Een boek lenen in een rustige bibliotheek | Leer deens in het Nederlands

Danish lesson set in a contemporary Copenhagen everyday setting: In a library, a visitor asks to borrow a book, where to return it, and where to read before leaving..

NL → DA / Niveau: A1

Over deze les

Met Een boek lenen in een rustige bibliotheek oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

A

Dette bibliotek er meget stille.

Dè-de bieblio-TEG èèr MEE-ehd STIL-eh. Deze bibliotheek is erg stil.
B

Vi taler lavt, så folk kan studere.

Wie TEE-ler lau-d, soo folk ken stoe-DEE-er. We praten zacht zodat mensen kunnen studeren.
A

Jeg vil låne denne bog.

Yai vel LOO-neh DEN-eh boow. Ik wil dit boek lenen.
B

Jeg kan låne den til dig ved skranken.

Yai ken LOO-neh den tel dai vee SKRANG-ken. Ik kan het boek bij de balie voor je uitlenen.
A

Hvor skal jeg aflevere den?

Vohr skèl yai af-lee-vee-uh den? Waar moet ik het terugbrengen?
B

Aflever den ved skranken, når du er færdig.

Af-lee-vee-uh den vee SKRANG-ken, nohr doe èèr FÈR-die. Breng het terug naar de balie als je klaar bent.
A

Pladsen ved vinduet ser behagelig ud.

PLÈS-n vee VEN-oo-uh sair be-HÈ-eh-lie oo. De plek bij het raam ziet er comfortabel uit.
B

Du kan sidde der og læse, før du går.

Doe ken SÈ-eh dair oh LÈE-seh, feur doe goor. Je kunt daar zitten en lezen voordat je weggaat.

Woord voor woord

Dette In “Dette bibliotek” betekent “Dette” “deze/dit” en verwijst het naar de bibliotheek die hier bedoeld wordt. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord in de vaste combinatie “Dette bibliotek”. Een nieuw voorbeeld is: “Dette hus er stort.”
bibliotek “bibliotek” betekent hier “bibliotheek”. In “Dette bibliotek” gaat het om de rustige bibliotheek waarin de gesprekken plaatsvinden. Je kunt het woord gebruiken in patronen zoals “et bibliotek” en “på biblioteket”.
er “er” betekent hier “is” in “Dette bibliotek er meget stille”. Het is de vorm van “at være” die een eigenschap aan het onderwerp koppelt. Een nieuw voorbeeld is: “Biblioteket er åbent.”
meget “meget” versterkt hier “stille” en betekent “erg” of “heel”. In “meget stille” staat het vóór de eigenschap die sterker wordt gemaakt. Een nieuw voorbeeld is: “Det er meget vigtigt.”
stille “stille” beschrijft hier dat de bibliotheek rustig en niet luidruchtig is. In “Dette bibliotek er meget stille” is het de eigenschap van “bibliotek”. Een nieuw voorbeeld is: “Her er stille.”
Vi “Vi” betekent “wij” en verwijst hier naar de mensen die in de bibliotheek zacht praten. Het staat als onderwerp vóór “taler” in “Vi taler lavt”. Een nieuw voorbeeld is: “Vi læser sammen.”
taler “taler” betekent hier “praten” of “spreken” in “Vi taler lavt”. Het is de vorm van “at tale” die bij “Vi” hoort. Je kunt het gebruiken in een patroon als “Vi taler med ...”.
lavt “lavt” betekent hier “zacht” of “met een laag volume”, omdat de mensen anderen niet willen storen. In “Vi taler lavt” zegt het hoe er gesproken wordt. Een nieuw voorbeeld is: “Tal lavt, tak.”
så “så” betekent hier “zodat” en leidt het doel of gevolg in “så folk kan studere” in. De hele combinatie maakt duidelijk dat zacht praten ervoor zorgt dat mensen kunnen studeren. Een nieuw voorbeeld is: “Vi lukker døren, så det ikke larmer.”
folk “folk” betekent hier “mensen”, namelijk de mensen die in de bibliotheek studeren. In “så folk kan studere” is “folk” degene die de handeling uitvoert. Je kunt het gebruiken in patronen zoals “folk kan ...”.
kan “kan” betekent hier “kan” in “folk kan studere” en “Du kan sidde”. Het drukt uit dat iets mogelijk is en staat vóór een werkwoord in de infinitief. Een nieuw voorbeeld is: “Jeg kan hjælpe.”
studere “studere” betekent hier “studeren”. Het staat na “kan” in “folk kan studere” en benoemt wat de mensen kunnen doen. Een nieuw voorbeeld is: “Hun kan studere her.”
Jeg “Jeg” betekent “ik” en verwijst hier naar de bezoeker die een boek wil lenen en later vraagt waar het terug moet. Het staat als onderwerp vóór “vil” en “skal”. Een nieuw voorbeeld is: “Jeg læser en bog.”
vil “vil” betekent hier “wil” in “Jeg vil låne denne bog”. Het drukt de wens van de spreker uit en staat vóór “låne”. Een nieuw voorbeeld is: “Jeg vil læse.”
låne “låne” betekent in “Jeg vil låne denne bog” “lenen” en in “Jeg kan låne den til dig” “uitlenen”. De richting blijkt uit de context: “denne bog” is wat de spreker wil lenen, terwijl “til dig” de ontvanger van het uitlenen noemt. Je kunt het gebruiken in patronen zoals “Jeg vil låne ...” of “Jeg kan låne ... til dig”.
denne “denne” betekent “deze” en verwijst in “denne bog” naar het specifieke boek dat de bezoeker wil lenen. Het staat direct vóór “bog”. Een nieuw voorbeeld is: “Jeg vil læse denne avis.”
bog “bog” betekent “boek” en is in “denne bog” het voorwerp dat de bezoeker wil lenen. Het woord kan in een patroon staan zoals “læse en bog” of “låne en bog”. Een nieuw voorbeeld is: “Bogen ligger på bordet.”
den “den” betekent hier “het” of “het boek” en verwijst naar het eerder genoemde boek. In “låne den til dig” en “Aflever den” vervangt het “bog”, zodat het woord niet telkens herhaald hoeft te worden. Een nieuw voorbeeld is: “Jeg finder den.”
til “til” betekent hier “aan” of “voor” in “til dig” en geeft aan voor wie het boek wordt uitgeleend. De vaste combinatie in deze zin is “låne den til dig”. Een nieuw voorbeeld is: “Jeg giver bogen til dig.”
dig “dig” betekent “jou” en verwijst in “til dig” naar de persoon die het boek ontvangt. Het staat na het voorzetsel “til”. Een nieuw voorbeeld is: “Jeg hjælper dig.”
ved “ved” betekent hier “bij” en geeft in “ved skranken” de plaats aan waar het boek wordt uitgeleend of ingeleverd. Het staat vóór de plaatsaanduiding “skranken”. Een nieuw voorbeeld is: “Jeg venter ved døren.”
skranken “skranken” betekent “de balie” of “de uitleenbalie”. In “ved skranken” en “Aflever den ved skranken” verwijst het naar de balie in de bibliotheek. De basisvorm is “skranke”; “skranken” is de vorm voor een bepaalde balie. Een nieuw voorbeeld is: “Jeg spørger ved skranken.”
Hvor “Hvor” betekent “waar” en vraagt in “Hvor skal jeg aflevere den?” naar de plaats waar het boek moet worden ingeleverd. Het staat aan het begin van de vraag. Een nieuw voorbeeld is: “Hvor er bogen?”
skal “skal” betekent hier “moet” in de vraag “Hvor skal jeg aflevere den?”. Het drukt uit wat volgens de bedoeling of afspraak moet gebeuren en staat vóór “aflevere”. Een nieuw voorbeeld is: “Jeg skal læse.”
aflevere “aflevere” betekent hier “inleveren” of “terugbrengen”, namelijk het boek bij de balie teruggeven. Het staat na “skal” in “skal jeg aflevere den”. In een nieuw voorbeeld kun je zeggen: “Jeg skal aflevere bogen i morgen.”
Aflever “Aflever” betekent hier “lever in” of “breng terug” en is de opdracht om het boek bij de balie terug te geven. In “Aflever den ved skranken” staat het vóór “den”, het woord dat naar het boek verwijst. Een nieuw voorbeeld is: “Aflever nøglen ved døren.”
når “når” betekent hier “wanneer” of “als” in “når du er færdig”. Het leidt het moment in waarop het boek teruggebracht moet worden. Een nieuw voorbeeld is: “Ring, når du er hjemme.”
du “du” betekent “jij” en verwijst hier naar de bezoeker die klaar is met het boek. Het staat als onderwerp in “du er færdig”. Een nieuw voorbeeld is: “Du kan læse her.”
færdig “færdig” betekent hier “klaar” of “klaar zijn met iets”. In “når du er færdig” gaat het om het moment waarop de bezoeker klaar is met lezen of het boek gebruiken. Een nieuw voorbeeld is: “Jeg er færdig.”
Pladsen “Pladsen” betekent hier “de zitplek” of “de plaats”, namelijk de plek bij het raam. In “Pladsen ved vinduet” wordt de plek verder bepaald door “ved vinduet”. De basisvorm is “plads”; “Pladsen” verwijst naar een bepaalde plaats. Een nieuw voorbeeld is: “Pladsen er ledig.”
vinduet “vinduet” betekent “het raam” in “ved vinduet”. Het geeft aan waar de zitplek zich bevindt. De basisvorm is “vindue”; “vinduet” verwijst naar een bepaald raam. Een nieuw voorbeeld is: “Jeg sidder ved vinduet.”
ser “ser” betekent hier niet alleen “ziet”, maar draagt in “ser behagelig ud” bij aan de betekenis “lijkt comfortabel”. De hele combinatie “ser behagelig ud” beschrijft hoe de zitplek eruitziet. De basisvorm is “at se”; een nieuw patroon is “Det ser godt ud.”
behagelig “behagelig” betekent hier “comfortabel” of “aangenaam” en beschrijft de zitplek bij het raam. In “ser behagelig ud” is het de eigenschap die de plek lijkt te hebben. Een nieuw voorbeeld is: “Stolen er behagelig.”
ud “ud” betekent hier niet letterlijk “naar buiten”, maar vormt samen met “ser” de uitdrukking “ser behagelig ud”, “lijkt comfortabel”. In deze constructie draagt “ud” bij aan het beschrijven van de indruk of het uiterlijk. Een nieuw voorbeeld is: “Det ser svært ud.”
sidde “sidde” betekent hier “zitten” in “Du kan sidde der”. Het staat na “kan” en noemt wat de bezoeker op de plek bij het raam kan doen. Een nieuw voorbeeld is: “Jeg vil sidde her.”
der “der” betekent “daar” en verwijst hier naar de zitplek bij het raam. In “sidde der” geeft het aan waar de bezoeker kan zitten. Een nieuw voorbeeld is: “Bogen ligger der.”
og “og” betekent “en” en verbindt in “sidde der og læse” twee handelingen: zitten en lezen. De constructie laat zien dat beide handelingen samen kunnen plaatsvinden. Een nieuw voorbeeld is: “Jeg sidder og læser.”
læse “læse” betekent hier “lezen”. In “Du kan sidde der og læse” wordt het verbonden met “sidde” en valt het samen met de mogelijkheid die door “kan” wordt uitgedrukt. Een nieuw voorbeeld is: “Jeg vil læse bogen.”
før “før” betekent hier “voordat” en leidt in “før du går” de handeling in die nog niet plaatsvindt voordat de bezoeker vertrekt. Het staat vóór de bijzin “du går”. Een nieuw voorbeeld is: “Læs dette, før du går.”
går “går” betekent hier “gaat” of “vertrekt” in “før du går”. Het is de vorm van “at gå” die bij “du” hoort en verwijst naar het weggaan uit de bibliotheek. Een nieuw voorbeeld is: “Jeg går hjem.”

Grammatica

Bepaald zelfstandig naamwoord met achtervoegsel

Pladsen ved vinduet

PLÈS-n vee VEN-oo-uh

De plek bij het raam

In het Deens staat het bepaalde lidwoord vaak als uitgang achter het zelfstandig naamwoord: pladsen en vinduet.

Bijwoord na het werkwoord

Vi taler lavt

Wie TEE-ler lau-d

We praten zacht

Lavt is hier een bijwoord en beschrijft hoe iemand praat; het krijgt de onzijdige -t-vorm.

Deens woordenschat

bibliotek zelfstandig naamwoord
bieblio-TEG bibliotheek
Geslacht
neuter
Dette bepaler
dè-de dit
Geslacht
neuter
folk zelfstandig naamwoord
folk mensen
Jeg voornaamwoord
yai ik
lavt bijwoord
lau-d zacht
låne werkwoord
LOO-neh lenen
meget bijwoord
MEE-ehd erg
stille bijvoeglijk naamwoord
STIL-eh stil
studere werkwoord
stoe-DEE-er studeren
så voegwoord
soo zodat
taler werkwoord
TEE-ler praten
Vi voornaamwoord
wie we

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Deze bibliotheek is erg stil.

Antwoord tonenDette bibliotek er meget stille.

Ik wil dit boek lenen.

Antwoord tonenJeg vil låne denne bog.

Waar moet ik het terugbrengen?

Antwoord tonenHvor skal jeg aflevere den?

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

praten

Antwoord tonentaler

zacht

Antwoord tonenlavt

bibliotheek

Antwoord tonenbibliotek

mensen

Antwoord tonenfolk