Een wekelijks schoonmaakschema | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Een wekelijks schoonmaakschema oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Vi har brug for en bedre rengøringsplan for lejligheden.

Wie haa broe foa en bee-uh rèn-geu-rings-plèn foa lai-li-hee-en. We hebben een beter schoonmaakschema voor het appartement nodig.

Vi har ikke fordelt pligterne ligeligt.

Wie haa eg-uh fo-deeld plig-duh-nuh lee-uh-led. We hebben de huishoudelijke taken niet gelijk verdeeld.

Jeg kan tørre støv af hylderne lørdag morgen.

Yai ken teu-uh stuhw è hüld-uh-nuh leu-dè mo-a-un. Ik kan zaterdagochtend de planken afstoffen.

Så vasker jeg gulvet i køkkenet efter frokost.

Soow was-guh yai goel-vuh ie keu-guh-nuh ef-duh froo-kosd. Dan dweil ik de keuken na de lunch.

Skal vi gøre badeværelset rent hver søndag?

Sgèl wie geu-uh ba-dhe-veel-suh-dh rèn-d vè-a seun-dè? Zullen we elke zondag de badkamer schoonmaken?

Søndag giver mening, fordi badeværelset hurtigt bliver beskidt.

Seun-dè gie-uh mee-ning, fo-dhie ba-dhe-veel-suh-dh hoed-die blee-uh bes-gied. Zondag is logisch, omdat de badkamer snel vies wordt.

Jeg hænger planen på køleskabet.

Yai hè-nguh plè-nuh poow keu-luh-sgè-buh-dh. Ik hang het schema op de koelkast.

Det burde hjælpe os med at huske hver opgave.

Dee boe-a-dhe yèl-puh oos mee è hoe-sguh vè-a oo-gè-wuh. Dat zou ons moeten helpen om elke taak te onthouden.

Woord voor woord

Vi “Vi” betekent hier “wij” en verwijst naar beide volwassenen in het gesprek. Het staat aan het begin van “Vi har brug for en bedre rengøringsplan”. Gebruik “Vi” wanneer je namens jezelf en anderen spreekt.

har “har” betekent hier “hebben” in de vaste uitdrukking “har brug for”, dus “nodig hebben”. Samen met “Vi” vormt het “Vi har brug for ...”. Gebruik deze constructie voor iets wat je nodig hebt.

brug “brug” betekent hier niet letterlijk een brug, maar maakt deel uit van “har brug for”, dat “nodig hebben” betekent. In “Vi har brug for en bedre rengøringsplan” leidt “brug” samen met “for” naar datgene wat nodig is. Gebruik de volledige constructie met het benodigde ding erna.

for “for” betekent hier niet gewoon “voor”, maar is onderdeel van “har brug for”, met de betekenis “nodig hebben”. In “Vi har brug for en bedre rengøringsplan” staat erna wat nodig is. Gebruik “har brug for” wanneer je een behoefte uitdrukt.

en “en” betekent hier “een” en introduceert “en bedre rengøringsplan”, dus één betere schoonmaakplanning. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord en het bijvoeglijke woord. Gebruik “en” op dezelfde plaats wanneer je een onbepaald ding noemt.

bedre “bedre” betekent hier “beter” en beschrijft een schoonmaakplanning die beter zou zijn dan de huidige situatie. In “en bedre rengøringsplan” staat het vóór “rengøringsplan”. Gebruik “bedre” om iets als verbeterde keuze of optie te beschrijven.

rengøringsplan “rengøringsplan” betekent hier “schoonmaakschema” of “schoonmaakplan”. Het is het concrete ding dat de twee volwassenen nodig hebben in “Vi har brug for en bedre rengøringsplan”. Je kunt het gebruiken voor een plan waarin schoonmaaktaken en momenten zijn vastgelegd.

lejligheden “lejligheden” betekent hier “het appartement” en verwijst naar het specifieke appartement waarvoor de planning bedoeld is. In “for lejligheden” geeft het aan waarvoor de schoonmaakplanning geldt. Gebruik deze vorm wanneer je naar dat specifieke appartement verwijst.

ikke “ikke” maakt de uitspraak negatief: in “Vi har ikke fordelt pligterne ligeligt” betekent het dat ze de taken niet gelijkmatig hebben verdeeld. Het staat hier na “har” en vóór “fordelt”. Gebruik “ikke” om een werkwoordelijke uitspraak te ontkennen.

fordelt “fordelt” betekent hier “verdeeld” en beschrijft wat er met de taken is gebeurd in “har ikke fordelt pligterne ligeligt”. Het staat na “har” en vóór het object “pligterne”. Gebruik “har ... fordelt ...” wanneer je beschrijft dat iets verdeeld is.

pligterne “pligterne” betekent hier “de taken” of “de klusjes”, namelijk de huishoudelijke taken die verdeeld moeten worden. In “fordelt pligterne ligeligt” is het datgene wat gelijkmatig wordt verdeeld. Gebruik deze vorm voor de specifieke taken waarover je het hebt.

ligeligt “ligeligt” betekent hier “gelijkmatig” en beschrijft hoe de taken verdeeld zijn in “fordelt pligterne ligeligt”. Het staat na de taken en geeft de manier van verdelen aan. Gebruik het om een gelijkmatige verdeling te beschrijven.

Jeg “Jeg” betekent hier “ik” en verwijst naar de spreker die een eigen taak op zich neemt. In “Jeg kan tørre støv af hylderne” is het de persoon die de planken zal afstoffen. Gebruik “Jeg” wanneer je over jezelf spreekt.

kan “kan” betekent hier “kan” en drukt uit dat de spreker deze taak op zich kan nemen. Het staat vóór “tørre” in “Jeg kan tørre støv af hylderne”. Gebruik “kan” vóór een werkwoord om mogelijkheid of vermogen uit te drukken.

tørre “tørre” betekent hier afnemen, in de volledige uitdrukking “tørre støv af hylderne”: stof van de planken afnemen. “tørre” beschrijft de veeg- of afneembeweging, terwijl “støv” en “af hylderne” aangeven wat wordt verwijderd en waarvan. Gebruik de volledige combinatie bij het afstoffen van oppervlakken.

støv “støv” betekent hier “stof” en is wat in “tørre støv af hylderne” van de planken wordt verwijderd. Het staat direct na “tørre” in deze schoonmaakhandeling. Gebruik “støv” wanneer je over stof op een oppervlak spreekt.

af “af” betekent hier “van” of “af” en geeft in “tørre støv af hylderne” aan dat het stof van de planken wordt verwijderd. Het hoort bij de hele uitdrukking, niet alleen bij “støv”. Gebruik “af” in deze combinatie om verwijdering van een oppervlak aan te geven.

hylderne “hylderne” betekent hier “de planken” en is het oppervlak waarvan het stof wordt afgeveegd. In “af hylderne” geeft het aan waarvan iets wordt verwijderd. Gebruik deze vorm wanneer je naar de specifieke planken in de situatie verwijst.

lørdag “lørdag” betekent hier “zaterdag” en bepaalt wanneer de spreker de planken afstoft. In “lørdag morgen” vormt het samen met “morgen” een tijdsaanduiding. Gebruik “lørdag” om naar zaterdag te verwijzen.

morgen “morgen” betekent hier “ochtend” en vormt met “lørdag” de uitdrukking “lørdag morgen”, zaterdagmorgen. Het geeft het moment van de schoonmaaktaak aan. Gebruik “morgen” na een dag om een tijdstip in de ochtend aan te duiden.

Så “Så” betekent hier “dan” en verbindt de taak van B met wat A zojuist heeft voorgesteld. In “Så vasker jeg gulvet i køkkenet” kondigt het een volgende, passende actie aan. Gebruik “Så” om een volgende stap of reactie aan te geven.

vasker “vasker” beschrijft hier het wassen of dweilen van de vloer in “vasker jeg gulvet”. De precieze betekenis komt uit de combinatie met “gulvet” en de schoonmaakcontext. Gebruik “vasker gulvet” voor deze schoonmaakhandeling.

gulvet “gulvet” betekent hier “de vloer” en is datgene wat in “vasker jeg gulvet” wordt schoongemaakt. Het verwijst naar de specifieke vloer in de keuken. Gebruik deze vorm wanneer je naar die bepaalde vloer verwijst.

i “i” betekent hier “in” en geeft in “i køkkenet” de plaats aan waar de vloer ligt. Samen met “køkkenet” vormt het een plaatsaanduiding. Gebruik “i” vóór een ruimte om aan te geven dat iets zich daarin bevindt.

køkkenet “køkkenet” betekent hier “de keuken” en geeft in “i køkkenet” de plaats van de vloer aan. Het verwijst naar de specifieke keuken in het appartement. Gebruik deze vorm wanneer je naar die keuken verwijst.

efter “efter” betekent hier “na” en geeft in “efter frokost” aan dat de vloer na de lunch wordt gedweild. Het staat vóór het tijdstip of de gebeurtenis die als referentie dient. Gebruik “efter” om een handeling later dan iets anders te plaatsen.

frokost “frokost” betekent hier “lunch” en is het referentiepunt in “efter frokost”. De spreker plant het dweilen na deze maaltijd. Gebruik “efter frokost” om een handeling na de lunch te plaatsen.

Skal “Skal” betekent hier “zullen we” en maakt van “Skal vi gøre badeværelset rent hver søndag?” een voorstel of vraag over een gezamenlijke afspraak. Het staat vooraan in de vraag, vóór “vi”. Gebruik “Skal vi ...?” om samen een plan of voorstel te bespreken.

gøre “gøre” betekent hier niet alleen “doen”, maar maakt samen met “badeværelset” en “rent” de uitdrukking “gøre badeværelset rent”, het badkamer schoonmaken. “gøre” geeft aan dat de badkamer in een schone toestand wordt gebracht. Gebruik deze volledige constructie voor het schoonmaken van een badkamer.

badeværelset “badeværelset” betekent hier “de badkamer” en is het object in “gøre badeværelset rent”. Het verwijst naar de specifieke badkamer die schoongemaakt moet worden. Gebruik deze vorm wanneer je over die badkamer spreekt.

rent “rent” betekent hier “schoon” en beschrijft de toestand waarin de badkamer gebracht moet worden in “gøre badeværelset rent”. De betekenis “schoonmaken” komt uit de volledige constructie met “gøre” en “badeværelset”. Gebruik “gøre badeværelset rent” als vaste combinatie voor deze taak.

hver “hver” betekent hier “elke” en geeft in “hver søndag” aan dat iets iedere zondag gebeurt. Het staat vóór de dag “søndag”. Gebruik “hver” om een regelmatig terugkerend moment aan te duiden.

søndag “søndag” betekent hier “zondag” en staat in “hver søndag” voor het wekelijkse schoonmaakmoment. In de eerste positie van “Søndag giver mening” is het bovendien het onderwerp van de beoordeling. Gebruik “søndag” om naar zondag te verwijzen.

giver “giver” betekent hier “geeft”, maar in de combinatie “giver mening” draagt het bij aan de betekenis “is logisch” of “heeft zin”. In “Søndag giver mening” wordt zondag als een verstandige keuze beoordeeld. Gebruik de volledige combinatie “giver mening” om aan te geven dat iets logisch is.

mening “mening” betekent hier “zin” of “betekenis” in de vaste uitdrukking “giver mening”. In “Søndag giver mening” betekent de hele uitdrukking dat zondag een logische keuze is. Gebruik “mening” in deze combinatie wanneer je de redelijkheid van een idee beoordeelt.

fordi “fordi” betekent hier “omdat” en leidt de reden in voor de keuze van zondag: “fordi badeværelset hurtigt bliver beskidt”. Het verbindt de hoofdgedachte met de uitleg. Gebruik “fordi” om een reden of oorzaak te geven.

hurtigt “hurtigt” betekent hier “snel” en beschrijft hoe snel de badkamer vies wordt in “hurtigt bliver beskidt”. Het staat vóór de beschrijving van de verandering. Gebruik “hurtigt” om aan te geven dat iets in korte tijd gebeurt.

bliver “bliver” betekent hier “wordt” of “raakt” en beschrijft in “bliver beskidt” een verandering naar een vieze toestand. Samen met “beskidt” betekent de combinatie dat de badkamer vies wordt. Gebruik “bliver” met een toestandswoord om een verandering aan te geven.

beskidt “beskidt” betekent hier “vies” en beschrijft de toestand die de badkamer snel bereikt in “bliver beskidt”. De volledige combinatie betekent dat de badkamer vies wordt. Gebruik “beskidt” om een onschone toestand te beschrijven.

hænger “hænger” betekent hier “hangt op” of “ophangt” en beschrijft in “Jeg hænger planen på køleskabet” het plaatsen van de planning op de koelkast. Het geeft hier een handeling van de spreker aan, niet alleen een bestaande positie. Gebruik “hænger ... på ...” wanneer je iets ophangt of op een plek hangt.

planen “planen” betekent hier “het schema” of “de planning” en is datgene wat op de koelkast wordt gehangen. In “Jeg hænger planen på køleskabet” verwijst het naar het eerder besproken schoonmaakschema. Gebruik deze vorm voor die specifieke planning.

på “på” betekent hier “op” en geeft in “på køleskabet” de plaats aan waar de planning wordt gehangen. Het beschrijft de relatie tussen de planning en de koelkast. Gebruik “på” om aan te geven dat iets op een oppervlak of aan een bepaalde plek wordt geplaatst.

køleskabet “køleskabet” betekent hier “de koelkast” en is de plek waarop de planning wordt gehangen. In “på køleskabet” verwijst het naar de specifieke koelkast in huis. Gebruik deze vorm wanneer je naar die koelkast verwijst.

Det “Det” betekent hier “dat” en verwijst naar de zojuist genoemde handeling of planning. In “Det burde hjælpe os med at huske hver opgave” is het die oplossing die zou moeten helpen. Gebruik “Det” om naar een eerder genoemde situatie of zaak te verwijzen.

burde “burde” betekent hier “zou moeten” en drukt de verwachting uit dat de planning zal helpen. Het staat vóór “hjælpe” in “Det burde hjælpe os”. Gebruik “burde” wanneer je een redelijke verwachting of gewenste uitkomst beschrijft.

hjælpe “hjælpe” betekent hier “helpen” en staat na “burde” in “burde hjælpe os med at huske hver opgave”. De constructie geeft aan welk effect de planning naar verwachting heeft. Gebruik “hjælpe” met de persoon die hulp krijgt en eventueel “med at” voor de activiteit.

os “os” betekent hier “ons” en verwijst naar de twee volwassenen die geholpen worden. In “hjælpe os med at huske hver opgave” is het de groep die de taken beter moet kunnen onthouden. Gebruik “os” wanneer jij en anderen het doel of de ontvanger van hulp zijn.

med “med” betekent hier “met” en maakt deel uit van “hjælpe os med at huske hver opgave”. Het leidt de activiteit in waarbij de hulp wordt gegeven. Gebruik “hjælpe ... med at ...” om te zeggen waarmee iemand geholpen wordt.

at “at” is hier het woord vóór “huske” in “med at huske hver opgave” en leidt de werkwoordelijke activiteit in. Samen met “med” verbindt het de hulp aan wat men wil doen. Gebruik “med at” vóór een werkwoord om de activiteit na “helpen met” aan te geven.

huske “huske” betekent hier “onthouden” en beschrijft in “at huske hver opgave” wat de planning moet helpen bereiken. Het heeft “hver opgave” als datgene wat onthouden moet worden. Gebruik “huske” met de informatie, afspraak of taak die je wilt onthouden.

opgave “opgave” betekent hier “taak” en staat in “hver opgave” voor elk afzonderlijk onderdeel van het schoonmaakschema. Het is wat men dankzij de planning wil onthouden. Gebruik “hver opgave” wanneer je naar elke taak afzonderlijk verwijst.

Grammatica

Zelfstandig naamwoord + -en/-et/-ne

badeværelset

ba-dhe-veel-suh-dh

de badkamer

In het Deens wordt het bepaalde lidwoord vaak als uitgang aan het zelfstandig naamwoord vastgemaakt: badeværelse + et.

gøre + object + adjective

gøre badeværelset rent

geu-uh ba-dhe-veel-suh-dh rèn-d

de badkamer schoonmaken

Na gøre komt eerst het object en daarna het bijvoeglijk naamwoord rent; dit verschilt van het Nederlandse scheidbare werkwoord schoonmaken.

Deens woordenschat

bedre bijvoeglijk naamwoord

bee-uh beter

en bedre rengøringsplan

fordele werkwoord

fo-dee-luh verdelen fordelt

Vi har ikke fordelt pligterne ligeligt.

have brug for uitdrukking

wie haa broe foa nodig hebben har brug for

Vi har brug for en bedre rengøringsplan.

hylde zelfstandig naamwoord

hüld plank hylderne

Geslacht: common

tørre støv af hylderne

lejlighed zelfstandig naamwoord

lai-li-hee appartement lejligheden

Geslacht: common

for lejligheden

ligeligt bijwoord

lee-uh-led gelijkmatig

fordelt pligterne ligeligt

lørdag zelfstandig naamwoord

leu-dè zaterdag

Geslacht: common

lørdag morgen

morgen zelfstandig naamwoord

mo-a-un ochtend

Geslacht: common

lørdag morgen

pligt zelfstandig naamwoord

plig-d taak pligterne

Geslacht: common

Vi har ikke fordelt pligterne ligeligt.

rengøringsplan zelfstandig naamwoord

rèn-geu-rings-plèn schoonmaakschema

Geslacht: common

Vi har brug for en bedre rengøringsplan.

tørre støv af uitdrukking

teu-uh stuhw è afstoffen

Jeg kan tørre støv af hylderne.

vaske gulvet uitdrukking

was-guh goel-vuh de vloer dweilen vasker gulvet

Så vasker jeg gulvet i køkkenet.

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

We hebben de huishoudelijke taken niet gelijk verdeeld.

Antwoord tonen

Vi har ikke fordelt pligterne ligeligt.

Ik hang het schema op de koelkast.

Antwoord tonen

Jeg hænger planen på køleskabet.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

taak

Antwoord tonen

pligterne

verdelen

Antwoord tonen

fordelt

plank

Antwoord tonen

hylderne

gelijkmatig

Antwoord tonen

ligeligt