Jeg
Jeg betekent hier ‘ik’ en verwijst naar de spreker. In ‘Jeg skal ændre planen’ staat Jeg als onderwerp; gebruik Jeg wanneer je over jezelf spreekt.
skal
skal betekent hier ‘moet’ en drukt uit dat de spreker het plan moet veranderen. In ‘Jeg skal ændre planen’ staat het vóór de infinitief ændre. Gebruik skal + infinitief voor een noodzakelijke actie.
ændre
ændre betekent hier ‘veranderen’. Het staat na skal in ‘Jeg skal ændre planen’ en krijgt planen als datgene wat veranderd wordt. Gebruik ændre + een object wanneer je iets wilt veranderen.
planen
planen betekent hier ‘het plan’ en verwijst naar een specifiek plan. Het is de bepaalde vorm van plan. Gebruik ‘ændre planen’ wanneer je naar een al besproken plan verwijst.
Hvad
Hvad betekent hier ‘wat’ en opent de vraag ‘Hvad fungerer ikke?’. Gebruik Hvad vóór het werkwoord om te vragen welk ding of welk onderdeel bedoeld wordt.
fungerer
fungerer betekent hier ‘werkt’ of ‘functioneert’. In ‘Hvad fungerer ikke?’ gaat het over iets dat niet goed werkt; in ‘Det fungerer for mig.’ betekent het dat een voorstel geschikt is. Gebruik subject + fungerer wanneer je zegt dat iets werkt of goed uitkomt.
ikke
ikke betekent ‘niet’ en ontkent in ‘Hvad fungerer ikke?’ het werkwoord fungerer. In deze hoofdzin staat het na het werkwoord. Gebruik werkwoord + ikke om een eenvoudige ontkenning te vormen.
Mødestedet
Mødestedet betekent hier ‘de ontmoetingsplek’ en verwijst naar de specifieke plek waar de twee personen elkaar zouden ontmoeten. Het is de bepaalde vorm van mødested. Gebruik Mødestedet wanneer de ontmoetingsplek al bekend is.
er
er betekent hier ‘is’ en verbindt Mødestedet met de eigenschap støjende in ‘Mødestedet er for støjende.’ Er is de vorm van være die hier wordt gebruikt. Gebruik er + een beschrijving om te zeggen hoe iets is.
for
for betekent hier ‘te’ en maakt in ‘for støjende’ duidelijk dat de plek buitensporig lawaaierig is. Het betekent hier niet ‘voor’. Gebruik for + bijvoeglijk naamwoord om een te hoge graad aan te geven.
støjende
støjende betekent hier ‘lawaaiig’ en beschrijft de ontmoetingsplek. In ‘Mødestedet er for støjende’ is het de reden om een rustigere plek te zoeken. Gebruik er + støjende om te zeggen dat een plaats lawaaiig is.
Lad
Lad is hier het eerste onderdeel van het voorstel ‘Lad os gå indenfor til et roligere sted.’ Het markeert samen met os en de infinitief een uitnodiging om iets te doen. Gebruik Lad os + infinitief om een gezamenlijk voorstel te doen.
os
os verwijst in ‘Lad os gå indenfor til et roligere sted’ naar de spreker en de andere persoon of groep die samen zullen handelen. Het draagt dus bij aan het gezamenlijke karakter van het voorstel. Gebruik Lad os + infinitief om anderen bij een actie te betrekken.
gå
gå betekent hier ‘gaan’ en beschrijft de beweging naar binnen en naar een andere plek. In ‘Lad os gå indenfor til et roligere sted’ staat het na Lad os. Gebruik gå met een bestemming wanneer je zegt waar iemand naartoe gaat.
indenfor
indenfor betekent hier ‘naar binnen’ of ‘binnen’ en beschrijft de richting van de beweging in ‘gå indenfor’. Deze vorm wordt hier als één woord gebruikt. Gebruik gå indenfor wanneer je voorstelt om een binnenruimte in te gaan.
til
til betekent hier ‘naar’ en introduceert de bestemming ‘et roligere sted’ in ‘Lad os gå indenfor til et roligere sted.’ Gebruik gå ... til + bestemming om aan te geven waar iemand naartoe gaat.
et
et is hier het onbepaalde lidwoord ‘een’ vóór sted. Samen vormen ze ‘et roligere sted’, dus een nog niet nader bepaalde rustige plek. Gebruik et vóór een onzijdig zelfstandig naamwoord wanneer je naar één niet-specifieke zaak verwijst.
roligere
roligere betekent hier ‘rustiger’ en vergelijkt de nieuwe plek met de te lawaaierige ontmoetingsplek. In ‘et roligere sted’ beschrijft het de gewenste bestemming. Gebruik roligere vóór een zelfstandig naamwoord wanneer iets minder druk of lawaaierig is dan iets anders.
sted
sted betekent hier ‘plek’ of ‘plaats’. In ‘et roligere sted’ verwijst het naar de nieuwe plek waar de twee personen naartoe willen gaan. Gebruik een beschrijving vóór sted om een bepaald soort plaats aan te duiden.
Kan
Kan betekent hier ‘kunnen’ en vraagt of een ontmoeting op een bepaalde plek mogelijk is. In ‘Kan vi mødes lige inden for indgangen?’ staat het voor het onderwerp vi en de infinitief mødes. Gebruik Kan vi + infinitief om naar een mogelijke gezamenlijke actie te vragen.
vi
vi betekent ‘we’ en verwijst naar de spreker en de andere persoon samen. In ‘Kan vi mødes lige inden for indgangen?’ is vi het onderwerp van de voorgestelde ontmoeting. Gebruik vi wanneer een groep inclusief de spreker iets doet.
mødes
mødes betekent hier ‘elkaar ontmoeten’ of ‘afspreken’. In ‘Kan vi mødes lige inden for indgangen?’ gaat het om afspreken op een specifieke plek. Gebruik mødes met een plaats- of tijdsaanduiding wanneer je een ontmoeting regelt.
lige
lige betekent hier ‘net’ en maakt de locatie in ‘lige inden for indgangen’ preciezer. Het geeft aan dat de plek onmiddellijk aan de binnenkant van de ingang ligt. Gebruik lige vóór een locatie-uitdrukking om een exacte plek aan te wijzen.
inden
inden draagt in ‘inden for’ de betekenis ‘binnen’ of ‘binnen de grens van’. In deze zin vormt het samen met for de uitdrukking ‘inden for indgangen’, die de locatie net aan de binnenkant van de ingang aangeeft. Gebruik inden for + plaats om een positie binnen een grens of ruimte te beschrijven.
indgangen
indgangen betekent hier ‘de ingang’ en verwijst naar de ingang van de locatie. Het is de bepaalde vorm van indgang. In ‘lige inden for indgangen’ wordt hiermee het herkenningspunt voor de afgesproken plek genoemd.
Det
Det betekent hier ‘dat’ of ‘het’ en verwijst naar het voorgestelde ontmoetingspunt. In ‘Det fungerer for mig.’ bevestigt de spreker dat die afspraak geschikt is. Gebruik Det wanneer je naar een eerder genoemd voorstel of ding verwijst.
mig
mig betekent ‘mij’ en geeft in ‘for mig’ het persoonlijke standpunt van de spreker aan. ‘Det fungerer for mig’ betekent dat de afspraak voor deze spreker goed uitkomt. Gebruik for mig om te zeggen dat iets voor jou persoonlijk geschikt of aanvaardbaar is.
venter
venter betekent hier ‘wacht’ en beschrijft wat de spreker op de afgesproken plek zal doen. In ‘Jeg venter der, når jeg kommer’ wordt het gekoppeld aan de plaats der en het moment van aankomst. Gebruik venter met een plaatsaanduiding wanneer je zegt waar iemand wacht.
der
der betekent hier ‘daar’ en verwijst naar de plek bij de ingang die eerder is afgesproken. In ‘Jeg venter der’ geeft het aan waar de spreker zal wachten. Gebruik venter der wanneer de plaats al uit de context bekend is.
når
når betekent hier ‘wanneer’ of ‘als’ en verbindt het wachten met het moment van aankomst in ‘når jeg kommer’. Het introduceert dus een tijdsbepaling. Gebruik når + onderwerp + werkwoord om aan te geven wanneer iets gebeurt.
kommer
kommer betekent hier ‘kom’ of ‘aankom’ en verwijst naar het moment waarop de spreker op de afgesproken plek arriveert. Het is de vorm die in ‘når jeg kommer’ wordt gebruikt. Gebruik når jeg kommer wanneer je zegt wat er gebeurt zodra je ergens aankomt.
Så
Så betekent hier ‘dan’ en leidt het gevolg van de gemaakte afspraak in. In ‘Så kan vi sammen finde et roligt sted’ betekent het dat de twee daarna samen een rustige plek kunnen zoeken. Gebruik Så kan vi + infinitief om een volgende gezamenlijke actie aan te kondigen.
sammen
sammen betekent ‘samen’ en geeft aan dat de actie gezamenlijk wordt uitgevoerd. In ‘Så kan vi sammen finde et roligt sted’ zoeken beide personen de plek gezamenlijk. Gebruik samen bij een werkwoord wanneer meerdere personen iets met elkaar doen.
finde
finde betekent hier ‘vinden’ en staat na kan in ‘Så kan vi sammen finde et roligt sted’. Het object van de actie is et roligt sted. Gebruik finde + object wanneer je zegt wat je probeert te vinden.
roligt
roligt betekent hier ‘rustig’ en beschrijft de plek in ‘et roligt sted’. De vorm roligt wordt hier gebruikt bij sted. Gebruik et roligt sted wanneer je naar een rustige, nog niet nader bepaalde plek verwijst.