Een portemonnee en sleutels vinden | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Een portemonnee en sleutels vinden oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Jeg kan ikke finde min pung.

Jai ken eeguh fee-nuh men pong. Ik kan mijn portemonnee niet vinden.

Har du kigget i din rygsæk?

Haa doe kee-guhd ie den ruu-sek gekeken? Heb je in je rugzak gekeken?

Jeg har allerede tjekket den forreste lomme.

Jai haa allee-ree-duh tjee-guhd den vooruhstuh lomuh. Ik heb het voorvak al gecontroleerd.

Prøv den lille lomme ved lynlåsen.

Preuv den leeluh lomuh wee luun-loosun. Probeer het kleine vakje bij de rits.

Jeg fandt den der.

Jai fent den deer. Ik heb hem daar gevonden.

Luk lynlåsen, før du går.

Loek luun-loosun, feur doe koor. Doe de rits dicht voordat je gaat.

Jeg skal stadig bruge mine nøgler.

Jai skal stee-ie broe-uh men neur-luh. Ik heb mijn sleutels nog nodig.

De er i sidelommen.

Die e-uh ie sie-uh-lomun. Ze zitten in het zijvak.

Woord voor woord

Jeg “Jeg” betekent hier “ik” en is degene die de handeling uitvoert in “Jeg kan ikke finde min pung.” Het staat als onderwerp vooraan in de zin; een herbruikbaar patroon is “Jeg kan ...” om te zeggen wat je wel of niet kunt.

kan “kan” geeft hier aan dat iemand iets kan of erin slaagt iets te doen, namelijk “finde” zijn portemonnee. Het staat voor een werkwoord in de infinitief, zoals in “kan ikke finde”; gebruik “kan” ook in het patroon “Jeg kan ...”.

ikke “ikke” maakt de zin ontkennend: in “Jeg kan ikke finde min pung” betekent het “niet”. Het staat hier vóór “finde” en ontkent dus het kunnen vinden; dezelfde plaats is bruikbaar in “kan ikke ...”.

finde “finde” betekent hier “vinden” en staat na “kan” in “Jeg kan ikke finde min pung.” Na “kan” blijft deze werkwoordsvorm onveranderd; het patroon “kan ... finde” is bruikbaar wanneer iemand iets probeert te vinden.

min “min” betekent hier “mijn” en verwijst naar de portemonnee van de spreker in “min pung”. Het staat direct vóór het voorwerp; gebruik hetzelfde bezittelijke patroon in “min pung” voor een voorwerp dat van de spreker is.

pung “pung” betekent hier “portemonnee” in “min pung”. Het woord staat na het bezittelijke “min”; je gebruikt “pung” in deze situatie wanneer je naar een portemonnee zoekt of ernaar verwijst.

Har “Har” is hier het hulpwerkwoord aan het begin van de vraag “Har du kigget i din rygsæk?” en vormt samen met “kigget” de vraag of iemand al heeft gekeken. Door “Har” voor “du” te zetten ontstaat een vraag; een bruikbaar patroon is “Har du ...?”.

du “du” betekent hier “jij” en is de aangesprokene in “Har du kigget i din rygsæk?” Het staat na het vraagwoord “Har”; gebruik “du” voor één persoon die je rechtstreeks aanspreekt.

kigget “kigget” betekent hier “gekeken” in “Har du kigget i din rygsæk?” Het is de vorm die samen met “Har” aangeeft dat de handeling al heeft plaatsgevonden; de woordenboekvorm is “kigge”. Een bruikbaar patroon is “Har du kigget i ...?” wanneer je vraagt of iemand ergens heeft gekeken.

i “i” betekent hier “in” en geeft in “i din rygsæk” de plaats aan waar iemand heeft gekeken. Het staat vóór de plaatsaanduiding; gebruik “i” ook in een patroon zoals “kigget i ...” voor iets waarin je kijkt.

din “din” betekent hier “jouw” en verwijst naar de rugzak van de aangesprokene in “din rygsæk”. Het staat vóór het bezeten voorwerp; “din” gebruik je in deze vorm bij een enkelvoudig voorwerp dat van “du” is.

rygsæk “rygsæk” betekent hier “rugzak” in “din rygsæk”. Het woord volgt op “din” en benoemt de plaats waarin gekeken wordt; gebruik “rygsæk” voor een tas die je op je rug draagt.

allerede “allerede” betekent hier “al” in “Jeg har allerede tjekket den forreste lomme.” Het geeft aan dat het controleren vóór dit moment is gebeurd; het staat hier vóór “tjekket” en kan op dezelfde manier een al uitgevoerde handeling aangeven.

tjekket “tjekket” betekent hier “gecontroleerd” in “Jeg har allerede tjekket den forreste lomme.” Samen met “har” beschrijft het een controle die al is uitgevoerd; de woordenboekvorm is “tjekke”. Een bruikbaar patroon is “har tjekket ...” met het gecontroleerde voorwerp erachter.

den “den” maakt in “den forreste lomme” het genoemde vak bepaald: het gaat om het specifieke voorvak. Het staat vóór het bijvoeglijk naamwoord en het zelfstandig naamwoord; een herbruikbaar patroon is “den + beschrijving + voorwerp”.

forreste “forreste” betekent hier “voorste” en specificeert welk vak bedoeld wordt in “den forreste lomme”. Het staat vóór “lomme” binnen de bepaalde woordgroep; gebruik het hier om het vak aan de voorkant aan te wijzen.

lomme “lomme” betekent hier “zakje” of “vak” in “den forreste lomme”. Het woord benoemt een opbergvak in de rugzak; in deze dialoog wordt het gecombineerd met een plaatsbeschrijving zoals “forreste”.

Prøv “Prøv” betekent hier “probeer” en is een aansporing in “Prøv den lille lomme ved lynlåsen.” Het staat aan het begin van de opdracht; gebruik “Prøv” wanneer je iemand vriendelijk naar een mogelijkheid laat kijken of iets laat doen.

lille “lille” betekent hier “kleine” en beschrijft het vak in “den lille lomme”. Het staat vóór “lomme” en na “den”; dit patroon gebruik je om een klein, specifiek voorwerp of vak aan te wijzen.

ved “ved” betekent hier “bij” of “naast” en geeft in “ved lynlåsen” de nabijheid van de rits aan. Het staat vóór de plaatsreferentie; gebruik “ved” wanneer iets zich vlak bij een herkenbaar voorwerp bevindt.

lynlåsen “lynlåsen” betekent hier “de rits” in “ved lynlåsen”. De vorm verwijst naar een specifieke rits; de woordenboekvorm is “lynlås”. Een bruikbaar patroon is “ved lynlåsen” om iets bij de rits te lokaliseren.

fandt “fandt” betekent hier “vond” in “Jeg fandt den der.” Het is de verleden vorm van “finde” en beschrijft dat de portemonnee gevonden is; gebruik “fandt” met het gevonden voorwerp, zoals in “Jeg fandt den”.

der “der” betekent hier “daar” en verwijst in “Jeg fandt den der” naar de plek waar de portemonnee lag. Het staat aan het einde van de zin als plaatsaanduiding; gebruik “der” om naar een aangewezen plek te verwijzen.

Luk “Luk” betekent hier “sluit” en is een opdracht in “Luk lynlåsen, før du går.” Het richt zich op de rits als voorwerp; de woordenboekvorm is “lukke”. Gebruik “Luk” wanneer je iemand vraagt iets dicht te doen.

før “før” betekent hier “voordat” en verbindt in “før du går” de opdracht met het moment waarop iemand vertrekt. Het staat vóór de bijzin “du går”; een bruikbaar patroon is “før du ...” voor iets dat eerst moet gebeuren.

går “går” betekent hier “gaat” of “vertrekt” in “før du går”. Het beschrijft wat de aangesprokene daarna doet; de woordenboekvorm is “gå”. Gebruik “før du går” wanneer je iets wilt laten gebeuren voordat iemand weggaat.

skal “skal” geeft hier noodzaak of behoefte aan in “Jeg skal stadig bruge mine nøgler.” De betekenis ontstaat samen met “bruge”: de spreker heeft de sleutels nog nodig. Een bruikbaar patroon is “skal bruge + voorwerp”.

stadig “stadig” betekent hier “nog steeds” in “Jeg skal stadig bruge mine nøgler.” Het laat zien dat de behoefte op dit moment nog bestaat; het staat vóór “bruge” en kan daar dezelfde voortdurende betekenis aangeven.

bruge “bruge” betekent hier, samen met “skal”, “nodig hebben” in “skal stadig bruge mine nøgler”. “Skal” geeft de noodzaak aan en “bruge” verwijst naar het nodig hebben van het voorwerp; gebruik het patroon “skal bruge + voorwerp”.

mine “mine” betekent hier “mijn” en verwijst naar meerdere sleutels in “mine nøgler”. Het staat vóór het meervoudige voorwerp; gebruik “mine” vóór meerdere dingen die van de spreker zijn.

nøgler “nøgler” betekent hier “sleutels” in “mine nøgler”. Het is het voorwerp dat de spreker nog nodig heeft; de woordenboekvorm is “nøgle”. Gebruik “nøgler” wanneer je naar meerdere sleutels verwijst.

De “De” betekent hier “ze” en verwijst terug naar “nøgler” in “De er i sidelommen.” Het staat als onderwerp vóór “er”; gebruik “De” om eerder genoemde dingen opnieuw aan te wijzen.

er “er” betekent hier “zijn” of “bevinden zich” in “De er i sidelommen.” Samen met “i sidelommen” geeft het de plaats van de sleutels aan; een bruikbaar patroon is “De er i ...” om te zeggen waar iets zich bevindt.

sidelommen “sidelommen” betekent hier “het zijvak” in “De er i sidelommen.” De vorm verwijst naar een specifiek zijvak; de woordenboekvorm is “sidelomme”. Gebruik “i sidelommen” om te zeggen dat iets zich in dat zijvak bevindt.

Grammatica

Bestemte substantiver: -en

lynlås → lynlåsen; sidelomme → sidelommen

Luun-loos naar luun-loosun; sie-uh-lomuh naar sie-uh-lomun.

rits → de rits; zijvak → het zijvak

In het Deens krijgt een enkelvoudig zelfstandig naamwoord vaak een bepaald achtervoegsel: -en voor gemeenschappelijke woorden.

Imperativ: verbumsstammen

Prøv! Luk!

Preuv! Loek!

Probeer! Sluit!

De gebiedende wijs gebruikt meestal de stam van het werkwoord, zonder persoonlijk voornaamwoord.

Deens woordenschat

allerede bijwoord

allee-ree-duh al

Jeg har allerede tjekket den forreste lomme.

finde werkwoord

fee-nuh vinden

Jeg kan ikke finde min pung.

forreste bijvoeglijk naamwoord

vooruhstuh voorste

Jeg har allerede tjekket den forreste lomme.

kigge werkwoord

kee-guh kijken kigget

Har du kigget i din rygsæk?

lille bijvoeglijk naamwoord

leeluh klein

Prøv den lille lomme ved lynlåsen.

lomme zelfstandig naamwoord

lomuh vak

Geslacht: common

Jeg har allerede tjekket den forreste lomme.

lynlås zelfstandig naamwoord

luun-loos rits lynlåsen

Geslacht: common

Prøv den lille lomme ved lynlåsen.

prøve werkwoord

preuvuh proberen Prøv

Prøv den lille lomme ved lynlåsen.

pung zelfstandig naamwoord

pong portemonnee

Geslacht: common

Jeg kan ikke finde min pung.

rygsæk zelfstandig naamwoord

ruu-sek rugzak

Geslacht: common

Har du kigget i din rygsæk?

tjekke werkwoord

tjee-guh controleren tjekket

Jeg har allerede tjekket den forreste lomme.

ved voorzetsel

wee bij

Prøv den lille lomme ved lynlåsen.

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Ik kan mijn portemonnee niet vinden.

Antwoord tonen

Jeg kan ikke finde min pung.

Heb je in je rugzak gekeken?

Antwoord tonen

Har du kigget i din rygsæk?

Probeer het kleine vakje bij de rits.

Antwoord tonen

Prøv den lille lomme ved lynlåsen.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

proberen

Antwoord tonen

Prøv

vak

Antwoord tonen

lomme

portemonnee

Antwoord tonen

pung

controleren

Antwoord tonen

tjekket