Zachter praten in de bibliotheek | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Zachter praten in de bibliotheek oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Kan du tale lidt mere stille her?

Ken doe teele let meer sdiele hèr? Kun je hier iets zachter praten?

Jeg vidste ikke, at jeg talte så højt.

Jai weste eegə, ad jai telde soo hoit. Ik wist niet dat ik zo hard praatte.

Folk studerer ved bordet ved siden af.

Fol sduu-deerə wedh boordhə wedh sien au. Mensen studeren aan de tafel hiernaast.

Jeg vil tale lavere.

Jai wil teele lau-erə. Ik zal zachter praten.

Så kan alle bedre koncentrere sig.

Soo kan alle bedhrə konsentreerə sai. Dan kan iedereen zich beter concentreren.

Jeg kan sætte mig tættere på, så vi ikke behøver at tale højt.

Jai kan sedə mai tedərə poo, soo wee egə behèu-wə ad teele hoit. Ik kan dichterbij gaan zitten, zodat we niet hard hoeven te praten.

Så kan vi arbejde videre uden at forstyrre nogen.

Soo kan wee aah-bai-dhə wiee-dhərə oə-dhən ad fo-sdeu-rə noo-ən. Dan kunnen we verder werken zonder iemand te storen.

Fra nu af vil jeg tale lavere.

Fraa noe au wil jai teele lau-erə. Vanaf nu zal ik zachter praten.

Woord voor woord

Kan In “Kan du tale lidt mere stille her?” betekent “Kan” hier “kun je” en leidt het een beleefde vraag in. Een herbruikbaar vraagpatroon is “Kan du ...?”, zoals in “Kan du tale ...?”.

du “Du” betekent “jij” en verwijst hier naar de persoon aan wie A iets vraagt. Het staat in “Kan du tale ...?” direct na “Kan”; dit patroon gebruik je om iemand rechtstreeks iets te vragen.

tale “Tale” betekent hier “praten” en komt voor in “tale lidt mere stille”. Na “Kan” en “vil” wordt deze vorm gebruikt voor de handeling die iemand kan of wil uitvoeren.

lidt “Lidt” betekent “een beetje” in “lidt mere stille” en verzacht de vraag om zachter te praten. Het staat hier vóór “mere” om een kleine verandering in graad aan te geven.

mere “Mere” betekent “meer” in “lidt mere stille”: de persoon moet iets zachter praten dan daarvoor. Samen met “lidt” geeft het een gematigde verandering aan.

stille “Stille” beschrijft in “tale lidt mere stille” hoe iemand moet praten: zachter of stiller. De vorm hoort hier bij de manier van spreken, niet bij de plaats waar het gesprek plaatsvindt.

her “Her” betekent “hier” en verwijst naar de bibliotheek of de huidige plek in “tale lidt mere stille her”. Je kunt “her” gebruiken om een handeling aan de huidige plaats te koppelen.

Jeg “Jeg” betekent “ik” en is in “Jeg vidste ikke ...” en “Jeg vil tale lavere” de persoon die iets weet of van plan is. Het staat als onderwerp vóór de persoonsvorm in deze mededelingen.

vidste “Vidste” betekent in “Jeg vidste ikke” dat de spreker iets niet wist of zich er niet van bewust was. “Jeg vidste ikke, at ...” is een bruikbaar patroon om te zeggen dat je niet wist dat een volgende situatie waar was.

ikke “Ikke” betekent “niet” en ontkent in “Jeg vidste ikke” het weten. Samen met “vidste” maakt het duidelijk dat de spreker zich niet realiseerde wat er gebeurde.

at “At” betekent hier “dat” en leidt in “at jeg talte så højt” de bijzin in die uitlegt wat de spreker niet wist. Het patroon “vidste ikke, at ...” verbindt een gebrek aan kennis met een volledige situatie.

talte “Talte” betekent in “at jeg talte så højt” dat ik sprak of aan het praten was. Deze vorm beschrijft wat de spreker op dat moment deed; “tale” is de vorm die ook elders in de dialoog na “kan” en “vil” staat.

så “Så” betekent in “så højt” “zo” en versterkt daar de graad van hoe luid er werd gesproken. Het staat vóór “højt” om aan te geven dat het spreken in die mate luid was.

højt “Højt” betekent in “talte så højt” en “tale højt” “hard” of “luid”, als beschrijving van de manier van praten. Het tegenovergestelde dat in deze dialoog wordt gevraagd, staat in “tale lavere”.

Folk “Folk” betekent “mensen” en is in “Folk studerer ...” het onderwerp van de zin. De vorm wordt gebruikt om naar mensen in het algemeen of naar de aanwezige groep te verwijzen.

studerer “Studerer” betekent “studeren” of “zijn aan het studeren” in “Folk studerer ved bordet ved siden af”. Het werkwoord beschrijft hier de activiteit van de mensen aan de andere tafel.

ved “Ved” geeft in “ved bordet” de plaats “bij of aan de tafel” aan. In “ved siden af” maakt het deel uit van de uitdrukking voor “naast”, zodat de locatie van de andere tafel wordt beschreven.

bordet “Bordet” betekent “de tafel” in “ved bordet ved siden af”. De vorm verwijst naar de specifieke tafel waar de mensen zitten te studeren; “ved bordet” is een bruikbare plaatsaanduiding.

siden “Siden” betekent in “ved siden af” “zijde” of “kant” en draagt bij aan de betekenis “naast”. De volledige uitdrukking “ved siden af” gebruik je om aan te geven dat iets of iemand ernaast is.

af “Af” is in “ved siden af” het laatste onderdeel van de uitdrukking die “naast” betekent. In deze zin helpt het de positie van de tafel ten opzichte van de spreker of een andere bekende plaats aan te geven.

vil “Vil” betekent in “Jeg vil tale lavere” “zal” of geeft aan dat de spreker van plan is iets te doen. Het wordt gevolgd door “tale”, de handeling die de spreker zich voorneemt.

lavere “Lavere” betekent in “tale lavere” “lager” en heeft hier de praktische betekenis “zachter praten”. De vorm geeft aan dat het stemvolume vanaf dat moment lager moet zijn; dezelfde uitdrukking komt ook voor in “Fra nu af vil jeg tale lavere”.

alle “Alle” betekent “iedereen” in “kan alle bedre koncentrere sig”. Het verwijst hier naar alle mensen die in de bibliotheek aan het werk zijn.

bedre “Bedre” betekent “beter” in “bedre koncentrere sig” en beschrijft het verbeterde resultaat van de rustigere omgeving. Het staat vóór “koncentrere sig” om aan te geven dat de concentratie beter wordt.

koncentrere “Koncentrere” betekent “concentreren” in “koncentrere sig”. In deze dialoog hoort het bij “sig”; samen verwijst de uitdrukking naar zich op het werk kunnen richten.

sig “Sig” betekent hier “zich” en is het reflexieve onderdeel van “koncentrere sig”. De volledige uitdrukking “koncentrere sig” gebruik je wanneer iemand zijn aandacht op iets richt.

sætte “Sætte” betekent in “sætte mig tættere på” dat de spreker zichzelf ergens neerzet of gaat zitten. Na “kan” geeft deze vorm de handeling aan die de spreker kan uitvoeren.

mig “Mig” betekent “mij” en verwijst in “sætte mig tættere på” naar de spreker zelf. Samen met “sætte” maakt het duidelijk dat de spreker zichzelf dichterbij zal zetten of gaan zitten.

tættere “Tættere” betekent “dichterbij” in “sætte mig tættere på”. Het beschrijft een beweging naar een positie met minder afstand; “tættere på” is een bruikbaar patroon voor dichter bij iets of iemand komen.

på “På” maakt in “tættere på” deel uit van de uitdrukking die “dichterbij” betekent. Het geeft aan waarnaar de beweging of positie dichterbij gericht is, ook wanneer die plek in de context al bekend is.

vi “Vi” betekent “wij” en verwijst naar de twee gesprekspartners in “vi ikke behøver at tale højt” en “vi arbejde videre”. Het is het onderwerp van een gezamenlijke handeling.

behøver “Behøver” betekent in “ikke behøver at tale højt” “hoeven” of “nodig hebben”. Met “ikke” zegt de spreker dat zij niet verplicht zijn hard te praten; het patroon is “behøver ikke at” plus een handeling.

arbejde “Arbejde” betekent “werken” in “kan vi arbejde videre”. Na “kan” benoemt het de activiteit die de gesprekspartners kunnen voortzetten.

videre “Videre” betekent in “arbejde videre” “verder” of “doorgaan”. Samen geeft de uitdrukking aan dat het werk zonder onderbreking wordt voortgezet.

uden “Uden” betekent “zonder” en leidt in “uden at forstyrre nogen” een handeling in die niet gebeurt. Het patroon “uden at” wordt hier gevolgd door “forstyrre”, waardoor de zin betekent: zonder iemand te storen.

forstyrre “Forstyrre” betekent “storen” in “uden at forstyrre nogen”. Het beschrijft de ongewenste invloed op de mensen die aan de andere tafel studeren; “forstyrre nogen” is een bruikbare combinatie.

nogen “Nogen” betekent in “forstyrre nogen” “iemand” of, binnen deze zin, “iemand anders”. Het is de persoon op wie de handeling van storen gericht zou zijn.

Fra “Fra” betekent “vanaf” in “Fra nu af” en markeert het beginpunt in de tijd. De volledige uitdrukking “Fra nu af” gebruik je om te zeggen dat iets vanaf het huidige moment geldt.

nu “Nu” betekent “nu” en verwijst in “Fra nu af” naar het huidige moment. Samen met “Fra” en “af” vormt het de vaste tijdsaanduiding “vanaf nu”.

Grammatica

ved siden af + bestemt substantiv

ved siden af bordet

wedh sien au boordhə

naast de tafel

Het zelfstandig naamwoord krijgt in het Deens vaak een bepaald achtervoegsel: bord → bordet.

høj → højt als bijwoord

tale højt

teele hoit

hardop praten

Na een werkwoord krijgt het bijvoeglijk naamwoord høj de bijwoordsvorm højt.

Deens woordenschat

bord zelfstandig naamwoord

boor tafel bordet

Folk studerer ved bordet ved siden af.

folk zelfstandig naamwoord

fol mensen

Folk studerer ved bordet ved siden af.

her bijwoord

hèr hier

Kan du tale lidt mere stille her?

høj bijvoeglijk naamwoord

hoi hard højt

Jeg vidste ikke, at jeg talte så højt.

ikke bijwoord

eegə niet

Jeg vidste ikke, at jeg talte så højt.

lidt bijwoord

let een beetje

Kan du tale lidt mere stille her?

mere bijwoord

meer meer

Kan du tale lidt mere stille her?

stille bijwoord

sdiele zachtjes

Kan du tale lidt mere stille her?

studere werkwoord

sduu-deerə studeren studerer

Folk studerer ved bordet ved siden af.

tale werkwoord

teele praten

Kan du tale lidt mere stille her?

ved voorzetsel

wedh bij

Folk studerer ved bordet ved siden af.

vide werkwoord

wiee-dhə weten vidste

Jeg vidste ikke, at jeg talte så højt.

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Ik zal zachter praten.

Antwoord tonen

Jeg vil tale lavere.

Dan kan iedereen zich beter concentreren.

Antwoord tonen

Så kan alle bedre koncentrere sig.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

praten

Antwoord tonen

tale

mensen

Antwoord tonen

folk

hard

Antwoord tonen

højt

weten

Antwoord tonen

vidste