Een lamp repareren | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Een lamp repareren oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Lyset virker ikke.

luu-suh vea-guh eg-uh Het licht doet het niet.

Har du tjekket kontakten?

haa doe tsjeg-uh kon-taag-den Heb je de schakelaar gecontroleerd?

Jeg har tjekket kontakten, men lyset virker stadig ikke.

yai haa tsjeg-uh kon-taag-den, men luu-suh vea-guh stee-dhie eg-uh Ik heb de schakelaar gecontroleerd, maar het licht doet het nog steeds niet.

Måske er pæren gammel.

moos-guh ea pèa-n gammul Misschien is de gloeilamp oud.

Rummet er for mørkt nu.

rom-muh ea fo meurgt noe De kamer is nu te donker.

Jeg kan hente en lille lampe.

yai kan hen-du en lel-uh laam-buh Ik kan een kleine lamp brengen.

Vi bør skifte pæren senere.

wie beur sguhf-du pèa-n see-nuh-ruh We moeten de gloeilamp later vervangen.

Brug lampen, indtil vi skifter pæren.

broe lam-bun, en-tel wie sguhf-du pèa-n Gebruik de lamp totdat we de gloeilamp vervangen.

Woord voor woord

Lyset Lyset betekent hier “het licht”. Het is de bepaalde vorm van lys en verwijst naar het specifieke licht in de kamer, zoals in “Lyset virker ikke”. Je gebruikt deze vorm wanneer je naar dat bekende licht verwijst.

virker virker betekent hier “werkt” of “functioneert”: het licht doet het niet. De vorm hoort bij virke en staat in “Lyset virker ikke” bij het onderwerp lyset. Je gebruikt dit wanneer je meldt of een lamp of apparaat functioneert.

ikke ikke betekent “niet” en ontkent hier dat het licht werkt. In “Lyset virker ikke” staat het na virker. Je gebruikt het om een handeling, toestand of werking negatief te maken.

Har Har draagt hier samen met tjekket de vraag naar een uitgevoerde controle. In “Har du tjekket kontakten?” staat het voor du en vormt het samen met de rest een ja-neevraag. Je gebruikt deze vraagvorm wanneer je iemand rechtstreeks vraagt of die iets heeft gedaan.

du du betekent “je” en verwijst hier naar de persoon aan wie de vraag wordt gesteld. In “Har du tjekket kontakten?” staat het tussen Har en tjekket. Je gebruikt du wanneer je één persoon rechtstreeks aanspreekt.

tjekket tjekket betekent hier “gecontroleerd”. De vorm hoort bij tjekke en staat in “Har du tjekket kontakten?” samen met Har voor een controle die al is uitgevoerd. Je gebruikt het met een object wanneer je zegt of vraagt of iets is gecontroleerd.

kontakten kontakten betekent hier “de schakelaar”. Het is de bepaalde vorm van kontakt en is in “Har du tjekket kontakten?” het voorwerp van de controle. Je gebruikt deze vorm wanneer je naar een specifieke, bekende schakelaar verwijst.

Jeg Jeg betekent “ik” en is hier de persoon die de schakelaar heeft gecontroleerd. In “Jeg har tjekket kontakten” staat het als onderwerp voor de werkwoordelijke groep. Je gebruikt Jeg om over je eigen handeling of ervaring te spreken.

men men betekent “maar” en verbindt hier de uitgevoerde controle met het tegengestelde resultaat dat het licht nog steeds niet werkt. In “Jeg har tjekket kontakten, men lyset virker stadig ikke” leidt het de contrasterende zin in. Je gebruikt men wanneer de tweede mededeling niet het verwachte gevolg van de eerste is.

stadig stadig betekent hier “nog steeds” en laat zien dat het probleem na de controle blijft bestaan. In “lyset virker stadig ikke” staat het vóór ikke. Je gebruikt stadig wanneer een toestand onveranderd voortduurt.

Måske Måske betekent “misschien” en maakt de oorzaak van het probleem tot een mogelijkheid, niet tot een zekerheid. In “Måske er pæren gammel” staat het aan het begin van de mededeling. Je gebruikt het wanneer je voorzichtig een mogelijke verklaring of oplossing voorstelt.

er er verbindt hier een onderwerp met een toestand of beschrijving, zoals in “Måske er pæren gammel” en “Rummet er for mørkt nu”. De vorm betekent in deze zinnen “is”. Je gebruikt er om te zeggen hoe iets is of in welke toestand het verkeert.

pæren pæren betekent hier “de lamp” in de betekenis van de gloeilamp. Het is de bepaalde vorm van pære en verwijst naar de specifieke lamp die mogelijk oud is en later vervangen wordt. Je gebruikt deze vorm wanneer de gesprekspartners al weten over welke gloeilamp het gaat.

gammel gammel betekent “oud” en beschrijft hier de leeftijd of toestand van de gloeilamp. In “Måske er pæren gammel” staat het na er als beschrijving van pæren. Je gebruikt het om aan te geven dat iets niet nieuw is of mogelijk vervangen moet worden.

Rummet Rummet betekent “de kamer”. Het is de bepaalde vorm van rum en verwijst naar de specifieke kamer waarin de twee personen zijn. In “Rummet er for mørkt nu” is het het onderwerp. Je gebruikt deze vorm wanneer de kamer al uit de context bekend is.

for for betekent hier “te” en geeft aan dat het donkerder is dan wenselijk. In de combinatie “for mørkt” versterkt het de graad van de beschrijving, zonder zelf de betekenis “donker” te dragen. Je gebruikt for vóór een beschrijving om een overdreven of ongewenste mate aan te geven.

mørkt mørkt betekent “donker” en beschrijft hier de toestand van de kamer. In “Rummet er for mørkt nu” staat het na er en for. Je gebruikt dit wanneer er niet genoeg licht is of wanneer een plaats donker is.

nu nu betekent “nu” en verwijst naar het huidige moment waarop de kamer te donker is. In “Rummet er for mørkt nu” staat het aan het einde van de zin. Je gebruikt nu om een toestand of gebeurtenis aan het huidige moment te koppelen.

kan kan betekent hier “kan” en drukt uit dat de spreker in staat is of bereid is een kleine lamp te halen. In “Jeg kan hente en lille lampe” wordt kan direct gevolgd door hente. Je gebruikt kan om een mogelijkheid, vermogen of aanbod uit te drukken.

hente hente betekent hier “halen” of “ophalen en brengen”: de spreker zal een kleine lamp gaan halen. De vorm staat na kan en vóór het voorwerp in “Jeg kan hente en lille lampe”. Je gebruikt hente wanneer je iets ergens gaat halen om het naar de gesprekspartner of een andere plaats te brengen.

en en betekent hier “een” en introduceert een niet nader bepaalde lamp. In “en lille lampe” staat het vóór de beschrijving en het zelfstandig naamwoord. Je gebruikt en bij een enkelvoudig, niet-specifiek zelfstandig naamwoord.

lille lille betekent “kleine” en beschrijft de omvang van de lamp. In “en lille lampe” staat het tussen en en lampe. Je gebruikt lille om de grootte van iets te beschrijven.

lampe lampe betekent “lamp” en verwijst hier naar een kleine lamp die als tijdelijke verlichting wordt gehaald. In “en lille lampe” staat het in de onbepaalde vorm; later verwijst “lampen” naar die specifieke lamp. Je gebruikt lampe om over een lamp te spreken zonder haar eerst als specifieke lamp aan te duiden.

Vi Vi betekent “wij” en omvat hier de spreker en de andere persoon, die samen de gloeilamp zullen vervangen. In “Vi bør skifte pæren senere” staat het als onderwerp vóór bør. Je gebruikt Vi wanneer je over een gezamenlijke handeling of afspraak spreekt.

bør bør betekent “zou moeten” en geeft hier een aanbeveling voor wat de twee personen later het beste kunnen doen. In “Vi bør skifte pæren senere” wordt bør gevolgd door skifte zonder at. Je gebruikt bør om een verstandig voorstel of advies te geven.

skifte skifte betekent hier “vervangen” en verwijst naar het vervangen van de gloeilamp. De vorm staat na bør in “Vi bør skifte pæren senere” en krijgt het voorwerp pæren. Je gebruikt skifte wanneer je een oud of defect onderdeel door een ander onderdeel vervangt.

senere senere betekent “later” en stelt het vervangen van de gloeilamp uit tot een moment na het huidige gesprek. In “Vi bør skifte pæren senere” staat het aan het einde. Je gebruikt senere wanneer iets niet nu, maar op een later tijdstip gebeurt.

Brug Brug betekent “gebruik” en is hier een directe instructie om de lamp te gebruiken. In “Brug lampen, indtil vi skifter pæren” staat het aan het begin als opdracht. De vorm hoort bij bruge en wordt gebruikt wanneer je iemand vertelt wat die moet doen.

lampen lampen betekent “de lamp” en verwijst naar de specifieke kleine lamp die eerder genoemd is. Het is de bepaalde vorm van lampe en is in “Brug lampen” het voorwerp van de instructie. Je gebruikt deze vorm wanneer de gesprekspartner weet welke lamp bedoeld wordt.

indtil indtil betekent “totdat” en geeft hier het eindpunt aan van het gebruik van de lamp. In “indtil vi skifter pæren” leidt het de handeling in die bepaalt wanneer de tijdelijke oplossing stopt. Je gebruikt indtil om te zeggen hoe lang iets doorgaat.

skifter skifter betekent hier “vervangen” en verwijst naar de handeling die het eindpunt vormt van het gebruik van de lamp. De vorm hoort bij skifte en staat in “indtil vi skifter pæren” na vi. Je gebruikt deze vorm in een bijzin over het moment waarop iemand iets vervangt.

Grammatica

Bepaalde vorm: lys → lyset, lampe → lampen

Lyset virker ikke.

luu-suh vea-guh eg-uh

Het licht werkt niet.

In het Deens wordt het bepaalde lidwoord vaak als achtervoegsel aan het zelfstandig naamwoord toegevoegd: -et of -en.

ikke na het werkwoord in een hoofdzin

Lyset virker ikke.

luu-suh vea-guh eg-uh

Het licht werkt niet.

Bij een gewone Deense hoofdzin staat ikke meestal na het vervoegde werkwoord.

Deens woordenschat

for bijwoord

fo te

gammel bijvoeglijk naamwoord

gammul oud

ikke bijwoord

eg-uh niet

kontakt zelfstandig naamwoord

kon-taag schakelaar kontakten

Geslacht: common

lys zelfstandig naamwoord

luus licht lyset

Geslacht: neuter

mørkt bijvoeglijk naamwoord

meurgt donker

Geslacht: neuter

måske bijwoord

moos-guh misschien

pære zelfstandig naamwoord

pèa gloeilamp pæren

Geslacht: common

rum zelfstandig naamwoord

rom kamer rummet

Geslacht: neuter

stadig bijwoord

stee-dhie nog steeds

tjekket werkwoord

tsjeg-uh gecontroleerd

virke werkwoord

vea-gu werken virker

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Het licht doet het niet.

Antwoord tonen

Lyset virker ikke.

Heb je de schakelaar gecontroleerd?

Antwoord tonen

Har du tjekket kontakten?

Misschien is de gloeilamp oud.

Antwoord tonen

Måske er pæren gammel.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

schakelaar

Antwoord tonen

kontakten

licht

Antwoord tonen

lyset

werken

Antwoord tonen

virker

gecontroleerd

Antwoord tonen

tjekket