Even rust voor de ogen | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Even rust voor de ogen oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Mine øjne er trætte.

Mienuh euinuh èr trèduh. Mijn ogen zijn moe.

Tag en kort pause fra skærmen.

Tè un koat pauw suh fraa sgèrmun. Neem een korte pauze van het scherm.

Hvor længe skal jeg kigge væk?

Voa lenguh sgel jai kèkuh veik? Hoe lang moet ik wegkijken?

Kig væk i et minut.

Kee veik ie eet minoed. Kijk een minuut weg.

Jeg kan drikke lidt vand, mens jeg hviler.

Jai kan dreguh ledh ven, mens jai wieluh. Ik kan wat water drinken terwijl ik rust.

Det burde hjælpe dine øjne med at få det bedre.

Dee boaðuh jèlbuh dienuh euinuh mèdh èd foo dee bèdhruh. Dat zou je ogen moeten helpen om zich beter te voelen.

Så kan jeg gøre opgaven færdig.

Soo kan jai keu uh oowun fèadhi. Dan kan ik de taak afmaken.

Tag pausen først, og gør så opgaven færdig.

Tè pauzun feurst, oo keu uh soo oowun fèadhi. Neem eerst de pauze en maak dan de taak af.

Woord voor woord

Mine “Mine” betekent hier “mijn” in “Mine øjne”. Het staat voor een meervoudig zelfstandig naamwoord; je kunt het opnieuw gebruiken in een combinatie zoals “Mine hænder” voor “mijn handen”.

øjne “øjne” betekent hier “ogen” en verwijst naar de ogen van de spreker. Het is de meervoudsvorm die je gebruikt in “Mine øjne er trætte”.

er “er” betekent hier “zijn” en verbindt “Mine øjne” met de eigenschap “trætte”. Je gebruikt “er” ook om in het Deens te zeggen dat iets een bepaalde toestand of eigenschap heeft.

trætte “trætte” betekent hier “moe” en beschrijft de ogen. De vorm past bij het meervoud in “Mine øjne er trætte”; je kunt dezelfde vorm gebruiken bij andere meervoudige onderwerpen.

Tag “Tag” betekent hier “neem” in de aansporing “Tag en kort pause”. Het is een directe instructie; je kunt het gebruiken wanneer je iemand vraagt iets te nemen, bijvoorbeeld “Tag en stol” als nieuw voorbeeld.

en “en” betekent hier “een” voor “pause” in “en kort pause”. Het hoort bij dit zelfstandig naamwoord en staat vóór eventuele bijvoeglijke naamwoorden.

kort “kort” betekent hier “kort” en beschrijft de pauze. In “en kort pause” staat het vóór het zelfstandig naamwoord; je kunt hetzelfde patroon gebruiken met een andere beschrijving en een zelfstandig naamwoord.

pause “pause” betekent hier “pauze”, dus een korte onderbreking van het schermwerk. Je kunt het gebruiken in “tage en pause” wanneer je zegt dat iemand een pauze neemt.

fra “fra” betekent hier “van” en geeft aan waarvan de pauze wordt genomen: “fra skærmen”. Het staat vóór datgene waarvan je weggaat of afstand neemt.

skærmen “skærmen” betekent hier “het scherm” in “fra skærmen”. De vorm verwijst naar één bepaald scherm; je gebruikt de combinatie “fra skærmen” wanneer je zegt dat je van het scherm weggaat.

Hvor “Hvor” betekent hier “hoe” in de vraag “Hvor længe”. Samen met “længe” vraagt het naar de duur. Je kunt “Hvor” ook gebruiken in andere vraagcombinaties, zoals “Hvor meget?” als nieuw voorbeeld.

længe “længe” betekent hier “lang” in de tijd en vormt samen met “Hvor” de vraag “Hoe lang?”. Gebruik “Hvor længe” om naar een tijdsduur te vragen.

skal “skal” geeft hier aan wat de spreker volgens de vraag moet of hoort te doen: “skal jeg kigge væk”. Het staat vóór “jeg” en vóór de werkwoordsvorm “kigge”; je gebruikt dit patroon om naar een verwachte of afgesproken handeling te vragen.

jeg “jeg” betekent hier “ik” en is degene die van het scherm weg moet kijken. Het staat in “skal jeg kigge væk” na “skal”; je kunt het gebruiken als onderwerp voor wat jij doet of kunt doen.

kigge “kigge” betekent hier “kijken” in de uitdrukking “kigge væk”, dus de blik ergens vandaan richten. Na “skal” staat deze vorm in “skal jeg kigge væk”; je kunt “kigge” combineren met een plaats of richting.

væk “væk” betekent hier “weg” en geeft samen met “kigge” aan dat iemand niet meer naar het scherm kijkt. De bruikbare combinatie is “kigge væk”, bijvoorbeeld tijdens een korte pauze.

Kig “Kig” betekent hier “kijk” als directe instructie in “Kig væk”. Het is een aansporing om te kijken; met “væk” wordt de richting of verandering van de blik aangegeven.

i “i” betekent hier “gedurende” en geeft de duur aan in “i et minut”. Gebruik “i” vóór een tijdsduur om te zeggen hoelang een handeling duurt.

et “et” betekent hier “een” voor “minut” in “et minut”. Het staat bij dit zelfstandig naamwoord vóór de tijdsduur.

minut “minut” betekent hier “minuut” in “i et minut”. Samen met “i” geeft het aan dat de handeling één minuut duurt; je kunt dezelfde structuur gebruiken met een andere tijdsduur.

kan “kan” betekent hier “kan” en drukt uit dat de spreker de mogelijkheid heeft om water te drinken tijdens het rusten. Het staat vóór “drikke”; je kunt “kan” gebruiken voor een mogelijke handeling.

drikke “drikke” betekent hier “drinken” in “kan drikke lidt vand”. Na “kan” staat deze vorm voor de handeling die mogelijk is. Je kunt het patroon “kan + drikke + iets” gebruiken met een andere drank als nieuw voorbeeld.

lidt “lidt” betekent hier “wat” of “een beetje” in “lidt vand”. Het geeft een kleine of niet precies bepaalde hoeveelheid aan en staat vóór “vand”.

vand “vand” betekent hier “water”, de drank die de spreker tijdens de pauze kan nemen. In “drikke lidt vand” staat het na de hoeveelheid; je kunt dezelfde woordvolgorde gebruiken met een andere drank als nieuw voorbeeld.

mens “mens” betekent hier “terwijl” en verbindt de handeling “jeg hviler” met het drinken van water. Het introduceert een bijzin voor twee handelingen die tegelijk plaatsvinden.

hviler “hviler” betekent hier “rust” in “mens jeg hviler”. Het beschrijft wat “jeg” op dat moment doet; je kunt “mens jeg hviler” gebruiken om een gelijktijdige activiteit tijdens het rusten te noemen.

Det “Det” betekent hier “dat” en verwijst naar het voorafgaande idee van de korte pauze en het wegkijken. Het staat aan het begin van “Det burde hjælpe...” als onderwerp van wat volgens de spreker zou moeten helpen.

burde “burde” betekent hier “zou moeten” en drukt een verwachting uit dat de pauze de ogen helpt. Het staat vóór “hjælpe”; je kunt “burde + werkwoord” gebruiken voor iets waarvan je verwacht dat het een goed gevolg heeft.

hjælpe “hjælpe” betekent hier “helpen” in “burde hjælpe dine øjne”. Het benoemt de verwachte werking van de pauze; na “burde” staat deze vorm vóór de persoon of zaak die geholpen wordt.

dine “dine” betekent hier “jouw” of “je” vóór het meervoudige “øjne” in “dine øjne”. Het geeft aan van wie de ogen zijn; je kunt het vóór andere meervoudige zelfstandige naamwoorden gebruiken.

med “med” betekent hier “met” in de constructie “hjælpe ... med at få det bedre”. Het verbindt “hjælpe” met de handeling die beschrijft waarin de hulp bestaat.

at “at” staat hier vóór “få” in “med at få det bedre” en markeert de daaropvolgende werkwoordelijke handeling. De hele combinatie “med at få det bedre” beschrijft wat er door de hulp gebeurt.

få “få” betekent hier “krijgen” of “worden” in de vaste combinatie “få det bedre”: een betere toestand bereiken. Samen met “det bedre” beschrijft het niet alleen krijgen, maar het beter worden of zich beter voelen.

bedre “bedre” betekent hier “beter” in “få det bedre”. Samen met “få det” geeft het een verbetering van de toestand aan; je kunt “få det bedre” gebruiken wanneer iemand zich na rust of hulp beter voelt.

Så “Så” betekent hier “dan” in “Så kan jeg gøre opgaven færdig” en verwijst naar het gevolg van de pauze. Hetzelfde woord verschijnt later als “så” na “og”; gebruik “så” om een volgende stap of gevolg aan te geven.

gøre “gøre” betekent hier “doen” of “maken” in “gøre opgaven færdig”. In de hele combinatie betekent dit dat de taak wordt afgemaakt; na “kan” staat “gøre” als de handeling die mogelijk is.

opgaven “opgaven” betekent hier “de taak” in “gøre opgaven færdig”. De vorm verwijst naar een bepaalde taak; je kunt “opgaven” als object gebruiken bij een handeling die je met die taak uitvoert.

færdig “færdig” betekent hier “klaar” of “af” in “gøre opgaven færdig”. Samen met “gøre opgaven” betekent het de taak afronden; het staat na het object “opgaven”.

pausen “pausen” betekent hier “de pauze” in “Tag pausen først”. Het gaat om de specifieke pauze die al eerder is genoemd; je kunt een bepaalde onderbreking op dezelfde manier aanduiden.

først “først” betekent hier “eerst” en geeft aan dat de pauze vóór het afmaken van de taak moet komen. Gebruik het om de eerste stap in een volgorde aan te wijzen.

og “og” betekent hier “en” en verbindt de twee instructies “Tag pausen først” en “gør så opgaven færdig”. Het maakt duidelijk dat beide handelingen bij dezelfde volgorde horen.

gør “gør” betekent hier “doe” of “maak” in de instructie “gør så opgaven færdig”. Samen met “opgaven færdig” betekent de hele uitdrukking dat je de taak daarna afmaakt; de vorm richt de instructie rechtstreeks aan de aangesprokene.

Grammatica

Hvor længe + verballed

Hvor længe skal jeg kigge væk fra skærmen?

Voa lenguh sgel jai kèkuh veik fraa sgèrmun?

Hoe lang moet ik wegkijken van het scherm?

I een vraag staat hvor længe vooraan; daarna volgt de werkwoordelijke zin met omgekeerde volgorde.

mens + ledsætning

Mens du hviler, kan du drikke lidt vand.

Mens doe wieluh, kan doe dreguh ledh ven.

Terwijl je rust, kun je wat water drinken.

Mens leidt een bijzin in. De bijzin beschrijft wat er tegelijkertijd gebeurt.

Deens woordenschat

et bepaler

eet een

fra voorzetsel

fraa van

hvor længe uitdrukking

voa lenguh hoe lang

kig werkwoord

kee kijk

kigge væk uitdrukking

kèkuh veik wegkijken

kort bijvoeglijk naamwoord

koat kort

mine bepaler

mienuh mijn

pause zelfstandig naamwoord

pauw suh pauze

Geslacht: common

skærmen zelfstandig naamwoord

sgèrmun het scherm

Geslacht: common

tag werkwoord

tè neem

trætte bijvoeglijk naamwoord

trèduh moe

øjne zelfstandig naamwoord

euinuh ogen

Geslacht: neuter

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Mijn ogen zijn moe.

Antwoord tonen

Mine øjne er trætte.

Neem een korte pauze van het scherm.

Antwoord tonen

Tag en kort pause fra skærmen.

Hoe lang moet ik wegkijken?

Antwoord tonen

Hvor længe skal jeg kigge væk?

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

het scherm

Antwoord tonen

skærmen

moe

Antwoord tonen

trætte

mijn

Antwoord tonen

mine

kort

Antwoord tonen

kort