Lad
Lad maakt in “Lad os gå en tur sammen” een uitnodiging of voorstel: laten we samen wandelen. De vorm hoort bij de vaste combinatie “Lad os” met een werkwoord. Je kunt dit patroon gebruiken voor een gezamenlijk voorstel, bijvoorbeeld “Lad os spise” als nieuw voorbeeld.
os
Os betekent hier “ons” en verwijst naar de spreker en de aangesprokene samen. In “Lad os” maakt het duidelijk dat de uitnodiging voor beide personen geldt. De combinatie “Lad os” is bruikbaar wanneer je samen iets wilt voorstellen.
gå
Gå draagt in “gå en tur” de betekenis “gaan” binnen de uitdrukking “een wandeling maken”. Het werkwoord staat hier na “Lad os” in een gezamenlijk voorstel. Je kunt “gå en tur” opnieuw gebruiken voor een wandeling.
en
En is in “En kort gåtur” het onbepaalde lidwoord bij “gåtur”: een wandeling. Het staat direct vóór het zelfstandig naamwoord en vóór het bijvoeglijke woord “kort”. Gebruik hetzelfde patroon bij een enkele, niet nader bepaalde wandeling.
tur
Tur betekent in “en tur” een tocht of wandeling. Samen met “gå” vormt het de uitdrukking “gå en tur”, dus een wandeling maken. Het patroon “en tur” kan ook voor een andere tocht worden gebruikt.
sammen
Sammen betekent “samen” en geeft aan dat de activiteit gezamenlijk gebeurt. In “Lad os gå en tur sammen” hoort het bij de wandeling van beide gesprekspartners. Je kunt “sammen” gebruiken om een gedeelde activiteit te beschrijven.
kort
Kort beschrijft in “En kort gåtur” de wandeling als kort. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord “gåtur”. Je kunt “kort” op dezelfde manier vóór een ander passend zelfstandig naamwoord gebruiken.
gåtur
Gåtur betekent “wandeling” en is in “En kort gåtur” de activiteit die de spreker voorstelt. Het woord staat na het lidwoord “en” en het bijvoeglijke woord “kort”. Je kunt “gåtur” gebruiken wanneer je specifiek een wandeling bedoelt.
lyder
Lyder betekent hier “klinkt” en geeft in “lyder godt” een beoordeling van het voorgestelde plan. Het onderwerp is “En kort gåtur”. Gebruik “lyder” met een beoordeling wanneer iets op een bepaalde manier klinkt.
godt
Godt betekent in “En kort gåtur lyder godt” dat het voorstel goed of fijn klinkt. Het vormt samen met “lyder” de beoordeling “klinkt goed”. Je kunt “lyder godt” gebruiken om positief op een voorstel te reageren.
Hvor
Hvor betekent “waar” en vraagt in “Hvor skal vi mødes?” naar de plaats van de afspraak. Het staat aan het begin van de vraag. Gebruik “Hvor” voor een vraag naar een locatie.
skal
Skal geeft in “Hvor skal vi mødes?” een vraag over het voorgestelde plan aan: waar zullen we elkaar ontmoeten? Het staat vóór “vi” in deze vraag. De combinatie “Skal jeg ...?” kan als nieuw voorbeeld worden gebruikt om te vragen of je iets moet doen.
vi
Vi betekent “wij” en verwijst in “vi mødes” naar de twee mensen die elkaar zullen ontmoeten. Het is het onderwerp van de zin. Gebruik “vi” wanneer de spreker zichzelf samen met anderen bedoelt.
mødes
Mødes betekent hier “elkaar ontmoeten” in “vi mødes”. De vorm beschrijft een ontmoeting tussen de betrokken personen, niet alleen het gaan naar een plaats. Je kunt “vi mødes” gebruiken om een afspraak om elkaar te zien te bespreken.
For
For betekent in “For mig er indgangen til parken fin” “voor” en markeert vanuit wie iets wordt beoordeeld. Samen met “mig” betekent “For mig” dus “voor mij”. Je kunt “For mig” gebruiken om je persoonlijke oordeel of voorkeur in te leiden.
mig
Mig betekent “mij” en verwijst in “For mig” naar de persoon die de plek beoordeelt. De combinatie “For mig” betekent “voor mij”. Gebruik deze combinatie wanneer je duidelijk wilt maken dat een mening persoonlijk is.
er
Er betekent in “er ... fin” “is” en verbindt “indgangen til parken” met de beoordeling “fin”. Het geeft hier aan hoe de voorgestelde ontmoetingsplek voor de spreker is. Je kunt “er” gebruiken om een plek of zaak met een beschrijving te verbinden.
indgangen
Indgangen betekent “de ingang” en verwijst hier naar de ingang van het park. De vorm is de bepaalde vorm van “indgang”, wat past bij de bedoelde specifieke ingang. Je kunt “indgangen til ...” gebruiken om een ingang bij een bepaalde plaats aan te duiden.
til
Til verbindt in “indgangen til parken” de ingang met het park: de ingang van of naar het park. Het staat vóór de plaatsaanduiding “parken”. Het patroon “X til Y” kan een relatie tussen een onderdeel en een plaats aangeven.
parken
Parken betekent “het park” en verwijst in “til parken” naar het specifieke park waar de vrienden elkaar ontmoeten. De vorm is de bepaalde vorm van “park”. Je kunt “til parken” gebruiken wanneer je naar een bepaald park verwijst.
fin
Fin betekent hier “prima” of “goed genoeg” en beoordeelt de ingang als geschikte ontmoetingsplek. In “er ... fin” beschrijft het de voorgestelde plek. Je kunt “fin” gebruiken om een praktische keuze of afspraak goed te keuren.
Jeg
Jeg betekent “ik” en is in “Jeg sender dig en besked” de persoon die het bericht zal sturen. Het staat als onderwerp vóór “sender”. Gebruik “Jeg” om jezelf als uitvoerder van een handeling te noemen.
sender
Sender betekent hier “stuurt” in “Jeg sender dig en besked”. De zin gebruikt het patroon “iemand stuurt iemand een bericht”: “Jeg” is de verzender, “dig” de ontvanger en “en besked” het bericht. Dit patroon is bruikbaar voor berichten aan andere personen.
dig
Dig betekent “jou” en is in “Jeg sender dig en besked” de ontvanger van het bericht. Het staat tussen het werkwoord “sender” en het bericht zelf. Gebruik het patroon “sender dig en besked” wanneer je zegt dat je iemand een bericht stuurt.
besked
Besked betekent “bericht” in “Jeg sender dig en besked”. Het is wat de spreker naar de andere persoon stuurt. Je kunt “en besked” gebruiken voor een bericht dat je iemand stuurt.
før
Før betekent “voordat” en verbindt in “før jeg går” de tijd van het bericht met het vertrek. Na “før” volgt hier de bijzin “jeg går”. Gebruik het patroon “før + zin” om aan te geven dat iets eerder gebeurt.
går
Går betekent in “før jeg går” “ga” of “vertrek”; het gaat hier om het moment waarop de spreker weggaat. De vorm staat in de bijzin na “før”. Je kunt “før jeg går” gebruiken om te verwijzen naar iets dat gebeurt voordat je vertrekt.
Det
Det betekent hier “dat” en verwijst naar het bericht of de mededeling uit de vorige zin. In “Det hjælper mig” is het onderwerp van de zin. Gebruik “Det” om naar een eerder genoemde handeling of situatie te verwijzen.
hjælper
Hjælper betekent “helpt” in “Det hjælper mig med at være der til tiden”. Het beschrijft dat iets de andere persoon ondersteunt bij het op tijd aanwezig zijn. Het patroon “hjælper mig med at ...” kan worden gebruikt om hulp bij een handeling te beschrijven.
med
Med betekent hier “met” en maakt deel uit van “hjælper mig med at være”. Het verbindt de hulp met de handeling die daardoor gemakkelijker wordt. Gebruik het patroon “hjælpe nogen med at ...” voor hulp bij een activiteit.
at
At markeert in “med at være” het werkwoord dat de handeling beschrijft waarbij iemand hulp krijgt. Het staat direct vóór “være”. Gebruik het patroon “med at + werkwoord” na “hjælper nogen” wanneer je de geholpen handeling noemt.
være
Være betekent “zijn” in “at være der til tiden”. Het verwijst hier naar aanwezig zijn op de afgesproken plaats en tijd. Je kunt “at være der” gebruiken om aanwezigheid op een bepaalde plek aan te duiden.
der
Der betekent “daar” in “at være der til tiden” en verwijst naar de afgesproken ontmoetingsplek. Het staat na “være” en vóór de tijdsbepaling. Gebruik “være der” wanneer je zegt dat iemand op die bedoelde plaats aanwezig is.
tiden
Tiden betekent in “til tiden” “de tijd”; samen betekent de uitdrukking “op tijd”. De vorm is de bepaalde vorm van “tid” en hoort bij de vaste combinatie “til tiden”. Gebruik “til tiden” wanneer je op het afgesproken moment aanwezig bent.
tage
Tage betekent in “tage vand med” “nemen” en krijgt door “med” de betekenis iets meenemen. Het object is hier “vand”. Gebruik het patroon “tage noget med” wanneer je iets naar een andere plaats meeneemt.
vand
Vand betekent “water” en is in “tage vand med” het voorwerp dat iemand moet meenemen. Het woord staat zonder lidwoord omdat het hier om water als drank of voorraad gaat. Je kunt “tage vand med” gebruiken wanneer je water voor onderweg meeneemt.
Tag
Tag betekent in “Tag nok med” “neem mee” en geeft een directe instructie. Samen met “med” vormt het de aansporing om iets mee te nemen. Gebruik het patroon “Tag ... med” met het voorwerp tussen het werkwoord en “med”.
nok
Nok betekent “genoeg” en geeft in “Tag nok med til dig selv” aan dat de hoeveelheid voldoende moet zijn. Het staat vóór “med” en verwijst naar wat iemand moet meenemen. Je kunt “nok” gebruiken om een voldoende hoeveelheid aan te duiden.
selv
Selv benadrukt in “til dig selv” dat het om de aangesprokene zelf gaat: voor jezelf. Het vormt samen met “dig” de uitdrukking “dig selv”. Gebruik “til dig selv” wanneer iets bestemd is voor de persoon die je aanspreekt.