Binnen blijven bij slecht weer | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Binnen blijven bij slecht weer oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Vejret ser dårligt ud.

vèj-uh see-uh doh-lee oe Het weer ziet er slecht uit.

Der er måske en storm på vej.

dè-uh è-uh mos-guh en sdohm po vèj Er komt misschien een storm aan.

Skal vi blive indenfor?

skèl vie blee-vuh e-nuhn-foh Zullen we binnen blijven?

Lad os vente her, til det er ovre.

lè oos ven-tuh hè-uh, tel dee è-uh oo-uh Laten we hier wachten tot het voorbij is.

Kan vi gå udenfor, når det stopper?

kèn vie goh oe-uhn-foh, noh dee sdob-uh Kunnen we naar buiten gaan als het stopt?

Vi kan tjekke vejret igen og beslutte os så.

vie kèn tsjek-uh vèj-uh ee-geen oh beh-sloet-uh oos soh We kunnen het weer opnieuw bekijken en dan beslissen.

Vi kan lave te, mens vi venter.

vie kèn lè-vuh tee, mens vie ven-tuh We kunnen thee zetten terwijl we wachten.

Det hjælper med at få tiden til at gå.

dee yèl-buh mee e foo tsee-un tel e goh Dat helpt om de tijd door te komen.

Woord voor woord

Vejret Vejret betekent hier ‘het weer’ in de zin ‘Vejret ser dårligt ud.’ Het is de bepaalde vorm van vejr. Gebruik het bijvoorbeeld als onderwerp in ‘vejret er ...’ wanneer je het weer beschrijft.

ser Ser betekent hier ‘ziet eruit’ in ‘Vejret ser dårligt ud.’ Het is de vorm van se die in deze zin bij het weer hoort. De vaste constructie ‘ser dårligt ud’ betekent dat iets er slecht uitziet; je kunt hetzelfde patroon gebruiken met een andere beschrijving.

dårligt Dårligt betekent hier ‘slecht’ in de uitdrukking ‘ser dårligt ud.’ Samen met ‘ser ... ud’ beschrijft het hoe het weer eruitziet. Gebruik de volledige uitdrukking wanneer je zegt dat iets er slecht uitziet.

ud Ud is hier het deel van de uitdrukking ‘ser dårligt ud’ en draagt samen met ‘ser’ de betekenis ‘eruitzien’. Het verwijst hier niet eenvoudig naar een beweging naar buiten. Leer het daarom samen met ‘ser ... ud’.

Der Der leidt in ‘Der er måske en storm på vej’ een onpersoonlijke zin in met de betekenis ‘er’. Het verwijst hier niet naar een plaats. Gebruik ‘Der er ...’ om te zeggen dat iets bestaat of aanwezig is.

er Er betekent hier ‘is’ of ‘bevindt zich’ in ‘Der er måske en storm på vej.’ Samen met ‘Der’ vormt het de gebruikelijke manier om het bestaan of de aanwezigheid van iets uit te drukken. Een nieuw voorbeeld is ‘Der er te på bordet.’

måske Måske betekent ‘misschien’ en maakt de uitspraak in ‘Der er måske en storm på vej’ onzeker. Het staat hier vóór de informatie waarover twijfel bestaat. Gebruik het wanneer je een mogelijkheid voorzichtig wilt formuleren.

en En is hier het onbepaalde lidwoord bij ‘storm’: het gaat om een niet nader bepaalde storm. De woordgroep ‘en storm’ verwijst dus naar één mogelijke storm. Gebruik en vóór een enkelvoudig zelfstandig naamwoord in een vergelijkbare onbepaalde betekenis.

storm Storm betekent ‘storm’ in ‘en storm’. Het is het verschijnsel dat volgens de zin mogelijk op komst is. Je kunt het gebruiken in weerberichten of gesprekken over slecht weer.

på På betekent hier samen met ‘vej’ dat iets onderweg of op komst is: ‘på vej’. In ‘en storm på vej’ beschrijft de uitdrukking dat de storm eraan komt. Gebruik ‘på vej’ als vaste woordgroep voor iets dat onderweg of op komst is.

vej Vej betekent letterlijk ‘weg’ of ‘route’, maar in de vaste uitdrukking ‘på vej’ draagt het de betekenis ‘onderweg’ of ‘op komst’. In deze zin gaat het daardoor om een storm die eraan komt. Gebruik ‘på vej’ als iets onderweg is of binnenkort gebeurt.

Skal Skal betekent hier ‘zullen we ...?’ in de vraag ‘Skal vi blive indenfor?’ Het wordt gebruikt om samen een mogelijke handeling te bespreken. Gebruik het aan het begin van een vraag wanneer je wilt voorstellen of vragen of jullie iets zullen doen.

vi Vi betekent ‘wij’ of ‘we’ en verwijst in deze dialoog naar de twee mensen samen. In ‘Skal vi blive indenfor?’ is vi degene die mogelijk binnenblijft. Gebruik vi als onderwerp voor een handeling die jij samen met anderen uitvoert.

blive Blive betekent hier ‘blijven’ in ‘blive indenfor’. Na ‘Skal vi’ benoemt het de handeling die de sprekers overwegen. Gebruik bijvoorbeeld ‘blive her’ wanneer iemand op dezelfde plaats moet blijven.

indenfor Indenfor betekent ‘binnen’ of ‘binnenshuis’ in ‘blive indenfor’. Het geeft aan waar de sprekers blijven. Gebruik het wanneer iemand zich binnen een gebouw of ruimte bevindt of daar blijft.

Lad Lad is hier het eerste deel van ‘Lad os vente her’ en maakt samen met os een voorstel: ‘laten we hier wachten’. Het is dus geen zelfstandig voorstel zonder de rest van de constructie. Gebruik ‘Lad os’ om een gezamenlijke handeling voor te stellen.

os Os betekent hier ‘ons’ in de constructie ‘Lad os vente her’. Samen met Lad verwijst het naar de groep die de voorgestelde handeling uitvoert. Gebruik ‘Lad os’ wanneer je jezelf en de gesprekspartner bij een voorstel betrekt.

vente Vente betekent ‘wachten’ in ‘Lad os vente her’. Het benoemt de handeling die de twee mensen samen zullen uitvoeren. Gebruik het bijvoorbeeld met een plaats of tijdsduur, zoals in ‘vente her’.

her Her betekent ‘hier’ in ‘vente her’ en verwijst naar de plaats waar de sprekers zich bevinden. Het staat bij de handeling vente om aan te geven waar ze wachten. Gebruik her wanneer je naar de huidige plaats verwijst.

til Til betekent hier ‘tot’ in ‘til det er ovre’ en geeft het eindpunt van het wachten aan. Het verbindt ‘vente her’ met de gebeurtenis die daarna klaar is. Gebruik til met een tijdstip of een gebeurtenis die het einde markeert.

det Det betekent hier ‘het’ of ‘het’ als verwijzing naar het weer of de situatie in ‘til det er ovre’. Het is het onderwerp van ‘er ovre’. Gebruik det wanneer je naar een eerder genoemde situatie of gebeurtenis verwijst.

ovre Ovre betekent hier ‘voorbij’ of ‘over’ in ‘det er ovre’. Samen met ‘er’ zegt de uitdrukking dat de storm of situatie afgelopen is. Gebruik ‘er ovre’ wanneer iets niet meer bezig is.

Kan Kan betekent hier ‘kunnen’ en drukt in ‘Kan vi gå udenfor?’ de mogelijkheid uit om naar buiten te gaan. Het staat voor het onderwerp vi in de vraag. Gebruik Kan vi ...? om te vragen of een gezamenlijke handeling mogelijk is.

gå Gå betekent hier ‘gaan’ in ‘gå udenfor’: naar buiten gaan. Het volgt in de vraag op Kan vi en benoemt de mogelijke handeling. Gebruik ‘gå udenfor’ wanneer je een binnenruimte verlaat om naar buiten te gaan.

udenfor Udenfor betekent ‘buiten’ of ‘naar buiten’ in ‘gå udenfor’. Samen met gå geeft het de richting of bestemming van de beweging aan. Gebruik het wanneer iemand zich buiten bevindt of naar buiten gaat.

når Når betekent hier ‘wanneer’ in ‘når det stopper’ en verwijst naar het moment waarop iets stopt. Het leidt de tijdsbepaling over dat moment in. Gebruik når om een handeling aan een tijdstip of gebeurtenis te koppelen.

stopper Stopper betekent hier ‘stopt’ in ‘når det stopper’. Het verwijst naar het ophouden van het weer of de storm. De vorm hoort bij het werkwoord stoppe; gebruik stopper om te zeggen dat iets op dat moment ophoudt.

tjekke Tjekke betekent ‘controleren’ of ‘bekijken’ in ‘tjekke vejret’. Hier gaat het om opnieuw het weer controleren. Gebruik tjekke met iets dat je wilt controleren, zoals het weer of een informatiebron.

igen Igen betekent ‘opnieuw’ of ‘weer’ in ‘tjekke vejret igen’. Het laat zien dat het weer al eerder is bekeken en nogmaals gecontroleerd wordt. Gebruik igen wanneer dezelfde handeling nog een keer gebeurt.

og Og betekent ‘en’ en verbindt in ‘tjekke vejret igen og beslutte os så’ twee handelingen. De sprekers zullen eerst het weer controleren en daarna beslissen. Gebruik og om gelijkwaardige woorden, woordgroepen of handelingen te verbinden.

beslutte Beslutte betekent ‘beslissen’ in ‘beslutte os så’. In deze zin hoort het bij os en gaat het om samen een beslissing nemen. Gebruik het bij een handeling waarbij je na het bekijken van informatie een keuze maakt.

så Så betekent hier ‘dan’ of ‘daarna’ in ‘beslutte os så’. Het verwijst naar de beslissing die volgt nadat ze het weer opnieuw hebben bekeken. Gebruik så om de volgende stap in een volgorde aan te geven.

lave Lave betekent hier ‘maken’ of ‘bereiden’ in ‘lave te’. Het gaat om het klaarmaken van thee terwijl ze wachten. Gebruik lave met iets dat je maakt of klaarmaakt, zoals te.

te Te betekent ‘thee’ in ‘lave te’. Het is wat de sprekers klaarmaken tijdens het wachten. Je kunt te gebruiken als het object bij lave wanneer je over thee klaarmaken spreekt.

mens Mens betekent ‘terwijl’ in ‘mens vi venter’ en geeft aan dat het wachten gelijktijdig met het maken van thee gebeurt. Het verbindt dus twee gelijktijdige handelingen. Gebruik mens wanneer twee activiteiten op hetzelfde moment plaatsvinden.

venter Venter betekent ‘wachten’ in ‘mens vi venter’. De vorm hoort bij vente en wordt hier gebruikt met vi als onderwerp. Gebruik ‘vi venter’ om te zeggen dat jullie ergens op wachten.

hjælper Hjælper betekent ‘helpt’ in ‘Det hjælper med at få tiden til at gå’. Het onderwerp det verwijst naar het thee drinken of maken als iets dat het wachten aangenamer maakt. Gebruik ‘hjælper med at ...’ om te zeggen waarmee iets helpt.

med Med betekent hier ‘met’ in de constructie ‘hjælper med at få tiden til at gå’. Het verbindt helpen met de activiteit die daarna wordt genoemd. Gebruik het patroon ‘hjælper med at ...’ wanneer je uitlegt welke handeling iets gemakkelijker of aangenamer maakt.

at At staat hier vóór få in ‘at få tiden til at gå’ en markeert de infinitiefconstructie die volgt op med. Het vormt samen met få het deel dat uitlegt waarmee iets helpt. Gebruik at vóór een werkwoord in een vergelijkbare infinitiefconstructie.

få Få betekent hier niet eenvoudig ‘krijgen’, maar maakt deel uit van ‘få tiden til at gå’, dat betekent ‘de tijd laten verstrijken’ of ‘de tijd verdrijven’. Het koppelt tiden aan de handeling gå. Gebruik de volledige uitdrukking wanneer een activiteit helpt om de wachttijd door te komen.

tiden Tiden betekent ‘de tijd’ in ‘få tiden til at gå’. Het is de bepaalde vorm van tid en verwijst naar de tijd die tijdens het wachten voorbijgaat. Gebruik tiden in deze vaste uitdrukking wanneer je over het verstrijken van de tijd spreekt.

Grammatica

når + zin

Når stormen er ovre, kan vi gå udenfor.

noh sdohm-un è-uh oo-uh, kèn vie goh oe-uhn-foh

Als de storm voorbij is, kunnen we naar buiten gaan.

når betekent hier ‘als/wanneer’ en leidt een bijzin in. In de bijzin staat het werkwoord na het onderwerp.

få + zelfstandig naamwoord + til at + infinitief

Vi får tiden til at gå.

vie foh tsee-un tel uh goh

We laten de tijd verstrijken.

Deze vaste constructie betekent dat je iets laat gebeuren: få tiden til at gå = de tijd laten verstrijken.

Deens woordenschat

blive werkwoord

blee-vuh blijven

dårlig bijvoeglijk naamwoord

doh-lee slecht dårligt

her bijwoord

hè-uh hier

indenfor bijwoord

e-nuhn-foh binnen

lade werkwoord

lè-uh laten lad

måske bijwoord

mos-guh misschien

på vej uitdrukking

po vèj onderweg; op komst

se werkwoord

see-uh zien ser

storm zelfstandig naamwoord

sdohm storm

til voegwoord

tel tot

vejr zelfstandig naamwoord

vèj-uh weer vejret

vente werkwoord

ven-tuh wachten venter

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Het weer ziet er slecht uit.

Antwoord tonen

Vejret ser dårligt ud.

Zullen we binnen blijven?

Antwoord tonen

Skal vi blive indenfor?

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

binnen

Antwoord tonen

indenfor

misschien

Antwoord tonen

måske

slecht

Antwoord tonen

dårligt

storm

Antwoord tonen

storm