Excusez-moi
‘Excusez-moi’ is een beleefde manier om iemands aandacht te vragen of je te verontschuldigen. ‘Excusez’ richt zich beleefd tot u, en ‘moi’ betekent mij. Je gebruikt deze uitdrukking bijvoorbeeld om een vraag aan een onbekende te beginnen.
le
In ‘le bus’ is ‘le’ het bepaalde lidwoord bij ‘bus’: de bus. Het staat vóór een mannelijk zelfstandig naamwoord in het enkelvoud. Een bruikbaar patroon is ‘le’ + zelfstandig naamwoord.
bus
‘Bus’ betekent hier bus, het voertuig waarop de spreker wacht. In ‘le bus’ wordt het voertuig als een bekende bus aangeduid. Je kunt dit woord gebruiken wanneer je over busvervoer of een specifieke bus praat.
est
In ‘le bus est en retard’ verbindt ‘est’ de bus met de toestand dat hij te laat is. Het is de vorm van ‘être’ die bij ‘le bus’ hoort. Een bruikbaar patroon is een onderwerp + ‘est’ + een toestand.
en
In ‘en retard’ draagt ‘en’ samen met ‘retard’ de betekenis ‘te laat’. Het is hier dus geen los woord voor ‘in’. Gebruik de vaste combinatie ‘en retard’ om vertraging of te laat zijn aan te geven.
retard
In ‘en retard’ verwijst ‘retard’ naar de vertraging of de toestand van te laat zijn. De volledige uitdrukking betekent hier dat de bus niet op tijd is. Je gebruikt ‘en retard’ bijvoorbeeld bij een bus, trein of afspraak die te laat is.
Il
In ‘Il y a beaucoup de circulation’ maakt ‘Il’ deel uit van de uitdrukking om aanwezigheid uit te drukken. In ‘Il est toujours en route’ verwijst ‘Il’ naar de bus. Zo kan dezelfde vorm in de dialoog een constructie vormen of naar een eerder genoemd onderwerp verwijzen.
y
In ‘Il y a beaucoup de circulation’ maakt ‘y’ deel uit van de vaste constructie ‘il y a’, waarmee je zegt dat iets aanwezig is of bestaat. Het betekent hier niet zelfstandig ‘daar’. Je gebruikt ‘il y a’ om te zeggen dat er ergens iets is.
a
In ‘Il y a beaucoup de circulation’ helpt ‘a’ samen met ‘Il y’ om aanwezigheid uit te drukken: er is veel verkeer. Hier betekent ‘a’ dus niet zelfstandig ‘heeft’. Een bruikbaar patroon is ‘Il y a’ + iets dat aanwezig is.
beaucoup
‘Beaucoup’ betekent hier veel en geeft aan dat er een grote hoeveelheid verkeer is. In ‘beaucoup de circulation’ staat het vóór ‘de’ en het zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar patroon is ‘beaucoup de’ + zelfstandig naamwoord.
de
In ‘beaucoup de circulation’ verbindt ‘de’ de hoeveelheid ‘beaucoup’ met wat er in die hoeveelheid zit. Samen vormt dit de hoeveelheidsuitdrukking ‘beaucoup de’. Gebruik ‘de’ hier vóór het zelfstandig naamwoord na een hoeveelheid.
circulation
‘Circulation’ betekent hier verkeer, meer bepaald het verkeer in de omgeving van de halte. Het woord past bij de uitleg waarom de bus vertraging heeft. Je kunt het gebruiken om verkeersdrukte of verkeer op een weg te beschrijven.
tout
In ‘tout près’ versterkt ‘tout’ de nabijheid: vlakbij of heel dichtbij. De betekenis ontstaat samen met ‘près’, niet door ‘tout’ alleen. Gebruik ‘tout près’ om aan te geven dat iets op zeer korte afstand is.
près
In ‘tout près’ betekent ‘près’ dichtbij. Samen met ‘tout’ beschrijft het de plaats van het verkeer ten opzichte van de gesprekspartners. Je gebruikt deze uitdrukking om een nabije locatie aan te geven.
Savez
In ‘Savez-vous quand il va arriver ?’ betekent ‘Savez’ weet u. Het is de beleefde vorm van ‘savoir’ bij ‘vous’. Je gebruikt deze vorm om beleefd te vragen of iemand bepaalde informatie kent.
vous
In ‘Savez-vous’ is ‘vous’ de aangesproken persoon in een beleefde vraag. In ‘si vous pouvez attendre’ verwijst het opnieuw naar dezelfde gesprekspartner. Je gebruikt ‘vous’ wanneer je één volwassene beleefd aanspreekt of meerdere personen aanspreekt.
quand
‘Quand’ betekent wanneer en opent de vraag naar het tijdstip van aankomst in ‘quand il va arriver’. Het verbindt de vraag met de informatie over het aankomen. Een bruikbaar patroon is ‘quand’ + een volledige bijzin.
va
In ‘il va arriver’ helpt ‘va’ om een handeling in de nabije toekomst uit te drukken: hij zal aankomen. Het is hier de vorm van ‘aller’ bij ‘il’. Een bruikbaar patroon is ‘va’ + een infinitief.
arriver
‘Arriver’ betekent aankomen en staat in ‘il va arriver’ na ‘va’. Samen gaat de uitdrukking over het moment waarop de bus aankomt. Je gebruikt het bijvoorbeeld wanneer je naar de aankomst van een voertuig vraagt.
toujours
‘Toujours’ betekent hier nog steeds: de bus is nog altijd onderweg. Het geeft aan dat de toestand voortduurt. Je gebruikt het om te zeggen dat iets ondanks het verstrijken van tijd nog niet veranderd is.
route
In ‘en route’ verwijst ‘route’ naar de weg of het traject waarlangs de bus onderweg is. De volledige uitdrukking betekent hier onderweg. Je gebruikt ‘en route’ om aan te geven dat iemand of iets naar zijn bestemming onderweg is.
Alors
‘Alors’ betekent hier dus en leidt een gevolgtrekking in: door de vertraging kan het wachten langer duren. Het verbindt de nieuwe conclusie met de eerdere informatie. Je kunt ‘alors’ aan het begin van een gevolgtrekking gebruiken.
l'attente
‘L’attente’ betekent het wachten, hier de tijd die de gesprekspartners op de bus moeten wachten. In ‘l’attente peut durer plus longtemps’ is het wachten het onderwerp van de zin. Je gebruikt dit woord wanneer je over een wachttijd of wachtperiode praat.
peut
In ‘l’attente peut durer plus longtemps’ betekent ‘peut’ kan of mogelijk. Het drukt uit dat het langer duren een mogelijkheid is, geen zekerheid. Het is een vorm van ‘pouvoir’ en staat hier vóór de infinitief ‘durer’.
durer
‘Durer’ betekent duren en staat na ‘peut’ in ‘l’attente peut durer plus longtemps’. Het beschrijft hoe lang de wachttijd voortgaat. Een bruikbaar patroon is een wachttijd die ‘peut durer’ + een tijdsduur.
plus
In ‘plus longtemps’ maakt ‘plus’ de duur vergelijkend: langer. De betekenis ontstaat samen met ‘longtemps’, niet door ‘plus’ alleen. Gebruik ‘plus longtemps’ wanneer iets een langere tijd zal voortduren.
longtemps
In ‘plus longtemps’ verwijst ‘longtemps’ naar de duur van het wachten. Samen betekent de uitdrukking langer. Je gebruikt het om aan te geven dat een handeling of toestand gedurende een lange tijd voortduurt.
un
In ‘un autre bus’ is ‘un’ het onbepaalde lidwoord bij ‘bus’: een andere bus. In ‘il y en a un’ staat ‘un’ zelfstandig en verwijst het terug naar een bus. Je gebruikt ‘un’ dus vóór een zelfstandig naamwoord of zelfstandig als verwijzing naar één exemplaar.
autre
‘Autre’ betekent andere in ‘un autre bus’ en markeert een alternatief voor de vertraagde bus. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord ‘bus’. Een bruikbaar patroon is ‘un autre’ + zelfstandig naamwoord.
sur
In ‘sur le même trajet’ geeft ‘sur’ aan dat de bus op hetzelfde traject rijdt. Het verbindt de bus met de route die wordt gevolgd. Je gebruikt deze combinatie om een voertuig aan een bepaald traject te koppelen.
même
‘Même’ betekent dezelfde in ‘le même trajet’. Het maakt duidelijk dat het om het al genoemde traject gaat, niet om een andere route. Een bruikbaar patroon is ‘le même’ + zelfstandig naamwoord.
trajet
‘Trajet’ betekent hier route of traject, namelijk de weg die de bus volgt. In ‘sur le même trajet’ gaat het om dezelfde verbinding als eerder bedoeld. Je gebruikt het wanneer je over een concrete reisroute of verbinding praat.
Oui
‘Oui’ betekent ja en bevestigt hier dat er inderdaad een andere bus is. Het antwoord wordt gevolgd door ‘il y en a un’, dat uitlegt wat er beschikbaar is. Je gebruikt ‘oui’ om een vraag bevestigend te beantwoorden.
mais
‘Mais’ betekent maar en leidt een tegenstelling in: er is een andere bus, maar die optie kost meer tijd. Het verbindt twee informatie-eenheden met tegengestelde gevolgen. Een bruikbaar patroon is een mededeling + ‘mais’ + een beperkende of tegengestelde mededeling.
cette
In ‘cette option’ betekent ‘cette’ deze en verwijst het naar de zojuist genoemde alternatieve mogelijkheid. Het staat vóór het vrouwelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord ‘option’. Een bruikbaar patroon is ‘cette’ + zelfstandig naamwoord.
option
‘Option’ betekent optie of mogelijkheid. In ‘cette option’ gaat het om de alternatieve bus die langer duurt. Je gebruikt dit woord wanneer je tussen verschillende mogelijkheden kiest.
prend
In ‘cette option prend plus de temps’ betekent ‘prend’ neemt, in de vaste betekenis dat de optie meer tijd kost. De volledige uitdrukking beschrijft de benodigde tijd voor die keuze. Een bruikbaar patroon is een optie die ‘prend plus de temps’.
temps
In ‘plus de temps’ betekent ‘temps’ tijd. De uitdrukking zegt dat deze optie een grotere tijdsduur nodig heeft. Je gebruikt het woord hier om de duur van een reis of wachttijd te bespreken.
Je
‘Je’ betekent ik en is in ‘Je vais attendre’ het onderwerp van de zin. Het maakt duidelijk dat de spreker zelf zal wachten. Een bruikbaar patroon is ‘Je’ + een werkwoord om over je eigen handeling te spreken.
vais
In ‘Je vais attendre’ helpt ‘vais’ om een voorgenomen handeling in de nabije toekomst uit te drukken: ik ga wachten. Het is de vorm van ‘aller’ bij ‘je’. Een bruikbaar patroon is ‘Je vais’ + infinitief.
attendre
‘Attendre’ betekent wachten en staat in ‘Je vais attendre’ na ‘vais’. Hier wacht de spreker op de bus die al besproken is. Je kunt het gebruiken met een object, zoals in ‘attendre ce bus’.
ce
In ‘ce bus’ betekent ‘ce’ deze of die en wijst het naar de specifieke bus waarop de spreker wil wachten. Het staat vóór het mannelijke enkelvoudige zelfstandig naamwoord ‘bus’. Een bruikbaar patroon is ‘ce’ + zelfstandig naamwoord.
ici
‘Ici’ betekent hier en geeft de plaats van het wachten aan in ‘attendre ce bus ici’. Het verwijst naar de huidige plek van de spreker, bij de halte. Je gebruikt het om naar de plaats waar iemand zich bevindt of iets gebeurt te verwijzen.
C'est
‘C’est’ betekent dat is of het is en leidt in ‘C’est probablement le mieux’ een beoordeling in. Hier beoordeelt de spreker het blijven wachten als waarschijnlijk de beste keuze. Je gebruikt ‘c’est’ om iets te benoemen of er een oordeel over te geven.
probablement
‘Probablement’ betekent waarschijnlijk en maakt het oordeel in ‘C’est probablement le mieux’ minder absoluut. Het geeft aan dat de spreker een waarschijnlijke, maar niet volledig zekere conclusie geeft. Je gebruikt het om een inschatting te formuleren.
mieux
In ‘le mieux’ betekent ‘mieux’ het beste, dus de meest geschikte keuze in deze situatie. Samen met ‘le’ vormt het een beoordeling van wat de voorkeur heeft. Je gebruikt ‘le mieux’ wanneer je een optie als beste beoordeelt.
si
‘Si’ betekent als en leidt in ‘si vous pouvez attendre’ de voorwaarde in. Het blijven wachten is volgens de spreker de beste keuze wanneer de ander kan wachten. Een bruikbaar patroon is ‘si’ + een volledige voorwaardelijke bijzin.
pouvez
In ‘si vous pouvez attendre’ betekent ‘pouvez’ kunt u. Het drukt uit dat de aangesproken persoon de mogelijkheid heeft om te wachten. Het is de beleefde vorm van ‘pouvoir’ bij ‘vous’ en staat vóór de infinitief ‘attendre’.