Een vriendelijk bericht over geluidsoverlast | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Een vriendelijk bericht over geluidsoverlast oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Naboen larmede en del i går aftes.

Nee-boo-en laamuhduh een deel ie goo-er afdes. De buur maakte gisteravond behoorlijk veel lawaai.

Jeg hørte høj musik, mens vi prøvede at sove.

Yai heur-duh hoi moe-SIEK, mens wie pruuvuhduh ehd soo-vuh. Ik hoorde harde muziek terwijl we probeerden te slapen.

Skal vi lægge en høflig besked?

Skel wie leguh een heuflie beh-SGEE? Zullen we een beleefd bericht achterlaten?

Vi skal gøre den venlig, ikke vred.

Wie skal keu-er den weenlie, eguh vreeth. We moeten het vriendelijk maken, niet boos.

Jeg vil sige, at larmen gjorde, at vi ikke kunne sove.

Yai wel sie-uh, ehd laamun yoo-er, ehd wie eguh konuh soo-vuh. Ik zal zeggen dat het lawaai ervoor zorgde dat we niet konden slapen.

Skriv også, at vi ved, at aftener kan blive travle.

Sgriw oo-so, ehd wie veeth, ehd af-den-er ken blie-vuh trau-luh. Zet erbij dat we weten dat avonden druk kunnen worden.

Det gør beskeden venligere og tydeligere.

Deh keu-er beh-SGEE-thun weenlie-uh oh tuu-thuh-lie-uh. Dat maakt het bericht zachter en duidelijker.

Vi kan lægge den ved deres dør senere.

Wie ken leguh den veeth dee-ers deu-er see-nuh-ruh. We kunnen het later bij hun deur neerleggen.

Woord voor woord

Naboen “Naboen” betekent hier “de buur” en is het onderwerp van “Naboen larmede”. De vorm staat vóór de persoonsvorm in deze zin. Je gebruikt “Naboen” wanneer je over een bepaalde buur spreekt.

larmede “Larmede” betekent hier “maakte lawaai” in “Naboen larmede”. Het is de vorm die de lawaaierige gebeurtenis van gisteravond beschrijft. Je kunt deze vorm gebruiken om te vertellen dat iemand of iets op een eerder moment lawaai maakte.

en “En” betekent hier “een” in “en del”. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord “del”. Je gebruikt “en” op dezelfde plaats in een uitdrukking als “en besked”.

del “Del” betekent hier “deel” of een bepaalde hoeveelheid in “en del”. Samen met “en” geeft “en del” in deze zin aan dat de buur behoorlijk veel lawaai maakte. Je kunt “en del” gebruiken om een aanzienlijke maar niet precies gemeten hoeveelheid aan te duiden.

i “I” betekent hier “in” binnen de tijdsaanduiding “i går aftes”. Het vormt samen met de andere woorden de uitdrukking voor gisteravond. Je gebruikt “i” ook in vaste tijdsaanduidingen waarin een periode of moment wordt genoemd.

går “Går” draagt hier de betekenis “gisteren” in “i går aftes”. De betekenis ontstaat samen met “i” en “aftes”, niet los van de hele tijdsaanduiding. Je gebruikt “i går” om naar de vorige dag te verwijzen.

aftes “Aftes” verwijst hier naar de avond in “i går aftes”, dus naar gisteravond. Het staat in deze vaste tijdsaanduiding achter “i går”. Je gebruikt “i går aftes” om te vertellen wanneer iets de vorige avond gebeurde.

Jeg “Jeg” betekent “ik” en is degene die in “Jeg hørte høj musik” iets hoorde. Het staat hier aan het begin van de zin als onderwerp. Je gebruikt “Jeg” om jezelf als handelende of waarnemende persoon te noemen.

hørte “Hørte” betekent hier “hoorde” in “Jeg hørte høj musik”. Het is de verleden vorm van “høre” en beschrijft een eerdere waarneming. Je gebruikt “hørte” bijvoorbeeld met wat je hoorde: “Jeg hørte musik”.

høj “Høj” betekent hier “hard” of “luid” in “høj musik”. Het beschrijft het geluidsniveau van de muziek en staat vóór “musik”. Je kunt “høj” in deze betekenis gebruiken vóór iets dat geluid maakt.

musik “Musik” betekent “muziek” in “høj musik”. Het is datgene wat de spreker hoorde. Je gebruikt “musik” bijvoorbeeld na een beschrijving van het geluid, zoals “høj musik”.

mens “Mens” betekent hier “terwijl” en verbindt “mens vi prøvede at sove” met de hoofdzin. Het introduceert de handeling die op hetzelfde moment plaatsvond. Je gebruikt “mens” vóór een zin over wat er ondertussen gebeurde.

vi “Vi” betekent “wij” in “vi prøvede at sove”. Het verwijst naar de spreker en minstens één andere persoon. Je gebruikt “vi” als onderwerp wanneer meerdere mensen samen iets doen.

prøvede “Prøvede” betekent hier “probeerden” in “vi prøvede at sove”. Het beschrijft een poging in het verleden, namelijk de poging om te slapen. Je gebruikt “prøvede” met “at” en een handeling, zoals “prøvede at sove”.

at “At” is hier het woord vóór het werkwoord “sove” in “prøvede at sove”. Het maakt van “sove” de volgende handeling bij de poging. Je gebruikt de combinatie “prøvede at” vóór wat iemand probeerde te doen.

sove “Sove” betekent “slapen” in “prøvede at sove”. Het benoemt de handeling die de personen probeerden uit te voeren. Je gebruikt “sove” bijvoorbeeld na “at” in “prøvede at sove”.

Skal “Skal” betekent hier “zullen” in de vraag “Skal vi lægge en høflig besked?”. Samen met “vi” maakt het een voorstel om iets te doen. Je gebruikt “Skal vi ...?” om samen een mogelijkheid of plan voor te stellen.

lægge “Lægge” betekent hier “leggen” of “achterlaten” in “lægge en høflig besked”. Het gaat om het plaatsen van een bericht op een bepaalde plek. Je gebruikt “lægge” bijvoorbeeld met wat je ergens neerlegt: “lægge en besked”.

høflig “Høflig” betekent “beleefd” in “en høflig besked”. Het beschrijft de toon van het bericht en staat vóór “besked”. Je gebruikt “høflig” vóór iets dat op een respectvolle manier wordt geschreven of gezegd.

besked “Besked” betekent “bericht” in “en høflig besked”. Het is de boodschap die de bewoners bij de buur willen achterlaten. Je kunt “besked” combineren met een beschrijving zoals “en høflig besked”.

gøre “Gøre” betekent hier “maken” in “gøre den venlig”. Het beschrijft dat de boodschap een bepaalde toon moet krijgen. Je gebruikt “gøre” met “den” en een eigenschap wanneer je zegt dat iets die eigenschap krijgt.

den “Den” verwijst hier naar “beskeden” in “gøre den venlig”. Het is het voornaamwoord voor het bericht dat eerder is genoemd. Je gebruikt “den” om niet opnieuw hetzelfde zelfstandig naamwoord te hoeven herhalen.

venlig “Venlig” betekent “vriendelijk” in “gøre den venlig”. Het beschrijft de gewenste toon van de boodschap. Je gebruikt “venlig” bijvoorbeeld na “gøre den” om te zeggen hoe iets moet worden.

ikke “Ikke” betekent “niet” in “ikke vred”. Het ontkent hier dat de boodschap boos moet klinken. Je gebruikt “ikke” vóór het woord of de eigenschap die je ontkent.

vred “Vred” betekent “boos” in “ikke vred”. Het beschrijft een toon die de boodschap juist niet moet hebben. Je gebruikt “vred” om de emotionele toon van een persoon, boodschap of reactie te beschrijven.

vil “Vil” betekent hier “zal” in “Jeg vil sige”. Het geeft aan wat de spreker van plan is te zeggen. Je gebruikt “vil” vóór een werkwoord om een voornemen of geplande handeling uit te drukken.

sige “Sige” betekent “zeggen” in “Jeg vil sige”. Het is de handeling die de spreker van plan is uit te voeren. Je gebruikt “sige” bijvoorbeeld vóór de inhoud van wat iemand zegt, zoals “sige, at ...”.

larmen “Larmen” betekent “het lawaai” in “larmen gjorde”. De vorm verwijst naar het lawaai dat eerder werd genoemd. Je gebruikt “larmen” als je naar een bepaald, bekend lawaai verwijst.

gjorde “Gjorde” betekent hier “zorgde ervoor dat” in “larmen gjorde, at vi ikke kunne sove”. Het geeft aan dat het lawaai een gevolg had voor het slapen. Je gebruikt “gjorde, at ...” om een oorzaak en het gevolg daarvan te verbinden.

kunne “Kunne” betekent hier “konden” in “vi ikke kunne sove”. In combinatie met “ikke” zegt het dat de personen niet in staat waren om te slapen. Je gebruikt “kunne” vóór “at” en een werkwoord om mogelijkheid of vermogen uit te drukken.

Skriv “Skriv” betekent hier “schrijf” in “Skriv også”. Het is een directe instructie om extra informatie aan het bericht toe te voegen. Je gebruikt “Skriv” wanneer je iemand vraagt iets op te schrijven.

også “Også” betekent “ook” in “Skriv også”. Het voegt een extra punt toe aan wat al geschreven of gezegd wordt. Je gebruikt “også” om aanvullende informatie aan een opdracht of mededeling toe te voegen.

ved “Ved” heeft in deze dialoog twee functies: in “vi ved” betekent het “weten”, en in “ved deres dør” betekent het “bij” of “vlak bij”. In “vi ved, at ...” volgt de informatie die bekend is; “ved” kan ook vóór een plaats staan, zoals “ved deres dør”. Je kiest de betekenis aan de hand van de woorden eromheen.

aftener “Aftener” betekent “avonden” in “aftener kan blive travle”. Het verwijst naar meerdere avonden. Je gebruikt “aftener” wanneer je algemene informatie over avonden geeft.

kan “Kan” betekent hier “kunnen” in “aftener kan blive travle”. Het geeft aan dat avonden mogelijk druk worden. Je gebruikt “kan” vóór een werkwoord, zoals in “kan blive”.

blive “Blive” betekent hier “worden” of “raken” in “kan blive travle”. Het beschrijft een verandering waarbij avonden druk worden. Je gebruikt “blive” na “kan” en vóór de eigenschap die ontstaat.

travle “Travle” betekent “drukke” in “aftener kan blive travle”. Het beschrijft hoe avonden kunnen worden. Je gebruikt “travle” hier na “blive” om een veranderende situatie te beschrijven.

Det “Det” betekent hier “dat” in “Det gør beskeden venligere og tydeligere”. Het verwijst naar wat in de vorige zin aan het bericht wordt toegevoegd. Je gebruikt “Det” om naar een eerder genoemde handeling of inhoud te verwijzen.

gør “Gør” betekent hier “maakt” in “Det gør beskeden venligere og tydeligere”. Het geeft het gevolg aan van de extra zin in het bericht. Je gebruikt “gør” met een voorwerp en een beschrijving van het resultaat, zoals “gør beskeden tydeligere”.

beskeden “Beskeden” betekent “het bericht” in “gør beskeden venligere og tydeligere”. Het is het specifieke bericht dat de twee personen samen voorbereiden. Je gebruikt “beskeden” wanneer het om een al bekende boodschap gaat.

venligere “Venligere” betekent “vriendelijker” in “gør beskeden venligere”. Het beschrijft dat de toon van het bericht zachter of vriendelijker wordt. Je gebruikt “venligere” om een verandering in de toon van iets te beschrijven.

og “Og” betekent “en” en verbindt “venligere” met “tydeligere”. Het laat zien dat het bericht twee eigenschappen krijgt. Je gebruikt “og” om gelijkwaardige woorden of zinsdelen met elkaar te verbinden.

tydeligere “Tydeligere” betekent “duidelijker” in “gør beskeden ... tydeligere”. Het beschrijft dat de boodschap gemakkelijker te begrijpen wordt. Je gebruikt “tydeligere” bijvoorbeeld na “gør” om een verbetering in duidelijkheid aan te geven.

deres “Deres” betekent “hun” of “hunne” in “deres dør”. Het geeft aan dat de deur bij de andere personen hoort. Je gebruikt “deres” vóór het zelfstandig naamwoord waarvan je het bezit of de verbondenheid aangeeft.

dør “Dør” betekent “deur” in “ved deres dør”. Het is de plaats waar de boodschap later wordt neergelegd. Je gebruikt “dør” bijvoorbeeld na een plaatsaanduiding zoals “ved deres dør”.

senere “Senere” betekent “later” in “lægge den ved deres dør senere”. Het verwijst naar een moment na het huidige gesprek. Je gebruikt “senere” om een geplande handeling op een later tijdstip aan te duiden.

Grammatica

Bestemt form: substantiv + -en

Naboen hørte larmen.

Nee-boo-en heur-duh laamun.

De buur hoorde het lawaai.

De uitgang -en maakt een enkelvoudig en-woord bepaald: nabo → naboen en larm → larmen.

Vergrotende trap: bijvoeglijk naamwoord + -ere

Skriv en venligere besked.

Sgriw een weenlie-uh-ruh beh-SGEE-th.

Schrijf een vriendelijker bericht.

Bij veel bijvoeglijke naamwoorden vormt -ere de vergrotende trap: venlig → venligere.

Deens woordenschat

besked zelfstandig naamwoord

beh-SGEE-th bericht beskeden

Geslacht: common

Det gør beskeden venligere og tydeligere.

en del uitdrukking

een deel behoorlijk veel

Naboen larmede en del i går aftes.

høflig bijvoeglijk naamwoord

heuflie beleefd

Skal vi lægge en høflig besked?

høj bijvoeglijk naamwoord

hoi hard; luid

Jeg hørte høj musik, mens vi prøvede at sove.

høre werkwoord

heu-ruh horen hørte

Jeg hørte høj musik, mens vi prøvede at sove.

i går aftes uitdrukking

ie goo-er afdes gisteravond

Naboen larmede en del i går aftes.

larme werkwoord

laamuh lawaai maken larmede

Naboen larmede en del i går aftes.

lægge werkwoord

leguh leggen

Skal vi lægge en høflig besked?

mens voegwoord

mens terwijl

Jeg hørte høj musik, mens vi prøvede at sove.

nabo zelfstandig naamwoord

nee-boo buur naboen

Geslacht: common

Naboen larmede en del i går aftes.

prøve werkwoord

pruuvuh proberen prøvede

Jeg hørte høj musik, mens vi prøvede at sove.

sove werkwoord

soo-vuh slapen

Jeg hørte høj musik, mens vi prøvede at sove.

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Zullen we een beleefd bericht achterlaten?

Antwoord tonen

Skal vi lægge en høflig besked?

Dat maakt het bericht zachter en duidelijker.

Antwoord tonen

Det gør beskeden venligere og tydeligere.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

buur

Antwoord tonen

naboen

horen

Antwoord tonen

hørte

proberen

Antwoord tonen

prøvede

terwijl

Antwoord tonen

mens