Een losse deurklink vastzetten | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 浴室的门把手又感觉松了。

   De deurklink van de badkamer voelt weer los aan.

   浴室

   badkamer

   门把手

   deurknop; deurklink

   又

   weer

   感觉

   aanvoelen; voelen

   松

   los

   Uitgebreide uitleg

   浴室 betekent hier “badkamer”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan als bepaling vóór een ander zelfstandig naamwoord staan: 浴室的门 = “de deur van de badkamer”. Het partikel 的 markeert hier die relatie; het drukt niet op zichzelf bezit in enge zin uit. 门把手 betekent “deurknop” of “deurklink”. Het is een zelfstandig naamwoord: 门 is “deur” en 把手 is “handgreep”, maar 门把手 functioneert als één gewone benaming voor het onderdeel waarmee je een deur opent. Bijvoorbeeld: 门把手坏了。 = “De deurklink is kapot.” 又 betekent hier “weer”: dezelfde toestand doet zich opnieuw voor. Het verwijst dus naar een eerdere keer waarop de klink los aanvoelde; het verandert niet wie de toestand ervaart. Een nuttig contrast is 又 “weer” tegenover 再 “opnieuw/nog eens” voor iets dat men opnieuw zal doen of dat opnieuw zal gebeuren, afhankelijk van de context. 感觉 betekent hier “aanvoelen” of “voelen”. In deze zin is 门把手 degene waarvan de toestand wordt waargenomen, en 松 beschrijft die toestand. Het patroon X 感觉 Y kan dus worden gebruikt voor “X voelt Y aan”, waarbij Y een beschrijving van de waargenomen toestand is. Bijvoorbeeld: 这把椅子感觉不稳。 = “Deze stoel voelt instabiel aan.” 松 betekent hier “los”. Het beschrijft de fysieke toestand van de deurklink, niet een handeling die iemand erop uitvoert. Het vormt een tegenstelling met 紧 “vast” of “strak”. Bijvoorbeeld: 螺丝很松。 = “De schroef zit erg los.” Na 松 staat 了. Hier markeert 了 een verandering of nieuwe vaststelling van de toestand: de klink voelt nu opnieuw los aan. Het is dus niet simpelweg een verledenstijdmarkeerder; de precieze tijd komt uit de context. Samen betekent 浴室的门把手 “de deurklink van de badkamer”, 又感觉松了 “voelt weer los aan”. De hele zin betekent daarom: “De deurklink van de badkamer voelt weer los aan.”

2. 我昨天注意到了，但忘了把它拧紧。

   Ik merkte het gisteren, maar vergat het vast te draaien.

   我

   ik

   昨天

   gisteren

   注意到了

   merkte op

   但

   maar

   忘了

   vergat

   把它

   het als object markeren

   拧紧

   vastdraaien

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik” en is de eerste-persoonsvorm voor de spreker. Het woord verandert niet voor mannelijk of vrouwelijk geslacht. Voorbeeld: 我看见了。 — “Ik heb het gezien.” 昨天 betekent “gisteren” en geeft het tijdstip aan. Het staat hier vóór het werkwoord, maar kan in het Chinees ook op een andere natuurlijke plaats in de zin voorkomen. Voorbeeld: 我昨天在家。 — “Ik was gisteren thuis.” 注意到了 komt van 注意到, “opmerken” of “ergens aandacht voor hebben”. 了 markeert hier dat het opmerken als afgeronde gebeurtenis wordt voorgesteld; het is niet simpelweg een verledenstijd-uitgang zoals in het Nederlands. Voorbeeld: 我注意到了这个问题。 — “Ik merkte dit probleem op.” 但 betekent “maar” en verbindt twee delen met een tegenstelling. Het eerste deel zegt dat de spreker iets opmerkte; daarna volgt wat de spreker toch niet deed. 忘了 komt van 忘, “vergeten”. In deze zin betekent het dat de spreker vergat een handeling uit te voeren. De 了 markeert de relevante verandering of afgerondheid van het vergeten in deze gebeurtenis. Een veelgebruikt patroon is 忘了 + handeling: 我忘了带钥匙。 — “Ik vergat de sleutels mee te nemen.” 把它 bestaat uit het constructie-element 把 en het voornaamwoord 它. 把 plaatst een bepaald object vóór het werkwoord, zodat duidelijk wordt wat door de handeling wordt beïnvloed. 它 is een voornaamwoord voor een ding of ander niet-persoonlijk referent; in deze context verwijst het, volgens de voorafgaande zin over de losse deurklink, naar dat besproken object. Het patroon is 把 + object + werkwoord, bijvoorbeeld 把门关上。 — “Doe de deur dicht.” 拧紧 betekent “vastdraaien”. Het bestaat uit 拧, “draaien” of “aandraaien”, en 紧, “strak/vast”; samen beschrijven ze het resultaat dat iets strak wordt aangedraaid. Na 把它 is het object al genoemd, zodat 拧紧 de handeling op dat object uitdrukt. Voorbeeld: 请把螺丝拧紧。 — “Draai de schroef alstublieft vast.” Samen vormen de delen: 我昨天注意到了 — “Ik merkte het gisteren op”, gevolgd door 但忘了 — “maar vergat”, en 把它拧紧 — “het vast te draaien”. De volledige betekenis is dus: “Ik merkte het gisteren op, maar vergat het vast te draaien.”

3. 抽屉里有螺丝刀吗？

   Hebben we een schroevendraaier in de la?

   抽屉

   la

   里

   in; binnen

   有

   er is; hebben

   螺丝刀

   schroevendraaier

   吗

   maakt er een ja-neevraag van

   Uitgebreide uitleg

   抽屉 betekent hier “la” en is een zelfstandig naamwoord. Het is een bruikbaar patroon om een plaats te benoemen: 在抽屉里 = “in de la”. 里 betekent “binnen/in” en staat na het plaatswoord. Samen vormen 抽屉里 de plaatsbepaling “in de la”; 里 is hier dus geen zelfstandig woord voor een afzonderlijk voorwerp. 有 geeft hier aan dat iets zich op een plaats bevindt: plaats + 有 + voorwerp betekent “er is/heeft zich ... op die plaats”. In combinatie met de Nederlandse vertaling kan de hele zin natuurlijk worden weergegeven als “Hebben we ... in de la?”, maar letterlijker is de structuur “Is er ... in de la?”. In een bevestigende zin staat bijvoorbeeld 抽屉里有一把螺丝刀 voor “Er ligt een schroevendraaier in de la.” 螺丝刀 betekent “schroevendraaier” en is hier het voorwerp waarvan wordt gevraagd of het aanwezig is. Het woord kan als geheel worden hergebruikt in dezelfde constructie: 桌上有螺丝刀 betekent “Er ligt een schroevendraaier op tafel.” 吗 wordt aan het einde van een mededelende zin geplaatst om er een algemene ja-neevraag van te maken. De basisstructuur blijft staan; 吗 markeert dat de luisteraar bevestiging of ontkenning moet geven. Bijvoorbeeld: 抽屉里有螺丝刀吗？ betekent “Ligt er een schroevendraaier in de la?” Samen bestaat de zin uit de plaats 抽屉里 (“in de la”), het aanwezigheidswerkwoord 有 (“er is/zijn”) en het voorwerp 螺丝刀 (“schroevendraaier”). Het slotwoord 吗 maakt daarvan een vraag: “Hebben we een schroevendraaier in de la?” In het Chinees wordt aanwezigheid op een plaats met 有 uitgedrukt; de Nederlandse vertaling gebruikt hier natuurlijk “hebben we”.

4. 小的应该能拧这些螺丝。

   De kleine zou voor deze schroeven moeten werken.

   小的

   de kleine

   应该能

   zou moeten kunnen

   拧

   aandraaien

   这些

   deze

   螺丝

   schroeven

   Uitgebreide uitleg

   小的 betekent hier “de kleine”: een adjectief dat zelfstandig als nominale aanduiding wordt gebruikt. Het verwijst dus naar een klein exemplaar of voorwerp; de vaste vertaling identificeert het alleen als “de kleine” en specificeert niet welk zelfstandig naamwoord daarbij hoort. Vergelijk bijvoorbeeld 大的 = “de grote”. 应该能 combineert 应该 (“zou moeten”) met 能 (“kunnen; in staat zijn”). Samen drukt het uit dat iets naar verwachting de mogelijkheid of geschiktheid heeft om de handeling uit te voeren. 应该 staat vóór 能, en 能 staat vóór het werkwoord. Voorbeeld: 他应该能来。 — “Hij zou moeten kunnen komen.” 拧 is hier het werkwoord voor iets draaien of aandraaien, in deze context schroeven aandraaien. De basisvorm is al 拧; het verandert in deze zin niet door tijd of persoon. Voorbeeld: 请拧紧这个螺丝。 — “Draai deze schroef stevig aan.” 这些 betekent “deze” bij meerdere dingen. 这 wijst naar “deze/dit”, terwijl 些 aangeeft dat het om meer dan één exemplaar gaat. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat volgt. Het enkelvoudige patroon is bijvoorbeeld 这个螺丝 — “deze schroef”. 螺丝 betekent “schroeven”. Het is het zelfstandig naamwoord voor de bevestigingsmiddelen waarop de handeling is gericht. In 这些螺丝 vormt het samen met 这些 de woordgroep “deze schroeven”. De delen worden in de Chinese volgorde samengevoegd als onderwerp + beoordeling/verwachte mogelijkheid + werkwoordelijk deel + object: 小的 + 应该能 + 拧 + 这些螺丝. De volledige betekenis is daarom: “De kleine zou deze schroeven moeten kunnen aandraaien” — natuurlijker in de gegeven context: “De kleine zou voor deze schroeven moeten werken.”

5. 我拧紧的时候，你能扶住门把手吗？

   Kun je de deurklink vasthouden terwijl ik hem vastdraai?

   我

   ik

   拧紧

   vastdraaien

   的时候

   wanneer; terwijl

   你能

   kun je

   扶住

   vasthouden

   门把手

   deurkruk

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier ‘ik’: het persoonlijke voornaamwoord voor de spreker. Het verandert in deze vorm niet naar geslacht. Voorbeeld: 我来了。— ‘Ik ben er.’ 拧紧 betekent hier ‘iets vastdraaien’. Het is een samengestelde werkwoordsvorm: 拧 betekent ‘draaien’ en 紧 geeft het bereikte resultaat ‘strak/vast’ aan. Het voorwerp van 拧紧 wordt in deze zin niet uitgedrukt; de vaste vertaling maakt duidelijk dat de spreker iets vastdraait. Voorbeeld: 请把螺丝拧紧。— ‘Draai de schroef alstublieft vast.’ 的时候 maakt van de voorafgaande handeling een tijdsbepaling: ‘wanneer’ of, in deze context, ‘terwijl’. Het patroon is: [handeling] + 的时候, ‘wanneer/terwijl [handeling]’. Voorbeeld: 我做饭的时候，他看书。— ‘Terwijl ik kook, leest hij.’ 你能 betekent letterlijk ‘jij kunt’ en vormt samen met het daaropvolgende werkwoord een verzoek naar iemands mogelijkheid of bereidheid: ‘kun je …?’ 能 drukt hier niet uit dat iemand toestemming heeft, maar dat de handeling mogelijk is. Voorbeeld: 你能帮我吗？— ‘Kun je me helpen?’ 扶住 betekent ‘vasthouden zodat iets op zijn plaats blijft’ of ‘stevig ondersteunen’. 扶 heeft de betekenis ‘ondersteunen/vasthouden’; 住 is hier een resultaatscomplement dat laat zien dat het vasthouden standhoudt. Het is dus specifieker dan alleen een kort aanraken. Voorbeeld: 请扶住这里。— ‘Houd dit hier vast.’ 门把手 is het zelfstandig naamwoord voor ‘deurkruk’ of ‘deurklink’. 门 betekent ‘deur’ en 把手 betekent ‘handgreep’, maar 门把手 functioneert als één alledaagse benaming voor de handgreep van een deur. Voorbeeld: 门把手松了。— ‘De deurklink zit los.’ De volledige structuur is: 我 + 拧紧的时候 + 你能 + 扶住 + 门把手 + 吗？ De eerste tijdsbepaling betekent ‘terwijl ik het vastdraai’; daarna volgt het verzoek ‘kun je de deurklink vasthouden?’ De vraagpartikel 吗 maakt de hele zin tot een ja-neevraag. Samen betekent de zin: ‘Kun je de deurklink vasthouden terwijl ik hem vastdraai?’

6. 你拧的时候，我会把门把手扶稳。

   Ik houd de deurklink stevig vast terwijl jij hem aandraait.

   拧

   aandraaien

   的时候

   terwijl; wanneer

   我会

   ik zal

   门把手

   deurklink

   扶稳

   stevig vasthouden

   Uitgebreide uitleg

   拧 betekent hier “aandraaien” en is de zelfstandige werkwoordsvorm. In deze zin is 你 het onderwerp: “jij draait aan”. In een andere context kan 拧 ook “draaien” of “wringen” betekenen; de vertaling en de context bepalen hier de betekenis. Voorbeeld: 请把它拧紧。 — “Draai het alstublieft stevig vast.” Hier staat 拧 samen met 紧 voor het resultaat “vast”. 的时候 maakt van wat ervoor staat een tijdsbepaling: “terwijl/wanneer …”. Het patroon is [gebeurtenis] 的时候, [hoofdzin]. De handeling in het eerste deel vormt hier de tijdsachtergrond voor de handeling in het tweede deel. Voorbeeld: 吃饭的时候，不要说话。 — “Praat niet terwijl je eet.” 我会 bestaat uit 我 “ik” en 会, dat hier een toekomstige of verwachte handeling aanduidt: “ik zal”. 我 is het onderwerp van de hoofdzin; het verschilt van 你 “jij”, het onderwerp in het eerste deel. Voorbeeld: 我会帮你。 — “Ik zal je helpen.” 门把手 is een zelfstandig naamwoord: “deurklink”. Het is een samenstelling van 门 “deur” en 把手 “handgreep/handvat”. In deze zin is het de zaak die wordt vastgehouden. 扶稳 combineert 扶 “ondersteunen of vasthouden” met 稳 “stabiel, stevig”. 稳 werkt hier als resultaatscomplement: het vasthouden zorgt ervoor dat de deurklink stabiel blijft. Het is dus meer dan alleen 扶 “vasthouden”. Voorbeeld: 请扶稳椅子。 — “Houd de stoel stevig vast.” De hele zin gebruikt de structuur 你拧的时候 (“terwijl jij aandraait”) gevolgd door 我会 (“zal ik”) en de 把-constructie 把门把手扶稳. In die constructie wordt 门把手 vóór het werkwoord geplaatst als het specifieke object waarop de handeling gericht is; 扶稳 beschrijft vervolgens het beoogde resultaat. Samen betekent de zin: “Ik houd de deurklink stevig vast terwijl jij hem aandraait.”

7. 现在感觉牢固多了。

   Hij voelt nu veel steviger aan.

   现在

   nu

   感觉

   aanvoelen; voelen

   牢固

   stevig; solide

   多了

   veel meer

   Uitgebreide uitleg

   现在 betekent hier “nu” en plaatst de toestand in het huidige moment. Het is een tijdsbepaling en staat in deze zin vooraan. Een bruikbaar patroon is 现在 + zin: 现在可以走了。 — “Nu kunnen we gaan.” 感觉 betekent hier “aanvoelen” of “voelen”. In deze zin werkt het als werkwoord: het onderwerp is niet uitgesproken in het Chinees; volgens de vaste vertaling gaat het om het besproken voorwerp. 感觉 kan in andere zinnen ook “gevoel” betekenen, maar hier beschrijft het hoe iets aanvoelt. Voorbeeld: 这张椅子感觉很舒服。 — “Deze stoel voelt erg comfortabel aan.” 牢固 betekent hier “stevig” of “solide”: iets zit goed vast of voelt stabiel aan. Het is een beschrijvend woord dat vóór 多了 staat. Voorbeeld: 这个连接很牢固。 — “Deze verbinding is erg stevig.” 多了 maakt de vergelijking sterker: na een beschrijvend woord betekent het hier “veel meer” of “een stuk meer”. Het is dus niet het zelfstandige telwoord “veel”; samen met 牢固 vormt het 牢固多了 — “veel steviger”. Een herbruikbaar patroon is 形容词 + 多了, bijvoorbeeld 现在清楚多了。 — “Nu is het veel duidelijker.” Samen betekent 现在感觉牢固多了: “Nu voelt het veel steviger aan.” 现在 geeft het huidige moment aan, 感觉 beschrijft het aanvoelen, 牢固 benoemt de stevige toestand en 多了 vergelijkt die toestand met eerder. Het Chinese onderwerp blijft onuitgesproken, terwijl de vaste Nederlandse vertaling het besproken voorwerp als “hij” weergeeft.

8. 我们晚些时候再检查一次吧，以防万一。

   Laten we het voor de zekerheid later nog één keer controleren.

   我们

   wij

   晚些时候

   later

   再

   opnieuw; nog

   检查

   controleren

   一次

   één keer

   吧

   verzachtende suggestie

   以防万一

   voor de zekerheid

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij”. Het bestaat uit 我 (“ik”) en 们, een achtervoegsel dat een meervoudige groep aanduidt. 我们 specificeert op zichzelf niet welke personen precies tot die groep behoren. 晚些时候 is een tijdsbepaling: “later” of letterlijk “op een wat later tijdstip”. 晚 betekent hier “laat” in de tijd; 些 maakt de tijdsaanduiding minder precies. Voorbeeld: 我们晚些时候再说。 — “We praten er later verder over.” 再 staat vóór de handeling en geeft hier aan dat die handeling later opnieuw zal plaatsvinden: “nog eens” of “opnieuw”. Het gaat hier niet om een al voltooide herhaling, maar om een volgende controle. De combinatie 再 + werkwoord is een bruikbaar patroon voor “later nog …”. 检查 is het werkwoord “controleren” of “nakijken”. Het kan rechtstreeks vóór datgene staan wat gecontroleerd wordt, maar in deze zin wordt het gecontroleerde object niet in het Chinees genoemd. Voorbeeld: 请检查一下。 — “Controleer het alstublieft even.” 一次 betekent “één keer”. 一 is “één” en 次 is een telwoord voor het aantal keren dat een gebeurtenis plaatsvindt. In 检查一次 geeft het dus aan dat de controle één keer wordt uitgevoerd. Samen met 再 vormt het 再检查一次: “nog één keer controleren”. 吧 aan het einde verzacht de zin en maakt er een voorstel of uitnodiging van. 我们……吧 is een veelgebruikt patroon voor “laten we …”. Het is hier geen zelfstandig woord met een concrete inhoud, maar markeert de voorgestelde toon. 以防万一 is een vaste uitdrukking met de betekenis “voor de zekerheid” of “voor het geval dat”. De uitdrukking voegt een voorzorgsreden toe: de controle wordt voorgesteld om voorbereid te zijn op een onverwachte mogelijkheid. Voorbeeld: 带把伞，以防万一。 — “Neem een paraplu mee, voor de zekerheid.” Samen vormt 我们晚些时候再检查一次吧 het voorstel “laten we het later nog één keer controleren”. 以防万一 geeft daar de reden van voorzorg bij: “voor de zekerheid”. De volledige betekenis is dus: “Laten we het voor de zekerheid later nog één keer controleren.”