In de juiste rij wachten | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met In de juiste rij wachten oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Er det den rigtige kø?

èr de den REG-deu köö? Is dit de juiste rij?

Denne kø går til skranken.

DEN-ne köö koor tel sgrang-en. Deze rij gaat naar de balie.

Er skranken længere fremme?

èr sgrang-en LENG-e-reu FREM-meu? Is de balie verderop?

Vi kan se den herfra.

wie ken see den hèèr-fraa. We kunnen het vanaf hier zien.

Skal jeg stille mig bag dig?

sgel jai SDIL-leu mai bèè dai? Moet ik achter je gaan staan?

Bliv tæt på mig; der er ikke meget plads.

bliew tèd poo mai; dèr er IK-ke meet ples. Blijf dicht bij mij; er is niet veel ruimte.

Køen bevæger sig langsomt.

köö-en be-VÈÈ-er sai LANG-somd. De rij gaat langzaam vooruit.

Vi kan vente lidt længere.

wie ken VEN-deu led LENG-e-reu. We kunnen nog wat langer wachten.

Woord voor woord

Er In „Er det den rigtige kø?“ betekent „Er“: is. Het staat hier aan het begin van een ja-neevraag over de rij. Gebruik deze vorm wanneer je in het Deens wilt vragen of iets het geval is.

det In „Er det den rigtige kø?“ verwijst „det“ naar de rij of situatie waarnaar je wijst: dit of het. Samen met „Er“ vormt het een vraag naar wat iets is. Je gebruikt „det“ hier om naar iets aanwijsbaars te verwijzen.

den „Den“ betekent hier „de“ in „den rigtige kø“. Het hoort bij de hele woordgroep „den rigtige kø“ en maakt duidelijk over welke rij het gaat. Gebruik deze combinatie wanneer je een bepaalde rij als juist wilt aanduiden.

rigtige „Rigtige“ betekent hier „juiste“ of „correcte“ in „den rigtige kø“. Het beschrijft de rij die naar de bedoelde balie leidt. Je gebruikt „den rigtige kø“ bijvoorbeeld wanneer je wilt controleren of je op de juiste plek staat.

kø „Kø“ betekent hier „rij“ of „wachtrij“ in „den rigtige kø“. In deze dialoog gaat het om mensen die bij een balie wachten. Gebruik „kø“ voor een rij mensen of voertuigen die op hun beurt wachten.

Denne „Denne“ betekent „deze“ in „Denne kø går til skranken“ en wijst naar de rij waarin de spreker staat. Het staat vóór „kø“ om precies deze rij te onderscheiden. Gebruik „Denne“ wanneer je iets dichtbij of duidelijk aangewezen bedoelt.

går In „Denne kø går til skranken“ betekent „går“ dat de rij naar de balie leidt of daarheen gaat. Het beschrijft hier de richting van de rij, niet letterlijk de beweging van elke persoon. Gebruik „går til“ om te zeggen waar een route of rij naartoe leidt.

til „Til“ geeft in „går til skranken“ de richting of bestemming aan: naar de balie. Het verbindt de beweging met de plek waar de rij eindigt. Gebruik „til“ bij een bestemming na een uitdrukking van gaan of leiden.

skranken „Skranken“ betekent hier „de balie“ of „de toonbank“. De vorm staat in „til skranken“, dus de rij leidt naar een specifieke balie. Gebruik dit woord in situaties bij een receptie, loket of andere balie.

længere „Længere“ betekent hier „verder“ in „længere fremme“. Het geeft aan dat de balie op enige afstand vóór de spreker ligt. Gebruik „længere fremme“ om een plek verderop aan te wijzen.

fremme „Fremme“ betekent in „længere fremme“ „verderop“ of „vooruit, aan de voorkant“. Samen met „længere“ beschrijft het de positie van de balie vóór de wachtende persoon. Gebruik de hele uitdrukking wanneer je wilt vragen of aangeven dat iets verderop is.

Vi „Vi“ betekent „wij“ in „Vi kan se den herfra“. Het verwijst naar de spreker en minstens één andere persoon. Gebruik „Vi“ wanneer je een handeling of mogelijkheid van jezelf samen met anderen beschrijft.

kan „Kan“ betekent hier „kunnen“ of „in staat zijn tot“ in „Vi kan se den herfra“. Het drukt uit dat de personen de balie vanaf hun plaats kunnen zien. Gebruik „kan“ vóór een handeling om mogelijkheid of vermogen aan te geven.

se „Se“ betekent „zien“ in „Vi kan se den herfra“. Het is de handeling die mogelijk is dankzij „kan“. Gebruik „kan se“ wanneer je zegt dat iemand iets kan waarnemen of zien.

herfra „Herfra“ betekent „vanaf hier“ in „Vi kan se den herfra“. Het geeft het vertrekpunt van het kijken aan. Gebruik „herfra“ wanneer je uitlegt dat iets zichtbaar of bereikbaar is vanuit de huidige plek.

Skal „Skal“ betekent hier „zal ik“ of „moet ik“ in de vraag „Skal jeg stille mig bag dig?“. De spreker vraagt om aanwijzing of toestemming om achter de andere persoon te gaan staan. Gebruik „Skal“ in een vraag wanneer je vraagt wat je moet of zal doen.

jeg „Jeg“ betekent „ik“ in „Skal jeg stille mig bag dig?“. Het verwijst naar de persoon die vraagt waar die moet gaan staan. Gebruik „jeg“ wanneer je jezelf als degene die handelt of iets doet noemt.

stille In „stille mig“ betekent „stille“ hier „me plaatsen“ of „gaan staan“. De betekenis ontstaat samen met „mig“ in de hele uitdrukking „stille mig bag dig“. Gebruik deze constructie wanneer je vraagt of zegt dat je jezelf op een bepaalde plek positioneert.

mig „Mig“ verwijst in „stille mig bag dig“ naar de spreker zelf: mezelf. Het hoort bij de uitdrukking „stille mig“, waarin de spreker zichzelf op een plek positioneert. Gebruik „mig“ hier wanneer de handeling op de spreker zelf gericht is.

bag „Bag“ betekent „achter“ in „bag dig“. Het geeft de plaats aan waar de spreker wil gaan staan, ten opzichte van de andere persoon. Gebruik „bag“ met een persoon of voorwerp om een positie aan de achterkant aan te duiden.

dig „Dig“ betekent „jou“ in „bag dig“ en verwijst naar de persoon achter wie de spreker wil gaan staan. Het staat na „bag“ om het referentiepunt van de plaats aan te geven. Gebruik „bag dig“ wanneer je wilt zeggen dat je achter iemand staat of gaat staan.

Bliv „Bliv“ betekent hier „blijf“ in „Bliv tæt på mig“. De spreker geeft een korte instructie om in de buurt te blijven. Gebruik „Bliv“ wanneer je iemand vraagt op dezelfde plek of in dezelfde positie te blijven.

tæt „Tæt“ betekent hier „dichtbij“ in „tæt på mig“. Het beschrijft dat er weinig afstand moet zijn tussen de twee personen. Gebruik „tæt på“ om nabijheid tot een persoon of plaats aan te geven.

på In „tæt på mig“ betekent „på“ hier „bij“ of „dicht bij“. Het verbindt „tæt“ met de persoon die als referentiepunt dient. Gebruik de vaste combinatie „tæt på“ wanneer je nabijheid beschrijft.

der „Der“ introduceert in „der er ikke meget plads“ de mededeling dat er ergens ruimte is of ontbreekt. Het verwijst hier niet naar een concrete plek met de betekenis „daar“, maar hoort bij de bestaansconstructie „der er“. Gebruik „der er“ om te zeggen dat iets aanwezig, beschikbaar of afwezig is.

ikke „Ikke“ betekent „niet“ in „der er ikke meget plads“. Het ontkent daar dat er veel ruimte is. Gebruik „ikke“ om een mededeling of hoeveelheid te ontkennen.

meget „Meget“ betekent hier „veel“ in „ikke meget plads“. Het geeft de hoeveelheid ruimte aan die volgens de spreker ontbreekt. Gebruik „meget“ bij een grote hoeveelheid van iets dat niet als afzonderlijke telbare eenheden wordt genoemd.

plads „Plads“ betekent hier „ruimte“ in „der er ikke meget plads“. Het gaat om de beschikbare plek tussen de wachtende mensen. Gebruik „plads“ wanneer je spreekt over beschikbare ruimte om te staan, zitten of bewegen.

Køen „Køen“ betekent „de rij“ in „Køen bevæger sig langsomt“. De rij is hier het onderwerp dat langzaam vooruitgaat. Gebruik deze vorm wanneer je naar een specifieke, al bekende rij verwijst.

bevæger In „Køen bevæger sig langsomt“ betekent „bevæger“ dat de rij beweegt of vooruitgaat. Samen met „sig“ beschrijft het de beweging van de rij zelf. Gebruik „bevæger sig“ om te zeggen dat iemand of iets zich verplaatst.

sig „Sig“ verwijst in „Køen bevæger sig“ terug naar „Køen“ en maakt deel uit van de uitdrukking voor zichzelf bewegen. Het hoort dus bij de hele combinatie „bevæger sig“, niet bij een afzonderlijke betekenis van „de rij“. Gebruik „bevæger sig“ wanneer het onderwerp zelf van plaats verandert.

langsomt „Langsomt“ betekent „langzaam“ in „Køen bevæger sig langsomt“. Het beschrijft hoe snel de rij vooruitgaat. Gebruik „langsomt“ om een handeling of beweging met lage snelheid te beschrijven.

vente „Vente“ betekent „wachten“ in „Vi kan vente lidt længere“. Het beschrijft dat de personen nog niet aan de beurt zijn en blijven wachten. Gebruik „kan vente“ om te zeggen dat iemand bereid of in staat is om te wachten.

lidt „Lidt“ betekent hier „een beetje“ in „vente lidt længere“. Het verzacht de hoeveelheid extra tijd die de personen nog willen wachten. Gebruik „lidt“ om een kleine hoeveelheid of korte extra duur aan te geven.

Grammatica

Imperativ: bliv + ...

Bliv tæt på mig.

bliew tèd poo mai.

Blijf dicht bij mij.

De gebiedende wijs van bliv bruges om iemand direct een opdracht of aanwijzing te geven.

Bepaalde vorm: kø + -en

Køen bevæger sig langsomt.

köö-en be-VÈÈ-er sai LANG-somd.

De rij beweegt langzaam.

Het achtervoegsel -en maakt een enkelvoudig zelfstandig naamwoord bepaald: kø wordt køen.

Deens woordenschat

den rigtige kø uitdrukking

den REG-deu köö de juiste rij

denne bepaler

DEN-neu deze

Geslacht: common

Denne kø går til skranken.

går werkwoord

koor gaat

herfra bijwoord

hèèr-fraa vanaf hier

jeg voornaamwoord

jai ik

kø zelfstandig naamwoord

köö rij

Geslacht: common

den rigtige kø

længere fremme uitdrukking

LENG-e-reu FREM-meu verderop

rigtige bijvoeglijk naamwoord

REG-deu juiste

Geslacht: common

den rigtige kø

se werkwoord

see zien

skranken zelfstandig naamwoord

sgrang-en de balie

Geslacht: common

til voorzetsel

tel naar

vi voornaamwoord

wie wij

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Is dit de juiste rij?

Antwoord tonen

Er det den rigtige kø?

Deze rij gaat naar de balie.

Antwoord tonen

Denne kø går til skranken.

Is de balie verderop?

Antwoord tonen

Er skranken længere fremme?

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

juiste

Antwoord tonen

rigtige

deze

Antwoord tonen

denne

de balie

Antwoord tonen

skranken

vanaf hier

Antwoord tonen

herfra