Begroetingen en kennismaken | Leer japans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. おはようございます、皆さん。

   Goedemorgen allemaal.

   おはようございます

   goedemorgen

   皆さん

   iedereen; allemaal

   Uitgebreide uitleg

   おはようございます is de vaste, beleefde Japanse begroeting voor “goedemorgen”. おはよう is de kortere, informelere vorm; met ございます klinkt de begroeting beleefder of formeler. In deze zin is het een begroeting, niet zomaar een beschrijving van het tijdstip. Voorbeeld: おはよう。 — “Goedemorgen.” Dit is de informelere variant. 皆さん betekent hier “allemaal” of “iedereen” en richt de begroeting tot de hele aangesproken groep. 皆 betekent “iedereen” of “allen”; さん is hier de beleefde aanspreekvorm die aan de groepsaanduiding is toegevoegd. 皆さん kan dus als beleefde aanspreking van een groep worden gebruikt. Voorbeeld: 皆さん、こんにちは。 — “Hallo allemaal.” Dit is een nieuw voorbeeld van dezelfde aanspreekvorm. Samen vormen おはようございます en 皆さん de zin “Goedemorgen allemaal.” De komma markeert de aanspreking: eerst wordt de begroeting gegeven, daarna wordt de groep aangesproken. De formulering is beleefd en geschikt wanneer je een groep gezamenlijk begroet.

2. お元気ですか。

   Hoe gaat het met je?

   お元気

   goed / gezond

   ですか

   is het? (vraagvorm)

   Uitgebreide uitleg

   お元気 betekent hier “goed/gezond” en vormt de beleefde uitdrukking voor iemands toestand. Het kernwoord 元気 kan zelfstandig als naamwoordelijk woord functioneren: 元気です betekent “het gaat goed” of “is gezond”. De voorvoegselvorm お maakt de uitdrukking beleefder; het is hier geen apart woord voor “u” of “jij”. In de volgende vorm 元気です ontbreekt dat beleefdheidsvoorvoegsel, maar de betekenis van 元気 blijft vergelijkbaar. ですか maakt van de voorafgaande mededeling een beleefde ja-neevraag. です is de beleefde koppelvorm; か markeert de vraag. Samen geeft 元気ですか dus de vraag “gaat het goed?” Een herbruikbaar patroon is Xですか = “is/ben/gaat X?” afhankelijk van wat X betekent. Bijvoorbeeld: 学生ですか。 betekent “Ben je student?”; 学生 betekent daar “student” en ですか maakt er de beleefde vraag van. Samen is お元気ですか。 een beleefde vraag naar iemands welzijn: “Hoe gaat het met je?” De punt 。 sluit de zin af; de vraag wordt grammaticaal door か gemarkeerd.

3. 私は元気です。

   Het gaat goed met mij.

   私は

   ik (als onderwerp)

   元気

   fit; goed

   です

   zijn; beleefde vorm

   Uitgebreide uitleg

   私は bestaat uit 私 (わたし, watashi) “ik” en は (wa), de topicmarkeerder. は wordt hier als wa uitgesproken. Samen maakt dit “wat mij betreft / ik”, en het onderwerp van de toestand wordt zo aangewezen. Voorbeeld: 私は学生です。— “Ik ben student.” 元気 betekent hier dat het goed gaat en dat de spreker zich goed of fit voelt. Het woord kan ook “energiek” betekenen, afhankelijk van de context. In deze vaste zin gaat het om de toestand van de spreker, zoals in de vertaling “Het gaat goed met mij.” Voorbeeld: 彼は元気です。— “Het gaat goed met hem.” です is de beleefde vorm die een nominale of beschrijvende predicatie afsluit. Na 元気 maakt het de formulering beleefd; het betekent hier niet zelfstandig een los “zijn” naast 元気. De informelere tegenhanger in deze constructie is 元気だ, maar です is geschikt voor een neutrale beleefde uitspraak. Samen vormt 私は元気です de beleefde mededeling “Het gaat goed met mij” of letterlijker “Wat mij betreft: [ik ben] goed/fit.” De voorafgaande vraag お元気ですか。 gebruikt hetzelfde kernwoord 元気 in een beleefde vraag; de vaste zin is het antwoord vanuit het perspectief van de spreker.

4. はじめまして。

   Leuk je te ontmoeten.

   はじめまして。

   Aangenaam kennis te maken.

   Uitgebreide uitleg

   はじめまして。 is een vaste Japanse begroeting bij een eerste kennismaking. In deze zin betekent de hele uitdrukking dus “Aangenaam kennis te maken” of “Leuk je te ontmoeten”. De vorm is niet een gewone zin waarin elk onderdeel afzonderlijk als een zelfstandig Nederlands woord moet worden vertaald; leer haar vooral als een herbruikbare begroetingsformule. De uitdrukking wordt doorgaans gebruikt wanneer de gesprekspartners elkaar nog niet eerder hebben ontmoet. Ze zegt hier niets over hoeveel personen aanwezig zijn en bevat geen expliciete tijdsvorm zoals verleden of toekomst. De punt 。 sluit de begroeting af. Als geheel: はじめまして。 → “Aangenaam kennis te maken.” De vaste context maakt duidelijk dat het om een eerste kennismaking gaat, niet om een algemene begroeting zoals “hallo” bij iemand die je al kent.

5. 良い一日を。

   Fijne dag.

   良い

   goed; fijn

   一日

   dag

   Uitgebreide uitleg

   良い betekent hier “fijn” of “goed” en beschrijft 一日. Dit is de vorm 良い van het bijvoeglijk naamwoord; いい is een veelgebruikte uitspraak- en schrijfvariant in alledaags Japans, terwijl よい ook voorkomt. In deze vaste wens staat het vóór het zelfstandig naamwoord. 一日 betekent hier “dag”. De lezing is in deze uitdrukking いちにち. Het woord kan ook “één dag” betekenen, maar de vaste combinatie 良い一日を wordt hier volgens de vertaling als een wens voor een fijne dag gebruikt. De を aan het einde is een partikel dat het bedoelde object markeert. In deze uitdrukking is het werkwoord weggelaten: de luisteraar begrijpt een wens in de betekenis van “breng een fijne dag door”. De volledige vaste formulering is dus 良い一日を。 → “Fijne dag.”

6. どういたしまして。

   Graag gedaan.

   どういたしまして。

   Graag gedaan.

   Uitgebreide uitleg

   どういたしまして。 is een vaste Japanse uitdrukking die je gebruikt als antwoord op een bedankje. In deze zin betekent ze “graag gedaan” of “geen dank”. Leer de hele uitdrukking als één herbruikbaar patroon; een letterlijke opsplitsing levert hier geen nuttige Nederlandse vertaling op. Voorbeeld: ありがとう。— どういたしまして。 = “Dank je. — Graag gedaan.” De punt 。 sluit de zin af. Samen vormt de uitdrukking dus een beleefde, gewone reactie op dankbaarheid; de voorafgaande zin 良い一日を。 verandert de betekenis van deze vaste reactie niet.