Må
Må betekent hier ‘mag’ en wordt gebruikt om toestemming te vragen in “Må jeg arbejde på dette fælleskontor?”. Een veelgebruikt patroon is “Må jeg ...?” wanneer je beleefd vraagt of iets toegestaan is.
jeg
jeg betekent ‘ik’ en is hier de persoon die vraagt en later vertelt wat hij of zij kan doen. Het staat als onderwerp in “Må jeg arbejde ...?” en “Jeg kan bruge ...”. Gebruik “jeg” vóór het werkwoord wanneer je over jezelf spreekt.
arbejde
arbejde betekent hier ‘werken’ in “Må jeg arbejde på dette fælleskontor?”. Na “Må” staat het werkwoord in deze vorm; het patroon “Må jeg arbejde ...?” gebruik je om toestemming te vragen om te werken.
på
på geeft hier de plaats aan waar iemand werkt: “arbejde på dette fælleskontor” betekent ‘werken in dit gedeelde kantoor’. Bij een werkplek kan “arbejde på + plaats” een natuurlijk patroon zijn.
dette
dette betekent hier ‘dit’ in “dette fælleskontor” en wijst naar het kantoor dat op deze plek bedoeld wordt. Het staat direct vóór het zelfstandig naamwoord; hetzelfde patroon gebruik je met een specifiek aangewezen ding.
fælleskontor
fælleskontor betekent ‘gedeeld kantoor’ en noemt de werkplek in “dette fælleskontor”. Het woord past bij een gesprek over werken in een ruimte die door meerdere mensen wordt gebruikt.
Vælg
Vælg betekent ‘kies’ en is hier een directe opdracht in “Vælg et ledigt skrivebord.” Je gebruikt “Vælg ...” wanneer je iemand vraagt één mogelijkheid uit meerdere opties te nemen.
et
et betekent hier ‘een’ in “et ledigt skrivebord” en introduceert één nog niet specifiek gekozen bureau. Het patroon “et + zelfstandig naamwoord” gebruik je om een enkel ding niet-specifiek te noemen.
ledigt
ledigt betekent hier ‘vrij’ of ‘beschikbaar’ en beschrijft een bureau dat gebruikt kan worden in “et ledigt skrivebord”. Het staat vóór “skrivebord” om aan te geven dat het bureau nog vrij is.
skrivebord
skrivebord betekent ‘bureau’ in “et ledigt skrivebord”. In deze vorm noemt het een bureau dat nog gekozen moet worden; “et skrivebord” is een bruikbaar patroon om naar één bureau te verwijzen.
kan
kan betekent hier ‘kan’ en drukt mogelijkheid uit in “Jeg kan bruge skrivebordet ved døren.” Het patroon “kan + werkwoord” gebruik je om te zeggen wat iemand kan of mag doen.
bruge
bruge betekent ‘gebruiken’ in “Jeg kan bruge skrivebordet ved døren.” Na “kan” staat “bruge” in deze vorm; gebruik “kan bruge + voorwerp” om een mogelijke handeling te beschrijven.
skrivebordet
skrivebordet betekent ‘het bureau’ en verwijst in “skrivebordet ved døren” naar een specifiek bureau. De vorm wordt gebruikt voor het bureau dat bij de deur staat en al als keuze besproken wordt.
ved
ved betekent hier ‘bij’ of ‘vlak naast’ in “ved døren” en “ved væggen”. Het patroon “ved + plaats of voorwerp” gebruik je om de positie van iets aan te geven.
døren
døren betekent ‘de deur’ in “skrivebordet ved døren”. Het verwijst naar een specifieke deur in het kantoor; samen met “ved” geeft het een herkenbare locatie aan.
Lad
Lad opent hier een opdracht met de betekenis ‘laat’ in “Lad skrivebordet være rent”. Je gebruikt “Lad ...” om iemand te vragen iets in een bepaalde toestand te laten.
være
være betekent hier ‘zijn’ of ‘blijven’ in de opdracht “Lad skrivebordet være rent”. In het patroon “Lad + voorwerp + være + beschrijving” geef je aan welke toestand moet blijven bestaan.
rent
rent betekent ‘schoon’ en beschrijft de toestand van het bureau in “Lad skrivebordet være rent”. Het staat na “være” en zegt hoe het bureau moet worden achtergelaten.
når
når betekent hier ‘wanneer’ of ‘als’ in “når du er færdig”. Het introduceert het moment waarop de hoofdhandeling moet gebeuren; gebruik “når + zin” om een tijdstip of voorwaarde aan te geven.
du
du betekent ‘je’ en is hier de persoon die klaar is in “når du er færdig”. Het staat als onderwerp vóór “er”; je gebruikt “du” wanneer je één gesprekspartner rechtstreeks aanspreekt.
er
er betekent hier ‘bent’ in “du er færdig” en verbindt “du” met de toestand “færdig”. Het patroon “du er + beschrijving” gebruik je om te zeggen hoe je gesprekspartner eraan toe is.
færdig
færdig betekent hier ‘klaar’ of ‘af’ in “du er færdig”. De uitdrukking beschrijft dat de gesprekspartner met het werk klaar is; je gebruikt “er færdig” voor een afgeronde taak.
har
har betekent letterlijk ‘heb’, maar staat hier in de vaste uitdrukking “Jeg har brug for et roligt sted”, die als geheel ‘ik heb een rustige plek nodig’ betekent. Het patroon “Jeg har brug for + zelfstandig naamwoord” gebruik je om een behoefte uit te drukken.
brug
brug is hier onderdeel van “har brug for” en draagt binnen die uitdrukking bij aan de betekenis ‘nodig hebben’. Leer “har brug for” als geheel en plaats daarna wat je nodig hebt, zoals “har brug for et roligt sted”.
for
for hoort hier bij de vaste uitdrukking “har brug for” en maakt samen met “har” en “brug” de betekenis ‘nodig hebben’. Na “for” volgt in deze zin het benodigde ding: “et roligt sted”.
roligt
roligt betekent hier ‘rustig’ en beschrijft de plek in “et roligt sted”. Het staat vóór “sted” om aan te geven dat de spreker een plek zonder veel lawaai zoekt.
sted
sted betekent ‘plek’ in “et roligt sted”. Het noemt de locatie die de spreker nodig heeft; het patroon “et ... sted” gebruik je om een bepaalde soort plek te beschrijven.
Prøv
Prøv betekent ‘probeer’ in de opdracht “Prøv skrivebordet ved væggen.” Je gebruikt “Prøv ...” wanneer je iemand een mogelijkheid of oplossing wilt laten testen.
væggen
væggen betekent ‘de muur’ in “ved væggen”. Het verwijst naar de specifieke muur waar het voorgestelde bureau bij staat; samen met “ved” geeft het de locatie aan.
vil
vil betekent hier ‘zal’ of ‘is van plan te’ in “Jeg vil rydde mine ting væk, før jeg går.” Het patroon “Jeg vil + werkwoord” gebruik je om een voornemen of toekomstige handeling uit te drukken.
rydde
rydde betekent hier ‘opruimen’ of ‘vrijmaken’ in “rydde mine ting væk”. Na “vil” staat “rydde” in deze vorm; samen met “mine ting væk” beschrijft het dat de spullen van het bureau worden verwijderd.
mine
mine betekent hier ‘mijn’ in “mine ting” en geeft aan dat de spullen bij de spreker horen. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord; gebruik “mine + zelfstandig naamwoord” voor meerdere dingen die van jou zijn.
ting
ting betekent hier ‘spullen’ of ‘dingen’ in “mine ting”. In deze kantoorcontext gaat het om de persoonlijke voorwerpen die op het bureau liggen; het patroon “mine ting” is bruikbaar wanneer je je eigen spullen bedoelt.
væk
væk betekent ‘weg’ in “rydde mine ting væk” en geeft aan dat de spullen worden weggehaald. Samen met “rydde” vormt het de betekenis ‘spullen opruimen of wegleggen’.
før
før betekent ‘voordat’ in “før jeg går”. Het introduceert de handeling die eerst moet gebeuren; gebruik “før + zin” om te zeggen dat iets vóór een andere gebeurtenis plaatsvindt.
går
går betekent hier ‘ga’ of ‘vertrek’ in “før jeg går”. In deze kantoorcontext gaat het om weggaan; gebruik “jeg går” wanneer je zegt dat je vertrekt of ergens heen gaat.
Så
Så betekent hier ‘zo’ of ‘dan’ en verbindt de opgeruimde situatie met het gevolg in “Så er skrivebordet klar til den næste person.” Aan het begin van een zin kan “Så” een gevolg of conclusie inleiden.
klar
klar betekent hier ‘klaar’ of ‘gereed’ in “skrivebordet klar til den næste person”. Het beschrijft dat het bureau opnieuw gebruikt kan worden; het patroon “klar til + persoon of ding” geeft aan waarvoor iets gereed is.
til
til betekent hier ‘voor’ in “klar til den næste person”. Het maakt duidelijk wie het bureau daarna kan gebruiken; gebruik “klar til + zelfstandig naamwoord” om de bestemde gebruiker of het doel te noemen.
den
den betekent hier ‘de’ in “den næste person” en hoort bij de specifieke volgende persoon die het bureau zal gebruiken. Het staat vóór “næste person” binnen de volledige woordgroep.
næste
næste betekent ‘volgende’ in “den næste person”. Het geeft aan dat deze persoon na de huidige gebruiker komt; gebruik “den næste + zelfstandig naamwoord” om de daaropvolgende persoon of zaak aan te duiden.
person
person betekent ‘persoon’ in “den næste person”. Hier gaat het om degene die het bureau na de huidige gebruiker zal gebruiken; de woordgroep “den næste person” is bruikbaar wanneer je naar de volgende gebruiker verwijst.