Een studieruimte vinden | Leer deens in het Nederlands

Danish lesson set in a contemporary Copenhagen everyday setting: In a library, one person asks whether a study room is available for quiet reading..

NL → DA / Niveau: A1

Over deze les

Met Een studieruimte vinden oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

A

Er der et ledigt studierum?

Èr dè ed lee-uh stoe-thie-uh-rom? Is er een studieruimte vrij?
B

Der er et studierum ledigt nu.

Dè èr ed stoe-thie-uh-rom lee-uh noeh. Er is nu een studieruimte vrij.
A

Kan jeg læse derinde?

Kèn yai lee-suh dè-èn-uh? Kan ik daar lezen?
B

Du kan bruge rummet til at læse og lukke døren.

Doe kèn broe-uh roem-et tel èd lee-suh o loh-guh deu-uh. Je kunt de ruimte gebruiken om te lezen en de deur te sluiten.
A

Vil der være stille derinde?

Vel dè vè-uh sdèl-uh dè-èn-uh? Blijft het daar stil?
B

Væggene holder det meste af støjen ude.

Vè-guh-nuh hol-uh de mèst-uh af sdój-uh-nuh oe-thuh. De muren houden het meeste lawaai tegen.
A

Dette rum passer fint til mig.

Deh-duh roem pas-uh feent tel mai. Deze ruimte is prima voor mij.
B

Efterlad rummet rent til andre, tak.

Èf-tuh-lè roem-et rènd tel an-ruh, tèg. Laat de ruimte schoon achter voor anderen, alstublieft.

Woord voor woord

Er In “Er der et ledigt studierum?” betekent “Er” samen met “der” “is er”. Deze vorm staat aan het begin van een vraag naar de aanwezigheid of beschikbaarheid van iets. Je gebruikt dit patroon bijvoorbeeld wanneer je in een bibliotheek naar een vrije ruimte vraagt.
Der In “Der er et studierum ledigt nu.” helpt “Der” om het bestaan of de beschikbaarheid van iets aan te geven; hier betekent de hele combinatie “er is”. De vaste volgorde “Der er” is bruikbaar om iets nieuws te introduceren. Je gebruikt deze vorm bijvoorbeeld om te zeggen dat er ergens een plaats of mogelijkheid is.
et “Et” is in “et ledigt studierum” het onbepaalde lidwoord bij “studierum” en betekent “een”. Het staat vóór een zelfstandig naamwoord van dit type. Je gebruikt “et” wanneer je één nog niet nader bepaald ding noemt.
ledigt “Ledigt” betekent in “et ledigt studierum” dat de studieruimte beschikbaar of vrij is. Het beschrijft hier de toestand van de ruimte. Je gebruikt dit woord bijvoorbeeld wanneer je naar een vrije kamer, plaats of tijd vraagt.
studierum “Studierum” betekent “studieruimte” en verwijst hier naar een kamer in de bibliotheek waar iemand rustig kan lezen. Het komt voor na “et” in “et ledigt studierum”. Je gebruikt dit woord wanneer je een speciale ruimte om te studeren bedoelt.
nu “Nu” betekent “nu” en geeft in “Der er et studierum ledigt nu” aan dat de ruimte op dit moment beschikbaar is. Het is een tijdsaanduiding die de actuele situatie benadrukt. Je gebruikt het wanneer de timing van een aanbod of toestand belangrijk is.
Kan “Kan” betekent in “Kan jeg læse derinde?” dat iemand vraagt of iets mogelijk of toegestaan is. Het staat hier vóór “jeg” en vóór de werkwoordsvorm “læse”. Je gebruikt “Kan jeg ...?” om in een praktische situatie toestemming of mogelijkheid te vragen.
jeg “Jeg” betekent “ik” en verwijst in “Kan jeg læse derinde?” naar de persoon die de vraag stelt. Het is hier degene die wil lezen. Je gebruikt het als je jezelf als handelende persoon noemt.
læse “Læse” betekent “lezen” in “Kan jeg læse derinde?”. Na “kan” staat deze werkwoordsvorm zonder extra infinitiefmarkeerder. Je gebruikt “læse derinde” bijvoorbeeld om te vragen of je in een bepaalde ruimte mag lezen.
derinde “Derinde” betekent “daarbinnen” en verwijst in “læse derinde” naar de studieruimte waarover de gesprekspartners spreken. Het maakt duidelijk dat de handeling binnen die aangewezen plaats gebeurt. Je gebruikt het wanneer je naar een zichtbare of eerder genoemde binnenruimte verwijst.
Du “Du” betekent “jij” of “je” en verwijst in “Du kan bruge rummet” naar de persoon die wordt aangesproken. Het is hier degene die de ruimte mag gebruiken. Je gebruikt het om rechtstreeks tegen één gesprekspartner te spreken.
bruge “Bruge” betekent “gebruiken” in “bruge rummet”. Het geeft aan dat iemand de studieruimte voor een bepaald doel mag benutten. In “bruge rummet til at læse” staat er een object en daarna het doel van het gebruik; dat patroon is bruikbaar wanneer je uitlegt waarvoor je iets gebruikt.
rummet “Rummet” betekent “de ruimte” of “de kamer” en verwijst hier naar de eerder genoemde studieruimte. Het is de bepaalde vorm van “rum” en staat als object na “bruge”. Je gebruikt het bijvoorbeeld in “bruge rummet” wanneer duidelijk is om welke ruimte het gaat.
til “Til” geeft in “bruge rummet til at læse” het doel van het gebruik aan: de ruimte wordt gebruikt om te lezen. Het verbindt de ruimte met de activiteit die erop volgt. Je gebruikt deze combinatie wanneer je zegt waarvoor iemand iets gebruikt.
at “At” markeert in “til at læse” en “at lukke døren” een infinitief. Het leidt hier de werkwoordsvormen “læse” en “lukke” in. Je gebruikt het onder andere na “til” wanneer je een doel of bedoeling uitdrukt.
og “Og” betekent “en” en verbindt in “læse og lukke døren” twee handelingen. De twee handelingen horen bij dezelfde instructie over het gebruik van de ruimte. Je gebruikt het om woorden, zinsdelen of handelingen aan elkaar te koppelen.
lukke “Lukke” betekent “sluiten” in “lukke døren”. Het beschrijft de handeling die met de deur moet worden uitgevoerd. Je gebruikt het bijvoorbeeld wanneer je iemand vraagt of vertelt dat die persoon een deur moet sluiten.
døren “Døren” betekent “de deur” en verwijst hier naar de deur van de studieruimte. Het is de bepaalde vorm van “dør” en staat in “lukke døren” als het voorwerp van de handeling. Je gebruikt deze vorm wanneer duidelijk is over welke deur je spreekt.
Vil “Vil” betekent in “Vil der være stille derinde?” dat de spreker naar een toekomstige of verwachte toestand vraagt. Samen met “der være stille” vraagt het of het daar stil zal zijn. Je gebruikt “Vil der være ...?” om naar een verwachte toestand of omstandigheid te vragen.
være “Være” betekent in “vil der være stille derinde” “zijn” en beschrijft de toestand die wordt verwacht. Na “vil” staat deze werkwoordsvorm zonder “at”. Je gebruikt het bijvoorbeeld om te vragen of een plaats op een bepaald moment stil, open of beschikbaar zal zijn.
stille “Stille” betekent in “være stille” dat er weinig of geen geluid is. Het beschrijft hier de verwachte toestand van de studieruimte. Je gebruikt het bijvoorbeeld wanneer je in een bibliotheek naar een rustige plek vraagt of iemand om stilte verzoekt.
Væggene “Væggene” betekent “de muren” en verwijst in deze zin naar de muren van de studieruimte. Het is de bepaalde meervoudsvorm van “væg”. Je gebruikt het wanneer je de muren als onderdeel van een ruimte beschrijft.
holder In “holder det meste af støjen ude” betekent “holder” samen met “ude” dat iets geluid buiten houdt of blokkeert. De muren zijn hier degene die het geluid tegenhouden. Je gebruikt deze uitdrukking wanneer je uitlegt dat een voorwerp of materiaal iets buiten een ruimte houdt.
det In “det meste af støjen” maakt “det” deel uit van de uitdrukking voor “het meeste van”. Het verwijst hier niet zelfstandig naar de ruimte, maar helpt de hoeveelheid te bepalen. Je gebruikt “det meste af” om naar het grootste deel van iets te verwijzen.
meste “Meste” betekent in “det meste af støjen” “meeste” en verwijst naar het grootste deel van het geluid. Samen met “det” en “af støjen” vormt het een hoeveelheidsaanduiding. Je gebruikt deze uitdrukking wanneer je zegt dat bijna alles, maar niet noodzakelijk alles, van iets wordt bedoeld.
af “Af” verbindt in “det meste af støjen” de hoeveelheid met datgene waarvan die hoeveelheid wordt genomen. Hier betekent de hele relatie “het meeste van het geluid”. Je gebruikt “af” in een patroon waarin je een deel of hoeveelheid van iets noemt.
støjen “Støjen” betekent “het geluid” of “het lawaai” en verwijst hier naar het geluid dat buiten de kamer blijft. Het is de bepaalde vorm van “støj” en staat na “af” in “det meste af støjen”. Je gebruikt deze vorm wanneer het om een bekend of in de situatie aangeduid geluid gaat.
ude In “holder det meste af støjen ude” betekent “ude” dat het geluid buiten de ruimte blijft. Samen met “holder” beschrijft het dat de muren het geluid tegenhouden. Je gebruikt deze betekenis wanneer iets voorkomt dat geluid, lucht of een ander verschijnsel naar binnen komt.
Dette “Dette” betekent “dit” in “Dette rum” en wijst naar de ruimte die op dat moment wordt bekeken of besproken. Het staat direct vóór “rum”. Je gebruikt het om één specifieke zaak dichtbij de aandacht van de gesprekspartners aan te wijzen.
rum “Rum” betekent “ruimte” of “kamer” in “Dette rum”. Het verwijst hier naar de studieruimte waarin de spreker wil lezen. Je gebruikt het om een fysieke binnenruimte aan te duiden.
passer In “passer fint til mig” betekent “passer” dat de ruimte geschikt is voor de spreker of goed bij diens behoefte past. De combinatie met “til” en een persoon of zaak geeft aan voor wie of waarvoor iets geschikt is. Je gebruikt deze betekenis bijvoorbeeld wanneer je een kamer, tijdstip of oplossing beoordeelt.
fint “Fint” betekent in “passer fint til mig” “prima” of “goed” en versterkt de positieve beoordeling van de ruimte. Het maakt duidelijk dat de ruimte goed voldoet voor de spreker. Je gebruikt het om in een alledaagse situatie aan te geven dat iets goed past of goed werkt.
mig “Mig” betekent “mij” in “passer fint til mig” en verwijst naar de persoon voor wie de ruimte geschikt is. Het staat na “til” om aan te geven voor wie iets goed past. Je gebruikt “til mig” wanneer je een persoonlijke geschiktheid of voorkeur noemt.
Efterlad “Efterlad” betekent “laat achter” en is in “Efterlad rummet rent” een directe instructie. De spreker vraagt dat de ruimte na gebruik schoon wordt achtergelaten. Je gebruikt deze vorm bijvoorbeeld in regels of verzoeken over hoe iemand een ruimte moet achterlaten.
rent “Rent” betekent “schoon” in “Efterlad rummet rent” en beschrijft de toestand waarin de ruimte moet blijven. Het hoort bij de instructie om de ruimte schoon achter te laten. Je gebruikt het wanneer je de gewenste toestand na een handeling beschrijft.
andre “Andre” betekent “anderen” of “andere mensen” in “til andre”. Het verwijst naar de mensen die de ruimte later ook kunnen gebruiken. Je gebruikt “til andre” wanneer je rekening houdt met andere personen die door een handeling worden geholpen of geraakt.
tak “Tak” betekent letterlijk “dank je”, maar staat hier aan het einde van “Efterlad rummet rent til andre, tak” om het verzoek beleefder te maken. Het verzacht de instructie, vergelijkbaar met “alstublieft” in deze context. Je gebruikt het vaak aan het einde van een verzoek of kleine vraag.

Grammatica

Efterlad + object + adjective

Efterlad rummet rent.

Èf-tuh-lè roem-et rènd.

Laat de kamer schoon achter.

Efterlad is de gebiedende wijs. Het bijvoeglijk naamwoord rent krijgt -t bij het onzijdige rummet.

Deens woordenschat

bruge werkwoord
broe-uh gebruiken
der voornaamwoord
er; daar
derinde bijwoord
dè-èn-uh daarbinnen
dør zelfstandig naamwoord
deu-uh deur døren
Geslacht
common
ledig bijvoeglijk naamwoord
lee-eh vrij; beschikbaar ledigt
lukke werkwoord
loh-guh sluiten
læse werkwoord
lee-suh lezen
nu bijwoord
noeh nu
rum zelfstandig naamwoord
roem ruimte; kamer rummet
Geslacht
neuter
studierum zelfstandig naamwoord
stoe-thie-uh-rom studieruimte
Geslacht
neuter
til voorzetsel
tel voor; naar
være werkwoord
vè-uh zijn

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Is er een studieruimte vrij?

Antwoord tonenEr der et ledigt studierum?

Er is nu een studieruimte vrij.

Antwoord tonenDer er et studierum ledigt nu.

Kan ik daar lezen?

Antwoord tonenKan jeg læse derinde?

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

vrij; beschikbaar

Antwoord tonenledigt

daarbinnen

Antwoord tonenderinde

gebruiken

Antwoord tonenbruge

ruimte; kamer

Antwoord tonenrummet