructie jemandem etwas leichter machen, ...: iets maakt het voor iemand makkelijker om iets te doen. Het verwijst hier niet naar een afzonderlijk benoemd voorwerp; de inhoud wordt nader ingevuld door die Reparatur zu organisieren. Voorbeeld: Das macht es leichter, anzufangen. — “Dat maakt het makkelijker om te beginnen.” dem Vermieter staat in de datief. der Vermieter betekent “de verhuurder”; in de datief enkelvoud wordt het dem Vermieter. De datief markeert hier degene voor wie iets makkelijker wordt. Voorbeeld: Wir helfen dem Vermieter. — “We helpen de verhuurder.” leichter is de vergrotende trap van leicht (“makkelijk”). De reeks is leicht – leichter – am leichtesten: “makkelijk – makkelijker – het makkelijkst”. Hier vergelijkt leichter de situatie met een niet nader genoemde moeilijkere manier om de reparatie te regelen. machen is de infinitief van machen (“maken”). In etwas leichter machen betekent het letterlijk dat iets een handeling makkelijker maakt. Het blijft na het modale werkwoord sollte in de infinitief staan: Das sollte ... machen. die Reparatur betekent “de reparatie”. die is hier het vrouwelijke lidwoord in de accusatief enkelvoud; de vorm is gelijk aan de nominatief. Voorbeeld: Wir planen die Reparatur. — “We plannen de reparatie.” zu organisieren is de zu-infinitief van organisieren (“regelen” of “organiseren”). In deze zin benoemt de infinitiefconstructie welke handeling makkelijker wordt: de reparatie organiseren. Bij een scheidbaar werkwoord zou zu binnen het werkwoord komen, maar organisieren is niet scheidbaar: zu organisieren. Samen vormt de zin het patroon Das sollte es jemandem leichter machen, etwas zu tun: “Dat zou het voor iemand makkelijker moeten maken om iets te doen.” Hier is dem Vermieter de persoon voor wie het makkelijker wordt, en die Reparatur zu organisieren de handeling die makkelijker wordt. De volledige betekenis is daarom: “Dat zou het voor de verhuurder makkelijker moeten maken om de reparatie te regelen.”