Een toegankelijke route naar het perron vinden | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Disculpe, ¿hay una ruta accesible hasta el andén correcto?

   Pardon, is er een toegankelijke route naar het juiste perron?

   Disculpe

   Pardon

   hay

   is er / zijn er

   ruta

   route

   accesible

   toegankelijk

   andén

   perron

   correcto

   juiste / correcte

   Uitgebreide uitleg

   Disculpe is hier een beleefde aanspreekvorm: de gebiedende wijs van disculpar voor usted (enkelvoud). Het betekent hier “pardon” en dient om iemands aandacht te vragen. Voor tú is de vorm disculpa; voor ustedes is dat disculpen. hay is de onpersoonlijke vorm van haber voor bestaan of aanwezigheid: “er is/zijn”. Deze vorm verandert niet mee met enkelvoud of meervoud: Hay una ruta = “Er is een route”, en Hay varias rutas = “Er zijn verschillende routes”. Una introduceert hier een route; op zichzelf beweert het niet noodzakelijk een geteld aantal in de Nederlandse zin. ruta betekent “route” of “weg” en is een zelfstandig naamwoord. Het patroon hay + zelfstandig naamwoord is bruikbaar om te vragen of iets bestaat of beschikbaar is, bijvoorbeeld: ¿Hay una salida? — “Is er een uitgang?” accesible betekent hier “toegankelijk”. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat ruta nader bepaalt. De vorm blijft hetzelfde voor mannelijk en vrouwelijk enkelvoud: un camino accesible en una ruta accesible; in het meervoud wordt het accesibles. andén betekent “perron”. Het zelfstandig naamwoord is mannelijk, zoals zichtbaar aan el. In hasta el andén betekent hasta “naar/tot aan”: de route loopt tot aan het perron. correcto betekent hier “juiste” of “correcte” en beschrijft andén. Het staat in het mannelijk enkelvoud en stemt daarmee overeen: el andén correcto. Bij een vrouwelijk zelfstandig naamwoord is de vorm correcta, bijvoorbeeld la salida correcta; in het meervoud zijn de vormen correctos en correctas. Samen vormt ¿hay una ruta accesible hasta el andén correcto? de vraag of er een toegankelijke route naar het juiste perron bestaat. Met Disculpe ervoor wordt de hele zin een beleefde vraag om hulp: “Pardon, is er een toegankelijke route naar het juiste perron?”

2. El ascensor más cercano está cerrado por mantenimiento en este momento.

   De dichtstbijzijnde lift is op dit moment gesloten voor onderhoud.

   ascensor

   lift

   más cercano

   dichtstbijzijnde

   está

   is

   cerrado

   gesloten

   mantenimiento

   onderhoud

   en este momento

   op dit moment

   Uitgebreide uitleg

   ascensor betekent hier “lift”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom krijgt het bijvoeglijk naamwoord de mannelijke enkelvoudsvorm. Voorbeeld: El ascensor funciona. — “De lift werkt.” más cercano betekent “het dichtstbijzijnde”. cercano is de basisvorm; más cercano vergelijkt met andere mogelijkheden, en met el ervoor vormt het hier de relatieve overtreffende trap: de meest nabije. Omdat ascensor mannelijk enkelvoud is, staat de vorm op cercano, niet cercana. Voorbeeld: Busca la estación más cercana. — “Zoek het dichtstbijzijnde station.” está is een vorm van estar voor de derde persoon enkelvoud. Estar wordt hier gebruikt voor een tijdelijke of actuele toestand, niet voor een blijvende identificatie. Voorbeeld: La puerta está abierta. — “De deur staat open.” cerrado betekent hier “gesloten”. Het is het voltooid deelwoord van cerrar, maar werkt in deze zin als toestandsaanduidend bijvoeglijk naamwoord na estar. Het stemt af op ascensor: mannelijk enkelvoud. Vergelijk: La puerta está cerrada. — “De deur is gesloten.” mantenimiento betekent “onderhoud”. In por mantenimiento geeft por de reden of aanleiding aan: gesloten wegens onderhoud. Voorbeeld: El servicio está suspendido por mantenimiento. — “De dienst is wegens onderhoud onderbroken.” en este momento betekent “op dit moment”. Deze tijdsbepaling maakt duidelijk dat de toestand nu geldt. este is hier de mannelijke enkelvoudsvorm bij momento; het verwijst naar het huidige moment. Samen betekent El ascensor más cercano está cerrado por mantenimiento en este momento: “De dichtstbijzijnde lift is op dit moment gesloten voor onderhoud.” De zinsbouw is: het onderwerp El ascensor más cercano, daarna de actuele toestand está cerrado, de reden por mantenimiento en ten slotte de tijdsbepaling en este momento.

3. Eso podría ser difícil con mi maleta pesada.

   Dat kan lastig zijn met mijn zware koffer.

   Eso

   dat

   podría

   zou kunnen

   ser

   zijn

   difícil

   lastig

   maleta

   koffer

   pesada

   zwaar

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en verwijst naar een eerder genoemde situatie of handeling; de vorm is een zelfstandig gebruikt aanwijzend voornaamwoord. Het drukt niet uit wie precies bedoeld wordt als dat niet uit de context blijkt. podría is een vorm van poder (“kunnen”). De uitgangsvorm podría is de condicional voor de derde persoon enkelvoud; in deze zin geeft die een voorzichtige mogelijkheid weer: “zou kunnen” of natuurlijk Nederlands “kan”. Vergelijk: podría ayudar = “zou kunnen helpen”. ser is het infinitief van “zijn”. Na podría staat het werkwoord in de infinitief: podría ser = “zou kunnen zijn” / “kan zijn”. Het infinitief verandert hier niet mee met de persoon; die informatie zit in podría. difícil is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “lastig” of “moeilijk”. Het beschrijft hier de genoemde situatie via ser. De vorm difícil verandert niet voor mannelijk of vrouwelijk in het enkelvoud. Voorbeeld: La tarea es difícil. = “De taak is lastig.” maleta is een zelfstandig naamwoord voor “koffer”. Het is vrouwelijk: la maleta. Het woord kan met verschillende beschrijvingen worden gecombineerd, bijvoorbeeld una maleta grande = “een grote koffer”. pesada betekent hier “zwaar” en beschrijft maleta. De vrouwelijke enkelvoudsvorm pesada stemt daarmee overeen. De basisvorm is pesado; bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord wordt dat pesada. Vergelijk: un bolso pesado = “een zware tas” en una maleta pesada = “een zware koffer”. Samen vormen con mi maleta pesada en de voorafgaande delen de betekenis “lastig kunnen zijn met mijn zware koffer”. con betekent hier “met” en mi betekent “mijn”; mi verandert niet naar geslacht door maleta. De hele zin is dus: “Dat kan lastig zijn met mijn zware koffer.” De formulering presenteert dit als een mogelijke moeilijkheid, niet als een vaststaand feit.

4. Use el ascensor que está junto a la entrada norte. Tendrá que caminar un poco.

   Gebruik de lift bij de noordelijke ingang. Daardoor moet u een klein stukje lopen.

   Use

   gebruik

   ascensor

   lift

   está

   bevindt zich

   junto a

   naast, bij

   entrada

   ingang

   norte

   noordelijk

   Tendrá que

   zal moeten

   caminar

   lopen

   un poco

   een beetje

   Uitgebreide uitleg

   Use is hier een bevestigend bevel in de vorm voor usted (enkelvoud): “gebruik”. Het is dus niet de tú-vorm usa. Voorbeeld: Use la escalera. — “Gebruik de trap.” ascensor betekent “lift”. Het is een zelfstandig naamwoord; het lidwoord el in de zin laat zien dat het hier mannelijk enkelvoud is. Voorbeeld: El ascensor está aquí. — “De lift is hier.” está komt van estar en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud. Hier beschrijft het waar de lift zich bevindt; estar wordt vaak gebruikt voor plaats. Voorbeeld: La entrada está allí. — “De ingang is daar.” junto a is een vaste voorzetseluitdrukking met de betekenis “naast” of “bij”. In deze zin geeft zij de plaats van de lift aan. entrada betekent “ingang”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la entrada. Voorbeeld: Busco la entrada. — “Ik zoek de ingang.” norte betekent “noord” en staat hier in entrada norte als onveranderlijk bijvoeglijk element met de betekenis “noordelijke”. Het verandert dus niet in een aparte vrouwelijke vorm. entrada norte betekent “noordelijke ingang”. Tendrá que bestaat uit tendrá, de toekomende tijd van tener voor derde persoon enkelvoud, plus que. Samen drukt het hier een verplichting uit: “zal moeten”. De Nederlandse vertaling maakt duidelijk dat de aangesprokene met usted wordt bedoeld; dezelfde Spaanse vorm kan buiten deze context ook bij él of ella horen. Voorbeeld: Tendrá que esperar. — “U zult moeten wachten.” caminar is het infinitief “lopen”. Na tener que blijft het volgende werkwoord in de infinitief: tendrá que caminar, letterlijk “zal moeten lopen”. un poco betekent “een beetje” of “een klein stukje”. In deze zin geeft het een kleine hoeveelheid lopen aan; un stelt hier niet op zichzelf een precies aantal vast. Voorbeeld: Voy a caminar un poco. — “Ik ga een beetje lopen.” Samen betekent Use el ascensor “Gebruik de lift”. De bijzin que está junto a la entrada norte specificeert welke lift bedoeld wordt: de lift die bij de noordelijke ingang is. Daarna zegt Tendrá que caminar un poco dat de aangesprokene daardoor een klein stukje zal moeten lopen. De volledige betekenis is: “Gebruik de lift bij de noordelijke ingang. Daardoor moet u een klein stukje lopen.”

5. ¿Podría indicarme cómo llegar, o es fácil seguir las señales?

   Kunt u me de weg ernaartoe wijzen, of zijn de borden makkelijk te volgen?

   Podría

   zou u kunnen

   indicarme

   mij de weg wijzen

   llegar

   komen

   fácil

   gemakkelijk

   seguir

   volgen

   señales

   borden

   Uitgebreide uitleg

   Podría is de vorm van poder voor de derde persoon enkelvoud in de conditionalis. In deze zin maakt die vorm een beleefd verzoek: ¿Podría ...? = “Zou u ... kunnen?” Hier ondersteunt de vertaling de formele aanspreekvorm u; de vorm zelf drukt vooral mogelijkheid en beleefdheid uit. indicarme bestaat uit het infinitief indicar en het aangehechte voornaamwoord me. In deze context betekent indicar iemand de weg of route aangeven; me verwijst naar de spreker als ontvanger. Het voornaamwoord staat hier achter het infinitief: indicarme. Vergelijk bijvoorbeeld ¿Puede indicarme la salida? — “Kunt u mij de uitgang wijzen?” llegar is het infinitief “aankomen” of, in cómo llegar, “ergens komen”. Na cómo beschrijft het de manier om de bedoelde bestemming te bereiken: cómo llegar = “hoe je/u er komt”. Het is niet vervoegd omdat het deel uitmaakt van deze infinitiefconstructie. fácil is een bijvoeglijk naamwoord met de betekenis “gemakkelijk”. In es fácil seguir ... beschrijft het de hele handeling seguir las señales: het volgen van de borden is gemakkelijk. Het heeft hier geen meervoudsuitgang; fácil blijft in het enkelvoud hetzelfde voor mannelijk en vrouwelijk, terwijl het meervoud fáciles is. seguir is het infinitief “volgen”. In deze zin staat het na es fácil en benoemt het de handeling die gemakkelijk wordt genoemd. Het kan ook met een vervoegde vorm worden gebruikt, bijvoorbeeld Siga las señales — “Volg de borden”; dat is een formeel enkelvoudig bevel, anders dan het infinitief in de vaste zin. señales is het meervoud van señal, “bord”, “teken” of “signaal”. Hier gaat het volgens de vertaling om wegwijzende borden. Het vrouwelijke meervoud wordt zichtbaar in las señales: la señal wordt las señales. In de volgende context worden deze borden nader aangeduid als de blauwe borden. De eerste helft combineert het beleefde verzoek ¿Podría indicarme cómo llegar?: “Zou u mij kunnen wijzen hoe ik er kom?” De tweede helft begint na o met een alternatief: ¿es fácil seguir las señales? — “of is het gemakkelijk de borden te volgen?” Samen vraagt de spreker dus of de ander de route kan uitleggen, of dat de bestemming eenvoudig via de borden te vinden is.

6. Pase las máquinas expendedoras de billetes y siga las señales azules.

   Loop langs de kaartjesautomaten en volg daarna de blauwe borden.

   Pase

   loop langs / ga voorbij

   máquinas expendedoras

   automaten

   billetes

   kaartjes

   siga

   volg

   señales

   borden

   azules

   blauwe

   Uitgebreide uitleg

   Pase betekent hier “loop langs” of “ga voorbij”. Het is de bevestigende gebiedende wijs van pasar voor usted (één aangesproken persoon in de formele aanspreekvorm). De vorm voor tú is pasa; voor ustedes is het pasen. In deze zin is Pase dus geen bewering over wat iemand doet, maar een aanwijzing. máquinas expendedoras betekent “automaten”: máquinas is het meervoud van máquina, en expendedoras beschrijft machines die iets uitgeven of verkopen. Het bijvoeglijk naamwoord staat in het vrouwelijk meervoud en stemt overeen met máquinas. Voorbeeld: Hay una máquina expendedora. — “Er is een automaat.” billetes betekent hier “kaartjes”. Het is het meervoud van billete. De verbinding de billetes specificeert welk soort automaten bedoeld wordt: automaten voor kaartjes. de betekent in deze constructie ongeveer “voor” of “van”. siga betekent “volg”. Ook dit is een bevestigende gebiedende wijs voor usted, nu van seguir. De vorm voor tú is sigue; voor ustedes is het sigan. Het onderwerp wordt in het Spaans meestal niet uitgesproken, maar de vorm siga geeft hier de formele enkelvoudige aanspreekvorm aan. señales betekent hier “borden” of “bewegwijzeringsborden”. Het is het meervoud van señal. In andere contexten kan señal ook een signaal of teken zijn; hier bepaalt de routecontext de betekenis “bord”. azules betekent “blauwe”. Het is het meervoud van azul en stemt hier overeen met het meervoudige vrouwelijke zelfstandig naamwoord señales. Azul verandert niet voor mannelijk of vrouwelijk, maar krijgt in het meervoud wel -es: azul → azules. Voorbeeld: Las puertas son azules. — “De deuren zijn blauw.” Samen vormen Pase las máquinas expendedoras de billetes en siga las señales azules twee opeenvolgende aanwijzingen: loop langs de kaartjesautomaten en volg de blauwe borden. Las verwijst in beide gevallen naar bepaalde meervoudige zaken die in de aanwijzing worden genoemd; las máquinas en las señales zijn vrouwelijke meervouden. De verbinding y koppelt de twee opdrachten. De hele uiting is daarmee een beleefde route-instructie in de formele enkelvoudige aanspreekvorm.

7. ¿Llegaré al tren antes de que salga?

   Zal ik de trein nog halen voordat hij vertrekt?

   Llegaré

   ik zal halen

   tren

   trein

   antes de que

   voordat

   salga

   vertrekt

   Uitgebreide uitleg

   Llegaré komt van llegar en is de toekomende tijd, eerste persoon enkelvoud: “ik zal aankomen/halen”. In deze vraag gaat het, volgens de vaste vertaling, om de trein nog halen. De uitgang -é draagt hier zowel de toekomstige tijd als “ik”. tren betekent “trein”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: el tren. In deze zin is het de bestemming of het vervoermiddel dat de spreker nog wil halen. antes de que is een vaste verbinding met de betekenis “voordat”. Na deze verbinding staat in het Spaans doorgaans de subjuntivo wanneer de gebeurtenis nog niet heeft plaatsgevonden of als doel/tijdgrens wordt voorgesteld. Salga komt van salir (“vertrekken”, “naar buiten gaan”). Dit is de derde persoon enkelvoud van de subjuntivo in de tegenwoordige tijd. Het niet-uitgedrukte onderwerp verwijst hier naar de trein, zoals de Nederlandse vertaling met “hij” aangeeft. De vorm is dus niet “ik vertrek”, maar “hij vertrekt”. Samen vormen de delen de vraag: ¿Llegaré al tren antes de que salga? De toekomstige vraag llegaré geeft weer wat de spreker zal doen, al tren specificeert de trein die hij of zij wil halen, en antes de que salga legt de tijdsgrens vast: voordat de trein vertrekt. De volledige betekenis is: “Zal ik de trein nog halen voordat hij vertrekt?”

8. Si sale ahora, debería llegar con tiempo de sobra.

   Als u nu vertrekt, zou u er ruim op tijd moeten zijn.

   Si

   als

   sale

   vertrekt

   ahora

   nu

   debería

   zou moeten

   llegar

   aankomen

   con tiempo de sobra

   ruim op tijd

   Uitgebreide uitleg

   Si leidt hier een voorwaardelijke bijzin in: si betekent “als” en verbindt de voorwaarde met het gevolg. Een bruikbaar patroon is Si + tegenwoordige tijd, .... Sale komt van salir (“vertrekken; naar buiten gaan”). In deze zin is sale de tegenwoordige tijd voor de in de vertaling bedoelde aangesprokene u: usted sale. De vorm kan ook bij andere derde-persoonsreferenten horen, maar hier maakt de vaste vertaling de aanspreekvorm duidelijk. Voorbeeld: Si usted sale temprano, llega a tiempo. — “Als u vroeg vertrekt, komt u op tijd aan.” Ahora betekent “nu” en plaatst het vertrek in het huidige moment. Het kan voor of na het werkwoord staan, bijvoorbeeld Ahora sale (“Nu vertrekt hij/zij/u”) of sale ahora (“hij/zij/u vertrekt nu”). Debería is de conditionele vorm van deber (“moeten; verschuldigd zijn”). Hier drukt debería + infinitief een verwachting of waarschijnlijk gevolg uit: “zou moeten ...”. Het onderwerp van debería is in deze zin dezelfde aangesproken persoon als bij sale, dus usted debería. De vorm debería draagt zelf geen zichtbaar verschil tussen mannelijke en vrouwelijke personen. Voorbeeld: Deberías llamar. — “Je zou moeten bellen.” Llegar is de infinitief “aankomen”. Na debería blijft het werkwoord in de infinitief: debería llegar, letterlijk “zou moeten aankomen”. In andere tijden of met andere personen verandert llegar, bijvoorbeeld llego (“ik kom aan”) en llegó (“hij/zij/u kwam aan”). Con tiempo de sobra is een vaste, herbruikbare uitdrukking voor “met tijd over”, dus “ruim op tijd”. De sobra voegt het idee toe dat er meer tijd beschikbaar is dan minimaal nodig. Voorbeeld: Llegamos con tiempo de sobra. — “We kwamen ruim op tijd aan.” Samen betekent de zin: “Als u nu vertrekt, zou u ruim op tijd moeten aankomen.” De bijzin Si sale ahora geeft de voorwaarde; debería llegar geeft het verwachte gevolg; con tiempo de sobra specificeert dat de aankomst niet maar net op tijd zou zijn, maar met ruime marge.

9. Ahora me dirijo hacia allí.

   Ik ga nu die kant op.

   Ahora

   nu

   me dirijo

   ik ga / ik begeef me

   hacia allí

   die kant op

   Uitgebreide uitleg

   Ahora betekent hier “nu” en plaatst de handeling in het heden. Het kan ook vooraan in andere zinnen staan: Ahora trabajo. — “Nu werk ik.” me dirijo komt van dirigirse, “zich ergens naartoe begeven” of “ergens naartoe gaan”. Me hoort bij de wederkerende vorm en verwijst hier naar de spreker; dirijo is de tegenwoordige tijd in de eerste persoon enkelvoud. Vergelijk: Me dirijo al hotel. — “Ik ga naar het hotel.” Zonder me kan dirijo bijvoorbeeld betekenen dat ik iets of iemand leid: Dirijo el equipo. — “Ik leid het team.” hacia allí geeft de richting aan: hacia betekent “naar/in de richting van” en allí betekent “daar”. Hacia drukt vooral de richting uit, niet noodzakelijk het bereiken van de bestemming. Een vergelijkbaar voorbeeld is Caminamos hacia la salida. — “We lopen naar de uitgang.” Het precieze referentiepunt van allí wordt in deze ene zin niet benoemd; de vertaling ondersteunt wel de betekenis “die kant op”. Samen betekent Ahora me dirijo hacia allí.: “Ik ga nu die kant op.” De zin combineert een tijdsbepaling (ahora), de eerste persoon van dirigirse (me dirijo) en een richtingsbepaling (hacia allí).

10. Pregunte al personal de la puerta si necesita ayuda durante el trayecto.

    Vraag het personeel bij de poort om hulp als u onderweg hulp nodig hebt.

    Pregunte

    vraag

    personal

    personeel

    puerta

    poort

    necesita

    heeft nodig

    ayuda

    hulp

    trayecto

    reis

    Uitgebreide uitleg

    Pregunte is de formele enkelvoudige bevestigende gebiedende wijs van preguntar (“vragen”). De vorm richt zich tot één persoon als usted; ze is niet de meervoudsvorm pregunten en ook niet de informele enkelvoudsvorm pregunta. Voorbeeld: Pregunte al médico. — “Vraag het aan de arts.” personal betekent “personeel”. Het is een collectief zelfstandig naamwoord voor personeel als groep. In al personal is al de samentrekking van a + el; hier markeert die het personeel aan wie de vraag wordt gesteld. puerta betekent hier “poort”. Het kan ook “deur” betekenen. de la puerta betekent in deze context “bij de poort”. la is hier het vrouwelijke lidwoord dat bij het vrouwelijke zelfstandig naamwoord puerta hoort; het is niet een vormverandering van el. Voorbeeld: la puerta principal — “de hoofdpoort”. necesita is de derde persoon enkelvoud van het presens van necesitar (“nodig hebben”). In deze zin identificeert de vaste vertaling het onderwerp als de aangesproken persoon, dus als formeel enkelvoud usted: “u nodig hebt”. Dezelfde werkwoordsvorm kan ook bij él en ella voorkomen; de context bepaalt hier de bedoelde persoon. Voorbeeld: Usted necesita agua. — “U hebt water nodig.” ayuda betekent hier “hulp” en is een zelfstandig naamwoord: necesita ayuda betekent “heeft hulp nodig”. Dezelfde spelling kan in andere contexten ook een werkwoordsvorm van ayudar zijn, bijvoorbeeld Ella ayuda. — “Zij helpt.” Hier is die werkwoordelijke lezing niet bedoeld. trayecto betekent “traject”, “reis” of “rit”. In durante el trayecto betekent het geheel “tijdens de reis” of “onderweg”; durante geeft de periode aan waarin iets geldt. el is het mannelijke enkelvoudige lidwoord dat bij trayecto hoort. Samen betekent Pregunte al personal de la puerta “Vraag het personeel bij de poort”. si necesita ayuda voegt de voorwaarde “als u hulp nodig hebt” toe, en durante el trayecto specificeert “onderweg/tijdens de reis”. De volledige uiting betekent dus: “Vraag het personeel bij de poort om hulp als u onderweg hulp nodig hebt.”