Een losse deurklink vastzetten | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. La poignée de la porte de la salle de bains semble encore desserrée.

   De deurklink van de badkamer zit weer los.

   La poignée

   de deurklink

   porte

   deur

   salle de bains

   badkamer

   semble

   lijkt

   encore

   weer

   desserrée

   los

   Uitgebreide uitleg

   La poignée betekent hier “de deurklink”. poignée is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het lidwoord la markeert hier enkelvoud en vrouwelijk geslacht. Het meervoud is les poignées. Een bruikbaar voorbeeld is: La poignée est cassée. — “De deurklink is kapot.” porte betekent “deur”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: la porte, meervoud les portes. In la poignée de la porte geeft de de relatie “van de” aan: de klink van de deur. salle de bains betekent “badkamer”. Dit is een vaste woordgroep; de bains specificeert het soort kamer. In la salle de bains betekent la “de”, omdat salle vrouwelijk enkelvoud is. Voorbeeld: La salle de bains est petite. — “De badkamer is klein.” semble komt van sembler, “lijken”. Dit is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud, met la poignée als onderwerp. Het patroon sembler + bijvoeglijk naamwoord geeft aan dat iets een bepaalde toestand lijkt te hebben, zonder die toestand als rechtstreeks vastgesteld te formuleren. Voorbeeld: La porte semble ouverte. — “De deur lijkt open te zijn.” encore betekent hier “weer”, dus opnieuw in dezelfde toestand. In andere contexten kan encore ook “nog” betekenen; de vaste vertaling kiest hier de betekenis “weer”. Voorbeeld: Il revient encore. — “Hij komt weer terug.” desserrée betekent hier “los”. Het hoort bij poignée en staat daarom in de vrouwelijke enkelvoudsvorm. De basis is desserrer, “losser maken” of “losdraaien”; desserrée is de vrouwelijke vorm van het voltooid deelwoord wanneer het als toestand bij een vrouwelijk enkelvoudig woord wordt gebruikt. De mannelijke enkelvoudsvorm is desserré; bijvoorbeeld: Le bouton est desserré. — “De knop zit los.” Samen bestaat de zin uit la poignée de la porte de la salle de bains (“de deurklink van de deur van de badkamer”), gevolgd door semble desserrée (“lijkt los te zitten”), met encore ertussen als “weer”. De volledige betekenis is dus: “De deurklink van de badkamer lijkt weer los te zitten.”

2. Je l'ai remarquée hier, mais j'ai oublié de la resserrer.

   Ik merkte het gisteren, maar vergat de klink vast te draaien.

   Je

   ik

   l'ai remarquée

   het opgemerkt

   hier

   gisteren

   mais

   maar

   j'ai oublié

   ik ben vergeten

   de la resserrer

   het weer vast te draaien

   Uitgebreide uitleg

   Je is het onderwerp: “ik”. In het Frans is je de vorm voor de eerste persoon enkelvoud. Voor een klinkende vorm gebruikt het Frans vaak j', zoals verderop in j'ai; dat is dezelfde vorm vóór een klinkerklank. l'ai remarquée betekent hier “heb het opgemerkt”. Het werkwoord is remarquer (“opmerken”); ai remarqué is de passé composé, gevormd met avoir + het voltooid deelwoord. l' is een lijdend-voorwerpspronomen. In deze context verwijst het naar de deurklink uit de vorige zin. Omdat dat vrouwelijke zelfstandig naamwoord vóór het voltooid deelwoord als lijdend voorwerp staat, krijgt remarquée een vrouwelijke uitgang: remarqué → remarquée. Dit is een nuttig verschil met bijvoorbeeld Je l'ai remarqué, wanneer het bedoelde lijdend voorwerp mannelijk is. Voorbeeld: Je l'ai trouvée. — “Ik heb haar/het gevonden”, met een vrouwelijk lijdend voorwerp. hier betekent “gisteren” en is een tijdsbepaling. Het verandert niet naar geslacht of getal. mais betekent “maar” en verbindt twee delen met een tegenstelling. j'ai oublié betekent “ik ben vergeten”. Het werkwoord is oublier; j'ai oublié is opnieuw een passé composé met avoir. Na oublier gebruikt het Frans vaak de + een infinitief wanneer iemand vergeet iets te doen: J'ai oublié de fermer la porte. — “Ik ben vergeten de deur te sluiten.” de la resserrer betekent “het weer vast te draaien”. resserrer is de infinitief en betekent hier “strakker/vaster draaien”; het voorvoegsel re- geeft in dit werkwoord het opnieuw uitvoeren aan. la is het vrouwelijke lijdend-voorwerpspronomen bij die infinitief en verwijst hier naar dezelfde deurklink. De constructie oublier de + infinitief maakt duidelijk welke handeling vergeten is. Voorbeeld: Il a oublié de la fermer. — “Hij is vergeten haar/het te sluiten”, waarbij la naar een eerder genoemde vrouwelijke zaak verwijst. Samen betekent de zin: “Ik merkte het gisteren op, maar vergat de klink weer vast te draaien.” Eerst wordt de deurklink als opgemerkt beschreven; daarna contrasteert mais dat met de vergeten handeling. l' bij remarquée en la bij resserrer verwijzen naar dezelfde vrouwelijke zaak, terwijl resserrer de nog uit te voeren handeling als infinitief weergeeft.

3. Est-ce qu'on a un tournevis dans le tiroir ?

   Hebben we een schroevendraaier in de la?

   Est-ce qu'on

   vraagvorm met ‘we’

   a

   hebben

   un tournevis

   een schroevendraaier

   dans

   in

   le tiroir

   de la

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce qu'on is een vaste manier om in het Frans een ja-neevraag te openen: Est-ce que markeert de vraag, en on betekent hier we, zoals bevestigd door de vertaling. In informele taal kan on vaak nous vervangen. De apostrof in qu'on komt door de elisie voor de klinker van on. a komt van avoir (hebben). Het is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: on a. Hoewel on hier naar we verwijst, krijgt het werkwoord in deze constructie de enkelvoudsvorm. Vergelijk: nous avons = wij hebben, maar on a = we hebben. un tournevis betekent hier een schroevendraaier. tournevis is een mannelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat ervoor het mannelijke onbepaalde lidwoord un. Un drukt hier geen exact aantal uit, maar introduceert een niet nader bepaalde schroevendraaier. Een bruikbaar contrast is un tournevis tegenover des tournevis = schroevendraaiers. dans is het voorzetsel in en geeft de plaats aan. Het combineert hier met een zelfstandig naamwoordgroep: dans + le tiroir. le tiroir betekent de la. Tiroir is een mannelijk zelfstandig naamwoord, dus gebruikt het bepaald lidwoord le. De vorm le hoort bij het zelfstandig naamwoord, niet bij dans; na dans blijft het lidwoord behouden. Samen vormt de zin: Est-ce qu'on a un tournevis dans le tiroir ? — Hebben we een schroevendraaier in de la? Het patroon is herbruikbaar als Est-ce qu'on a ... ? voor een vraag of iets aanwezig of beschikbaar is, gevolgd door dans plus de plaats waar je het zoekt.

4. Le petit devrait convenir pour ces vis.

   De kleine zou voor deze schroeven moeten werken.

   Le petit

   de kleine

   devrait

   zou moeten

   convenir

   passen; werken

   ces

   deze

   vis

   schroeven

   Uitgebreide uitleg

   Le petit betekent hier “de kleine”. petit is de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord petit (“klein”); met le wordt het bijvoeglijk naamwoord zelfstandig gebruikt, terwijl het weggelaten zelfstandig naamwoord uit de context wordt begrepen. De vorm zegt hier dus dat het bedoelde voorwerp klein is, niet dat het noodzakelijk om een man gaat. Vergelijk: la petite = “de kleine” voor een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. devrait is de derde persoon enkelvoud van de conditionnel présent van devoir (“moeten”): devoir → devrait. In deze zin geeft het samen met het daaropvolgende infinitief een voorzichtige verwachting of geschiktheid weer: “zou moeten”. Het is niet de gewone tegenwoordige vorm doit (“moet”). convenir is een infinitief en betekent hier “geschikt zijn” of “werken”. Na devrait blijft het werkwoord in de infinitief: devrait convenir. Een bruikbaar patroon is convenir pour + iets: Cette taille devrait convenir pour la boîte. = “Deze maat zou geschikt moeten zijn voor de doos.” ces betekent “deze” en staat bij een meervoudig zelfstandig naamwoord. De vorm ces markeert wel het meervoud, maar niet het grammaticale geslacht; voor enkelvoud bestaan onder meer ce, cet en cette. vis betekent hier “schroeven”. De spelling is in het enkelvoud en meervoud gelijk: une vis = “een schroef”, des vis = “schroeven”. Het woord staat hier in het meervoud door ces. Samen vormen de delen: Le petit (“de kleine”) + devrait convenir (“zou geschikt moeten zijn”) + pour ces vis (“voor deze schroeven”). De volledige betekenis is: “De kleine zou voor deze schroeven moeten werken.”

5. Tu peux tenir la poignée pendant que je la resserre ?

   Kun je de deurklink vasthouden terwijl ik hem vastdraai?

   Tu peux

   kun je

   tenir

   vasthouden

   la poignée

   de deurklink

   pendant que

   terwijl

   la

   hem; het vrouwelijke lijdend voorwerp

   resserre

   draai vast

   Uitgebreide uitleg

   Tu peux bevat tu, de informele tweede persoon enkelvoud, en peux, de vorm van pouvoir (“kunnen”) voor tu. Samen vormt dit hier een verzoek: “kun je …?”. Het werkwoord dat op peux volgt, staat in de infinitief. tenir betekent hier “vasthouden”. De infinitief blijft na pouvoir onveranderd: Tu peux tenir ... = “Je kunt ... vasthouden”. Een herbruikbaar patroon is Je peux tenir ... (“Ik kan ... vasthouden”). la poignée betekent hier “de deurklink”. poignée is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het bepaalde lidwoord in deze combinatie als la. Het woord kan in andere contexten ook een handgreep of grip aanduiden, maar hier maakt de vaste Nederlandse vertaling de deurklink de bedoelde betekenis. pendant que is een voegwoordelijke combinatie met de betekenis “terwijl”. Het leidt hier een gelijktijdige bijzin in: pendant que je ... = “terwijl ik ...”. la is het Franse persoonlijk voornaamwoord voor een vrouwelijk enkelvoudig lijdend voorwerp. Hier verwijst het naar la poignée; de Nederlandse vertaling gebruikt hem omdat deurklink in het Nederlands een mannelijk/common woord is. In het Frans staat dit voornaamwoord vóór het vervoegde werkwoord: je la resserre. resserre is de vorm van resserrer (“strakker vastdraaien”, “aandraaien”) voor je in de tegenwoordige tijd. De infinitief is dus resserrer. In pendant que je la resserre is de tegenwoordige tijd passend voor een handeling die gelijktijdig met het vasthouden plaatsvindt. De delen bouwen samen de vraag op: Tu peux tenir la poignée vraagt of de aangesprokene de deurklink kan vasthouden. pendant que je la resserre zegt dat de spreker diezelfde deurklink ondertussen strakker vastdraait. Het geheel betekent daarom: “Kun je de deurklink vasthouden terwijl ik hem vastdraai?”

6. Je la tiens bien pendant que tu tournes.

   Ik houd hem stevig vast terwijl jij eraan draait.

   Je

   ik

   la

   hem

   tiens

   houd vast

   bien

   stevig

   pendant que

   terwijl

   tu

   jij

   tournes

   draait

   Uitgebreide uitleg

   Je is het onderwerp in de eerste persoon enkelvoud: “ik”. In de tegenwoordige tijd heeft tenir (“vasthouden”) hier de vorm je tiens. Een nuttige reeks is: tenir → je tiens, tu tiens, il/elle tient. tiens past dus bij je; het is niet zelf het onderwerp. la is een vrouwelijk enkelvoudig lijdendvoorwerpvoornaamwoord. In deze context verwijst het naar de handgreep uit de omliggende zinnen. De vaste Nederlandse vertaling gebruikt daarvoor hem; Frans grammaticaal geslacht en Nederlandse voornaamwoordkeuze komen niet één-op-één overeen. Het patroon is herbruikbaar, bijvoorbeeld: Je la vois. — “Ik zie haar/het.” tiens komt van tenir en betekent hier dat de spreker iets vasthoudt. In Je la tiens is la het object dat wordt vastgehouden. Verwar tenir niet met tourner, dat de andere handeling in deze zin benoemt. bien is een bijwoord. Hier beschrijft het de manier waarop het vasthouden gebeurt en geeft het de betekenis “stevig”. Het beschrijft niet de handgreep zelf. Voorbeeld: Tiens bien la porte. — “Houd de deur goed vast.” pendant que leidt een gelijktijdige bijzin in en betekent “terwijl”. Het verbindt twee handelingen die tegelijk plaatsvinden. Herbruikbaar patroon: Je ... pendant que ...; bijvoorbeeld Je lis pendant que tu cuisines. — “Ik lees terwijl jij kookt.” tu is het onderwerp in de tweede persoon enkelvoud: “jij”. Het hoort bij de bijzin na pendant que, niet bij de eerste hoofdzin. tournes komt van tourner (“draaien”). De juiste vormreeks is tourner → tu tournes; -es is hier de uitgang van de tegenwoordige tijd bij de tweede persoon enkelvoud van dit werkwoord. Voorbeeld: Tu tournes la poignée. — “Jij draait aan de deurklink.” Samen betekent Je la tiens bien “Ik houd hem stevig vast”. pendant que tu tournes voegt de gelijktijdige handeling “terwijl jij eraan draait” toe. De volledige betekenis is dus: “Ik houd hem stevig vast terwijl jij eraan draait.”

7. La poignée semble beaucoup plus ferme maintenant.

   De deurklink voelt nu veel steviger aan.

   poignée

   deurklink

   semble

   lijkt

   beaucoup

   veel

   plus ferme

   steviger

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   poignée betekent hier “deurklink”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; het lidwoord la in de zin bevestigt die grammaticale vorm. Het woord kan in andere contexten ook een handgreep of greep aanduiden. Voorbeeld: La poignée est cassée. — “De deurklink is kapot.” semble is de vorm van sembler in de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. De constructie sembler + bijvoeglijk naamwoord betekent dat iets een bepaalde indruk geeft: La porte semble lourde. — “De deur lijkt zwaar.” Hier verbindt semble la poignée met de indruk dat die steviger is. beaucoup versterkt de vergelijking: het betekent hier “veel” in beaucoup plus ..., dus een duidelijk grotere mate. Voorbeeld: Ce modèle est beaucoup plus léger. — “Dit model is veel lichter.” plus ferme is de vergelijkende vorm van het bijvoeglijk naamwoord ferme (“stevig”). plus ferme betekent “steviger”; plus ... que wordt gebruikt wanneer ook expliciet wordt gezegd waarmee iets wordt vergeleken, maar dat vergelijkingspunt staat hier niet in de zin. Ferme beschrijft hier de stevigheid van de deurklink, niet de grootte of de leeftijd ervan. maintenant betekent “nu” en plaatst de beschreven indruk in het huidige moment. Voorbeeld: Elle fonctionne mieux maintenant. — “Ze werkt nu beter.” Samen vormen de delen La poignée + semble + beaucoup plus ferme + maintenant de betekenis: “De deurklink lijkt nu veel steviger.” In natuurlijk Nederlands wordt die indruk, overeenkomstig de vaste vertaling, weergegeven als: “De deurklink voelt nu veel steviger aan.”

8. On va la vérifier encore une fois plus tard, juste au cas où.

   Laten we hem later nog één keer controleren, voor de zekerheid.

   On va

   we gaan

   la

   hem

   vérifier

   controleren

   encore une fois

   nog één keer

   plus tard

   later

   juste au cas où

   voor de zekerheid

   Uitgebreide uitleg

   On va: Dit is een veelgebruikte Franse constructie voor de nabije of geplande toekomst: aller in de tegenwoordige tijd + een infinitief. on betekent hier “we”; als onderwerp krijgt het de vorm va van aller in de derde persoon enkelvoud. Het volgende werkwoord staat in de infinitief: On va vérifier = “we gaan controleren”. la: Dit is een lijdendvoorwerpspronomen voor een vrouwelijk enkelvoud. In deze context verwijst het, in overeenstemming met la poignée uit de vorige zin, naar de deurklink. Het pronomen staat vóór het vervoegde werkwoordelijke geheel: On va la vérifier. De Nederlandse vertaling gebruikt hiervoor “hem”, maar in het Frans bepaalt het grammaticale geslacht van het bedoelde zelfstandig naamwoord de vorm la. vérifier: De infinitief betekent “controleren” of “nakijken”. De vorm verandert hier niet volgens persoon of getal, omdat aller de persoon en het getal draagt. Voorbeeld: Je vais vérifier le résultat. = “Ik ga het resultaat controleren.” encore une fois: Deze vaste combinatie betekent “nog één keer” of “opnieuw”. encore betekent hier dat de handeling opnieuw plaatsvindt; une fois geeft één herhaling aan. Samen vormt dit één tijds-/frequentiebepaling bij vérifier. plus tard: Dit betekent “later”. Het plaatst de controle op een later moment, zonder precies te zeggen wanneer. Voorbeeld: Nous le ferons plus tard. = “We doen het later.” juste au cas où: Dit is een vaste uitdrukking met de betekenis “voor de zekerheid” of letterlijk ongeveer “voor het geval dat”. juste verzacht hier de bedoeling tot een voorzorgsmaatregel; de uitdrukking zegt niet welke specifieke gebeurtenis men verwacht. Voorbeeld: Prends ton téléphone, juste au cas où. = “Neem je telefoon mee, voor de zekerheid.” Samen betekent On va la vérifier encore une fois plus tard dat we de deurklink later nog één keer gaan controleren. juste au cas où voegt toe dat dit uit voorzorg gebeurt: “Laten we hem later nog één keer controleren, voor de zekerheid.”