Jeg
Jeg betekent hier ‘ik’ en verwijst naar de persoon die spreekt. In de zin "Jeg føler mig træt." staat het voor de persoon die zijn eigen toestand beschrijft. Gebruik Jeg wanneer je over jezelf spreekt.
føler
føler betekent hier ‘voel’ in "Jeg føler mig træt.". De vorm volgt op Jeg en beschrijft wat de spreker ervaart. Een bruikbaar patroon is "Jeg føler mig ..." wanneer je je eigen toestand beschrijft.
mig
mig betekent hier ‘me’ of ‘mij’ in de uitdrukking "Jeg føler mig træt.". Het verwijst terug naar de persoon die met Jeg wordt genoemd. Gebruik "Jeg føler mig ..." om te zeggen hoe je je voelt.
træt
træt betekent hier ‘moe’ en beschrijft de toestand van de spreker in "Jeg føler mig træt.". Het staat na mig en maakt duidelijk welke toestand wordt gevoeld. Gebruik deze zin bijvoorbeeld tijdens een pauze wanneer je wilt zeggen dat je moe bent.
Lad
Lad draagt in "Lad os tage en kort pause." bij aan de uitnodiging ‘laten we’. Samen met os en het werkwoord daarna richt het voorstel zich op de spreker en de luisteraar. Gebruik "Lad os ..." om samen iets voor te stellen.
os
os betekent hier ‘ons’ en verwijst in "Lad os tage en kort pause." naar de spreker en de luisteraar samen. Binnen "Lad os ..." maakt het duidelijk dat het voorstel voor beide personen geldt. Gebruik dit patroon vóór een werkwoord wanneer je samen iets wilt doen.
tage
tage betekent hier ‘nemen’ in "Lad os tage en kort pause.". Het benoemt de handeling die de twee personen samen voorstellen. De combinatie "tage en kort pause" is bruikbaar wanneer je wilt zeggen dat je een korte pauze neemt.
en
en betekent hier ‘een’ in "en kort pause." en introduceert één niet nader bepaalde pauze. Het staat vóór de beschrijving kort en vóór het zelfstandig naamwoord pause. Gebruik "en" op dezelfde plaats vóór een passend zelfstandig naamwoord.
kort
kort betekent hier ‘kort’ in "en kort pause." en beschrijft de beperkte duur van de pauze. Het staat vóór pause binnen de woordgroep. Gebruik "en kort pause" wanneer je een pauze van korte duur bedoelt.
pause
pause betekent hier ‘pauze’ in "Lad os tage en kort pause.". Het is de activiteit die de twee personen samen willen nemen. Gebruik de woordgroep "tage en kort pause" wanneer je een korte onderbreking wilt voorstellen.
Er
Er betekent hier ‘is’ en staat aan het begin van de vraag "Er denne stol ledig?". De plaats aan het begin maakt van de mededeling een vraag over de beschikbaarheid van de stoel. Gebruik "Er ...?" om te vragen of iets in een bepaalde toestand is.
denne
denne betekent hier ‘deze’ en wijst in "denne stol" naar de stoel waar de spreker naar vraagt. Het staat direct vóór stol. Gebruik "denne" om naar iets specifieks in de omgeving te verwijzen.
stol
stol betekent hier ‘stoel’ in "Er denne stol ledig?". Het benoemt het voorwerp waarvan de spreker wil weten of het beschikbaar is. Gebruik "denne stol" wanneer je naar een bepaalde stoel verwijst.
ledig
ledig betekent hier ‘vrij’ of ‘beschikbaar’ in "Er denne stol ledig?". Bij een stoel gaat het om de vraag of iemand er kan zitten. Gebruik de volledige vraag om beleefd te informeren of een stoel beschikbaar is.
Du
Du betekent hier ‘je’ of ‘jij’ en verwijst naar de aangesproken persoon in "Du kan sidde her.". Het is het onderwerp van de zin. Gebruik Du wanneer je rechtstreeks tegen één persoon spreekt.
kan
kan betekent hier ‘kunt’ of ‘kan’ in "Du kan sidde her.". In deze context geeft het aan dat de aangesproken persoon hier mag zitten. Gebruik "kan" vóór een werkwoord wanneer je mogelijkheid of toestemming uitdrukt.
sidde
sidde betekent hier ‘zitten’ in "Du kan sidde her.". Het staat na kan en benoemt wat de aangesproken persoon mag doen. Gebruik "kan sidde" wanneer je zegt dat iemand ergens kan of mag zitten.
her
her betekent hier ‘hier’ in "Du kan sidde her.". Het wijst naar de plaats waar de aangesproken persoon mag zitten. Gebruik her om een plaats dicht bij de spreker of in de huidige situatie aan te wijzen.
har
har betekent hier ‘heb’ in "Jeg har taget en lille snack med til pausen.". Samen met taget beschrijft het dat de spreker een snack heeft meegenomen. Gebruik "Jeg har ..." om te vertellen wat je hebt gedaan of bij je hebt gebracht.
taget
taget betekent hier ‘genomen’ in de uitdrukking "taget en lille snack med". Samen met med drukt het uit dat de spreker een snack heeft meegenomen. De vorm hangt samen met tage en wordt hier gebruikt in "Jeg har taget en lille snack med til pausen.".
lille
lille betekent hier ‘kleine’ in "en lille snack.". Het beschrijft de snack die de spreker voor de pauze heeft meegenomen. Gebruik "en lille ..." vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je een kleine zaak bedoelt.
snack
snack betekent hier ‘snack’ in "en lille snack.". Het gaat om iets kleins om tijdens de pauze te eten. Gebruik "en lille snack" wanneer je over zo’n hapje voor een pauze spreekt.
med
med betekent hier ‘mee’ in "taget en lille snack med". In deze uitdrukking draagt het bij aan de betekenis dat de snack is meegenomen, niet alleen dat hij samen met iets anders is. Gebruik de volledige combinatie wanneer je zegt dat je iets bij je hebt gebracht.
til
til betekent hier ‘voor’ in "til pausen.". Het geeft aan waarvoor de snack bedoeld is: voor de pauze. Gebruik "til" vóór een gelegenheid of moment waarvoor iets bestemd is.
pausen
pausen betekent hier ‘de pauze’ en verwijst naar de specifieke pauze in "til pausen.". De vorm is gebaseerd op pause en maakt de pauze bepaald. Gebruik "til pausen" wanneer iets bedoeld is voor die pauze.
henter
henter betekent hier ‘haal’ in "Jeg henter noget vand.". De spreker zegt dat hij of zij water gaat halen. Gebruik "Jeg henter ..." wanneer je aanbiedt iets voor iemand te gaan halen.
noget
noget betekent hier ‘wat’ of ‘enige hoeveelheid’ in "noget vand.". Het laat de hoeveelheid water onbepaald. Gebruik "noget" vóór iets waarvan je een niet nader bepaalde hoeveelheid bedoelt.
vand
vand betekent hier ‘water’ in "noget vand.". Het benoemt wat de spreker gaat halen. Gebruik "noget vand" wanneer je om wat water vraagt of zegt dat je wat water gaat halen.
Der
Der helpt hier de omgevingsbeschrijving in te leiden in "Der er stille her.". Het verwijst in deze zin niet zelfstandig naar een plaats; her geeft de plaats aan. Gebruik deze constructie om te zeggen hoe de omgeving is.
stille
stille betekent hier ‘stil’ in "Der er stille her.". Het beschrijft de rustige omgeving waarin de twee personen zich bevinden. Gebruik deze zin wanneer je wilt zeggen dat het op een bepaalde plaats rustig is.
Så
Så betekent hier ‘dan’ of ‘dus’ in "Så kan vi hvile os her lidt.". Het verbindt de rustige situatie met het voorstel om te rusten. Gebruik Så aan het begin van een reactie wanneer een gevolg of volgende stap uit de vorige situatie volgt.
vi
vi betekent hier ‘we’ en verwijst in "Så kan vi hvile os her lidt." naar de spreker en de luisteraar samen. Het is de groep die kan rusten. Gebruik vi wanneer je jezelf samen met anderen bedoelt.
hvile
hvile betekent hier ‘rusten’ in "hvile os". Samen met os beschrijft het dat de spreker en de luisteraar zelf een tijdje rust nemen. Gebruik "kan vi hvile os" wanneer je voorstelt dat jullie samen rusten.
lidt
lidt betekent hier ‘een beetje’ of ‘een tijdje’ in "hvile os her lidt.". In deze zin beperkt het de duur van het rusten. Gebruik "her lidt" of de volledige uitdrukking wanneer je wilt aangeven dat iets maar kort duurt.