Vil
In ‘Vil du mødes på en café?’ vraagt ‘Vil’ of iemand iets wil of graag wil doen. De volledige vraag ‘Vil du mødes …?’ is een bruikbare manier om iemand voor te stellen elkaar te ontmoeten.
du
‘du’ betekent ‘jij’ of ‘je’ en is hier de persoon aan wie de vraag wordt gesteld. In ‘Vil du …?’ staat het na ‘Vil’ en vóór de handeling; je gebruikt het om iemand rechtstreeks aan te spreken.
mødes
‘mødes’ betekent hier elkaar ontmoeten of afspreken. De vorm wordt gebruikt voor een afspraak tussen mensen, zoals in ‘Vil du mødes …?’ en ‘Lad os mødes …?’.
på
‘på’ geeft hier de locatie van de afspraak aan in ‘på en café’: in of bij een café. Gebruik ‘på’ hier als onderdeel van een plaatsaanduiding bij het afspreken.
en
‘en’ is hier het onbepaalde lidwoord vóór ‘café’ en betekent ‘een’. Je gebruikt ‘en’ om één niet nader bepaald café of een ander woord met deze woordgroep aan te duiden.
café
‘café’ betekent ‘café’, de plaats waar de twee mensen willen afspreken. In ‘på en café’ staat het na het onbepaalde lidwoord en benoemt het de ontmoetingsplek.
Det
‘Det’ betekent hier ‘dat’ en verwijst naar het voorstel om elkaar in een café te ontmoeten. Je kunt ‘Det’ gebruiken om naar een zojuist genoemde situatie of voorstel te verwijzen, zoals in ‘Det lyder …’.
lyder
‘lyder’ betekent hier ‘klinkt’ of ‘lijkt’, in reactie op het voorstel. De basisvorm is ‘lyde’; ‘Det lyder + bijvoeglijk naamwoord’ is een bruikbaar patroon om op een voorstel te reageren.
afslappende
‘afslappende’ betekent hier ‘ontspannend’ en beschrijft het voorgestelde plan. In ‘Det lyder afslappende’ gebruik je het om aan te geven dat een idee of situatie prettig rustig klinkt.
Hvilken
‘Hvilken’ betekent ‘welke’ en vraagt hier naar één café uit mogelijke opties. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord in ‘Hvilken café …?’; gebruik dit patroon wanneer je iemand om een keuze vraagt.
kan
In ‘kan du lide’ helpt ‘kan’ de vraag naar een voorkeur te vormen; de volledige uitdrukking betekent ‘leuk vinden’. Hier vraagt ‘kan du lide’ welk café de ander prettig vindt, en je kunt hetzelfde patroon gebruiken met een ander object.
lide
In de uitdrukking ‘kan du lide’ betekent ‘lide’ samen met de andere woorden ‘leuk vinden’. Het staat na het onderwerp in ‘kan du lide + iets?’ en wordt gebruikt om naar iemands voorkeur te vragen.
Jeg
‘Jeg’ betekent ‘ik’ en is hier de persoon die zijn voorkeur voor een café geeft. Je gebruikt ‘Jeg’ als onderwerp wanneer je over je eigen mening of handeling spreekt, zoals in ‘Jeg kan godt lide …’.
godt
‘godt’ is hier onderdeel van de uitdrukking ‘kan godt lide’, die als geheel ‘leuk vinden’ betekent. Gebruik deze volledige uitdrukking om een voorkeur uit te spreken, bijvoorbeeld over een plek, activiteit of voorwerp.
den
‘den’ verwijst hier naar het eerder genoemde café en betekent ‘degene’ of ‘de’ in ‘den stille café’. Je gebruikt ‘den’ om terug te verwijzen naar een bepaald woord of een bepaalde zaak die al duidelijk is.
stille
‘stille’ betekent hier ‘stil’ of ‘rustig’ en beschrijft het café. In ‘den stille café’ staat het vóór het zelfstandig naamwoord; gebruik het om een rustige plaats of omgeving te beschrijven.
nær
‘nær’ betekent ‘bij’ of ‘in de buurt van’ en beschrijft hier de ligging van het café ten opzichte van het park. Het wordt gebruikt vóór een plaatsaanduiding wanneer je de nabijheid van twee locaties beschrijft.
parken
‘parken’ betekent ‘het park’ en is de bepaalde vorm van ‘park’. Hier is het park een herkenningspunt voor de locatie; je gebruikt deze vorm wanneer je naar een specifiek park verwijst.
Lad
In ‘Lad os mødes der’ maakt ‘Lad’ samen met ‘os’ een voorstel: ‘laten we daar afspreken’. De volledige constructie ‘Lad os + werkwoord’ gebruik je om een gezamenlijke actie voor te stellen.
os
‘os’ betekent ‘ons’ en verwijst in ‘Lad os’ naar de groep die de voorgestelde actie uitvoert. Na ‘Lad’ maakt het duidelijk dat de spreker en de aangesprokene samen iets zullen doen.
der
‘der’ betekent hier ‘daar’ en verwijst naar het eerder genoemde café. Je gebruikt ‘der’ om terug te wijzen naar een al bekende plaats, zoals in ‘mødes der’.
og
‘og’ betekent ‘en’ en verbindt hier de twee handelingen ‘mødes’ en ‘nyde’. Gebruik ‘og’ om twee gelijkwaardige acties of ideeën met elkaar te verbinden.
nyde
‘nyde’ betekent hier ‘genieten van’ en heeft als object ‘roen’. Het is een infinitief na ‘Lad os’; je gebruikt ‘nyde + iets’ om aan te geven waarvan iemand geniet.
roen
‘roen’ betekent hier ‘de rust’ en is de bepaalde vorm van ‘ro’. In ‘nyde roen’ verwijst het naar de rustige sfeer van de plek; je gebruikt het om rust als iets herkenbaars of aanwezige toestand te benoemen.
tage
‘tage’ betekent hier ‘nemen’ binnen ‘tage en bog med’, waarvan de volledige uitdrukking ‘een boek meenemen’ betekent. ‘Tage’ draagt het idee van nemen, terwijl ‘med’ aangeeft dat het voorwerp meegaat; de constructie past bij iemand die iets naar een afspraak brengt.
bog
‘bog’ betekent ‘boek’ en is hier het voorwerp dat wordt meegenomen. In ‘tage en bog med’ staat het na het lidwoord ‘en’; je kunt dit gebruiken wanneer je een boek naar een andere plaats brengt.
med
In ‘tage en bog med’ betekent ‘med’ ‘mee’ en geeft het aan dat de boek meegaat naar de afgesproken plek. De volledige constructie ‘tage + voorwerp + med’ gebruik je wanneer je iets meeneemt.
Vi
‘Vi’ betekent ‘wij’ of ‘we’ en is hier het onderwerp van de gezamenlijke leesactiviteit. Je gebruikt ‘Vi’ wanneer je de spreker samen met minstens één andere persoon bedoelt, zoals in ‘Vi kan læse …’.
læse
‘læse’ betekent ‘lezen’ en verwijst hier naar de activiteit die de twee mensen samen willen doen. Het staat na ‘kan’ in ‘Vi kan læse …’; ‘kan + infinitief’ is een bruikbaar patroon om een mogelijkheid of plan uit te drukken.
et
‘et’ is hier het onbepaalde lidwoord vóór ‘stykke’ in de vaste uitdrukking ‘et stykke tid’. De volledige uitdrukking betekent ‘een tijdje’; ‘et’ geeft hier niet zelfstandig de tijdsduur aan.
stykke
‘stykke’ betekent in ‘et stykke tid’ letterlijk een stuk of deel en draagt samen met de andere woorden de betekenis ‘een tijdje’. Gebruik de volledige uitdrukking ‘et stykke tid’ om een beperkte periode aan te duiden.
tid
‘tid’ betekent ‘tijd’ en maakt in ‘et stykke tid’ deel uit van de uitdrukking ‘een tijdje’. Je gebruikt deze volledige woordgroep om aan te geven hoe lang een activiteit ongeveer duurt.
ville
‘ville’ betekent hier ‘zou’ in de hypothetische beoordeling ‘Det ville være en dejlig pause’. De basisvorm is ‘vil’; ‘ville være’ gebruik je wanneer je zegt hoe iets onder de voorgestelde omstandigheden zou zijn.
være
‘være’ betekent ‘zijn’ en volgt hier op ‘ville’ in ‘ville være’. Het is de vorm die na deze modale vorm wordt gebruikt; de volledige constructie dient om een mogelijke of voorgestelde situatie te beoordelen.
dejlig
‘dejlig’ betekent hier ‘fijn’ of ‘prettig’ en beschrijft de pauze positief. In ‘en dejlig pause’ staat het vóór het zelfstandig naamwoord; je gebruikt het om een aangename ervaring of situatie te beschrijven.
pause
‘pause’ betekent ‘pauze’ en verwijst hier naar een rustmoment tijdens het lezen en afspreken. In ‘en dejlig pause’ benoemt het een onderbreking die prettig of ontspannen kan zijn.