Om denne lektion
Med Låne en stor pande til madlavning kan du øve samtaleudtryk, udtale, ordforråd, grammatik og quizzer på spansk.
Dialog
A
¿Puedo pedirte prestada tu sartén grande hoy?
pwe-do pe-'dir-te pres-'ta-da tu sar-'ten gran-de oj Må jeg låne din store pande i dag?
B
Sí, pero ten cuidado con el mango porque se calienta.
si, pe-ro ten kwi-'da-do kon el 'mang-go por-ke se ka-'ljen-ta Det må du gerne, men pas på håndtaget, for det bliver varmt.
A
¿Estará bien en esta estufa?
es-ta-'ra bjen en es-ta es-'tu-fa Går det på dette komfur?
B
Debería estar bien si mantienes el fuego bajo.
de-be-'ri-a es-'tar bjen si man-'tje-nes el 'fwe-go 'ba-ho Det burde være fint, hvis du holder varmen lav.
A
La lavaré justo después de la cena.
la la-ba-'re 'hus-to des-'pwes de la 'se-na Jeg vasker den lige efter aftensmaden.
B
Por favor, sécala bien antes de devolvérmela.
por fa-'bor, 'se-ka-la bjen 'an-tes de de-bol-'ber-me-la Tør den godt, før du giver mig den tilbage.
A
¿Cuándo te gustaría que te la devolviera?
'kwan-do te gus-ta-'ri-a ke te la de-bol-'bje-ra Hvornår vil du gerne have den tilbage?
B
Después de la cena está bien.
des-'pwes de la 'se-na es-'ta bjen Efter aftensmaden er fint.
B
No la necesitaré otra vez hasta más tarde esta semana.
no la ne-se-si-ta-'re 'o-tra bes 'as-ta mas 'tar-de es-ta se-'ma-na Jeg får ikke brug for den igen før senere på ugen.Ord for ord
Puedo
«Puedo» betyder her «må jeg» og bruges til at spørge om tilladelse i «¿Puedo pedirte prestada tu sartén grande hoy?». Det står foran et verbum i infinitiv, når man spørger, om man kan gøre noget.
pedirte
«pedirte» betyder her at bede dig om at låne mig noget og indgår i «pedirte prestada tu sartén». «te» henviser til den person, der skal låne panden ud, og formen kan genbruges foran det, man beder en person om.
prestada
«prestada» bidrager i «pedirte prestada tu sartén» med betydningen, at panden skal lånes midlertidigt. Formen passer her til «sartén» og bruges som en del af udtrykket for at bede nogen om at låne noget ud.
tu
«tu» betyder «din» i «tu sartén grande» og viser, hvem panden tilhører. Det står foran et navneord og kan bruges på samme måde, når man angiver, hvem en ting tilhører.
sartén
«sartén» betyder «pande» og henviser her til den store pande, som A vil låne. I «tu sartén grande» er det den ting, der ejes, lånes, vaskes og gives tilbage.
grande
«grande» betyder «stor» og beskriver størrelsen på «sartén» i «tu sartén grande». Det står efter navneordet her og kan bruges til at beskrive størrelsen på andre konkrete ting.
hoy
«hoy» betyder «i dag» og angiver, hvornår A gerne vil låne panden i «¿Puedo pedirte prestada tu sartén grande hoy?». Det kan bruges som tidsangivelse, ofte sidst i en sætning, når man taler om den aktuelle dag.
Sí
«Sí» betyder «ja» og accepterer her anmodningen i «Sí, pero ten cuidado con el mango». Det kan bruges først i et svar, før man tilføjer en betingelse eller advarsel.
pero
«pero» betyder «men» og markerer en begrænsning eller kontrast i «Sí, pero ten cuidado con el mango». Mønstret «ja, men ...» er nyttigt, når man accepterer noget og samtidig giver en vigtig besked.
ten
«ten» betyder her «pas på» sammen med «cuidado» i «ten cuidado con el mango». Det bruges i en direkte besked, når man vil advare en person om at være forsigtig med noget.
cuidado
«cuidado» betyder «forsigtighed» i udtrykket «ten cuidado con el mango». Sammen med «ten» danner det en advarsel, og «con» angiver, hvad man skal passe på med.
con
«con» betyder her «med» i «ten cuidado con el mango» og forbinder forsigtigheden med det håndtag, der kan blive varmt. Konstruktionen «ten cuidado con» kan bruges før den person eller ting, man skal være forsigtig med.
el
«el» svarer her til «det» eller «det bestemte» i «el mango» og peger på det konkrete håndtag på panden. Det står foran navneordet, når man taler om en bestemt ting.
mango
«mango» betyder «håndtag» og henviser her til pandens håndtag i «el mango». Ordet bruges i advarslen, fordi håndtaget bliver varmt under madlavningen.
porque
«porque» betyder «fordi» og introducerer grunden i «porque se calienta». Det kan forbinde en advarsel eller påstand med den forklaring, der følger efter.
se
«se» indgår her i «se calienta», som beskriver, at håndtaget bliver varmt. Formen gør det muligt at beskrive ændringen i håndtagets tilstand uden at nævne nogen, der varmer det.
calienta
«calienta» betyder her «bliver varm» i «se calienta» og beskriver, hvad der sker med håndtaget. Sammen med «se» bruges det til at tale om, at noget selv bliver varmt under en proces.
Estará
«Estará» betyder her «vil det være» i spørgsmålet «¿Estará bien en esta estufa?». Formen bruges til at spørge, om noget vil være i orden i en bestemt situation eller på et bestemt sted.
bien
«bien» betyder «i orden» eller «fint» i «¿Estará bien en esta estufa?». Sammen med «estará» vurderer det, om panden kan bruges på komfuret.
en
«en» betyder her «på» i «en esta estufa» og angiver pandens placering på komfuret. Det kan bruges foran et sted eller en overflade, hvor noget befinder sig eller bruges.
esta
«esta» betyder «denne» i «esta estufa» og peger på det bestemte komfur, som står nær samtalepartnerne. Formen står foran «estufa» og tilpasses dette navneord.
estufa
«estufa» betyder «komfur» og henviser her til det komfur, hvor panden skal bruges. I «esta estufa» identificerer ordet den konkrete kogeplade eller det konkrete komfur.
Debería
«Debería» betyder her «burde» og udtrykker en forsigtig vurdering i «Debería estar bien». Det bruges, når man mener, at noget sandsynligvis er i orden, men ikke giver en helt sikker garanti.
estar
«estar» betyder «at være» og står efter «Debería» i «Debería estar bien». Det danner sammen med «bien» vurderingen af, at noget bør være i orden.
si
«si» betyder «hvis» og indleder betingelsen i «si mantienes el fuego bajo». Det forbinder en forventning med den handling, der skal udføres for at opfylde betingelsen.
mantienes
«mantienes» betyder her «holder» eller «bevarer» i «si mantienes el fuego bajo». Det bruges med det, der skal holdes på en bestemt indstilling eller tilstand.
fuego
«fuego» betyder her «varme» eller «blus» i «el fuego bajo». Det er den varme fra komfuret, som skal holdes lav under madlavningen.
bajo
«bajo» betyder «lav» i «mantienes el fuego bajo» og beskriver, at varmen eller blusset skal være på et lavt niveau. Det bruges her efter det, hvis indstilling skal holdes lav.
La
«La» betyder her «den» og henviser til panden i «La lavaré justo después de la cena». Det samme pronomen står som «la» andre steder i dialogen, fordi det står midt i sætningen eller er knyttet til en anden form.
lavaré
«lavaré» betyder «jeg vil vaske» i «La lavaré justo después de la cena». «La» viser, hvad der skal vaskes, og mønstret kan genbruges med et andet objekt, når man fortæller, hvad man vil vaske.
justo
«justo» betyder her «lige» i tidsudtrykket «justo después de la cena». Det fremhæver, at handlingen sker umiddelbart efter middagen.
después
«después» betyder «efter» i «justo después de la cena» og «Después de la cena está bien». Det bruges sammen med «de» før det tidspunkt eller den begivenhed, som noget følger efter.
de
«de» indgår i tidsudtrykket «después de la cena» og forbinder «efter» med middagen. Mønstret «después de» kan bruges før et tidspunkt, en begivenhed eller en handling.
cena
«cena» betyder «middag» i «después de la cena». Her bruges ordet som det tidspunkt, efter hvilket panden skal vaskes og kan gives tilbage.
Por
«Por» bidrager sammen med «favor» til den høflige anmodning «Por favor, sécala bien». Det er derfor hele udtrykket «Por favor», der betyder «vær venlig» i denne sætning.
favor
«favor» indgår sammen med «Por» i den høflige anmodning «Por favor, sécala bien». Udtrykket bruges, når man vil formulere en instruktion eller anmodning venligt.
sécala
«sécala» betyder «tør den» og er en direkte instruktion om panden i «sécala bien». «la» henviser til panden, mens verbet angiver handlingen; formen bruges, når man beder en person om at tørre noget.
antes
«antes» betyder «før» i «antes de devolvérmela» og angiver, at tørringen skal ske tidligere end tilbageleveringen. Det bruges her sammen med «de» og en handling.
devolvérmela
«devolvérmela» betyder «give den tilbage til mig» i «antes de devolvérmela». «me» viser modtageren, og «la» henviser til panden; begge pronominer står her sammen med infinitiven.
Cuándo
«Cuándo» betyder «hvornår» og spørger om tidspunktet i «¿Cuándo te gustaría que te la devolviera?». Det bruges i spørgsmål, når man vil vide, hvornår en handling ønskes udført.
te
«te» henviser til den person, der bliver spurgt, i «te gustaría». Sammen med «gustaría» indgår det i spørgsmålet om, hvornår samtalepartneren ønsker at få panden tilbage.
gustaría
«gustaría» betyder her «ville gerne» i «¿Cuándo te gustaría que te la devolviera?». Det gør spørgsmålet høfligt og spørger til den anden persons ønske.
que
«que» betyder her «at» og indleder den handling, som personen gerne vil have udført, i «te gustaría que te la devolviera». Konstruktionen bruges til at spørge, hvad man ønsker, at en anden person skal gøre.
devolviera
«devolviera» betyder her «gav tilbage» eller «skulle give tilbage» i «que te la devolviera». Formen står efter «te gustaría que» og præsenterer tilbageleveringen som noget, der ønskes, ikke som en allerede fastslået handling.
está
«está» betyder «er» i «Después de la cena está bien». Sammen med «bien» bruges det til at sige, at et foreslået tidspunkt eller en situation er i orden.
No
«No» nægter her behovet i «No la necesitaré otra vez hasta más tarde esta semana». Det står foran verbet og gør hele udsagnet negativt.
necesitaré
«necesitaré» betyder «jeg vil få brug for» eller «jeg vil behøve» i «No la necesitaré otra vez». «la» er objektet, nemlig panden, og verbet kan genbruges med den ting, man får brug for.
otra
«otra» betyder her «igen» som en del af udtrykket «otra vez». Det viser, at behovet eller handlingen ville gentage sig på et senere tidspunkt.
vez
«vez» betyder «gang» eller «lejlighed» i udtrykket «otra vez», som her betyder «igen». Udtrykket bruges, når noget sker eller er nødvendigt endnu en gang.
hasta
«hasta» betyder «indtil» og markerer slutpunktet i «hasta más tarde esta semana». Det bruges foran et tidspunkt eller en tidsperiode, som noget varer frem til.
más
«más» betyder «mere» i tidsudtrykket «más tarde» og bidrager til betydningen «senere». Det kan bruges foran et tids- eller gradsudtryk for at angive en højere grad eller et senere tidspunkt.
tarde
«tarde» betyder her «sent» eller «senere» i «más tarde esta semana». Sammen med «más» angiver det et tidspunkt, der ligger længere fremme i tiden.
semana
«semana» betyder «uge» i «esta semana». Her afgrænser det, hvilken uge det senere tidspunkt ligger i.
Grammatikpunkter
Imperativo + pronombre de objeto: sécala
Sécala.
'se-ka-laTør den.
Ved en positiv imperativ sættes objektpronomenet fast efter verbet: seca + la = sécala.
Futuro simple: infinitivo + endelse
Necesitaré otra vez.
ne-se-si-ta-'re 'o-tra besJeg får brug for det igen.
Fremtid dannes med hele infinitiven plus en endelse; necesitar + é bliver necesitaré.
Spansk Ordforråd
calentarse
Verbum
ka-len-'tar-se
blive varm
se calienta
estar
Verbum
es-'tar
være
estará
estufa
Substantiv
es-'tu-fa
komfur
fuego
Substantiv
'fwe-go
varme
grande
Adjektiv
'gran-de
stor
hoy
Adverbium
oj
i dag
mango
Substantiv
'mang-go
håndtag
mantener
Verbum
man-te-'ner
holde
mantienes
pedir prestado
Frase
pe-'dir pres-'ta-do
låne
pedirte prestada
poder
Verbum
po-'der
kunne
puedo
sartén
Substantiv
sar-'ten
pande
tener cuidado con
Frase
te-'ner kwi-'da-do kon
passe på
ten cuidado
Quiz
Omorganiser
Arranger ordene i den rigtige rækkefølge.
Går det på dette komfur?
Vis Svar
¿Estará bien en esta estufa?Efter aftensmaden er fint.
Vis Svar
Después de la cena está bien.Stavning
Tryk på bogstaverne for at stave ordet.
kunne
Vis Svar
puedopande
Vis Svar
sarténstor
Vis Svar
grandekomfur