Een boek vinden in de bibliotheek | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Een boek vinden in de bibliotheek oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Hvor kan jeg finde denne bog?

Voo kan yai vennuh dennuh boow? Waar kan ik dit boek vinden?

Den burde stå på en af disse hylder.

Den boe-uh sdooh poh en èw tessuh hulluh. Het zou op een van deze planken moeten staan.

Hvilken hylde skal jeg se på først?

Velguhn hulluh skal yai see poh feust? Welke plank moet ik eerst bekijken?

Prøv den nederste hylde tæt på enden.

Preu den nee-uhstuh hulluh tèd poh ennuhn. Probeer de onderste plank bij het einde.

Jeg kan se omslaget nu.

Yai kan see omslee-uh noo. Ik kan de kaft nu zien.

Træk den forsigtigt ud, så de andre bøger bliver på plads.

Treg den fo-segduh oed, soh die andruh beu-uh blie-uh poh plass. Trek het er voorzichtig uit, zodat de andere boeken op hun plaats blijven.

Det er den rigtige bog.

Deh è den regduh boow. Dit is het juiste boek.

Du kan læse den ved det bord.

Doo kan lee-suh den vèd de boe. Je kunt het aan die tafel lezen.

Woord voor woord

Hvor “Hvor” betekent hier “waar” en vraagt naar de plaats waar de spreker het boek kan vinden. Een bruikbaar vraagpatroon is “Hvor kan jeg ...?” voor de plaats waar iemand iets kan doen. In deze dialoog gebruikt iemand het om in de bibliotheek hulp te vragen.

kan “kan” drukt hier uit dat iets mogelijk is: de spreker vraagt of hij het boek kan vinden. Het staat in “kan jeg finde”, vóór de handeling “finde”. Je gebruikt dit ook om naar een mogelijke handeling te vragen, bijvoorbeeld bij het zoeken naar iets.

jeg “jeg” betekent “ik” en verwijst naar de persoon die de vraag stelt. In “kan jeg finde” is “jeg” degene die het boek probeert te vinden. Een herbruikbaar patroon is “jeg kan ...” om over je eigen mogelijkheid of handeling te spreken.

finde “finde” betekent hier “vinden” of “lokaliseren” en gaat over het boek vinden. Het staat in “kan jeg finde”, na “kan”. Een bruikbaar patroon is “finde en bog” wanneer je zegt dat je een boek wilt vinden; in deze situatie vraag je dat aan een bibliotheekmedewerker.

denne “denne” betekent “deze” en wijst in “denne bog” naar het specifieke boek waar de spreker naar verwijst. Het staat vóór “bog”. Je gebruikt “denne” om een bepaald voorwerp aan te wijzen of te identificeren, zoals in deze vraag.

bog “bog” betekent “boek” en is het voorwerp dat de spreker probeert te vinden. In “denne bog” gaat het om een specifiek boek. Een herbruikbaar patroon is “finde en bog” wanneer je in een bibliotheek of boekwinkel naar een boek zoekt.

Den “Den” verwijst hier naar het boek en betekent “het” of “dat boek”, zodat “bog” niet opnieuw hoeft te worden genoemd. In “Den burde stå på ...” is het boek het onderwerp van de verwachting. Je kunt “Den ...” gebruiken om naar een eerder genoemd voorwerp te verwijzen.

burde “burde” drukt hier een verwachting uit: het boek zou op een van de planken moeten staan. Het staat in “burde stå på”, gevolgd door de plaats waar het boek verwacht wordt. Je gebruikt dit patroon wanneer je aangeeft waar iets naar verwachting is.

stå “stå” betekent hier “staan” of “zich bevinden” en beschrijft de plaats van het boek op een plank. In “burde stå på” volgt het na “burde”. Een bruikbaar patroon is “stå på ...” voor iets dat op een bepaalde plek staat of zich bevindt.

på “på” betekent hier “op” en geeft in “stå på en af disse hylder” de plaats op een plank aan. Het verbindt “stå” met de genoemde locatie. Je gebruikt “på” bijvoorbeeld bij een voorwerp dat op een oppervlak of plank staat.

en “en” betekent hier “één” in “en af disse hylder”: één plank uit de groep van deze planken. Het gaat hier dus niet alleen om een onbepaald lidwoord, maar om de keuze van één exemplaar. Het patroon “en af ...” gebruik je om één onderdeel uit een groep aan te wijzen.

af “af” betekent hier “van” en maakt in “en af disse hylder” duidelijk dat één plank uit een groep wordt gekozen. Het staat tussen “en” en de groep “disse hylder”. Je gebruikt “en af ...” om één persoon of zaak uit meerdere mogelijkheden te noemen.

disse “disse” betekent “deze” en verwijst in “disse hylder” naar de planken die hier in beeld zijn. Het bepaalt welke planken bedoeld worden. Je gebruikt het om naar meerdere concrete voorwerpen in de situatie te wijzen.

hylder “hylder” betekent “planken” en verwijst hier naar de planken waarop het boek kan staan. In “en af disse hylder” worden meerdere planken als groep genoemd. In een bibliotheek gebruik je dit woord wanneer je naar de boekenplanken zoekt.

Hvilken “Hvilken” betekent “welke” en vraagt om één keuze uit verschillende mogelijkheden. In “Hvilken hylde” vraagt de spreker welke plank hij eerst moet controleren. Je gebruikt “Hvilken ...?” wanneer je een bepaald voorwerp uit een groep wilt laten aanwijzen.

hylde “hylde” betekent “plank” en verwijst hier naar de plank die gecontroleerd moet worden. In “Hvilken hylde” vraagt de spreker om één specifieke plank. Het woord komt ook terug in “den nederste hylde” om een plank op basis van haar plaats te beschrijven.

skal “skal” drukt hier uit welke handeling de spreker volgens de vraag moet uitvoeren: welke plank hij moet bekijken. In “skal jeg se på først” vormt het de vraag naar de volgende stap. Een bruikbaar patroon is “skal jeg ...?” wanneer je vraagt wat je moet of zult doen.

se “se” betekent hier niet alleen “zien”, maar krijgt in “se på” de betekenis “kijken naar” of “controleren”. De spreker wil eerst naar een bepaalde plank kijken. Je gebruikt “se på” met het voorwerp of de plaats waar je naar kijkt.

først “først” betekent “eerst” en geeft de volgorde aan waarin de planken gecontroleerd worden. In “se på først” vraagt de spreker welke plank als eerste aan de beurt is. Je gebruikt het wanneer je een beginpunt of eerste stap wilt bepalen.

Prøv “Prøv” betekent “probeer” en geeft hier een directe suggestie of instructie. In “Prøv den nederste hylde” wordt de ander gevraagd om de onderste plank te controleren. Je gebruikt “Prøv ...” wanneer je iemand een concrete mogelijkheid laat uitproberen.

nederste “nederste” betekent “onderste” en onderscheidt in “den nederste hylde” de plank onderaan van de andere planken. Het beschrijft hier de plaats van de aanbevolen plank. Je kunt het gebruiken om iets aan de onderkant van een reeks of stapel aan te wijzen.

tæt “tæt” betekent hier “dicht” of “dichtbij” en geeft samen met “på” de nabijheid aan in “tæt på enden”. De plank ligt dicht bij het einde. Het patroon “tæt på ...” gebruik je om te zeggen dat iets zich dicht bij een plaats of punt bevindt.

enden “enden” betekent “het einde” en verwijst in “tæt på enden” naar het eindpunt van de rij of plank. Het helpt de locatie van de aanbevolen plank verder te bepalen. Je gebruikt deze uitdrukking wanneer je iets vlak bij het einde van een reeks of plaats zoekt.

omslaget “omslaget” betekent “het omslag” en verwijst hier naar de buitenkant van het boek. In “se omslaget” ziet de spreker nu genoeg van het boek om het te herkennen. In een bibliotheek kun je dit woord gebruiken wanneer je een boek aan zijn omslag probeert te identificeren.

nu “nu” betekent “nu” en geeft aan dat de spreker het omslag op dit moment kan zien. In “kan se omslaget nu” markeert het de verandering van zoeken naar herkennen. Je gebruikt het om een actuele waarneming of handeling aan te geven.

Træk “Træk” betekent “trek” en is hier een directe instructie om het boek uit de plank te halen. In “Træk den forsigtigt ud” wordt tegelijk gezegd wat je moet doen en hoe je dat moet doen. Een bruikbaar patroon is “Træk ... ud” voor iets dat uit een ruimte of rij wordt getrokken.

forsigtigt “forsigtigt” betekent “voorzichtig” en beschrijft hoe het boek moet worden uitgetrokken. In “Træk den forsigtigt ud” voorkomt de manier van handelen dat de andere boeken verschuiven. Je gebruikt het bij handelingen waarbij een voorwerp of omgeving niet beschadigd of verstoord mag worden.

ud “ud” betekent “eruit” en geeft in “Træk den forsigtigt ud” de beweging uit de boekenplank aan. Het maakt duidelijk dat het boek naar buiten wordt getrokken. Je gebruikt “... ud” bij een handeling waarbij iets uit een plaats of ruimte naar buiten komt.

så “så” betekent hier “zodat” en verbindt de instructie met het gewenste resultaat: de andere boeken blijven op hun plaats. In “så de andre bøger bliver på plads” legt het uit waarom het boek voorzichtig moet worden uitgetrokken. Je gebruikt “så ...” om een gevolg of beoogd resultaat van een handeling te verbinden.

de “de” betekent hier “de” in “de andre bøger” en verwijst naar een bepaalde groep boeken. Samen met “andre” maakt het duidelijk dat het om de overige boeken gaat, niet om het boek dat wordt uitgetrokken. Je gebruikt “de ...” om een specifieke groep aan te duiden.

andre “andre” betekent “andere” en onderscheidt in “de andre bøger” de boeken die achterblijven van het boek dat wordt gepakt. Het verwijst dus naar de overige leden van de groep. Je gebruikt “de andre ...” wanneer je de rest van een eerder genoemde groep bedoelt.

bøger “bøger” betekent “boeken” en verwijst hier naar de andere boeken op de plank. In “de andre bøger” gaat het om de groep die op zijn plaats moet blijven. In een bibliotheek gebruik je dit woord om meerdere boeken aan te duiden.

bliver “bliver” betekent hier “blijven” of “blijven staan” en beschrijft wat de andere boeken doen. In “bliver på plads” blijven ze op hun positie terwijl het ene boek wordt uitgetrokken. Je gebruikt het met een plaatsaanduiding wanneer iets niet van positie verandert.

på plads “på plads” betekent als geheel “op zijn plaats” of “in positie”. In “bliver på plads” geeft “på” de positie aan en verwijst “plads” naar de plaats; samen beschrijven ze dat iets netjes op zijn plek blijft. Je gebruikt de uitdrukking bijvoorbeeld om te zeggen dat voorwerpen of mensen niet moeten verschuiven.

Det “Det” verwijst hier naar het boek of voorwerp dat zojuist is gevonden en betekent “het” of “dat”. In “Det er den rigtige bog” wordt daarmee het gevonden boek geïdentificeerd. Je gebruikt “Det er ...” om iets aan te wijzen of te bevestigen wat het is.

er “er” betekent hier “is” en verbindt in “Det er den rigtige bog” het aangewezen voorwerp met de beschrijving ervan. De zin bevestigt welk boek het is. Een bruikbaar patroon is “Det er ...” wanneer je iets identificeert of bevestigt.

rigtige “rigtige” betekent hier “juiste” of “correcte” en beschrijft in “den rigtige bog” dat dit het gezochte boek is. Het drukt herkenning en bevestiging uit. Je gebruikt “den rigtige ...” wanneer je het correcte voorwerp uit meerdere mogelijkheden aanduidt.

Du “Du” betekent “jij” of “je” en richt de mededeling tot de andere persoon. In “Du kan læse den” is deze persoon degene die het boek mag lezen. Je gebruikt “Du kan ...” om iemand over zijn mogelijkheid of toestemming voor een handeling te vertellen.

læse “læse” betekent “lezen” en verwijst hier naar de activiteit die de ander met het boek kan doen. Het staat in “kan læse den”, na “kan”. Je gebruikt dit patroon om te zeggen dat iemand iets kan lezen, bijvoorbeeld het gevonden boek in de bibliotheek.

ved “ved” betekent hier “bij” of “aan” en geeft in “ved det bord” de plaats aan waar gelezen kan worden. Het boek wordt dus bij die tafel gelezen. Je gebruikt “ved ...” om een plaats naast of bij een herkenbaar punt te noemen.

bord “bord” betekent “tafel” en is in “ved det bord” het herkenbare punt waar de ander kan lezen. Het woord maakt de voorgestelde leesplek concreet. In een bibliotheek gebruik je het om naar een tafel als leesplaats te verwijzen.

Grammatica

hvilken + zelfstandig naamwoord

Hvilken bog?

Velguhn boow?

Welk boek?

In het Deens staat hvilken vóór het zelfstandig naamwoord. Let op: het Nederlandse welk krijgt hier de vorm hvilken.

denne + zelfstandig naamwoord

denne bog

Dennuh boow

dit boek

Denne staat vóór het zelfstandig naamwoord en betekent ‘deze/dit’. Het woord verandert niet mee met het geslacht van bog.

Deens woordenschat

bog zelfstandig naamwoord

boow boek

Geslacht: common

denne bog

denne bepaler

dennuh deze

Geslacht: common

denne bog

finde werkwoord

vennuh vinden

Hvor kan jeg finde denne bog?

først bijwoord

feust eerst

skal jeg se på først

hvilken bepaler

velguhn welke

Geslacht: common

Hvilken hylde skal jeg se på først?

hvor bijwoord

voo waar

Hvor kan jeg finde denne bog?

hylde zelfstandig naamwoord

hulluh plank hylder

Geslacht: common

disse hylder

nederste bijvoeglijk naamwoord

nee-uhstuh onderste

den nederste hylde

prøv werkwoord

preu probeer

Prøv den nederste hylde tæt på enden.

se werkwoord

see kijken of zien

skal jeg se på først

stå werkwoord

sdooh staan

Den burde stå på en af disse hylder.

tæt på uitdrukking

tèd poh dicht bij

tæt på enden

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Waar kan ik dit boek vinden?

Antwoord tonen

Hvor kan jeg finde denne bog?

Ik kan de kaft nu zien.

Antwoord tonen

Jeg kan se omslaget nu.

Dit is het juiste boek.

Antwoord tonen

Det er den rigtige bog.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

deze

Antwoord tonen

denne

plank

Antwoord tonen

hylder

eerst

Antwoord tonen

først

waar

Antwoord tonen

hvor