Jeg
Jeg betekent hier ‘ik’ en is degene die iets voelt of nodig heeft. Je kunt het hergebruiken als onderwerp in Jeg føler mig træt en Jeg har brug for frisk luft.
føler
føler betekent hier ‘voel’ in de uitdrukking Jeg føler mig træt. Het wordt gebruikt met mig om te zeggen hoe iemand zich voelt: Jeg føler mig + bijvoeglijk naamwoord.
mig
mig betekent hier ‘me’ en hoort bij føler in Jeg føler mig træt. Samen geeft Jeg føler mig aan dat de spreker zich op een bepaalde manier voelt.
træt
træt betekent hier ‘moe’ en beschrijft de toestand van de spreker in Jeg føler mig træt. Je kunt dezelfde vorm gebruiken in een nieuwe zin als Jeg er træt; dat betekent ‘Ik ben moe’.
ved
ved betekent hier ‘bij’ en geeft de plaats bij het bureau aan in ved mit skrivebord. Gebruik ved vóór een plaats om aan te geven waar iets of iemand zich bevindt.
mit
mit betekent hier ‘mijn’ en staat vóór skrivebord in mit skrivebord. Het geeft aan dat het bureau van de spreker is; gebruik mit vóór een woord zoals skrivebord.
skrivebord
skrivebord betekent hier ‘bureau’ in mit skrivebord. Samen met mit verwijst het naar de werkplek van de spreker: bij mijn bureau.
Lad
Lad draagt hier de aansporing ‘laten we’ in Lad os åbne vinduet. De vaste structuur Lad os + infinitief wordt gebruikt om samen iets voor te stellen.
os
os betekent hier ‘ons’ en verwijst in Lad os åbne vinduet naar de groep waartoe de spreker en de luisteraar behoren. In Lad os + infinitief helpt os dus om een gezamenlijk voorstel uit te drukken.
åbne
åbne betekent hier ‘openen’ en staat na Lad os in Lad os åbne vinduet. Gebruik na Lad os de handeling die je samen wilt uitvoeren, zoals Lad os åbne ...
vinduet
vinduet betekent hier ‘het raam’ en is het voorwerp van åbne in åbne vinduet. De vorm verwijst naar een specifiek raam; åbne vinduet betekent ‘het raam openen’.
et
et betekent hier ‘een’ in et øjeblik. Het staat vóór øjeblik om naar één moment te verwijzen, zoals in de uitdrukking et øjeblik.
øjeblik
øjeblik betekent hier ‘moment’ in et øjeblik. De hele uitdrukking et øjeblik gebruik je om een korte tijdsduur aan te geven, bijvoorbeeld bij een verzoek om even te wachten.
har brug for
har brug for betekent als geheel ‘nodig hebben’, zoals in Jeg har brug for frisk luft. har betekent letterlijk ‘heeft’, brug verwijst naar gebruik of behoefte, en for leidt datgene in waaraan behoefte is; de vaste structuur is Jeg har brug for + wat je nodig hebt.
frisk
frisk betekent hier ‘fris’ en beschrijft luft in frisk luft. Gebruik frisk vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je iets als fris wilt beschrijven, zoals in frisk luft.
luft
luft betekent hier ‘lucht’ in frisk luft. Samen verwijst frisk luft naar lucht die iemand nodig heeft tijdens een korte pauze.
Luften
Luften betekent hier ‘de lucht’ en is het onderwerp van Luften udenfor føles kølig. De vorm verwijst naar de specifieke lucht buiten waarover de spreker praat.
udenfor
udenfor betekent hier ‘buiten’ en geeft aan waar de lucht is in Luften udenfor. Het voegt een plaatsbepaling toe aan een zelfstandig naamwoord, zoals ‘de lucht buiten’.
føles
føles betekent hier ‘voelt aan’ in Luften udenfor føles kølig. Gebruik føles met een beschrijving zoals kølig om te zeggen hoe iets aanvoelt.
kølig
kølig betekent hier ‘koel’ en beschrijft hoe de lucht aanvoelt in føles kølig. Je kunt de structuur føles + beschrijving gebruiken om een indruk van temperatuur of gevoel te geven.
Kan
Kan betekent hier ‘kunnen’ in de vraag Kan vi hvile ved vinduet? Het staat vóór het onderwerp in de vraagstructuur Kan + vi + infinitief.
vi
vi betekent hier ‘wij’ en is het onderwerp in Kan vi hvile ved vinduet? Hetzelfde woord staat in Vi kan holde en kort pause her, waar het onderwerp vóór kan staat.
hvile
hvile betekent hier ‘rusten’ en staat na Kan vi in Kan vi hvile ved vinduet? Gebruik na kan de handeling in de infinitief, zoals hvile.
holde
holde betekent hier niet letterlijk ‘houden’, maar maakt samen met en pause de uitdrukking ‘een pauze nemen’: holde en kort pause. Gebruik de structuur holde en pause wanneer je zegt dat je pauze neemt.
en
en betekent hier ‘een’ in en kort pause. Het is het onbepaalde lidwoord vóór pause en hoort bij de uitdrukking holde en kort pause.
kort
kort betekent hier ‘kort’ en beschrijft pause in en kort pause. Gebruik kort vóór een zelfstandig naamwoord om een korte duur of beperkte lengte aan te geven.
pause
pause betekent hier ‘pauze’ in holde en kort pause. Samen betekent holde en kort pause ‘een korte pauze nemen’, bijvoorbeeld tijdens het werk.
her
her betekent hier ‘hier’ en geeft de plaats van de pauze aan in holde en kort pause her. Gebruik her om naar de huidige plaats van de spreker en luisteraar te verwijzen.
mindre
mindre betekent hier ‘minder’ in mindre træt. Het vermindert de mate van de beschrijving træt; de structuur mindre + bijvoeglijk naamwoord is bruikbaar om een lagere mate aan te geven.
nu
nu betekent hier ‘nu’ en geeft het huidige moment aan in Jeg føler mig mindre træt nu. Gebruik nu om een toestand op dit moment te beschrijven.
snart
snart betekent hier ‘binnenkort’ en geeft aan dat iets over korte tijd gebeurt in Lad os snart gå tilbage til arbejdet. Gebruik snart bij een handeling die niet onmiddellijk, maar ook niet ver in de toekomst plaatsvindt.
gå
gå betekent hier ‘gaan’ in gå tilbage til arbejdet. Het staat na Lad os en vormt samen met tilbage til arbejdet het voorstel om terug te gaan naar het werk.
tilbage
tilbage betekent hier ‘terug’ en geeft de richting aan in gå tilbage til arbejdet. Gebruik gå tilbage til + bestemming wanneer iemand teruggaat naar een plaats of activiteit.
til
til betekent hier ‘naar’ en verbindt gå tilbage met de bestemming arbejdet in gå tilbage til arbejdet. Gebruik til vóór de plaats of bestemming waar iemand naartoe gaat.
arbejdet
arbejdet betekent hier ‘het werk’ in gå tilbage til arbejdet. De vorm verwijst naar het werk als de activiteit waarnaar de spreker en luisteraar binnenkort teruggaan.