Duidelijke aanwijzingen aan een taxichauffeur | Leer frans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Pouvez-vous nous déposer près de l'entrée de la clinique, s'il vous plaît ?

   Kunt u ons alstublieft bij de ingang van de kliniek afzetten?

   Pouvez-vous

   Kunt u …?

   nous

   ons

   déposer

   afzetten

   près de

   bij; dichtbij

   l'entrée

   de ingang

   clinique

   kliniek

   s'il vous plaît

   alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   Pouvez-vous betekent hier “kunt u …?”. pouvez is de vervoegde vorm van pouvoir (“kunnen”) in de tegenwoordige tijd voor vous; vous kan één formeel aangesproken persoon of meerdere personen aanduiden. In de omgekeerde vraagstelling staat het werkwoord vóór het onderwerp: Pouvez-vous + infinitief ... ? Bijvoorbeeld: Pouvez-vous attendre ? — “Kunt u wachten?” nous betekent hier “ons”. Het is een persoonlijk voornaamwoord in de meervoudsvorm en dient in deze zin als lijdend voorwerp van déposer: de aangesproken persoon moet ons afzetten. Dezelfde vorm nous kan in andere zinnen ook “wij” betekenen wanneer hij onderwerp is; de positie en de functie in de zin bepalen dat verschil. déposer betekent hier “afzetten”, meer bepaald iemand op een plaats laten uitstappen. Het is een infinitief na pouvez: pouvoir + infinitief drukt hier uit dat iemand iets kan doen; in deze vraag vormt dat een beleefd verzoek. déposer kan ook “neerleggen” betekenen, maar de combinatie met nous en een plaatsbepaling geeft hier de betekenis “ons afzetten”. Voorbeeld: Il peut déposer les enfants à l'école. — “Hij kan de kinderen bij school afzetten.” près de is een voorzetselgroep met de betekenis “bij” of “dicht bij”. Ze geeft de plaats van het afzetten aan: déposer près de ... — “afzetten bij ...”. Het tegenovergestelde is bijvoorbeeld loin de — “ver van”. l'entrée betekent “de ingang”. entrée is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord. Het bepaalde lidwoord is normaal la, maar vóór de klinker van entrée wordt la geëlideerd tot l': la entrée wordt dus l'entrée. Het apostrofteken hoort bij deze vaste schrijfwijze en verandert het woordgeslacht van entrée niet. clinique betekent “kliniek”. Dit is een zelfstandig naamwoord; in de la clinique betekent het “van de kliniek”. Het voorzetsel de en het vrouwelijke bepaalde lidwoord la vormen daar samen de plaatsbepaling “van de kliniek”. De hele groep l'entrée de la clinique betekent dus “de ingang van de kliniek”. s'il vous plaît is de vaste beleefdheidsformule “alstublieft”. Letterlijk bevat ze si (“als”), il (in deze vaste uitdrukking “het”) en vous plaît (“het bevalt u”), maar als geheel functioneert ze hier als een beleefd verzoek. Ze staat aan het einde van de vraag en maakt het verzoek beleefder; ze verandert niet wie er wordt afgezet. Samen bestaat de vraag uit Pouvez-vous + nous déposer + près de l'entrée de la clinique + s'il vous plaît. De spreker vraagt dus beleefd of de aangesprokene ons kan afzetten bij de ingang van de kliniek: “Kunt u ons alstublieft bij de ingang van de kliniek afzetten?”

2. C'est juste après le grand carrefour ?

   Is dat net voorbij het grote kruispunt?

   C'est

   dat is

   juste après

   net voorbij

   grand

   groot

   carrefour

   kruispunt

   Uitgebreide uitleg

   C’est betekent hier “dat is”. Het is de samentrekking van ce (“dat/dit”, een aanwijzend voornaamwoord) en est, de derde persoon enkelvoud van être (“zijn”). In deze vraag wijst ce naar de bedoelde locatie; de precieze referent wordt door de zin zelf niet verder benoemd. In een bevestigende zin blijft dezelfde vorm bruikbaar: C’est le grand carrefour. — “Dat is het grote kruispunt.” juste après geeft hier de plaats aan: “net na” of natuurlijk vertaald “net voorbij”. Après betekent “na” en ordent de locatie ten opzichte van een herkenningspunt; juste versterkt de nabijheid. Het patroon juste après + zelfstandig naamwoord is herbruikbaar, bijvoorbeeld: juste après la banque — “net na de bank”. grand betekent hier “groot”. Het is de mannelijke enkelvoudsvorm van het bijvoeglijk naamwoord; het past zich aan carrefour aan, dat in deze uitdrukking mannelijk enkelvoud is. De vrouwelijke enkelvoudsvorm is grande, bijvoorbeeld in une grande rue — “een grote straat”. Het bijvoeglijk naamwoord is dus niet afgeleid van het zelfstandig naamwoord. carrefour is een zelfstandig naamwoord voor een “kruispunt”. Het meervoud is carrefours; de slot-s wordt in de uitspraak doorgaans niet gehoord. Een bruikbaar contrast is la rue (“de straat”) tegenover le carrefour (“het kruispunt”); dit zijn verschillende soorten plaatsaanduidingen, geen synoniemen. Samen vormt C’est juste après le grand carrefour ? een bevestigingsvraag: de spreker vraagt of de bedoelde plek net voorbij het grote kruispunt ligt. De plaatsbepaling juste après le grand carrefour specificeert waar de plek is, en de vraagintonatie maakt van de mededeling een controle van die locatie.

3. Tournez à gauche après la banque.

   Sla na de bank linksaf.

   Tournez

   draai / sla af

   à gauche

   naar links

   après

   na

   banque

   bank

   Uitgebreide uitleg

   Tournez betekent hier “sla af” en is de gebiedende wijs van tourner (“draaien, afslaan”). Deze vorm richt zich tot vous: dat kan meerdere personen zijn of één persoon in een beleefde aanspreekvorm. In een route-instructie krijgt tourner vaak een richtingsbepaling. Voorbeeld: Tournez à droite. — “Sla rechtsaf.” à gauche betekent “naar links” en geeft de richting van het afslaan aan. Het tegenovergestelde is à droite — “naar rechts”. Voorbeeld: Tournez à gauche au carrefour. — “Sla bij het kruispunt linksaf.” après betekent hier “na” en plaatst de genoemde plaats als oriëntatiepunt vóór het afslaan. Het kan in zulke routezinnen gevolgd worden door een zelfstandig naamwoord met een lidwoord, zoals in après la banque. Voorbeeld: Après la pharmacie, tournez à droite. — “Sla na de apotheek rechtsaf.” banque is het zelfstandig naamwoord “bank”. Het is vrouwelijk; daarom staat hier la banque, “de bank”. Het meervoud is les banques, “de banken”. In deze zin verwijst la banque volgens de vaste vertaling naar de bank die als herkenningspunt voor de route wordt genoemd. Samen vormt de zin de route-instructie: Tournez geeft de opdracht om af te slaan, à gauche geeft de richting aan, en après la banque zegt dat dit na de bank gebeurt. De volledige betekenis is: “Sla na de bank linksaf.”

4. Ensuite, suivez la route vers la pharmacie.

   Volg daarna de weg naar de apotheek.

   Ensuite

   daarna

   suivez

   volg

   la route

   de weg

   vers

   naar

   la pharmacie

   de apotheek

   Uitgebreide uitleg

   Ensuite betekent hier ‘daarna’ en plaatst deze handeling na een eerdere stap. Het is een veelgebruikt bijwoord voor volgorde. Voorbeeld: Ensuite, tournez à droite. — Daarna slaat u rechtsaf. suivez komt van suivre (‘volgen’). In deze zin is het de gebiedende wijs voor vous: ‘volg’ of beleefd ‘volgt u’. Dezelfde vorm kan ook tegenwoordige tijd zijn (‘u volgt’); hier maakt de route-instructie de gebiedende betekenis duidelijk. Voorbeeld: Suivez les panneaux. — Volg de borden. la route betekent ‘de weg’. Route is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; daarom staat het lidwoord la ervoor. Het meervoud is les routes. Voorbeeld: La route est longue. — De weg is lang. vers geeft een richting naar een doel aan: ‘naar’ of ‘in de richting van’. Het drukt niet noodzakelijk uit dat het doel al bereikt wordt. Voorbeeld: Marchez vers la sortie. — Loop naar de uitgang. la pharmacie betekent ‘de apotheek’. Pharmacie is vrouwelijk, wat het gebruik van la verklaart. Voorbeeld: La pharmacie est ouverte. — De apotheek is open. Samen betekent Ensuite, suivez la route vers la pharmacie.: ‘Volg daarna de weg naar de apotheek.’ Eerst komt de tijdsaanduiding Ensuite, daarna de instructie suivez; la route is wat gevolgd moet worden en vers la pharmacie geeft de richting van die weg aan.

5. Est-ce que je dois continuer tout droit après le virage ?

   Moet ik na de bocht rechtdoor blijven rijden?

   Est-ce que

   vraagmarkeerder: is het zo dat…?

   je dois

   ik moet

   continuer

   doorgaan

   tout droit

   rechtdoor

   après

   na

   le virage

   de bocht

   Uitgebreide uitleg

   Est-ce que staat aan het begin als vaste vraagmarkeerder. Het maakt van de daaropvolgende mededeling een ja-neevraag; het betekent hier niet letterlijk een zelfstandig inhoudelijk deel van de route-instructie. Bijvoorbeeld: Est-ce que vous avez le temps ? — Hebt u tijd? je dois betekent hier dat de spreker vraagt of hij/zij iets moet doen. dois is de vorm van het werkwoord devoir bij je; devoir drukt verplichting of noodzaak uit. De vormen veranderen volgens de persoon: je dois, tu dois, maar il doit. Na devoir volgt doorgaans een infinitief: Je dois partir. — Ik moet vertrekken. continuer is een infinitief en betekent hier doorgaan. Na dois blijft het werkwoord in de infinitief: je dois continuer. In deze routecontext wordt het begrepen als blijven doorrijden of de route voortzetten; de vorm zelf specificeert niet op zichzelf een voertuig. tout droit is de vaste richtingsuitdrukking voor rechtdoor. tout hoort hier bij de uitdrukking en betekent niet dat er een zelfstandig naamwoord met een hoeveelheid wordt genoemd. Bijvoorbeeld: Allez tout droit. — Ga rechtdoor. après geeft een tijds- of volgorderelatie aan en betekent hier na. In après le virage is le virage het oriëntatiepunt; de handeling van doorgaan wordt na dat oriëntatiepunt geplaatst. Bijvoorbeeld: Après le pont, tournez à gauche. — Sla na de brug linksaf. le virage betekent de bocht. le is hier het bepaald lidwoord bij het mannelijke zelfstandig naamwoord virage; het lidwoord drukt op zichzelf geen getal uit. Een nuttig contrast is un virage — een bocht, tegenover le virage — de bocht. Samen opgebouwd: Est-ce que maakt de vraag; je dois continuer vraagt of de spreker moet doorgaan; tout droit specificeert de richting; après le virage plaatst dat doorgaan na de bocht. De volledige betekenis is dus: Moet ik na de bocht rechtdoor blijven rijden?

6. Continuez jusqu'à ce que la pharmacie soit sur votre droite.

   Rijd door tot de apotheek aan uw rechterkant is.

   Continuez

   rijd door / ga verder

   jusqu'à ce que

   totdat

   la pharmacie

   de apotheek

   soit

   is

   sur votre droite

   aan uw rechterkant

   Uitgebreide uitleg

   Continuez is de beleefde gebiedende wijs van continuer (“doorgaan”, “verdergaan”). De vorm richt zich tot één persoon met vous of tot meerdere personen; in deze routezin betekent hij “rijd door”. Het onderwerp staat niet apart in de Franse gebiedende wijs. Voorbeeld: Continuez tout droit. = “Rijd rechtdoor / Ga rechtdoor.” jusqu'à ce que betekent “totdat”. Deze voegwoordelijke constructie leidt hier een gebeurtenis in die het eindpunt van de handeling aangeeft. Na jusqu'à ce que staat in het Frans doorgaans de subjonctif; dat is hier zichtbaar in soit, niet in het zelfstandig naamwoord dat erop volgt. la pharmacie betekent hier “de apotheek”. Pharmacie is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord, daarom staat ervoor het vrouwelijke bepaalde lidwoord la. Het meervoud is les pharmacies. Voorbeeld: La pharmacie est ouverte. = “De apotheek is open.” soit is de derde persoon enkelvoud van de subjonctif van être (“zijn”). De vorm past bij la pharmacie: die is grammaticaal enkelvoud. Vergelijk de gewone tegenwoordige tijd elle est (“zij/deze is”) met de vorm na jusqu'à ce que: jusqu'à ce qu'elle soit ... (“totdat zij ... is”). Hier beschrijft soit niet een aparte handeling, maar de toestand waaraan het doorrijden eindigt. sur votre droite betekent “aan uw rechterkant”. Votre is de bezittelijke vorm bij vous; hij kan zowel beleefd enkelvoud als meervoud aanduiden en verandert hier niet door het geslacht van droite. Droite is het vrouwelijke woord voor “rechterkant” in deze uitdrukking; het bijbehorende tegenovergestelde is gauche (“links”). Voorbeeld: La banque est sur votre droite. = “De bank is aan uw rechterkant.” Samen betekent de zin: “Rijd door totdat de apotheek aan uw rechterkant is.” De gebiedende wijs geeft de rij-instructie, jusqu'à ce que markeert het moment waarop de instructie haar eindpunt bereikt, en la pharmacie soit sur votre droite beschrijft de herkenbare positie van de apotheek. De formulering is beleefd en geschikt voor een route-instructie.

7. Où voulez-vous que je m'arrête ?

   Waar wilt u dat ik stop?

   Où

   waar

   voulez-vous

   wilt u

   m'arrête

   stop

   Uitgebreide uitleg

   Où betekent hier “waar” en vraagt naar een plaats. Het is een vraagbijwoord; het verandert niet voor persoon of aantal. Vergelijk où ? (“waar?”) met quand ? (“wanneer?”). Voorbeeld: Où est la gare ? — “Waar is het station?” voulez-vous komt van vouloir (“willen”). voulez is de tegenwoordige tijd voor vous; -vous staat hier na het werkwoord door de vraaginversie. Vous kan een beleefde enkelvoudige aanspreekvorm zijn of naar meerdere personen verwijzen; de vorm zelf maakt dat hier niet verder duidelijk. Voorbeeld: Voulez-vous entrer ? — “Wilt u binnenkomen?” m'arrête bestaat uit me (“mij/me”) en arrête, van s'arrêter (“stoppen”, letterlijk: zichzelf stoppen). Voor de eerste persoon is dat je m'arrête — “ik stop”. In deze zin staat je m'arrête na que en na voulez; daarom staat het werkwoord in de subjonctif: que je m'arrête. Bij arrêter ziet de subjonctifvorm voor je er hetzelfde uit als de tegenwoordige indicatiefvorm: j'arrête. De apostrof in m'arrête vervangt de klinker van me voor de klinker van arrête. Samen vormen de delen Où voulez-vous que je m'arrête ?: où vraagt naar de plaats, voulez-vous geeft de wens van de aangesproken persoon aan, en que je m'arrête benoemt de handeling die de spreker moet uitvoeren. De volledige betekenis is dus: “Waar wilt u dat ik stop?”

8. N'importe où près de la porte d'entrée, c'est très bien.

   Ergens bij de voordeur is prima.

   N'importe où

   waar dan ook

   près de

   dicht bij

   la

   de

   porte

   deur

   d'entrée

   van de ingang

   c'est

   het is

   très bien

   heel goed

   Uitgebreide uitleg

   N'importe où betekent hier ‘ergens, waar dan ook’. Deze vaste uitdrukking verwijst naar een niet-gespecificeerde plaats. Het is geen vraag naar een plaats; daarvoor staat bijvoorbeeld où in Où voulez-vous que je m'arrête ? (‘Waar wilt u dat ik stop?’). Voorbeeld: Vous pouvez vous asseoir n'importe où. — ‘U kunt overal gaan zitten.’ N'importe où verandert niet afhankelijk van de plaats waarnaar wordt verwezen. près de betekent ‘dicht bij’ of ‘in de buurt van’. Dit is een vaste voorzetselgroep: près de + een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: J'habite près de la gare. — ‘Ik woon dicht bij het station.’ la is het bepaald lidwoord bij een vrouwelijk enkelvoudig zelfstandig naamwoord. Hier hoort het bij porte; samen betekenen ze ‘de deur’. Het lidwoord drukt op zichzelf geen aantal uit; het markeert hier een bepaalde deur. porte betekent hier ‘deur’. De basisvorm is porte; het woord is vrouwelijk, wat zichtbaar is aan la porte. Voorbeeld: La porte est ouverte. — ‘De deur is open.’ d'entrée bestaat in deze woordgroep uit de + entrée. Entrée betekent ‘ingang’ of ‘entree’; d' is de vorm van de vóór een klinker. Samen met porte vormt dit porte d'entrée: ‘voordeur’ of letterlijk ‘ingangsdeur’. De apostrof maakt van de vóór entrée één geschreven vorm. Voorbeeld: La porte d'entrée est fermée. — ‘De voordeur is dicht.’ c'est is de samentrekking van ce en est: ‘het is’ of ‘dit is’. Ce is hier een neutraal demonstratief voornaamwoord als onderwerp, en est is de derde persoon enkelvoud van être (‘zijn’). In deze zin introduceert c'est een beoordeling van de genoemde plaats: die mogelijkheid is prima. Voorbeeld: C'est très bien. — ‘Dat is heel goed.’ très bien betekent hier ‘heel goed’, in deze context natuurlijk ‘prima’ of ‘dat is goed’. Très versterkt bien; bien betekent in deze combinatie ‘goed’. Samen geeft N'importe où près de la porte d'entrée de plaats aan: ‘ergens, waar dan ook, dicht bij de voordeur’. C'est très bien beoordeelt die mogelijkheid als prima. De volledige betekenis is daarom: ‘Ergens bij de voordeur is prima.’

9. Je peux m'arrêter juste après l'entrée.

   Ik kan net voorbij de ingang stoppen.

   Je peux

   ik kan

   m'arrêter

   stoppen

   juste après

   net voorbij

   l'entrée

   de ingang

   Uitgebreide uitleg

   Je peux betekent hier “ik kan”. peux is de vorm van pouvoir in de tegenwoordige tijd voor je: je peux. Na pouvoir volgt een infinitief: Je peux venir betekent bijvoorbeeld “Ik kan komen”. m'arrêter betekent hier “stoppen”. De woorden zijn me plus de infinitief arrêter; vóór een klinker wordt me verkort tot m'. De woordenboekvorm van het wederkerende werkwoord is s'arrêter, maar na je peux verschijnt hier de vorm m'arrêter: Je peux m'arrêter. Voorbeeld: Je m'arrête ici. — “Ik stop hier.” Arrêter zonder wederkerend voornaamwoord kan bijvoorbeeld ook betekenen dat iemand iets of iemand tot stilstand brengt. juste après geeft de plaatsrelatie “net voorbij”, letterlijk “vlak na”. Juste maakt duidelijk dat het bedoelde punt direct na het genoemde oriëntatiepunt ligt. Voorbeeld: La pharmacie est juste après le pont. — “De apotheek is net voorbij de brug.” l'entrée betekent hier “de ingang”. Entrée is een vrouwelijk zelfstandig naamwoord; l' is de vorm van het bepaalde lidwoord vóór een klinker. In deze zin verwijst de uitdrukking, volgens de vaste vertaling, naar de ingang. Samen vormen de delen Je peux + m'arrêter de betekenis “ik kan stoppen”. Juste après l'entrée bepaalt waar: “net voorbij de ingang”. De volledige betekenis is dus: “Ik kan net voorbij de ingang stoppen.”