Naar het juiste loket in het gemeentehuis | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Naar het juiste loket in het gemeentehuis oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Jeg har aldrig været inde på dette rådhus før.

yai ha al-drie vead e-ne po det-te roo-hoes feur Ik ben nog nooit eerder in dit gemeentehuis geweest.

Bygningen er flottere, end jeg havde forventet.

buu-ngen eah flodde-re en yai heave fo-ven Het gebouw is mooier dan ik had verwacht.

Indgangen er ved siden af cykelparkeringen.

en-gang-en eah ve se-en a suu-kel-par-gee-ring-en De ingang is naast de fietsenstalling.

Mange mennesker kom på cykel.

meng-e men-es-kah kom po suu-kel Veel mensen zijn met de fiets gekomen.

Det giver mening.

de gee-va mee-ning Dat is logisch.

Det er nemmere end at vente på bussen.

de eah nem-me-re en a ven-te po bus-en Het is makkelijker dan op de bus wachten.

Næste gang kunne vi også cykle herhen.

nes-de gang kooe-ne wie oo-se suu-gle heah-hen De volgende keer kunnen we hier ook naartoe fietsen.

Så kan vi stille cyklerne tæt på indgangen.

soo ken wie sdil-le suu-gle-ne teed po en-gang-en Dan kunnen we de fietsen dicht bij de ingang zetten.

Lad os gå indenfor og finde den rigtige skranke.

le os goo e-nen-foor oh fe-ne den reg-de sgrang-e Voor nu gaan we naar binnen en zoeken we de juiste balie.

Woord voor woord

Jeg Jeg is hier het onderwerp en betekent ‘ik’. Het verwijst naar de spreker die over zijn eigen ervaring vertelt en staat als onderwerp aan het begin van de hoofdzin.

har har helpt hier samen met vært om de ervaring ‘ben geweest’ uit te drukken. har is de tegenwoordige vorm van have; in ‘har aldrig været’ staat het vóór de vorm die de ervaring beschrijft. Deze combinatie kun je gebruiken om te zeggen dat je ergens bent geweest.

aldrig aldrig betekent ‘nooit’ en ontkent hier dat de spreker deze ervaring eerder heeft gehad. In ‘har aldrig været’ staat het tussen har en vært. Je gebruikt het om een ervaring volledig uit te sluiten.

været været betekent hier ‘geweest’. Het is de participiumvorm van være en staat met har in de uitdrukking over ergens geweest zijn. Met een vorm van har gebruik je het om een verblijf of ervaring uit het verleden te beschrijven.

inde inde betekent hier ‘binnen’ en beschrijft dat de spreker zich binnen het gemeentehuis heeft bevonden. In ‘været inde’ geeft het de locatie binnen aan. Je gebruikt het bij een situatie waarin iemand zich binnenshuis bevindt.

på på geeft hier een locatie aan en betekent in ‘inde på dette rådhus’ ongeveer ‘in of bij dit gemeentehuis’, niet letterlijk ‘op’. Het staat vóór de plaatsaanduiding. Je gebruikt deze voorzetselcombinatie om een locatie of instelling aan te geven.

dette dette betekent ‘dit’ en wijst naar het specifieke gemeentehuis waarover de sprekers praten. Het staat direct vóór rådhus in ‘dette rådhus’. Je gebruikt het vóór een zelfstandig naamwoord om iets concreets aan te wijzen.

rådhus rådhus betekent ‘gemeentehuis’ of ‘stadhuis’. In ‘dette rådhus’ verwijst het naar het gebouw waarin de sprekers zijn. Met een plaatsvoorzetsel kun je rådhus gebruiken om de locatie aan te geven.

før før betekent hier ‘eerder’ of ‘voorheen’ en verwijst naar een tijd vóór nu. Aan het einde van de zin maakt het duidelijk dat de spreker nog nooit eerder in dit gemeentehuis is geweest. Je gebruikt het om naar een eerdere gelegenheid te verwijzen.

Bygningen Bygningen betekent ‘het gebouw’. Het is de bepaalde vorm en vormt hier het onderwerp van de zin over het gemeentehuis. Je gebruikt deze vorm wanneer naar een specifiek gebouw wordt verwezen.

er er betekent hier ‘is’ en verbindt bygningen met de beschrijving flottere. er is een tegenwoordige vorm van være. Je gebruikt het na het onderwerp om een eigenschap of toestand te beschrijven.

flottere flottere betekent ‘mooier’ of ‘fraaier’ en vergelijkt het gebouw met wat de spreker had verwacht. In ‘flottere, end jeg havde forventet’ wordt de vergelijking met end ingeleid. flottere is de vergrotende vorm van flot.

end end betekent hier ‘dan’ en introduceert het tweede deel van een vergelijking. In ‘flottere, end jeg havde forventet’ volgt na end de verwachting waarmee het gebouw wordt vergeleken. Je gebruikt end na een vergrotende vorm zoals flottere.

havde havde betekent ‘had’ en verwijst hier naar een verwachting die al eerder bestond. In ‘havde forventet’ staat het vóór de vorm die de verwachte indruk uitdrukt. havde is de verleden vorm van have en kan vóór een participium staan.

forventet forventet betekent ‘verwacht’ en beschrijft hier wat de spreker vooraf had gedacht. Het staat in ‘havde forventet’ samen met de vorm van have. Je gebruikt het na een hulpwerkwoord om een eerdere verwachting te beschrijven.

Indgangen Indgangen betekent ‘de ingang’ en verwijst naar de specifieke ingang van het gebouw. Aan het begin van de zin is de vorm met een hoofdletter geschreven; later staat dezelfde vorm als ‘indgangen’. Je gebruikt deze bepaalde vorm wanneer de gesprekspartners weten welke ingang bedoeld wordt.

ved siden af ved siden af betekent als geheel ‘naast’. ved geeft de plaatsrelatie aan, siden betekent ‘zijde’ en af maakt deel uit van deze vaste uitdrukking. In ‘ved siden af cykelparkeringen’ wordt er een plaats naast een ander object aangegeven; daarna volgt het object of de plaats.

cykelparkeringen cykelparkeringen betekent ‘de fietsenstalling’ of ‘de plek waar fietsen worden gestald’. Het verwijst hier naar de specifieke fietsenstalling naast de ingang. In ‘ved siden af cykelparkeringen’ volgt het op de vaste plaatsuitdrukking ved siden af.

Mange Mange betekent ‘veel’ of ‘een groot aantal’. In ‘Mange mennesker’ staat het vóór het meervoudige woord voor mensen. Je gebruikt het om naar een grote groep te verwijzen.

mennesker mennesker betekent ‘mensen’ en is het meervoud van menneske. In ‘Mange mennesker’ volgt het op de hoeveelheidsaanduiding Mange. Je gebruikt het om naar personen als groep te verwijzen.

kom kom betekent hier ‘kwamen’ of ‘kwam’ en beschrijft dat de mensen naar het gemeentehuis kwamen. In ‘kom på cykel’ geeft het aan hoe zij aankwamen; kom is de verleden vorm van komme. Je kunt het met een vervoersuitdrukking gebruiken om een aankomst te beschrijven.

cykel cykel betekent ‘fiets’. In ‘på cykel’ maakt het deel uit van de vaste uitdrukking voor vervoer per fiets. Je gebruikt cykel na på om aan te geven dat iemand per fiets reist.

Det Det betekent hier ‘dat’ of ‘het’ en verwijst naar de vorige mededeling over fietsen naar het gemeentehuis. In ‘Det giver mening’ is het onderwerp van de uitdrukking. Je gebruikt het om naar een eerder genoemde situatie of gedachte te verwijzen.

giver giver betekent letterlijk ‘geeft’, maar in ‘giver mening’ draagt het bij aan de vaste uitdrukking ‘zin hebben’ of ‘logisch zijn’. De betekenis ‘dat is logisch’ komt dus uit de hele combinatie Det giver mening. giver is de tegenwoordige vorm van give en staat hier vóór mening.

mening mening betekent hier ‘zin’ of ‘betekenis’. In ‘Det giver mening’ betekent de volledige uitdrukking dat iets logisch of begrijpelijk is. Je gebruikt mening in deze combinatie om instemming met een redenering uit te drukken.

nemmere nemmere betekent ‘makkelijker’ en vergelijkt fietsen met wachten op de bus. In ‘nemmere end’ volgt end om de vergelijking in te leiden. nemmere is de vergrotende vorm van nem.

at at is hier de infinitiefmarkeerder vóór vente en heeft de functie van Nederlands ‘te’. In ‘at vente’ leidt het de werkwoordsvorm aan die deel is van de vergelijking. Je gebruikt at vóór een infinitief in zulke constructies.

vente vente betekent ‘wachten’. In ‘vente på bussen’ staat het in de uitdrukking voor ‘op de bus wachten’, waarbij på vóór datgene staat waarop je wacht. Je gebruikt vente wanneer iemand tijd doorbrengt totdat iets of iemand komt.

bussen bussen betekent ‘de bus’ en is de bepaalde vorm van bus. In ‘vente på bussen’ verwijst het naar de specifieke bus waarop gewacht wordt. Het staat na på als datgene waarop de wachthandeling gericht is.

Næste Næste betekent ‘volgende’ en verwijst hier naar de eerstvolgende gelegenheid. In ‘Næste gang’ vormt het een vaste tijdsaanduiding. Je gebruikt het om over een toekomstige gelegenheid te praten.

gang gang betekent hier ‘keer’ of ‘gelegenheid’. Samen met Næste vormt het ‘Næste gang’, dus ‘de volgende keer’. Je gebruikt gang in zulke tijdsaanduidingen om een gelegenheid aan te wijzen.

kunne kunne betekent hier ‘zouden kunnen’ en drukt een voorstel of mogelijkheid voor een volgende keer uit. Het staat vóór cykle in de zin. kunne is de vorm van het modale werkwoord voor ‘kunnen’ en wordt gevolgd door een infinitief.

vi vi betekent ‘we’ en verwijst naar beide sprekers samen. In ‘kunne vi’ staat vi na het modale werkwoord, omdat Næste gang vooraan in de hoofdzin staat. Je gebruikt vi als onderwerp wanneer de spreker zichzelf en minstens één andere persoon bedoelt.

også også betekent ‘ook’ of ‘eveneens’ en voegt toe dat de sprekers zelf ook per fiets kunnen komen. In ‘vi også cykle’ staat het tussen het onderwerp en de handeling. Je gebruikt het om een extra persoon, handeling of mogelijkheid toe te voegen.

cykle cykle betekent ‘fietsen’ en staat hier als infinitief na kunne. In ‘cykle herhen’ beschrijft het de manier van reizen naar de huidige plaats. Je gebruikt cykle voor vervoer per fiets.

herhen herhen betekent ‘hierheen’ en geeft een beweging in de richting van de huidige plaats aan. In ‘cykle herhen’ maakt het duidelijk dat de sprekers naar deze plek toe fietsen, niet alleen dat zij hier zijn. Je gebruikt het samen met een werkwoord van beweging.

Så Så betekent hier ‘dan’ en verbindt het eerdere voorstel met het gevolg ervan. In ‘Så kan vi’ leidt het de volgende mogelijke handeling in. Je gebruikt het aan het begin van een zin om een gevolg of volgende stap aan te geven.

kan kan betekent hier ‘kunnen’ en drukt uit dat de sprekers de fietsen bij de ingang kunnen neerzetten. In ‘Så kan vi stille’ staat het vóór de infinitief stille. kan is de tegenwoordige vorm van kunne en wordt gevolgd door een infinitief.

stille stille betekent hier ‘neerzetten’ of ‘plaatsen’ en verwijst naar het achterlaten van de fietsen. In ‘stille cyklerne tæt på indgangen’ staat het vóór het voorwerp en de plaatsaanduiding. Je gebruikt stille om iets op een bepaalde plek te plaatsen.

cyklerne cyklerne betekent ‘de fietsen’ en verwijst naar de specifieke fietsen van de sprekers. In ‘stille cyklerne’ is het het voorwerp van stille. Je gebruikt deze bepaalde meervoudsvorm wanneer duidelijk is om welke fietsen het gaat.

tæt tæt betekent hier ‘dichtbij’ of ‘vlak bij’. In ‘tæt på indgangen’ vormt het samen met på een vaste uitdrukking voor een korte afstand tot een plaats of object. Je gebruikt deze uitdrukking om de locatie van iets te beschrijven.

Lad os Lad os betekent als geheel ‘laten we’ en vormt hier een uitnodiging om samen naar binnen te gaan en iets te zoeken. Lad draagt de uitnodigende betekenis en os betekent ‘ons’; samen richten ze de actie op de spreker en de aangesprokene. Na ‘Lad os’ volgt een infinitief.

gå gå betekent hier ‘gaan’ of ‘lopen’ en staat na Lad os. In de zin gaat het om samen naar binnen gaan. Je gebruikt gå na een uitnodiging met Lad os om een gezamenlijke beweging of handeling voor te stellen.

indenfor indenfor betekent hier ‘naar binnen’ of ‘naar binnen toe’. Omdat het bij gå staat, beschrijft het een beweging naar de binnenkant van het gebouw. In ‘gå indenfor’ gebruik je het om iemand uit te nodigen of te beschrijven dat diegene naar binnen gaat.

og og betekent ‘en’ en verbindt hier de twee handelingen gå indenfor en finde. In ‘gå indenfor og finde’ krijgen beide handelingen dezelfde uitnodigende context. Je gebruikt og om gelijkwaardige handelingen of zinsdelen met elkaar te verbinden.

finde finde betekent ‘vinden’ en beschrijft hier het lokaliseren van het juiste loket. In ‘finde den rigtige skranke’ staat het na og en blijft het in de infinitief. Je gebruikt finde wanneer je iemand of iets probeert te lokaliseren.

den den betekent hier ‘de’ en maakt skranke tot een specifieke balie. In ‘den rigtige skranke’ staat het vóór het bijvoeglijk naamwoord en het zelfstandig naamwoord. Je gebruikt den in een bepaalde naamwoordgroep met een woord als skranke.

rigtige rigtige betekent ‘juiste’ of ‘correcte’ en beschrijft welke balie de sprekers zoeken. In ‘den rigtige skranke’ staat het in de bepaalde naamwoordgroep na den. De grondvorm is rigtig; rigtige is de vorm die hier in deze constructie wordt gebruikt.

skranke skranke betekent ‘loket’ of ‘balie’, dus de plaats waar de sprekers de juiste dienstverlening willen vinden. In ‘den rigtige skranke’ gaat het om het specifieke loket in het gemeentehuis. Je gebruikt skranke in situaties met een service- of informatiebalie.

Grammatica

substantief + -en voor bepaalde vorm

bygningen

buu-ngen

het gebouw

Een zelfstandig naamwoord krijgt vaak -en als je naar een specifiek exemplaar verwijst.

bijvoeglijk naamwoord + -ere voor de vergrotende trap

flottere

flodde-re

mooier

Bij korte bijvoeglijke naamwoorden vormt -ere de vergrotende trap: flot wordt flottere.

Deens woordenschat

bygning zelfstandig naamwoord

buu-ng gebouw bygningen

Geslacht: common

cykel zelfstandig naamwoord

suu-kel fiets

Geslacht: common

cykelparkering zelfstandig naamwoord

suu-kel-par-gee-ring fietsenstalling cykelparkeringen

Geslacht: common

flot bijvoeglijk naamwoord

flod mooi flottere

give mening uitdrukking

gee-ve mee-ning logisch zijn

indgang zelfstandig naamwoord

en-gang ingang indgangen

Geslacht: common

komme werkwoord

kom-e komen kom

mange bepaler

meng-e veel

menneske zelfstandig naamwoord

men-es-ke mens mennesker

Geslacht: neuter

nem bijvoeglijk naamwoord

nem makkelijk nemmere

rådhus zelfstandig naamwoord

roo-hoes gemeentehuis

Geslacht: neuter

ved siden af voorzetsel

ve se-en a naast

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

De ingang is naast de fietsenstalling.

Antwoord tonen

Indgangen er ved siden af cykelparkeringen.

Veel mensen zijn met de fiets gekomen.

Antwoord tonen

Mange mennesker kom på cykel.

Dat is logisch.

Antwoord tonen

Det giver mening.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

gebouw

Antwoord tonen

bygningen

veel

Antwoord tonen

mange

mens

Antwoord tonen

mennesker

gemeentehuis

Antwoord tonen

rådhus