Beleefd om een beurt vragen | Leer engels in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Someone has been using the treadmill for a long time.

   Iemand gebruikt de loopband al lange tijd.

   Someone

   iemand

   has been using

   is aan het gebruiken

   treadmill

   loopband

   for a long time

   al lange tijd

   Uitgebreide uitleg

   Someone betekent hier een niet nader genoemde persoon. Het is grammaticaal enkelvoud, ook al weten we niet wie die persoon is; daarom staat er has, niet have. Voorbeeld: “Someone is waiting outside.” = “Iemand wacht buiten.” has been using geeft aan dat de handeling in het verleden is begonnen en tot nu toe voortduurt of pas kort geleden is geëindigd. De vorm bestaat uit has + been + using: has past bij het enkelvoudige onderwerp someone, been is het voltooid deelwoord van be, en using is de -ing-vorm van use. Dit is de present perfect continuous. Vergelijk: “They have been using the room.” = “Zij gebruiken de kamer al een tijd.” Bij een ander onderwerp verandert vooral het hulpwerkwoord: I/you/we/they have been using, maar he/she/someone has been using. treadmill is het zelfstandig naamwoord voor een loopband: een toestel waarop iemand kan lopen of rennen terwijl het loopvlak beweegt. Het meervoud is treadmills. Voorbeeld: “The gym has two treadmills.” = “De sportschool heeft twee loopbanden.” for a long time benoemt de duur van de activiteit. for leidt hier een tijdsduur in; a long time betekent “een lange tijd”. Voorbeeld: “She has been reading for a long time.” = “Ze leest al lange tijd.” Samen betekent de zin: “Iemand gebruikt de loopband al lange tijd.” Het onderwerp is een niet geïdentificeerde persoon, has been using presenteert het gebruik als een voortgaande activiteit, en for a long time zegt hoelang die activiteit al duurt. In het Nederlands wordt die duur hier natuurlijk weergegeven met al lange tijd.

2. The sign says people should share it when others are waiting.

   Op het bord staat dat mensen de loopband moeten delen als anderen wachten.

   The sign

   het bord

   says

   zegt; staat

   people

   mensen

   should

   zouden moeten

   share

   delen

   it

   de loopband

   others

   anderen

   are waiting

   wachten

   Uitgebreide uitleg

   The sign betekent hier “het bord”. the verwijst naar een specifiek bord dat in de situatie herkenbaar is; het zegt niet op zichzelf hoeveel borden er zijn. Een vergelijkbaar patroon is the door = “de deur” wanneer duidelijk is welke deur bedoeld wordt. says is de vorm van say in de derde persoon enkelvoud: say → says. Hier betekent het niet noodzakelijk dat het bord letterlijk kan spreken, maar dat de tekst op het bord een mededeling doet. Voor een geschreven mededeling is ook The sign reads ... mogelijk; reads legt meer nadruk op de tekst zelf. people betekent “mensen”. Dit is een meervoudig zelfstandig naamwoord; het heeft hier geen voorafgaand lidwoord nodig wanneer het mensen in het algemeen aanduidt. Het enkelvoud is person: one person, maar people. should drukt hier uit wat volgens de mededeling de juiste of vereiste handelwijze is: mensen horen de loopband te delen. Het is dus geen verleden tijd van shall. In een advies kan should ook “zou ... moeten” betekenen, bijvoorbeeld: You should rest. = “Je zou moeten rusten.” share betekent “delen” of “samen gebruiken”. Na should staat het werkwoord in de basisvorm: should share, niet should shares en niet should to share. Zonder dit hulpwerkwoord krijgt de derde persoon enkelvoud wel een uitgang: She shares the equipment. = “Zij deelt de apparatuur.” it is hier het voornaamwoord voor de loopband, zoals de vaste Nederlandse vertaling expliciet maakt. Het is een enkelvoudig voornaamwoord voor een zaak of ander niet-persoonlijk referent; de vorm verandert niet door de rol in deze zin. In People share it is it het object van share. others betekent “anderen”: andere mensen dan de mensen die in het voorafgaande deel worden voorgesteld als delers. Het is een meervoudige vorm die zelfstandig gebruikt wordt. Vergelijk other people = “andere mensen” met others = “anderen”; other zonder -s staat normaal bij een zelfstandig naamwoord. are waiting is de tegenwoordige duratieve vorm van wait: wait → are waiting bij een meervoudig onderwerp zoals others. De vorm beschrijft dat het wachten op dat moment aan de gang is. Bij enkelvoud is het is waiting: One person is waiting. = “Eén persoon staat te wachten.” Samen vormen The sign says en de daaropvolgende inhoud een mededeling: het bord zegt dat people should share it. it verwijst daarbij naar de loopband. De voorwaarde when others are waiting geeft aan wanneer die regel van toepassing is: mensen moeten de loopband delen wanneer anderen staan te wachten. De volledige betekenis is dus: “Op het bord staat dat mensen de loopband moeten delen als anderen wachten.”

3. Should I ask them, or would that seem rude?

   Zal ik het vragen, of komt dat onbeleefd over?

   Should I

   zal ik …?

   ask

   vragen

   them

   hen / ze

   would that

   zou dat …?

   seem

   lijken; overkomen

   rude

   onbeleefd

   Uitgebreide uitleg

   Should I staat aan het begin van een vraag om advies of om te vragen of een handeling verstandig of passend is. Het patroon is Should I + werkwoord ...?, bijvoorbeeld: “Should I wait?” = “Zal ik wachten?” Hier draagt should de adviesbetekenis; I is het onderwerp en ask blijft na should in de basisvorm. ask betekent hier “vragen” of “iets aan iemand voorleggen”. De basisvorm is ask; in de derde persoon enkelvoud wordt dat asks, in de verleden tijd asked. Voorbeeld: “I asked politely.” = “Ik vroeg het beleefd.” them is de objectsvorm van they en verwijst hier naar de betrokken andere personen. Het staat na het werkwoord omdat zij degenen zijn aan wie de vraag gesteld zou worden. Vergelijk: they als onderwerp (“They are waiting” = “Zij wachten”) en them als object (“I asked them” = “Ik vroeg het aan hen”). In informeel Nederlands kan ze natuurlijker zijn dan hen. would that introduceert hier een mogelijke situatie en het mogelijke effect daarvan: “zou dat …?” Het patroon is Would + onderwerp + werkwoord ...?; na would staat de basisvorm, dus seem en niet een vervoegde vorm. In deze vraag gaat would niet over een vaststaand gevolg, maar over de inschatting van hoe de handeling kan overkomen. seem betekent hier “lijken” of, met een indruk bij anderen, “overkomen”. De vorm blijft na would de basisvorm. Voorbeeld: “Would that seem strange?” = “Zou dat vreemd overkomen?” rude is een beschrijvend woord voor gedrag dat niet beleefd of niet hoffelijk overkomt. Het tegenovergestelde is polite (“beleefd”). Voorbeeld: “It is polite to wait your turn.” = “Het is beleefd om op je beurt te wachten.” Samen vormt Should I ask them de vraag of de spreker het aan die andere personen moet vragen. or verbindt daarmee een alternatief: would that seem rude?, de vraag of die handeling onbeleefd zou overkomen. De volledige betekenis is daarom: “Zal ik het aan hen vragen, of zou dat onbeleefd overkomen?” De context over wachten op een beurt ondersteunt dat het om een beleefde manier van handelen gaat.

4. Ask politely and say you're waiting for a turn.

   Vraag het beleefd en zeg dat je op je beurt wacht.

   Ask

   vragen

   politely

   beleefd

   say

   zeggen

   you're

   je bent

   waiting for

   wachten op

   a turn

   een beurt

   Uitgebreide uitleg

   Ask is hier de gebiedende wijs van to ask (“vragen”). De vorm heeft geen zichtbaar onderwerp: de aangesproken persoon is het begrepen onderwerp. Dezelfde basisvorm verschijnt na to: to ask = “vragen”. Voorbeeld: Ask first. = “Vraag het eerst.” politely is een bijwoord bij ask: het beschrijft hoe de vraag gesteld moet worden, namelijk beleefd. Het bijvoeglijk naamwoord is polite (“beleefd”); politely maakt daarvan een vorm die een handeling nader bepaalt. Voorbeeld: Please speak politely. = “Spreek alstublieft beleefd.” and verbindt hier twee opdrachten. Het tweede deel is geen uitleg van het eerste, maar een afzonderlijke opdracht die erbij komt: vragen en zeggen. say is opnieuw de gebiedende wijs van to say (“zeggen”). De spelling en uitspraak van say verschillen van de verleden tijd said (“zei/heeft gezegd”). Voorbeeld: Say your name. = “Zeg je naam.” you're is de samentrekking van you are. You is hier het onderwerp (“je”), en are is de tegenwoordige vorm van to be bij you. In formele of nadrukkelijke tekst kan ook you are worden geschreven. In deze zin maakt you're deel uit van de inhoud die gezegd moet worden; het betekent niet op zichzelf “zeggen”. waiting for bestaat uit waiting, de -ing-vorm van to wait (“wachten”), en het voorzetsel for. Samen betekent het “wachten op”. Na be vormt waiting hier de duratieve constructie be waiting: you are waiting = “je wacht / je bent aan het wachten”. Wait for the bus. = “Wacht op de bus.” a turn betekent “een beurt”. Turn is hier een zelfstandig naamwoord, niet het werkwoord “draaien”. Het onbepaalde lidwoord a markeert een enkelvoudig, telbaar zelfstandig naamwoord, maar voegt op zichzelf geen afzonderlijke teluitspraak toe. Voorbeeld: It is my turn. = “Ik ben aan de beurt.” Samen betekent you're waiting for a turn dat de aangesprokene op een beurt wacht. De gebiedende delen Ask politely en say ... geven de twee handelingen als opdrachten: vraag het beleefd en zeg dat je op je beurt wacht. De volledige betekenis is dus: “Vraag het beleefd en zeg dat je op je beurt wacht.”

5. I can say, "Excuse me, are you almost finished with the treadmill?"

   Ik kan zeggen: "Neem me niet kwalijk, bent u bijna klaar met de loopband?"

   I can

   ik kan

   say

   zeggen

   Excuse me

   neem me niet kwalijk

   are you

   bent u

   almost

   bijna

   finished

   klaar

   treadmill

   loopband

   Uitgebreide uitleg

   I can drukt hier uit dat de spreker in staat is iets te zeggen of dat als mogelijkheid voorstelt. can is een modaal werkwoord; na can staat het werkwoord in de basisvorm: I can say, niet I can says of I can to say. Voorbeeld: She can help. — Zij kan helpen. Say betekent hier dat de spreker de daaropvolgende woorden kan uitspreken. De basisvorm is say; veelgebruikte vormen zijn say — tegenwoordige vorm, said — verleden tijd en voltooid deelwoord. Voorbeeld: He said, “Hello.” — Hij zei: “Hallo.” Excuse me is een vaste beleefde uitdrukking om iemands aandacht te vragen of een vraag beleefd in te leiden. In deze zin past de betekenis Neem me niet kwalijk; het is niet nodig om het als een letterlijke opdracht aan één specifieke persoon te leren. Voorbeeld: Excuse me, is this seat free? — Neem me niet kwalijk, is deze stoel vrij? Are you vormt het begin van een ja-neevraag met het werkwoord be. In een vraag komt de vorm van be vóór you: Are you ...? De Engelse vorm you maakt geen onderscheid tussen informeel en formeel aanspreken; de vaste vertaling gebruikt hier wel u. Voorbeeld: Are you ready? — Bent u klaar? / Ben je klaar? Almost betekent dat iets nog net niet volledig het geval is: bijna. Het staat hier bij finished, zodat de persoon nog niet helemaal klaar is, maar dat moment wel nabij is. Voorbeeld: The film is almost over. — De film is bijna afgelopen. Finished betekent hier klaar binnen de constructie be finished with something: klaar zijn met iets, dus het gebruik of de activiteit ermee beëindigen. Het is hier geen zelfstandig werkwoord dat op zichzelf de hele constructie vormt. Finish is de basisvorm; finished is de vorm die na be in deze constructie staat. Voorbeeld: I am finished with the report. — Ik ben klaar met het verslag. Treadmill is een zelfstandig naamwoord voor een loopband. In finished with the treadmill is het de activiteit of het voorwerp waarmee de aangesprokene bijna klaar is. Het meervoud is treadmills. Voorbeeld: The treadmill is free now. — De loopband is nu vrij. Samen vormen are you almost finished with the treadmill? een beleefde vraag of de aangesprokene bijna klaar is met de loopband. Are you ...? maakt de vraag, almost verzacht de tijdsaanduiding door aan te geven dat het einde dichtbij is, en finished with the treadmill benoemt waarmee de persoon bijna klaar is. De volledige uiting betekent daarom: de spreker kan beleefd zeggen: Excuse me, are you almost finished with the treadmill? — Neem me niet kwalijk, bent u bijna klaar met de loopband?

6. That sounds clear without putting too much pressure on them.

   Dat klinkt duidelijk zonder te veel druk op die persoon te leggen.

   That

   dat

   sounds

   klinkt

   clear

   duidelijk

   without

   zonder

   putting

   leggen

   too much

   te veel

   pressure

   druk

   on them

   op die persoon

   Uitgebreide uitleg

   That verwijst hier naar de eerder genoemde formulering of aanpak; het is een aanwijzend voornaamwoord en staat als onderwerp van de hoofdzin. Het wijst dus niet noodzakelijk naar een persoon. Bij sounds hoort het werkwoord sound, hier in de tegenwoordige tijd voor een derde persoon enkelvoud: That sounds .... In deze betekenis betekent sound dat iets een bepaalde indruk wekt op basis van wat gezegd of voorgesteld is. Vergelijk: That sounds useful. = Dat klinkt nuttig. clear is hier een beschrijvend bijvoeglijk naamwoord na sounds. De combinatie sound + adjective beschrijft hoe iets overkomt: It sounds clear betekent dat het duidelijk overkomt, niet letterlijk dat het een geluid produceert. Clear kan ook tegenover unclear staan. without leidt een omstandigheid in die niet plaatsvindt: without + -ing betekent hier zonder dat .... Na without staat in deze constructie putting, niet de infinitief put. Putting is de -ing-vorm van put; het basiswerkwoord is ook put. In deze zin maakt putting deel uit van de constructie without putting pressure on someone: zonder druk op iemand te leggen. Put heeft in de tegenwoordige tijd, verleden tijd en voltooid deelwoord dezelfde vorm: put – put – put. too much betekent te veel en geeft een overmatige hoeveelheid aan. Much wordt gebruikt bij niet-telbare zaken, zoals pressure; bij telbare meervoudige zaken staat vaak too many, bijvoorbeeld too many questions = te veel vragen. Pressure betekent hier psychologische of sociale druk. Het is een zelfstandig naamwoord en is in deze betekenis meestal niet-telbaar: too much pressure. De vaste combinatie is put pressure on someone: druk op iemand leggen. Bijvoorbeeld: Do not put pressure on her. = Leg haar geen druk op. On them bestaat uit het voorzetsel on en het persoonlijk voornaamwoord them. In deze constructie markeert on degene die de druk ondervindt. Them is de objectvorm die voor één of meer personen kan worden gebruikt; in de vaste vertaling verwijst het hier naar die persoon. De combinatie put pressure on them betekent dus druk op die persoon leggen. Samen vormt without putting too much pressure on them een omstandigheidsbepaling: iets klinkt duidelijk, terwijl men daarbij geen buitensporige druk op die persoon legt. De volledige zin betekent: Dat klinkt duidelijk zonder te veel druk op die persoon te leggen.

7. If they need more time, I can wait or use another machine.

   Als die persoon meer tijd nodig heeft, kan ik wachten of een ander apparaat gebruiken.

   If

   als

   they

   die persoon

   need

   nodig hebben

   more

   meer

   time

   tijd

   I

   ik

   can

   kan

   wait

   wachten

   or

   of

   use

   gebruiken

   another

   een ander

   machine

   apparaat

   Uitgebreide uitleg

   If leidt hier een voorwaardelijke bijzin in: de genoemde handeling geldt onder de voorwaarde die volgt. Patroon: If + situatie, gevolg. Voorbeeld: If you have time, call me. = Als je tijd hebt, bel me. they verwijst in deze zin, volgens de vaste vertaling, naar één persoon. Engels gebruikt they ook als enkelvoudig, genderneutraal voornaamwoord wanneer het geslacht niet wordt genoemd of niet relevant is. Het werkwoord blijft daarbij in de vorm van het meervoud: they need, niet they needs. Dit is een andere grammaticale keuze dan het Nederlandse die persoon in de vertaling. need betekent hier ‘nodig hebben’. De basisvorm is need; na they staat dezelfde vorm: they need. Bij de derde persoon enkelvoud is de tegenwoordige vorm needs: She needs more time. = Zij heeft meer tijd nodig. more geeft een grotere hoeveelheid aan dan eerder of dan een andere hoeveelheid. Het kan voor ontelbare zelfstandige naamwoorden staan, zoals more time, en ook voor meervoudige telbare zelfstandige naamwoorden, zoals more machines. time betekent hier tijd als iets waarvan meer beschikbaarheid nodig kan zijn. In more time is time een ontelbaar zelfstandig naamwoord; daarom krijgt het hier geen meervoudsuitgang. Voorbeeld: We need more time. = We hebben meer tijd nodig. I is het eerste-persoonsvoornaamwoord voor de spreker. Het heeft altijd een hoofdletter, ook midden in een zin. In deze zin is I degene die de mogelijke handeling uitvoert. can drukt hier mogelijkheid of vermogen uit: de spreker is in staat om te wachten of een apparaat te gebruiken. Na een modaal hulpwerkwoord zoals can volgt de basisvorm van het werkwoord: can wait, niet can waits en niet can to wait. Voorbeeld: I can help. = Ik kan helpen. wait betekent wachten, hier zonder genoemd object. De basisvorm blijft na can onveranderd. Zonder can krijgt de tegenwoordige vorm bij I eveneens geen uitgang: I wait; bij she is het she waits. or verbindt twee alternatieven. Hier verbindt het twee handelingen die voor de spreker mogelijke opties zijn: wachten of een apparaat gebruiken. Het betekent niet dat beide handelingen noodzakelijk plaatsvinden. use betekent gebruiken. Na can staat de basisvorm use. Zonder dit hulpwerkwoord verandert de vorm bijvoorbeeld in I use in de tegenwoordige tijd en I used in de verleden tijd. another betekent een andere binnen dezelfde soort, met de betekenis ‘nog één’ of ‘een alternatief exemplaar’. Het staat hier voor een enkelvoudig telbaar zelfstandig naamwoord: another machine. Het is niet hetzelfde als other zonder -another in bijvoorbeeld other machines, waar meestal meerdere andere exemplaren worden bedoeld. machine betekent machine of apparaat. Het is een telbaar zelfstandig naamwoord: één exemplaar is a machine, meerdere zijn machines. In de vaste vertaling is dit weergegeven als apparaat, wat in deze context de bedoelde betekenis behoudt. Samen betekent If they need more time ‘als die persoon meer tijd nodig heeft’. De hoofdzin I can wait or use another machine betekent ‘kan ik wachten of een ander apparaat gebruiken’. De voorwaardelijke bijzin staat voorop en wordt door een komma van de hoofdzin gescheiden. Het geheel zegt dat de spreker, als die persoon meer tijd nodig heeft, twee mogelijke handelwijzen heeft: wachten of een ander apparaat gebruiken.

8. That keeps the equipment shared without starting an argument.

   Zo blijft iedereen de apparatuur delen zonder dat er een ruzie ontstaat.

   That

   zo

   keeps

   houdt

   equipment

   apparatuur

   shared

   gedeeld

   without

   zonder

   starting

   beginnen

   argument

   ruzie

   Uitgebreide uitleg

   That betekent hier “zo” of “op die manier”: het verwijst naar een eerder genoemde manier van handelen, zoals ook in de vaste vertaling Zo staat. Als aanwijzend voornaamwoord is that enkelvoud; het verwijst hier niet noodzakelijk naar een specifiek genoemd zelfstandig naamwoord. keeps is de tegenwoordige tijd van keep in de derde persoon enkelvoud. De uitgang -s hoort bij keep, niet bij equipment of shared. keep kan betekenen dat iets in een bepaalde toestand blijft of wordt gehouden. Een belangrijk patroon is keep + object + adjective/participle: “iets in een bepaalde toestand houden”. Voorbeeld: This keeps the door closed. — “Hierdoor blijft de deur dicht.” equipment betekent “apparatuur” en is in deze betekenis een niet-telbaar zelfstandig naamwoord. Je gebruikt daarom doorgaans niet an equipment voor apparatuur als geheel. Voor afzonderlijke stukken kun je bijvoorbeeld a piece of equipment zeggen: “een apparaat” of “een stuk apparatuur”. shared beschrijft de toestand waarin de apparatuur door meerdere betrokkenen wordt gebruikt of gedeeld. De vorm is gelijk aan het voltooid deelwoord van share, maar staat hier als beschrijving na keeps: keep the equipment shared. share betekent “delen”; shared beschrijft hier dus de toestand die behouden blijft. without betekent “zonder” en leidt hier een omstandigheid in die niet plaatsvindt. In het patroon without + -ing volgt een activiteit: without starting ... betekent “zonder ... te beginnen”. Voorbeeld: She left without saying goodbye. — “Ze vertrok zonder afscheid te nemen.” starting is de -ing-vorm van start, hier gebruikt na without. start betekent “beginnen”; in starting an argument krijgt het de betekenis “een ruzie beginnen”. starting is hier geen zelfstandig hoofdwerkwoord met een eigen onderwerp, maar maakt deel uit van de constructie na without. argument betekent hier “ruzie” of “woordenwisseling”. Het is een telbaar zelfstandig naamwoord; an markeert hier een enkelvoudig, niet nader bepaald exemplaar, maar is op zichzelf geen expliciete numerieke telling. In een andere context kan argument ook “redenering” betekenen, maar de vaste vertaling ruzie bepaalt hier de bedoelde betekenis. De structuur is That keeps the equipment shared + without starting an argument. Het eerste deel zegt dat deze manier ervoor zorgt dat iedereen de apparatuur blijft delen; het tweede deel voegt toe dat dit gebeurt zonder dat er ruzie ontstaat. Samen betekent de zin: “Zo blijft iedereen de apparatuur delen zonder dat er een ruzie ontstaat.”