Veilig een ladder lenen | Leer spaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. ¿Puedo usar tu escalera para cambiar una lámpara del techo?

   Mag ik jouw ladder gebruiken om een plafondlamp te vervangen?

   Puedo

   mag ik

   usar

   gebruiken

   tu

   jouw

   escalera

   ladder

   cambiar

   vervangen

   lámpara

   lamp

   techo

   plafond

   Uitgebreide uitleg

   Puedo is de eerste persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd van poder (“kunnen/mogen”): puedo = “ik kan/mag”, puedes = “jij kunt/mag”. In deze vraag blijkt uit de vaste vertaling dat de betekenis “mag ik …?” is. usar is het infinitief “gebruiken”. Na een vervoegd werkwoord zoals puedo gebruikt het Spaans een infinitief: Puedo usar ... = “Ik mag/kan ... gebruiken”. tu betekent hier “jouw”. Het is het bezittelijk woord bij één informeel aangesproken bezitter; de vorm tu blijft hetzelfde voor het geslacht van het bezeten zelfstandig naamwoord. Bij meerdere bezeten zaken staat tus, bijvoorbeeld tus libros = “jouw boeken”. Verwar tu niet met tú, het onderwerppronomen “jij”: tu escalera = “jouw ladder”, terwijl Tú puedes = “Jij kunt/mag”. escalera is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor “ladder”. Het bezittelijk woord tu toont dat geslacht niet; la escalera gebruikt wel het vrouwelijke lidwoord la. para leidt hier het doel van de handeling in. Het patroon para + infinitief betekent “om ... te ...”: para cambiar = “om te vervangen”. cambiar is hier het infinitief “vervangen”. Het kan in andere contexten ook “veranderen” betekenen; de vaste vertaling kiest hier voor “vervangen”. una lámpara betekent “een lamp”. lámpara is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord en una stemt daarmee overeen. Het accent in lámpara hoort bij de geschreven vorm. Het onbepaalde lidwoord introduceert hier een niet nader bepaalde lamp en drukt op zichzelf geen expliciete telwaarde uit. del techo betekent letterlijk “van het plafond”; in lámpara del techo vormt het de bepaling “plafond-”. del is de samentrekking van de + el, en techo betekent “plafond”. Samen vormt ¿Puedo usar tu escalera? de vraag “Mag ik jouw ladder gebruiken?”. De doelbepaling para cambiar una lámpara del techo voegt toe waarvoor de ladder gebruikt zal worden: “om een plafondlamp te vervangen”. De volledige uiting betekent dus: “Mag ik jouw ladder gebruiken om een plafondlamp te vervangen?”

2. Puedes, pero asegúrate de que alguien se quede cerca mientras la usas.

   Dat mag, maar zorg dat iemand in de buurt blijft terwijl je hem gebruikt.

   Puedes

   je mag / je kunt

   asegúrate de que

   zorg ervoor dat

   alguien

   iemand

   se quede

   blijft

   cerca

   in de buurt

   mientras

   terwijl

   la usas

   je hem gebruikt

   Uitgebreide uitleg

   Puedes is de tegenwoordige tijd van poder voor tú: puedes betekent “je kunt” of, zoals hier met toestemming, “je mag”. Het infinitief is poder; tegenwoordige vormen zijn onder andere puedo, puedes en puede, afhankelijk van het onderwerp. Hier geeft Puedes antwoord op de toestemmingsvraag uit de voorafgaande context. asegúrate de que is een bevestigende opdracht aan één vertrouwde persoon (tú). Asegúrate komt van asegurarse en betekent “zorg ervoor”. Het patroon asegúrate de que + ... leidt de bijzin in die de luisteraar moet verzekeren. Omdat het gaat om iets dat de spreker verlangt of wil laten verzekeren, staat de volgende bijzin hier in de subjuntivo: se quede. alguien betekent “iemand”: een niet nader bepaalde persoon. Het woord is grammaticaal enkelvoud, daarom staat het werkwoord ook in het enkelvoud. Voorbeeld: Alguien está en la puerta. — “Er staat iemand aan de deur.” se quede komt van quedarse, “blijven” of “blijven staan/zijn”. De vorm is de tegenwoordige subjuntivo, derde persoon enkelvoud. Die vorm past hier bij de door asegúrate de que ingeleide gewenste of te verzekeren situatie. De se hoort bij quedarse; het is niet het lijdend voorwerp van usas. cerca betekent “in de buurt” of “dichtbij”. In se quede cerca beschrijft het de plaats of positie waarin die persoon blijft. Voorbeeld: Quédate cerca. — “Blijf in de buurt.” Hier is quédate de bevestigende opdracht voor één vertrouwde persoon van quedarse. mientras betekent “terwijl” en verbindt twee gelijktijdige handelingen. Het leidt de handeling in la usas in, die gelijktijdig plaatsvindt met het blijven-in-de-buurt. la usas betekent in de vaste vertaling “je gebruikt hem”. Usas is de tegenwoordige vorm van usar voor tú; het onderwerp “je” is niet apart uitgesproken. La is een vrouwelijk enkelvoudig lijdendvoorwerpscliticum en verwijst hier, volgens de context en de vaste vertaling, naar de ladder, la escalera. De vorm la stemt overeen met dat vrouwelijke enkelvoud; lo gebruik je bij een mannelijk enkelvoudig voorwerp en las en los bij meervoud. De ladder is dus wat gebruikt wordt, niet de persoon die in de buurt blijft. Samen betekent Puedes, pero asegúrate de que alguien se quede cerca mientras la usas.: “Je mag, maar zorg ervoor dat iemand in de buurt blijft terwijl je hem gebruikt.” Puedes geeft toestemming; pero markeert het contrast tussen die toestemming en de daaropvolgende veiligheidsinstructie; asegúrate de que geeft de opdracht; alguien se quede cerca zegt dat een niet nader bepaalde persoon in de buurt moet blijven; en mientras la usas geeft aan dat dit gelijktijdig met het gebruik van de ladder gebeurt.

3. Mi hermano puede sujetar la parte inferior para que la escalera se mantenga estable.

   Mijn broer kan de onderkant vasthouden, zodat de ladder stabiel blijft.

   hermano

   broer

   puede

   kan

   sujetar

   vasthouden

   parte

   deel; gedeelte

   inferior

   onderste

   para que

   zodat

   escalera

   ladder

   se mantenga

   blijft; in stand blijft

   estable

   stabiel

   Uitgebreide uitleg

   hermano betekent hier “broer”. Het is een zelfstandig naamwoord: de vrouwelijke vorm is hermana, en het meervoud is hermanos voor mannelijke of gemengde groepen en hermanas voor uitsluitend vrouwelijke groepen. In Mi hermano betekent mi “mijn”; hermano staat in het mannelijk enkelvoud en verwijst hier, zoals de vertaling aangeeft, naar één broer. puede is de derde persoon enkelvoud van poder in de tegenwoordige tijd. Poder + infinitief drukt mogelijkheid of vermogen uit: puede sujetar = “kan vasthouden”. Puedo betekent “ik kan” en pueden betekent “zij kunnen” of “jullie kunnen”, afhankelijk van de context. Usted puede is “u kunt”; puede is dus niet op zichzelf de vorm voor een meervoudig “u”. sujetar is een infinitief met de betekenis “vasthouden” of “stevig houden”. Na puede blijft het werkwoord in de infinitief: puede sujetar, niet een tweede vervoegde vorm. Voorbeeld: Puedo sujetar la puerta. — “Ik kan de deur vasthouden.” parte betekent “deel” of “gedeelte”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het bijvoeglijk naamwoord in la parte inferior in de vrouwelijke enkelvoudsvorm. Parte kan ook een deel van een groter voorwerp of geheel aanduiden. inferior betekent hier “onderste” of “aan de onderkant gelegen”. Het beschrijft parte en staat erna. Deze vorm blijft hetzelfde voor mannelijk en vrouwelijk enkelvoud; het meervoud is inferiores: la parte inferior, los niveles inferiores. para que leidt hier een doelbijzin in: “zodat” of “opdat”. In deze bijzin staat het Spaans de subjunctief, omdat het gaat om het beoogde resultaat van het vasthouden. Het patroon is para que + onderwerp + subjunctief. escalera betekent “ladder” en is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la escalera. Het meervoud is escaleras. In deze zin is de ladder het onderwerp van de bijzin na para que. se mantenga komt van het pronominale werkwoord mantenerse, “blijven” of “in een bepaalde toestand blijven”. Mantenga is de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige subjunctief van mantener; se hoort hier bij mantenerse. Voorbeeld: Es importante que la puerta se mantenga cerrada. — “Het is belangrijk dat de deur dicht blijft.” estable betekent “stabiel”. Het beschrijft de toestand van la escalera en heeft in het enkelvoud dezelfde vorm bij mannelijke en vrouwelijke zelfstandige naamwoorden; het meervoud is estables. Samen vormt Mi hermano puede sujetar la parte inferior de hoofdzin: “Mijn broer kan de onderkant vasthouden.” Para que la escalera se mantenga estable geeft het beoogde resultaat: “zodat de ladder stabiel blijft.” De volledige betekenis is: “Mijn broer kan de onderkant vasthouden, zodat de ladder stabiel blijft.”

4. Eso debería ayudar.

   Dat zou moeten helpen.

   Eso

   dat

   debería

   zou moeten

   ayudar

   helpen

   Uitgebreide uitleg

   Eso betekent hier “dat” en verwijst naar de vooraf genoemde situatie of handeling als geheel, niet noodzakelijk naar één specifiek zelfstandig naamwoord. Het is een aanwijzend voornaamwoord in de onzijdige vorm; Spaanse vormen als esto (“dit”) en aquello (“dat daar/verder weg”) drukken een andere afstand of contextuele aanwijzing uit. Debería komt van deber (“moeten” of “verschuldigd zijn”) en is hier de derde persoon enkelvoud van de voorwaardelijke wijs. In combinatie met een infinitief geeft het een verwachte of passende mogelijkheid weer: “zou moeten”. De vorm stemt hier af op het onderwerp eso, dat grammaticaal enkelvoud is. Vergelijk: Deberían ayudar = “Ze zouden moeten helpen”, met een meervoudig onderwerp. Ayudar is de infinitief “helpen”. Na debería blijft het werkwoord in de infinitief: debería ayudar = “zou moeten helpen”. Voorbeeld: El consejo debería ayudar. — “Het advies zou moeten helpen.” Samen betekent Eso debería ayudar.: “Dat zou moeten helpen.” De aanwijzing eso verwijst naar de vooraf besproken situatie, debería drukt de verwachting uit, en ayudar benoemt wat volgens die verwachting het resultaat is.

5. La escalera es resistente, pero aun así tienes que tener cuidado.

   De ladder is stevig, maar je moet toch voorzichtig zijn.

   escalera

   ladder

   resistente

   stevig

   aun así

   toch

   tienes que

   je moet

   tener cuidado

   voorzichtig zijn

   Uitgebreide uitleg

   escalera betekent hier “ladder”. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud is escaleras. Het lidwoord in la escalera laat zien dat het hier om een enkelvoudig vrouwelijk woord gaat. resistente betekent hier “stevig” of “bestand tegen belasting”. De vorm verandert in het enkelvoud niet naar mannelijk of vrouwelijk: un material resistente, una escalera resistente. In het meervoud komt er wel -s bij: materiales resistentes. aun así betekent “toch” of “desondanks”. Het verbindt de stevige eigenschap met een advies dat ondanks die eigenschap blijft gelden. Voorbeeld: Es tarde; aun así, seguimos. — “Het is laat; toch gaan we door.” tienes que is een veelgebruikte manier om een verplichting uit te drukken: “je moet”. Het werkwoord tener is hier vervoegd als tienes, de tweede persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. Het patroon is tener que + infinitief: Tienes que esperar. — “Je moet wachten.” tener cuidado is een vaste uitdrukking met tener en het zelfstandig naamwoord cuidado; samen betekent het “voorzichtig zijn” of “oppassen”. In deze zin staat de infinitief tener, omdat hij volgt op tienes que. Voorbeeld: Hay cristales; tienes que tener cuidado. — “Er ligt glas; je moet voorzichtig zijn.” Samen vormt de zin: La escalera es resistente — “De ladder is stevig”; pero aun así — “maar toch”; tienes que tener cuidado — “moet je voorzichtig zijn”. De volledige betekenis is dus: “De ladder is stevig, maar je moet toch voorzichtig zijn.”

6. Solo la necesito por poco tiempo y tendré cuidado.

   Ik heb hem maar kort nodig en ik zal voorzichtig zijn.

   Solo

   maar; slechts

   necesito

   ik heb nodig

   por poco tiempo

   voor korte tijd

   tendré

   ik zal hebben

   cuidado

   voorzichtigheid; zorg

   Uitgebreide uitleg

   Solo betekent hier maar of slechts: het beperkt wat volgt, in deze zin de beperkte duur van de behoefte. In modern Spaans wordt dit bijwoord meestal zonder accent geschreven; sólo komt ook voor als stilistische variant. necesito is de ik-vorm van necesitar in de tegenwoordige tijd: necesito = “ik heb nodig”. Het onderwerp ik zit al in de werkwoordsvorm; een apart yo is dus niet nodig. In la necesito is la een vrouwelijk enkelvoudig lijdend-voorwerpspronomen. In de voorafgaande context verwijst la hier naar la escalera (“de ladder”). Het Nederlandse hem in de vaste vertaling verandert de Spaanse vorm niet in een mannelijke vorm. Samen betekent la necesito hier “ik heb hem nodig”. por poco tiempo geeft een korte tijdsduur aan: por met een tijdsaanduiding kan de periode uitdrukken waarin iets geldt. poco betekent “weinig” en staat hier bij tiempo, “tijd”. Voorbeeld: Trabajo allí por poco tiempo. — “Ik werk daar korte tijd.” tendré is de eerste persoon enkelvoud van de toekomende tijd van tener (“hebben”): tener → tendré. De onregelmatige stamverandering ten- → tendr- hoort bij deze toekomende tijd. Op zichzelf betekent de vorm “ik zal hebben”; hier vormt hij samen met cuidado de veelgebruikte uitdrukking tener cuidado, “voorzichtig zijn” of “oppassen”. cuidado is een zelfstandig naamwoord met de betekenis “zorg” of “voorzichtigheid”. In tener cuidado wordt het niet letterlijk als bezit opgevat, maar maakt het deel uit van een veelgebruikte uitdrukking. Ten cuidado betekent bijvoorbeeld “Pas op!”; dat is een andere werkwoordsvorm van hetzelfde werkwoord tener. Samen betekent la necesito por poco tiempo “ik heb hem maar korte tijd nodig”. Daarna voegt y (“en”) de tweede mededeling toe: tendré cuidado = “ik zal voorzichtig zijn”. De volledige betekenis is dus: “Ik heb hem maar kort nodig en ik zal voorzichtig zijn.”

7. Tómate el tiempo que necesites.

   Neem de tijd die je nodig hebt.

   Tómate

   neem

   tiempo

   tijd

   necesites

   nodig hebt

   Uitgebreide uitleg

   Tómate komt van tomar met het clitische voornaamwoord te. In de vaste combinatie tomarse el tiempo betekent het geheel natuurlijk “de tijd nemen”; de korte gloss van Tómate alleen is daarom “neem”. Tómate is de bevestigende gebiedende wijs voor tú (enkelvoud): toma + te → tómate. Het accentteken bewaart de klemtoon van toma. Voorbeeld: Tómate un descanso. = “Neem even rust.” tiempo betekent hier “tijd”. Het is een zelfstandig naamwoord. In el tiempo markeert el dat het om bepaalde tijd gaat; het lidwoord drukt op zichzelf geen numerieke hoeveelheid uit. Mucho tiempo betekent “veel tijd” en poco tiempo “weinig tijd”. necesites komt van necesitar (“nodig hebben”). Het is de tegenwoordige conjunctief voor tú; in que necesites betekent het “die je nodig hebt”. In el tiempo que necesites gaat het om de hoeveelheid tijd die voor jou nodig is, zonder die hoeveelheid vooraf vast te leggen. Voorbeeld: Usa la ayuda que necesites. = “Gebruik de hulp die je nodig hebt.” Samen vormen Tómate el tiempo en que necesites de betekenis “Neem de tijd die je nodig hebt.” Het is een bevestigend bevel aan één persoon met tú, en de bijzin bepaalt welke tijd bedoeld wordt. De formulering is een gewone aanmoediging om niet te haasten.

8. Evita usarla fuera si el suelo está mojado.

   Gebruik hem niet buiten als de grond nat is.

   Evita

   Vermijd

   usarla

   het gebruiken

   fuera

   buiten

   el suelo

   de grond

   mojado

   nat

   Uitgebreide uitleg

   Evita is de bevestigende gebiedende wijs van evitar voor tú (enkelvoud): “vermijd”. De vorm spreekt dus één persoon informeel aan. Vergelijk: evita = vermijd (tegen één persoon), evite = vermijd (tegen usted), eviten = vermijd (tegen ustedes). usarla bestaat uit usar (“gebruiken”) plus het voornaamwoord la (“haar/het”, vrouwelijk enkelvoud als lijdend voorwerp). In deze zin verwijst la naar het voorwerp dat in de vaste vertaling als “hem” wordt weergegeven; in het Spaans bepaalt het grammaticale geslacht van het vervangen zelfstandig naamwoord de vorm la. Het voornaamwoord staat aan het einde van de infinitief: usar + la → usarla. Vergelijk: usarlo voor een mannelijk enkelvoudig lijdend voorwerp en usarlas voor vrouwelijke meervoudige voorwerpen. Voorbeeld: Voy a usarla. — “Ik ga haar/het gebruiken.” fuera betekent hier “buiten”. Het is een bijwoord en geeft de plaats van het gebruik aan. Voorbeeld: No lo uses fuera. — “Gebruik het niet buiten.” el suelo betekent “de grond” of “de vloer”. el en suelo vormen hier samen de bepaalde naamwoordgroep; suelo is mannelijk enkelvoud. Het woord kan afhankelijk van de context zowel natuurlijke grond als een vloer aanduiden, maar de vaste vertaling kiest hier “de grond”. mojado betekent hier “nat”. Het is het bijvoeglijk naamwoord bij el suelo en staat daarom in het mannelijk enkelvoud: mojado. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is mojada, en de meervoudsvormen zijn mojados en mojadas. Voorbeeld: La ropa está mojada. — “De kleren zijn nat.” Samen vormt Evita usarla een bevel: “Vermijd het gebruik ervan” of natuurlijker “Gebruik het niet”. fuera beperkt waar dat verbod geldt: buiten. si el suelo está mojado is de voorwaardelijke bijzin: “als de grond nat is”. está is hier de vorm van estar voor él/ella/usted en verbindt el suelo met de toestand mojado. De volledige betekenis is: “Gebruik het niet buiten als de grond nat is.”

9. La usaré dentro y la devolveré cuando termine.

   Ik zal hem binnen gebruiken en hem terugbrengen als ik klaar ben.

   usaré

   zal gebruiken

   dentro

   binnen

   devolveré

   zal terugbrengen

   cuando termine

   wanneer ik klaar ben

   Uitgebreide uitleg

   usaré komt van usar (“gebruiken”). De uitgang -é maakt dit de toekomende tijd in de eerste persoon enkelvoud: “ik zal gebruiken”. Het onderwerp yo staat hier niet apart, maar zit in de werkwoordsvorm. Voorbeeld: Mañana usaré la llave. — “Morgen zal ik de sleutel gebruiken.” dentro betekent hier “binnen” of “binnenshuis”. Het is een bijwoord en verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. De combinatie usaré dentro geeft dus aan dat het gebruik binnen zal plaatsvinden. devolveré komt van devolver (“terugbrengen” of “teruggeven”). Ook deze vorm is de toekomende tijd in de eerste persoon enkelvoud: “ik zal terugbrengen”. De vorm bevat de betekenis van de eerste persoon, net als usaré, maar het werkwoord heeft een andere stam: devolver → devolveré. Voorbeeld: Devolveré el libro mañana. — “Ik zal het boek morgen terugbrengen.” cuando termine betekent “wanneer ik klaar ben” in deze zin. termine komt van terminar (“eindigen” of “klaar zijn”) en is hier de tegenwoordige conjunctief, eerste persoon enkelvoud; het onderwerp is opnieuw het begrepen yo. Na cuando wordt bij een toekomstige gebeurtenis vaak de conjunctief gebruikt: Te llamaré cuando termine. — “Ik zal je bellen wanneer ik klaar ben.” In deze vaste zin verwijst termine naar het moment waarop de spreker klaar is, niet naar een al voltooide gebeurtenis. De twee toekomstige handelingen zijn met y verbonden: La usaré dentro = “Ik zal haar/het binnen gebruiken” en la devolveré = “ik zal haar/het terugbrengen”. La is een vrouwelijk enkelvoudig lijdend-voorwerpvoornaamwoord; de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om hetzelfde eerder bedoelde object gaat, maar identificeert dat object niet met een Nederlandse vrouwelijke vorm. Omdat la vóór beide vervoegde werkwoorden staat, verwijst zij in beide delen naar dat object. cuando termine geeft het tijdstip van de tweede handeling aan. Als geheel betekent de uiting: “Ik zal het binnen gebruiken en het terugbrengen wanneer ik klaar ben.”

10. Si no estoy en casa, déjala junto a mi puerta.

    Als ik niet thuis ben, zet hem dan naast mijn deur.

    estoy

    ben

    casa

    huis

    déjala

    zet het neer

    junto a

    naast

    puerta

    deur

    Uitgebreide uitleg

    estoy betekent hier “ben” en is de ik-vorm van estar in de tegenwoordige tijd: estoy, estás, está. Estar gebruik je onder meer voor een toestand of locatie; ser is niet de vorm voor deze betekenis. Voorbeeld: Estoy en casa. — “Ik ben thuis.” casa betekent “huis”. In de vaste combinatie en casa betekent het “thuis”; het voorzetsel en staat niet in de geselecteerde quote, maar draagt mee aan die betekenis. Mi casa betekent “mijn huis”. déjala combineert de bevestigende opdracht deja met het eraan vastgeschreven lijdendvoorwerp la: deja betekent “zet/laat”, en la verwijst hier naar het eerder bedoelde enkelvoudige vrouwelijke lijdend voorwerp. De opdrachtvorm deja is gericht aan één vertrouwde persoon (tú), niet aan usted of ustedes. Bij een bevestigende opdracht komt het voornaamwoord achter het werkwoord: deja + la → déjala; het accentteken bewaart daarbij de klemtoon. Voorbeeld: Déjala aquí. — “Zet haar/het hier neer.” junto a betekent “naast” en geeft een positie aan. Het is een vaste voorzetselverbinding; junto betekent hier niet simpelweg “samen” als los bijvoeglijk naamwoord. Voorbeeld: El bolso está junto a la silla. — “De tas staat naast de stoel.” puerta betekent “deur”. In mi puerta betekent het “mijn deur”; mi is hier een bezittelijk woord bij een enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: La llave está junto a la puerta. — “De sleutel ligt naast de deur.” Samen vormt Si no estoy en casa een voorwaardelijke bijzin: “Als ik niet thuis ben”. si introduceert de voorwaarde, no ontkent estoy, en en casa specificeert de locatie. Daarna geeft déjala junto a mi puerta de opdracht: “zet het dan naast mijn deur”. Het woord dan staat niet als afzonderlijk woord in het Spaans, maar volgt hier natuurlijk uit de voorwaardelijke combinatie. De volledige vaste betekenis is dus: “Als ik niet thuis ben, zet hem dan naast mijn deur.”

11. De acuerdo, la dejaré junto a tu puerta si no estás en casa.

    Oké, ik zet hem naast je deur als je niet thuis bent.

    De acuerdo

    akkoord; goed

    la

    hem als lijdend voorwerp

    dejaré

    ik zal achterlaten of neerzetten

    junto a

    naast

    tu

    jouw

    puerta

    deur

    si

    als

    estás

    je bent

    casa

    huis

    Uitgebreide uitleg

    De acuerdo is een vaste manier om instemming of aanvaarding uit te drukken: “oké” of “afgesproken”. la is hier een enkelvoudig vrouwelijk lijdend-voorwerpspronomen. Het verwijst naar datgene wat de spreker zal achterlaten of neerzetten. In de vaste Nederlandse vertaling wordt dit voorwerp met hem weergegeven; de Spaanse grammaticale vorm en het Nederlandse pronomen hoeven daarin niet dezelfde gendercategorie te gebruiken. Het is niet hetzelfde als le, dat in andere constructies een meewerkend voorwerp of een andere pronominale functie kan aanduiden. dejaré is de eerste persoon enkelvoud van de toekomende tijd van dejar: dejar → dejaré. In deze zin betekent het “achterlaten” of, zoals in de vaste vertaling, “neerzetten”. De uitgang -é geeft hier “ik” en de toekomstige handeling aan. Voorbeeld: Mañana dejaré el paquete aquí. — “Morgen laat ik het pakket hier achter.” junto a is een voorzetseluitdrukking met de betekenis “naast” of “vlak bij”. Ze wordt gebruikt om de plaats van iets aan te geven: junto a la ventana betekent “naast het raam”. tu is het bezittelijk woord voor “jouw”. Zonder accent betekent tu bezit; tú met accent is het persoonlijk voornaamwoord “jij”. De vorm verwijst naar de bezitter en verandert voor meervoud van het bezetene: tu puerta tegenover tus puertas. Voor mannelijk en vrouwelijk blijft de enkelvoudige vorm gelijk, bijvoorbeeld tu puerta en tu libro. puerta is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: “deur”. In tu puerta staat het bezittelijk woord vóór het zelfstandig naamwoord. Het hele deel junto a tu puerta betekent dus “naast je deur”. si leidt hier een voorwaarde in en betekent “als”. Het moet niet worden verward met sí met accent, dat “ja” betekent. Een bruikbaar patroon is si + voorwaarde, gevolg, bijvoorbeeld: Si llueve, me quedaré en casa. — “Als het regent, blijf ik thuis.” estás is de tweede persoon enkelvoud van estar in de tegenwoordige tijd: tú estás, “jij bent”. Estar wordt onder meer gebruikt voor een toestand of plaats. In estás en casa gaat het om aanwezig zijn thuis; en casa betekent als geheel “thuis”. De ontkenning no maakt daarvan no estás en casa, “je bent niet thuis”. casa betekent “huis”. In de vaste uitdrukking en casa betekent het niet alleen een gebouw, maar “thuis” als plaats waar iemand verblijft. Samen zegt de zin: De acuerdo geeft instemming; la dejaré betekent dat de spreker het bedoelde voorwerp zal neerzetten; junto a tu puerta geeft de plaats aan; en si no estás en casa stelt de voorwaarde. De volledige betekenis is volgens de vaste vertaling: “Oké, ik zet hem naast je deur als je niet thuis bent.”

12. Céntrate en la seguridad, aunque lleve más tiempo.

    Richt je op veiligheid, ook als het langer duurt.

    Céntrate

    richt je

    seguridad

    veiligheid

    aunque

    ook als

    lleve

    duurt

    más

    meer

    tiempo

    tijd

    Uitgebreide uitleg

    Céntrate betekent hier: richt je. Dit is de bevestigende gebiedende wijs voor tú van centrarse (zich richten op), met het wederkerend voornaamwoord te eraan vast. Het onderwerp is dus één aangesproken persoon; het is niet de vorm voor usted of ustedes. Voorbeeld: Céntrate en la tarea. — Richt je op de taak. seguridad is een zelfstandig naamwoord en betekent hier veiligheid. Het staat na en in de vaste combinatie centrarse en algo: zich op iets richten. Voorbeeld: La seguridad es importante. — Veiligheid is belangrijk. aunque leidt hier een toegevende bijzin in: ook als / hoewel. In deze zin sluit die bijzin de hoofdgedachte niet uit: veiligheid blijft het aandachtspunt, ondanks de mogelijke extra tijd. lleve komt van llevar en betekent hier duurt of kost, in de betekenis waarin iets een bepaalde hoeveelheid tijd vergt. De vorm is de tegenwoordige conjunctief, derde persoon enkelvoud. Na aunque past die vorm bij een voorwaarde of mogelijkheid die niet als vaststaand wordt gepresenteerd. Het onderwerp wordt in de Spaanse zin niet uitgedrukt; de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om het gaat. Voorbeeld: Aunque lleve tiempo, lo haré. — Ook als het tijd kost, zal ik het doen. más betekent meer. Hier vergelijkt het de benodigde tijd met een niet nader genoemde kortere hoeveelheid: meer tijd. tiempo betekent tijd. Samen met más vormt het más tiempo, meer tijd; het zelfstandig naamwoord zelf draagt hier geen meervoudsvorm. De zin als geheel bestaat uit de opdracht Céntrate en la seguridad — richt je op veiligheid — gevolgd door de toegevende bijzin aunque lleve más tiempo — ook als het meer tijd kost. Natuurlijker samengevoegd: Richt je op veiligheid, ook als het langer duurt.