Een computer en printer gebruiken in de bibliotheek | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Een computer en printer gebruiken in de bibliotheek oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Må jeg bruge denne computer?

Moh jai broe-uh den-uh kompjoetuh? Mag ik deze computer gebruiken?

Den computer er ledig.

Den kompjoetuh eah lee-i. Die computer is vrij.

Skærmen er meget lys.

Skeah-mun eah mee-uhd luus. Het scherm is erg helder.

Du kan skrue ned for lysstyrken her.

Doe kan sgroe-uh nee foh luus-stuh-uh-gun heah. Je kunt de helderheid hier lager zetten.

Må jeg også bruge printeren?

Moh jai oh-soh broe-uh pren-uh-n? Mag ik de printer ook gebruiken?

Du kan bruge printeren ved skrivebordet.

Doe kan broe-uh pren-uh-n ve sgroe-wuh-boh-duh. Je kunt de printer bij het bureau gebruiken.

Jeg bruger høretelefoner, hvis jeg afspiller lyd.

Jai broe-uh heu-uh-tee-luh-foh-nuh, ves jai ow-sbeh-luh luu. Ik gebruik een koptelefoon als ik geluid afspeel.

Så forbliver rummet stille.

Soh foh-BLEE-wuh rom-muh sde-luh. Zo blijft de ruimte stil.

Woord voor woord

Må “Må” betekent hier dat de spreker toestemming vraagt: mag ik. Het staat in de vraagconstructie “Må jeg bruge denne computer?” en kan opnieuw vooraan staan in een beleefde vraag om toestemming.

jeg “jeg” verwijst hier naar de persoon die spreekt: ik. Het staat na “Må” in “Må jeg bruge denne computer?”; na “jeg” volgt hier de handeling “bruge”.

bruge “bruge” betekent hier gebruiken, namelijk de computer gebruiken. Na “Må jeg” staat het in de constructie “Må jeg bruge ...?” om toestemming te vragen voor een handeling.

denne “denne” betekent hier deze en wijst naar de computer waar de spreker naar verwijst. Het staat direct voor “computer” in “denne computer”; dezelfde combinatie kan worden gebruikt om een dichtbij aangewezen voorwerp te benoemen.

computer “computer” betekent hier computer, het apparaat dat de spreker wil gebruiken. Het staat na “denne” in “denne computer” en ook na “Den” in “Den computer er ledig”.

Den “Den” verwijst hier naar de eerder genoemde computer: die computer. Het staat voor “computer” in “Den computer er ledig” en verbindt deze zin met het voorwerp uit de vorige vraag.

er “er” geeft hier aan hoe de computer is: hij is beschikbaar. In “Den computer er ledig” verbindt het de computer met de toestand “ledig”.

ledig “ledig” betekent hier vrij of beschikbaar voor gebruik. In “Den computer er ledig” beschrijft het de toestand van de computer; het kan zo ook na “er” een beschikbare plaats of voorziening beschrijven.

Skærmen “Skærmen” betekent hier het scherm van de computer. De vorm verwijst naar een specifiek scherm in “Skærmen er meget lys”; in deze zin wordt daarna gezegd dat het scherm helder is.

meget “meget” versterkt hier “lys”: het scherm is zeer of erg helder. Het staat vóór “lys” in “meget lys” en kan zo een beschrijving sterker maken.

lys “lys” betekent hier helder of sterk verlicht en beschrijft het scherm in “Skærmen er meget lys”. Met “meget” ervoor geeft de uitdrukking een hoge mate van helderheid aan.

Du “Du” verwijst hier naar de persoon tegen wie wordt gesproken: jij of u. Het staat aan het begin van “Du kan skrue ned for lysstyrken her” en is daar de persoon die de aanpassing kan uitvoeren.

kan “kan” betekent hier dat iemand de mogelijkheid heeft om iets te doen. Het staat vóór “skrue” in “kan skrue ned” en wordt in deze zin gevolgd door een handeling.

skrue “skrue” betekent hier aanpassen door aan een instelling te draaien of deze te veranderen. Samen met “ned” en “for lysstyrken” vormt het de hele uitdrukking “skrue ned for lysstyrken”, dus de helderheid lager zetten.

ned “ned” geeft hier de richting naar een lager niveau aan. In de uitdrukking “skrue ned for lysstyrken” maakt het duidelijk dat de helderheid verminderd moet worden.

for “for” hoort hier bij de vaste uitdrukking “skrue ned for lysstyrken”. Samen met “skrue ned” geeft het aan welke instelling wordt verlaagd: “lysstyrken”.

lysstyrken “lysstyrken” betekent hier de helderheid, dus de instelling die bepaalt hoe helder het scherm is. Het staat na “skrue ned for” in “skrue ned for lysstyrken”; dit patroon kan worden gebruikt wanneer een instelling lager wordt gezet.

her “her” betekent hier op deze plaats, namelijk bij de computer of de betreffende instelling. Het staat aan het einde van “Du kan skrue ned for lysstyrken her” en wijst de plaats van de handeling aan.

også “også” betekent hier ook en voegt de printer toe aan de computer. In “Må jeg også bruge printeren?” staat het vóór de handeling en het voorwerp waarvoor de spreker eveneens toestemming vraagt.

printeren “printeren” betekent hier de printer, een specifiek apparaat in de bibliotheek. Het staat als voorwerp in “Må jeg også bruge printeren?” en “bruge printeren ved skrivebordet”.

ved “ved” betekent hier bij of vlak bij. In “ved skrivebordet” geeft het aan waar de printer zich bevindt of waar de handeling plaatsvindt.

skrivebordet “skrivebordet” betekent hier het bureau of de schrijftafel. Samen met “ved” vormt het de plaatsaanduiding “ved skrivebordet”, dus bij het bureau.

bruger “bruger” betekent hier gebruikt, in de zin dat de spreker een koptelefoon inzet. In “Jeg bruger høretelefoner” staat het vóór het voorwerp en beschrijft het wat de spreker doet.

høretelefoner “høretelefoner” betekent hier koptelefoon of hoofdtelefoon. Het is het voorwerp in “Jeg bruger høretelefoner” en past bij de situatie waarin geluid privé wordt beluisterd.

hvis “hvis” betekent hier als en introduceert de voorwaarde waaronder de spreker een koptelefoon gebruikt. In “hvis jeg afspiller lyd” staat de voorwaarde na de hoofdzin.

afspiller “afspiller” betekent hier afspeelt, specifiek geluid afspeelt. Het staat in “hvis jeg afspiller lyd”; een bruikbaar patroon is “afspiller” gevolgd door wat er wordt afgespeeld.

lyd “lyd” betekent hier geluid. Het staat na “afspiller” in “afspiller lyd” en benoemt wat de spreker eventueel afspeelt.

Så “Så” betekent hier op die manier of daardoor. In “Så forbliver rummet stille” verwijst het naar het gebruik van een koptelefoon en leidt het de gevolgtrekking in.

forbliver “forbliver” betekent hier blijft, dus blijft in dezelfde toestand. In “forbliver rummet stille” geeft het aan dat de ruimte stil blijft.

rummet “rummet” betekent hier de ruimte, in deze les de bibliotheekruimte. Het staat vóór “stille” in “rummet stille” en is datgene waarvan de toestand wordt beschreven.

stille “stille” betekent hier stil of zonder geluid. In “rummet stille” beschrijft het de toestand die behouden blijft wanneer de spreker een koptelefoon gebruikt.

Grammatica

hvis ... så ...

Hvis du afspiller lyd, så forbliver rummet stille.

Ves doe ow-sbeh-luh luu, soh foh-BLEE-wuh rom-muh sde-luh.

Als je geluid afspeelt, blijft de ruimte stil.

Een voorwaardelijke zin gebruikt hvis voor de voorwaarde en så voor het gevolg.

Bestemd zelfstandig naamwoord met -en of -et

skærmen

Skeah-muh

het scherm

In het Deens wordt bepaaldheid vaak als achtervoegsel aan het zelfstandig naamwoord toegevoegd.

Deens woordenschat

bruge werkwoord

broe-uh gebruiken

Må jeg bruge denne computer?

computer zelfstandig naamwoord

kompjoetuh computer

Geslacht: common

Må jeg bruge denne computer?

den bepaler

den die

Den computer er ledig.

denne bepaler

den-uh deze

Må jeg bruge denne computer?

du voornaamwoord

doe jij, je

Du kan skrue ned for lysstyrken her.

jeg voornaamwoord

jai ik

Må jeg bruge denne computer?

ledig bijvoeglijk naamwoord

lee-i vrij, beschikbaar

Den computer er ledig.

lys bijvoeglijk naamwoord

luus helder, licht

Skærmen er meget lys.

lysstyrken zelfstandig naamwoord

luus-stuh-uh-gun de helderheid

Geslacht: common

Du kan skrue ned for lysstyrken her.

meget bijwoord

mee-uhd erg, zeer

Skærmen er meget lys.

skrue ned for uitdrukking

sgroe-uh nee foh lager zetten, verminderen

Du kan skrue ned for lysstyrken her.

skærmen zelfstandig naamwoord

skeah-muh het scherm

Geslacht: common

Skærmen er meget lys.

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Mag ik deze computer gebruiken?

Antwoord tonen

Må jeg bruge denne computer?

Die computer is vrij.

Antwoord tonen

Den computer er ledig.

Het scherm is erg helder.

Antwoord tonen

Skærmen er meget lys.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

gebruiken

Antwoord tonen

bruge

vrij, beschikbaar

Antwoord tonen

ledig

deze

Antwoord tonen

denne

computer

Antwoord tonen

computer