Gemorst water opruimen | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Gemorst water opruimen oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Der er vand på gulvet.

dea a van poo goel-vuhdh Er ligt water op de vloer.

Vandet breder sig mod døren.

van-uhdh prea sai moo deu-uhn Het water verspreidt zich naar de deur.

Den lille flaske gik i stykker.

den lelluh flasguh gee ie steuk-uh De kleine fles is gebroken.

Jeg henter et tørt håndklæde.

yai hentuh eedh trockt hon-klee-dhuh Ik haal een droge handdoek.

Kan du flytte tasken først?

ken doe fleuduh tèsguhn feuhst Kun je eerst de tas verplaatsen?

Jeg lægger den på stolen.

yai leg-uh den poo stool-uhn Ik leg hem op de stoel.

Så kan vi gøre gulvet rent.

soo ken vie geu-uh goel-vuhdh rèndh Dan kunnen we de vloer schoonmaken.

Tasken holder sig tør der.

tèsguhn holluh sai teu-uh dea De tas blijft daar droog.

Woord voor woord

Der In "Der er vand på gulvet." is "Der" een invuller die aangeeft dat iets aanwezig is: er is water. Het verwijst hier niet naar een concrete plaats. Een bruikbaar patroon is "Der er" gevolgd door wat er aanwezig is.

er In "Der er vand på gulvet." betekent "er" dat iets is of aanwezig is. Samen met "Der" vormt het de constructie waarmee het bestaan of de aanwezigheid van water wordt gemeld. Je gebruikt "Der er" bijvoorbeeld om iets in een ruimte aan te kondigen.

vand "vand" betekent water en verwijst hier naar het gemorste water op de vloer. Het staat in "Der er vand på gulvet." als datgene waarvan de aanwezigheid wordt gemeld. Je kunt het gebruiken voor water als vloeistof, bijvoorbeeld in combinatie met een plaatsaanduiding.

på In "på gulvet" betekent "på" dat het water zich op een oppervlak bevindt. Het verbindt het water met de plaats "gulvet". Je gebruikt "på" hier vóór de plaats waar iets ligt of zich bevindt.

gulvet "gulvet" betekent de vloer in "Der er vand på gulvet.". De vorm is de bepaalde vorm van "gulv", waardoor naar een specifieke vloer wordt verwezen. Het komt hier voor na "på" om de plaats van het water aan te geven.

Vandet "Vandet" betekent het water in "Vandet breder sig mod døren.". De vorm is de bepaalde vorm van "vand" en verwijst naar het water dat al eerder is genoemd. Je gebruikt deze vorm wanneer het om dat specifieke water gaat.

breder In "Vandet breder sig mod døren." geeft "breder" aan dat het water zich verder verspreidt. Samen met "sig" vormt het de uitdrukking "breder sig". De richting kan erna volgen, zoals in "breder sig mod døren".

sig In "Vandet breder sig mod døren." betekent "sig" zich en verwijst het terug naar het water. Het hoort hier bij "breder" in de uitdrukking "breder sig". Je gebruikt deze combinatie om te zeggen dat iets zich verder verspreidt.

mod In "mod døren" betekent "mod" naar of in de richting van. Het geeft aan welke kant het water zich verspreidt. Je gebruikt het vóór een doel of richting, zoals in "breder sig mod døren".

døren "døren" betekent de deur in "Vandet breder sig mod døren.". Het is de bepaalde vorm van "dør" en verwijst naar een specifieke deur. Na "mod" geeft het aan waar het water naartoe gaat.

Den In "Den lille flaske" maakt "Den" de hele woordgroep bepaald: de kleine fles. Het staat hier vóór het bijvoeglijk naamwoord "lille" en het zelfstandig naamwoord "flaske". Je gebruikt deze structuur om naar een specifieke zaak met een beschrijving te verwijzen.

lille "lille" betekent klein en beschrijft in "Den lille flaske" de fles. Het staat tussen "Den" en "flaske". Je kunt het op dezelfde plaats gebruiken vóór een zelfstandig naamwoord dat je nader beschrijft.

flaske "flaske" betekent fles en is in "Den lille flaske" het voorwerp dat kapotging. Het wordt daar beschreven door "lille". Je gebruikt het voor een fles die bijvoorbeeld water bevat.

gik i stykker In "gik i stykker" betekent het geheel dat iets kapotging of brak. "gik" geeft de gebeurtenis van het kapotgaan aan, "i" verbindt de uitdrukking met "stykker", en "stykker" verwijst naar stukken. Gebruik de hele uitdrukking voor een voorwerp dat breekt of kapotgaat.

Jeg "Jeg" betekent ik en is in "Jeg henter et tørt håndklæde." degene die de handeling uitvoert. Het staat als onderwerp vóór "henter". Je gebruikt het om naar jezelf als handelende persoon te verwijzen.

henter In "Jeg henter et tørt håndklæde." betekent "henter" dat de spreker een handdoek gaat halen. Het werkwoord geeft hier de handeling van iets ophalen of halen weer. Een bruikbaar patroon is "Jeg henter" gevolgd door het voorwerp dat je gaat halen.

et "et" betekent een en introduceert in "et tørt håndklæde" één niet nader bepaalde handdoek. Het staat vóór de beschrijving en het zelfstandig naamwoord. Je gebruikt "et" vóór een zelfstandig naamwoord van dit type om iets niet-specifieks te noemen.

tørt "tørt" betekent droog en beschrijft in "et tørt håndklæde" de handdoek. De vorm staat hier bij "et håndklæde". Je kunt deze combinatie gebruiken wanneer je een droge handdoek nodig hebt.

håndklæde "håndklæde" betekent handdoek in "Jeg henter et tørt håndklæde.". Het woord is het voorwerp dat de spreker gaat halen. Je gebruikt het voor een doek waarmee je bijvoorbeeld water opneemt.

Kan In "Kan du flytte tasken først?" vraagt "Kan" of iemand iets kan doen en vormt het een verzoek. Daarna volgt de persoon "du" en de handeling "flytte". Je gebruikt "Kan du" om iemand beleefd te vragen iets te doen.

du "du" betekent jij of je en is in "Kan du flytte tasken først?" de aangesproken persoon. Het staat na "Kan" en vóór de handeling. De combinatie "Kan du" wordt gebruikt om iemand naar zijn mogelijkheid of bereidheid te vragen.

flytte "flytte" betekent verplaatsen in "Kan du flytte tasken først?". Het staat na "Kan du" en benoemt wat de aangesproken persoon moet doen. Het voorwerp van de handeling volgt hier in "flytte tasken".

tasken "tasken" betekent de tas in "Kan du flytte tasken først?". Het is de bepaalde vorm van "taske" en verwijst naar een specifieke tas. Hier is het de zaak die verplaatst moet worden.

først "først" betekent eerst en geeft in "Kan du flytte tasken først?" aan dat het verplaatsen vóór de andere handeling moet gebeuren. Het bepaalt de volgorde van de handelingen. Je gebruikt het wanneer één actie eerder moet plaatsvinden dan een volgende.

lægger In "Jeg lægger den på stolen." betekent "lægger" dat de spreker iets ergens neerlegt of plaatst. Het voorwerp is "den" en de plaats volgt in "på stolen". Een bruikbaar patroon is een voorwerp plaatsen met daarna "på" en de plaats.

stolen "stolen" betekent de stoel in "Jeg lægger den på stolen.". Het is de bepaalde vorm van "stol" en verwijst naar een specifieke stoel. Na "på" geeft het de plaats aan waar de tas wordt neergelegd.

Så In "Så kan vi gøre gulvet rent." betekent "Så" dan en markeert het de volgende stap na het verplaatsen van de tas. Het verbindt de eerdere handeling met wat daarna kan gebeuren. Je gebruikt het om een gevolg of volgende actie in te leiden.

vi "vi" betekent wij of we en verwijst in "Så kan vi gøre gulvet rent." naar de spreker en de andere persoon samen. Het is het onderwerp van wat daarna mogelijk is. Je gebruikt "vi" wanneer jij en minstens één andere persoon samen handelen.

gøre In "gøre gulvet rent" betekent "gøre" doen of maken, maar de hele uitdrukking betekent de vloer schoonmaken. "gøre" drukt hier uit dat de vloer in een schone toestand wordt gebracht; "gulvet" is het voorwerp en "rent" de gewenste toestand. De vorm staat na "kan".

rent In "gøre gulvet rent" betekent "rent" schoon en beschrijft het de toestand die de vloer krijgt. De betekenis van schoonmaken ontstaat samen met "gøre" en "gulvet". Je gebruikt deze structuur om te zeggen dat je iets schoon maakt.

holder In "Tasken holder sig tør der." draagt "holder" de betekenis van blijven of in dezelfde toestand blijven. Samen met "sig" en "tør" zegt het dat de tas droog blijft. Je gebruikt deze combinatie om te beschrijven dat iets een toestand behoudt.

tør In "Tasken holder sig tør der." betekent "tør" droog en beschrijft het de toestand van de tas. Het staat samen met "holder sig" om aan te geven dat de tas droog blijft. Je gebruikt het bij een voorwerp dat niet nat wordt of blijft.

Grammatica

gik i stykker

Flasken gik i stykker.

flasguhn gee ie steuk-uh

De fles ging kapot.

gik i stykker is een vaste uitdrukking; vertaal dit niet woord voor woord als ‘ging in stukken’.

Deens woordenschat

breder sig werkwoord

prea sai zich verspreidt

Vandet breder sig mod døren.

døren zelfstandig naamwoord

deu-uhn de deur

Geslacht: common

Vandet breder sig mod døren.

flaske zelfstandig naamwoord

flasguh fles

Geslacht: common

Den lille flaske gik i stykker.

flytte werkwoord

fleuduh verplaatsen

Kan du flytte tasken først?

gik i stykker uitdrukking

gee ie steuk-uh ging kapot

Den lille flaske gik i stykker.

gulvet zelfstandig naamwoord

goel-vuhdh de vloer

Geslacht: neuter

Der er vand på gulvet.

henter werkwoord

hentuh haal

Jeg henter et tørt håndklæde.

håndklæde zelfstandig naamwoord

hon-klee-dhuh handdoek

Geslacht: neuter

Jeg henter et tørt håndklæde.

lille bijvoeglijk naamwoord

lelluh kleine

Den lille flaske gik i stykker.

mod voorzetsel

moo richting

Vandet breder sig mod døren.

tørt bijvoeglijk naamwoord

teu-udh droog

Geslacht: neuter

Jeg henter et tørt håndklæde.

vand zelfstandig naamwoord

van water

Geslacht: neuter

Der er vand på gulvet.

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Er ligt water op de vloer.

Antwoord tonen

Der er vand på gulvet.

Het water verspreidt zich naar de deur.

Antwoord tonen

Vandet breder sig mod døren.

De kleine fles is gebroken.

Antwoord tonen

Den lille flaske gik i stykker.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

de deur

Antwoord tonen

døren

fles

Antwoord tonen

flaske

water

Antwoord tonen

vand

haal

Antwoord tonen

henter