Betalen en de tas controleren bij de kassa | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Est-ce que cette caisse est ouverte maintenant ?

   Is deze kassa nu open?

   Est-ce que

   vraagconstructie

   cette

   deze

   caisse

   kassa

   ouverte

   open

   maintenant

   nu

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que is een vaste vraagconstructie die van een mededelende zin een ja-neevraag maakt. Ze staat hier aan het begin: Est-ce que + onderwerp + .... Bijvoorbeeld: Est-ce que vous êtes prêt ? — Bent u klaar? Deze constructie draagt de vraagfunctie; de rest van de zin bepaalt waarover de vraag gaat. cette betekent hier “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord. Het is de vrouwelijke enkelvoudsvorm van het aanwijzende woord; bij een mannelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord staat bijvoorbeeld ce. De vorm wordt dus gekozen door het grammaticale geslacht en getal van het bijbehorende zelfstandig naamwoord, niet door een zelfstandig geteld aantal. caisse betekent hier “kassa”. Het is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord: daarom staat ervoor cette en krijgt het bijbehorende bijvoeglijke naamwoord de vrouwelijke vorm. In deze context past de betekenis uit de vertaling: de plaats waar men boodschappen afrekent. ouverte betekent hier “open”. De vorm hoort bij het bijvoeglijk naamwoord ouvert; ouverte is de vrouwelijke enkelvoudsvorm. Het bijvoeglijk naamwoord stemt hier af op caisse, niet op cette. Vergelijk: Le magasin est ouvert. — De winkel is open; La porte est ouverte. — De deur is open. maintenant betekent “nu” en geeft aan dat de vraag over het huidige moment gaat. Het is een bijwoord en verandert niet mee met een zelfstandig naamwoord. Samen vormen de delen: Est-ce que maakt een vraag, cette caisse betekent “deze kassa”, est ouverte betekent “is open” en maintenant voegt “nu” toe. De volledige betekenis is dus: “Is deze kassa nu open?”

2. Vous pouvez poser vos articles ici.

   U kunt uw boodschappen hier neerleggen.

   Vous pouvez

   u kunt

   poser

   neerleggen

   articles

   boodschappen

   ici

   hier

   Uitgebreide uitleg

   Vous pouvez betekent hier “u kunt”. pouvoir is het werkwoord voor “kunnen”; pouvez is de tegenwoordige tijd bij vous. Vous kan in het Frans naar één aangesproken persoon of naar meerdere personen verwijzen; de vaste vertaling ondersteunt hier de beleefde vertaling “u”, maar bepaalt geen aantal. Voorbeeld: Vous pouvez entrer. — “U kunt binnenkomen.” poser betekent hier iets ergens neerleggen. Het is een infinitief. Na pouvoir staat de volgende handeling in de infinitief: Vous pouvez poser ... = “U kunt ... neerleggen”. Dit is niet hetzelfde als mettre, dat algemener “doen/zetten/leggen” betekent. Voorbeeld: Je peux poser le sac ici. — “Ik kan de tas hier neerleggen.” articles betekent in deze context “boodschappen” of gekochte artikelen. Het woord is het meervoud van article; afhankelijk van de context kan article ook een afzonderlijk artikel of product betekenen. Hier maakt de context van een kassa en betalen de betekenis “boodschappen” passend. Het bezittelijk woord vos betekent “uw” bij een meervoudig zelfstandig naamwoord; daarom staat het vóór articles. Voorbeeld: Vos articles sont dans le sac. — “Uw boodschappen zitten in de tas.” ici betekent “hier” en verwijst naar de plaats waar de handeling moet gebeuren. Samen bestaat de zin uit Vous pouvez + poser + vos articles + ici: de aangesprokene krijgt de mogelijkheid of toestemming om de eigen boodschappen op deze plaats neer te leggen. De volledige betekenis is: “U kunt uw boodschappen hier neerleggen.”

3. Est-ce que je dois utiliser l'écran pour payer ?

   Moet ik het scherm gebruiken om te betalen?

   Est-ce que

   vraagmarkeerder

   je dois

   moet ik

   utiliser

   gebruiken

   l'écran

   het scherm

   payer

   betalen

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que markeert een gewone vraag. Het verandert de woordvolgorde van de mededeling niet: Je dois utiliser l'écran pour payer. wordt Est-ce que je dois utiliser l'écran pour payer ? Een voorbeeld: Est-ce que vous venez ? = “Komt u?” je dois komt van het werkwoord devoir (“moeten”). dois is de tegenwoordige tijd voor de eerste persoon enkelvoud; de stamvorm is devoir. Met een infinitief drukt devoir hier noodzaak of verplichting uit: je dois partir = “ik moet vertrekken”. De vorm doit hoort bijvoorbeeld bij il/elle, zoals in Elle doit attendre = “Zij moet wachten.” utiliser is een infinitief en betekent “gebruiken”. Na devoir staat het werkwoord dat de verplichte handeling uitdrukt in de infinitief: Je dois utiliser ... = “Ik moet ... gebruiken.” l'écran betekent hier “het scherm”. écran is een mannelijk zelfstandig naamwoord. l' is de verkorte vorm van het bepaalde lidwoord le vóór een klinker: le écran wordt niet gebruikt; men zegt l'écran. Het meervoud is les écrans. payer is de infinitief “betalen”. In pour payer geeft pour het doel aan: “om te betalen”. Een voorbeeld: J'utilise cette carte pour payer. = “Ik gebruik deze kaart om te betalen.” Samen betekent de zin: Est-ce que maakt er een vraag van, je dois utiliser vraagt of de spreker het scherm moet gebruiken, en pour payer noemt het doel van dat gebruik. De volledige betekenis is: “Moet ik het scherm gebruiken om te betalen?”

4. Utilisez l'écran à votre droite.

   Gebruik het scherm rechts van u.

   Utilisez

   gebruik

   l'écran

   het scherm

   à votre droite

   rechts van u

   Uitgebreide uitleg

   Utilisez betekent hier “gebruik” en is de gebiedende wijs van utiliser voor vous. Die vorm kan gericht zijn aan één persoon in een formele aanspreekvorm of aan meerdere personen; de vorm alleen maakt dat onderscheid niet. Voor één informeel aangesproken persoon gebruik je utilise. Voorbeeld: Utilisez cette porte. — “Gebruik deze deur.” l'écran betekent “het scherm”. Het zelfstandig naamwoord is écran en is mannelijk. l' is de bepaalde enkelvoudsvorm vóór een klinker: le écran wordt niet gebruikt; de klinker van le valt weg. Voorbeeld: L'écran est allumé. — “Het scherm staat aan.” à votre droite betekent “rechts van u” of letterlijk “aan uw rechterkant”. In deze vaste plaatsaanduiding is droite een vrouwelijk zelfstandig naamwoord voor de rechterkant; het is hier niet een bijvoeglijk naamwoord dat bij een genoemd zelfstandig naamwoord staat. votre is de bezittelijke bepaler bij een enkelvoudig bezeten woord. De vorm hangt dus af van het aantal van het bezeten woord, niet van het aantal bezitters: votre bij een enkelvoudig woord en vos bij een meervoudig woord. Voorbeeld: La sortie est à votre droite. — “De uitgang is rechts van u.” Samen vormt Utilisez l'écran à votre droite een beleefde instructie: gebruik het scherm dat zich rechts van de aangesprokene bevindt. à votre droite bepaalt de plaats van het scherm en niet de manier waarop het gebruikt moet worden. De volledige betekenis is daarom: “Gebruik het scherm rechts van u.”

5. Le sac semble trop plein.

   De tas voelt te vol aan.

   sac

   tas

   semble

   lijkt

   trop

   te

   plein

   vol

   Uitgebreide uitleg

   sac betekent hier “tas”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord. Het enkelvoud is sac en het meervoud is sacs; het meervoud krijgt dus een extra -s: un sac = “een tas”, des sacs = “tassen”. Voorbeeld: Le sac est lourd. — “De tas is zwaar.” semble komt van sembler en is de tegenwoordige tijd, derde persoon enkelvoud: “lijkt”. Het onderwerp is le sac, dus de vorm is semble. De constructie sembler + bijvoeglijk naamwoord drukt uit dat iets een bepaalde indruk wekt: Le sac semble lourd. — “De tas lijkt zwaar.” trop is een bijwoord met de betekenis “te”, in de zin van een overmaat. Het versterkt hier plein: de tas lijkt volgens deze beschrijving te vol. Voorbeeld: Ce sac est trop lourd. — “Deze tas is te zwaar.” plein betekent hier “vol”. Het is een bijvoeglijk naamwoord in de mannelijke enkelvoudsvorm, passend bij le sac. De basisvorm is plein; bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord is de vorm pleine, bijvoorbeeld in une boîte pleine — “een volle doos”. Voorbeeld: La boîte est pleine. — “De doos is vol.” Samen vormen Le sac semble trop plein de structuur “De tas lijkt te vol”. Le sac is het onderwerp, semble geeft de indruk weer en trop plein beschrijft de mate van vulling. De vaste Nederlandse vertaling geeft dit geheel weer als: “De tas voelt te vol aan.”

6. Je peux mettre l'article lourd dans un autre sac.

   Ik kan het zware artikel in een andere tas doen.

   Je peux

   ik kan

   mettre

   doen; plaatsen

   l'article

   het artikel

   lourd

   zwaar

   dans

   in

   autre

   ander(e)

   sac

   tas

   Uitgebreide uitleg

   Je peux bevat peux, de ik-vorm van het werkwoord pouvoir in de tegenwoordige tijd: je peux = “ik kan”. Daarna volgt een infinitief: Je peux mettre... = “Ik kan ... doen/plaatsen”. Vergelijk: je peux (“ik kan”) en je ne peux pas (“ik kan niet”). mettre is hier de infinitief met de betekenis “doen” of “plaatsen”. Het is een onregelmatig werkwoord; belangrijke vormen zijn je mets (“ik doe/plaats”) en nous mettons (“wij doen/plaatsen”). Na pouvoir blijft het volgende werkwoord in de infinitief: Je peux mettre le livre dans le sac. = “Ik kan het boek in de tas doen.” l'article betekent hier “het artikel” of “het voorwerp”. De vorm begint met l' doordat het bepaalde lidwoord le vóór een klinker wordt ingekort: le article wordt niet gebruikt; Frans heeft l'article. Het zelfstandig naamwoord article is mannelijk; dat zie je bijvoorbeeld aan un article (“een artikel/voorwerp”). lourd betekent hier “zwaar”. Het bijvoeglijk naamwoord past zich aan het zelfstandig naamwoord aan: bij het mannelijke enkelvoud staat de vorm lourd; bij een vrouwelijk enkelvoud staat lourde, zoals in une valise lourde (“een zware koffer”). In deze zin verwijst lourd naar het mannelijke enkelvoud article. dans is het voorzetsel “in”. Het geeft hier aan waar het voorwerp geplaatst wordt: mettre quelque chose dans un sac = “iets in een tas doen”. Voor een positie buiten of aan de buitenkant kan Frans bijvoorbeeld sur (“op”) gebruiken, maar dat is niet de betekenis van dans in deze zin. autre betekent “ander(e)”. In un autre sac staat het tussen het onbepaalde lidwoord en het zelfstandig naamwoord. In het enkelvoud heeft autre dezelfde geschreven vorm bij mannelijk en vrouwelijk; in het meervoud wordt het autres: un autre sac (“een andere tas”), d'autres sacs (“andere tassen”). sac betekent “tas”. Het is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un sac (“een tas”), les sacs (“de tassen”). Het meervoud wordt gevormd met -s, die in deze positie normaal niet hoorbaar is. Samen vormt de zin Je peux mettre l'article lourd dans un autre sac. de betekenis: “Ik kan het zware artikel in een andere tas doen.” Je peux mettre drukt de mogelijkheid van de spreker uit, l'article lourd is wat geplaatst wordt, en dans un autre sac geeft de bestemming aan. De woordvolgorde is dus: onderwerp + kunnen + infinitief + voorwerp + plaatsbepaling.

7. Mettez les articles en verre dans un sac séparé, s'il vous plaît.

   Doe de glazen artikelen alstublieft in een aparte tas.

   Mettez

   doe / plaats

   articles

   artikelen

   en verre

   van glas

   sac

   tas

   séparé

   apart

   s'il vous plaît

   alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   Mettez komt van mettre (“doen, plaatsen”). Dit is de gebiedende wijs voor vous: voor één persoon in de beleefde aanspreekvorm of voor meerdere personen. Vergelijk Mets les clés ici (“Leg de sleutels hier”) tegen Mettez les clés ici (“Legt u de sleutels hier” / “Leg de sleutels hier”, tegen meerdere personen). Het onderwerp vous staat niet apart in deze vorm. articles is het meervoud van article en betekent hier “artikelen” of “voorwerpen”. Het lidwoord les ervoor markeert een bepaald meervoud: les articles = “de artikelen”. Voor één exemplaar staat l’article. en verre geeft het materiaal aan: “van glas”. Het is een vaste, herbruikbare manier om materiaal te noemen, bijvoorbeeld une bouteille en verre = “een glazen fles”. En verre beschrijft hier de artikelen; het betekent niet dat ze in glas zitten. sac is een mannelijk zelfstandig naamwoord: un sac = “een tas”. In dans un sac betekent dans “in” en un is een onbepaald lidwoord; het beweert op zichzelf geen specifiek aantal buiten het enkelvoud van het genoemde zelfstandig naamwoord. Een meervoud is des sacs. séparé is een bijvoeglijk naamwoord bij sac. Het staat hier in het mannelijk enkelvoud, omdat sac mannelijk enkelvoud is: un sac séparé = “een aparte tas”. De vrouwelijke vorm is séparée, bijvoorbeeld in une zone séparée (“een aparte zone”). s’il vous plaît is de beleefde formule “alstublieft”. Ze verzacht een verzoek en staat vaak aan het einde, maar kan ook elders in een zin voorkomen. Samen betekent Mettez les articles en verre dans un sac séparé, s’il vous plaît: “Doe de glazen artikelen alstublieft in een aparte tas.” Mettez geeft het verzoek, les articles en verre is wat geplaatst moet worden, dans un sac séparé geeft de bestemming aan, en s’il vous plaît maakt het verzoek beleefd.

8. Je ferai attention en les mettant dans le sac.

   Ik zal voorzichtig zijn terwijl ik ze in de tas doe.

   Je

   ik

   ferai attention

   voorzichtig zijn; opletten

   en les mettant

   terwijl ik ze plaats

   dans

   in

   sac

   tas

   Uitgebreide uitleg

   Je betekent hier “ik”: het is het Franse persoonlijke voornaamwoord voor de spreker als onderwerp. Voor een andere persoon verandert het voornaamwoord, bijvoorbeeld tu voor “jij”. ferai attention betekent hier dat de spreker voorzichtig zal zijn. ferai is de futur simple van faire (“doen/maken”): je ferai betekent letterlijk “ik zal doen”. In de vaste uitdrukking faire attention betekent het geheel “opletten” of “voorzichtig zijn”; attention betekent hier dus niet simpelweg “aandacht” als los object. Voorbeeld: Je ferai attention. — “Ik zal voorzichtig zijn.” en les mettant geeft aan dat iets gebeurt terwijl de spreker een handeling uitvoert. mettant is het participe présent van mettre (“doen, zetten, leggen”). In en mettant betekent de constructie vaak “terwijl …” of “door … te …”. les is hier het meervoudige lijdend-voorwerpvoornaamwoord “ze” en verwijst, overeenkomstig de vertaling en de vorige zin, naar de glazen artikelen. Het onderwerp van mettant wordt door Je begrepen; mettant verandert niet naar persoon of aantal. Voorbeeld: Je range les livres en les mettant sur l’étagère. — “Ik ruim de boeken op door ze op de plank te zetten.” dans betekent “in” en drukt hier de plaats of bestemming uit. Het wordt gevolgd door een zelfstandig naamwoordgroep: dans le sac = “in de tas”. De vorm dans verandert niet volgens het geslacht of aantal van het volgende woord. sac is het zelfstandig naamwoord “tas”. In deze zin staat het met het bepaalde lidwoord le: le sac = “de tas”. Het meervoud is les sacs = “de tassen”. Le maakt bovendien duidelijk dat het om een bepaalde tas gaat; het zegt op zichzelf niet dat er precies één tas is. Samen betekent Je ferai attention “Ik zal voorzichtig zijn”. De reeks en les mettant dans le sac betekent “terwijl ik ze in de tas doe”. De volledige betekenis is dus: “Ik zal voorzichtig zijn terwijl ik ze in de tas doe.”