Begroetingen en kennismaken | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 大家早上好。

   Goedemorgen allemaal.

   大家

   iedereen

   早上好

   goedemorgen

   Uitgebreide uitleg

   大家 betekent hier ‘iedereen’ of, in deze begroeting, ‘allemaal’. Het is een vaste manier om een groep mensen als geheel aan te spreken. Voorbeeld: 大家，请坐。 — ‘Iedereen, ga zitten.’ 早上好 is een gebruikelijke begroeting voor de ochtend: 早上 betekent ‘ochtend’ en 好 betekent ‘goed’. De combinatie betekent letterlijk ongeveer ‘ochtend goed’, maar wordt natuurlijk vertaald als ‘goedemorgen’. Voorbeeld: 老师，早上好。 — ‘Goedemorgen, leraar.’ Samen vormt 大家 早上好. De spreker begroet de aangesproken groep met ‘Goedemorgen allemaal.’

2. 你好吗？

   Hoe gaat het met je?

   你

   je

   好

   goed

   吗？

   maakt er een ja-neevraag van

   Uitgebreide uitleg

   你 betekent hier “je/jou” en is het Chinese persoonlijke voornaamwoord voor de tweede persoon enkelvoud. Het verandert niet mee met grammaticaal geslacht. Voor een beleefde aanspreking gebruikt men vaak 您; voor meerdere aangesproken personen gebruikt men 你们. 好 betekent hier “goed” en beschrijft hoe het met iemand gaat. Het is een bijvoeglijk naamwoord; in deze Chinese zin is geen apart werkwoord als “zijn” nodig. Een korte herbruikbare combinatie is bijvoorbeeld 我很好 — “Het gaat goed met mij.” Daarin betekent 我 “ik/mij”, en 很好 “heel goed” of, in deze context, “goed”. 吗？ staat aan het einde en maakt van de voorafgaande mededeling een ja-neevraag. 吗 is een vraagpartikel; het betekent zelf niet “goed” of “hoe”. Het patroon is daarom: [mededeling] + 吗？. 你 en 好 vormen samen 你好, letterlijk ongeveer “jij goed”. Met het slotpartikel 吗？ wordt de volledige vorm 你好吗？, met de vaste betekenis “Hoe gaat het met je?” De vraag is gericht aan één aangesprokene en vraagt naar diens toestand; ze beweert niet zelf dat het goed gaat. Een passend antwoord uit de gegeven context is 我很好 — “Het gaat goed met mij.”

3. 我很好。

   Het gaat goed met mij.

   我

   ik

   很好

   goed; het gaat goed

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik” en is het persoonlijke voornaamwoord voor de spreker. Het verandert in deze functie niet naar geslacht of getal; in een andere context kan dezelfde vorm dus ook naar een spreker in een andere situatie verwijzen. 很好 bestaat uit 很 en 好. 好 betekent “goed” en is hier de beschrijvende kern. 很 staat vóór een beschrijvend woord en geeft hier de natuurlijke vorm van de positieve predicatie; het hoeft in deze zin niet als een sterke Nederlandse “heel” te worden opgevat. Een bruikbaar patroon is 主语 + 很 + 描述end woord, bijvoorbeeld 我很忙。 — “Ik heb het druk.” Samen vormt 我很好。 de eenvoudige structuur “ik + goed”: “Het gaat goed met mij.” Het Chinese onderwerp 我 wordt expliciet genoemd, terwijl 很好 de toestand van de spreker beschrijft. De punt sluit de mededeling af.

4. 很高兴认识你。

   Leuk je te ontmoeten.

   很高兴

   erg blij; fijn

   认识

   leren kennen; ontmoeten

   你

   jou; je

   Uitgebreide uitleg

   很高兴 betekent hier dat de spreker blij of verheugd is. 高兴 is het beschrijvende woord voor “blij”; 很 staat ervoor als graadaanduiding. In het Chinees kan zo’n beschrijvende woordgroep zonder apart werkwoord als predicaat functioneren. Een vergelijkbare zin is 我很高兴 — “Ik ben erg blij.” 认识 betekent in deze context iemand ontmoeten of leren kennen. Het kan ook betekenen dat je iemand kent of met iemand bekend bent; de precieze lezing komt uit de context. In 认识你 staat het direct vóór het object 你, volgens het veelgebruikte patroon “werkwoord + persoon”. Een voorbeeld is 我认识他 — “Ik ken hem.” 你 is de tweede-persoonsvorm voor “jij/je”. Deze vorm markeert op zichzelf geen beleefdheidsniveau zoals 您; voor een meervoudige groep wordt doorgaans 你们 gebruikt. Hier verwijst 你 volgens de vaste vertaling naar de aangesproken persoon. Samen vormen 认识你 en 很高兴 de betekenis “blij zijn je te ontmoeten”. Het Chinees laat het onderwerp in deze begroetingsformule weg wanneer dat uit de situatie duidelijk is. De volledige uiting is daarom een natuurlijke kennismakingsgroet: “Leuk je te ontmoeten.”

5. 祝你今天愉快。

   Fijne dag.

   祝你

   ik wens je …

   今天

   vandaag

   愉快

   prettig; aangenaam

   Uitgebreide uitleg

   祝你 is een vaste, herbruikbare wensconstructie: 祝 betekent hier ‘wensen’ of ‘toewensen’, en 你 is ‘je/jou’. Het onderwerp van 祝 kan in zulke wensen onuitgesproken blijven. Voorbeeld: 祝你生日快乐。— ‘Ik wens je een gelukkige verjaardag.’ 今天 betekent ‘vandaag’. De tekens 今 en 天 vormen samen de gewone tijdsaanduiding voor de huidige dag. Het kan vooraan staan om het tijdskader te geven. Voorbeeld: 今天下雨。— ‘Vandaag regent het.’ 愉快 betekent ‘prettig’ of ‘aangenaam’. Het beschrijft hier de gewenste kwaliteit van de dag. Het is een beschrijvend woord; het verandert in deze zin niet naar persoon of aantal. Voorbeeld: 旅途愉快！— ‘Prettige reis!’ Samen vormt 祝你今天愉快。 de wens ‘Ik wens je een fijne dag.’ De opbouw is: 祝 + persoon + tijd + beschrijving, waarbij de spreker als onderwerp van 祝 niet wordt genoemd. De beschrijving 愉快 vormt hier het predicaat bij de dag; het Chinees gebruikt daarvoor geen apart werkwoord ‘zijn’.

6. 不客气。

   Graag gedaan.

   不客气

   Graag gedaan; geen dank.

   Uitgebreide uitleg

   不客气 is een vaste, alledaagse antwoordformule op een bedankje. De betekenis is hier “graag gedaan” of “geen dank”. 不 betekent in veel andere contexten “niet”, maar vormt hier samen met 客气 de vaste uitdrukking 不客气; vertaal de twee delen dus niet als een gewone ontkenning. 客气 verwijst hier naar beleefdheid of het betuigen van dank. In andere contexten kan het ook “beleefd zijn” of “gereserveerd beleefd doen” betekenen, maar die betekenis is hier niet bedoeld. Als geheel is 不客气。 een zelfstandige, beleefde reactie op “dank je” of “dank u”.