Een lunchmenu bestellen | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Een lunchmenu bestellen oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Jeg vil bestille en frokostmenu til os.

jaj vel bestelle en frokostmeenu tel oos. Ik wil een lunchmenu voor ons bestellen.

Vil du helst have kylling eller fisk?

vel doe helst heewu kulling eller fesg? Heb je liever kip of vis?

For mig lyder fisk bedre i dag.

foor maj luu-a fesg bee-a ie dee. Voor mij klinkt vis vandaag beter.

Der følger ris og en lille portion tilbehør med.

dair feu-la ries en en lelle porsjoon telbeu-a me. Het komt met rijst en één klein bijgerecht.

Hvilket tilbehør ser bedst ud?

velget telbeu-a see-a besd oed? Welk bijgerecht ziet er het beste uit?

Grøntsagerne ser friske og enkle ud.

grun-saaw-na se-a fresgu ou englu oed. De groenten zien er vers en eenvoudig uit.

Lad os vælge grøntsagerne.

lath os veelu grun-saaw-na. Laten we de groenten kiezen.

Jeg kan bestille nu.

jaj ken bestelle noe. Ik kan de bestelling nu plaatsen.

Woord voor woord

Jeg ‘Jeg’ betekent hier ‘ik’ en is het woord waarmee de spreker naar zichzelf verwijst in ‘Jeg vil bestille en frokostmenu til os.’ Het staat vóór ‘vil’ in de gebruikelijke zinsvolgorde. Je gebruikt het wanneer je in het Deens over jezelf spreekt, bijvoorbeeld bij een bestelling of een voornemen.

vil ‘Vil’ geeft hier aan wat de spreker wil doen: ‘wil’. In ‘Jeg vil bestille’ staat het vóór de andere werkwoordsvorm. Deze combinatie is bruikbaar om een wens of voornemen uit te drukken, bijvoorbeeld wanneer je iets wilt bestellen.

bestille ‘Bestille’ betekent hier ‘bestellen’, namelijk een lunchmenu bestellen. Na ‘vil’ staat deze vorm in ‘Jeg vil bestille en frokostmenu til os’; het voorwerp volgt daarna. Je gebruikt het bij eten, drinken of andere zaken die je wilt bestellen.

en ‘En’ is hier het onbepaalde lidwoord bij ‘frokostmenu’: ‘een lunchmenu’. Het staat direct vóór het zelfstandig naamwoord in ‘en frokostmenu’. Je gebruikt het wanneer je naar één niet nader bepaald ding verwijst.

frokostmenu ‘Frokostmenu’ betekent hier ‘lunchmenu’, het menu dat de twee personen willen bestellen. In ‘en frokostmenu’ volgt het op het onbepaalde lidwoord ‘en’. Dit woord is bruikbaar wanneer je in een café, restaurant of bij een bezorgdienst een lunchmenu bespreekt.

til ‘Til’ betekent hier ‘voor’ in ‘til os’: het lunchmenu is bestemd voor de twee sprekers. De combinatie ‘til os’ geeft aan voor wie iets bedoeld is. Je gebruikt ‘til’ ook in andere contexten waarin een bestemming of ontvanger wordt genoemd.

os ‘Os’ betekent hier ‘ons’ en verwijst naar de spreker en de andere persoon in ‘til os’. Het staat na het voorzetsel ‘til’. Je gebruikt het wanneer iets voor de spreker samen met anderen bedoeld is.

du ‘Du’ betekent hier ‘je’ of ‘jij’ en verwijst naar de aangesprokene in ‘Vil du helst have kylling eller fisk?’ Het staat in deze vraag vóór ‘vil’. Je gebruikt het wanneer je rechtstreeks één persoon aanspreekt.

helst ‘Helst’ betekent hier ‘het liefst’ en vraagt naar de voorkeur tussen kip en vis. In ‘Vil du helst have kylling eller fisk?’ staat het vóór wat iemand wil hebben. Je gebruikt het om beleefd naar iemands voorkeur te vragen of die voorkeur te benoemen.

have ‘Have’ betekent hier ‘nemen’ of ‘hebben’ in de keuze ‘have kylling eller fisk’. In ‘Vil du helst have ...?’ volgt het op ‘vil’ en krijgt het gekozen eten daarna als object. Je gebruikt deze constructie wanneer je iemand laat kiezen wat die wil nemen of eten.

kylling ‘Kylling’ betekent hier ‘kip’ en is één van de twee aangeboden hoofdopties. Het staat in ‘have kylling eller fisk’ na ‘have’. Je gebruikt het bij het bespreken of bestellen van een gerecht met kip.

eller ‘Eller’ betekent hier ‘of’ en verbindt de twee keuzemogelijkheden ‘kylling’ en ‘fisk’. In ‘kylling eller fisk’ staat het tussen de alternatieven. Je gebruikt het om een keuze tussen mogelijkheden te formuleren.

fisk ‘Fisk’ betekent hier ‘vis’ en is de tweede hoofdoptie in ‘kylling eller fisk’. Later verwijst de spreker ernaar in ‘For mig lyder fisk bedre i dag.’ Je gebruikt het wanneer je een visgerecht kiest of erover praat.

For ‘For’ betekent hier ‘voor’ in ‘For mig’: de spreker geeft aan dat de voorkeur persoonlijk is. De combinatie ‘For mig’ staat aan het begin van ‘For mig lyder fisk bedre i dag.’ Je gebruikt deze combinatie om duidelijk te maken dat iets jouw persoonlijke oordeel of voorkeur is.

mig ‘Mig’ betekent hier ‘mij’ in ‘For mig’: voor mij persoonlijk. Het staat na het voorzetsel ‘for’. Je gebruikt het om een persoonlijke mening, voorkeur of beoordeling aan te geven.

lyder ‘Lyder’ betekent hier ‘klinkt’ in ‘lyder fisk bedre’: de optie klinkt de spreker vandaag aantrekkelijker. In deze constructie volgt na ‘lyder’ wat zo klinkt, gevolgd door een beoordeling. Je gebruikt het wanneer je een indruk of beoordeling van een keuze geeft.

bedre ‘Bedre’ betekent hier ‘beter’ en vergelijkt vis met de eerder genoemde kip. Het staat in ‘lyder fisk bedre i dag’ als beoordeling van de keuze. Je gebruikt het om aan te geven dat één optie voor jou beter lijkt dan een andere.

i ‘I’ betekent hier ‘op’ in de tijdsaanduiding ‘i dag’: vandaag. De combinatie ‘i dag’ verwijst naar de huidige dag. Je gebruikt deze tijdsaanduiding wanneer je zegt wanneer iets geldt of gebeurt.

dag ‘Dag’ betekent hier ‘dag’ in de vaste tijdsaanduiding ‘i dag’. Samen met ‘i’ betekent de uitdrukking ‘vandaag’. Je gebruikt ‘i dag’ om een voorkeur, gebeurtenis of situatie aan de huidige dag te koppelen.

Der ‘Der’ heeft hier geen concrete betekenis als zelfstandig onderwerp, maar introduceert wat er bij het menu inbegrepen is in ‘Der følger ris og en lille portion tilbehør med.’ Het staat vooraan in de mededelende zin. Je gebruikt deze constructie om te zeggen wat ergens bij komt of inbegrepen is.

følger ‘Følger’ betekent hier ‘komt mee’ of ‘is inbegrepen’ in ‘Der følger ris og en lille portion tilbehør med.’ Het beschrijft dat rijst en een kleine portie bijgerecht samen met het menu meekomen. Je gebruikt de constructie om bijgeleverde onderdelen te noemen.

ris ‘Ris’ betekent hier ‘rijst’ en is één van de onderdelen die bij het menu inbegrepen zijn. Het staat in ‘Der følger ris og en lille portion tilbehør med.’ Je gebruikt het bij het benoemen van rijst als onderdeel van een maaltijd of gerecht.

og ‘Og’ betekent hier ‘en’ en verbindt ‘ris’ met ‘en lille portion tilbehør’. Het koppelt de twee inbegrepen onderdelen in dezelfde zin. Je gebruikt het om woorden, woordgroepen of zinnen met elkaar te verbinden.

lille ‘Lille’ betekent hier ‘klein’ en beschrijft de portie in ‘en lille portion tilbehør’. Het staat vóór ‘portion’ en geeft de omvang van die portie aan. Je gebruikt het om een kleine hoeveelheid of maat van iets te beschrijven.

portion ‘Portion’ betekent hier ‘portie’, namelijk de hoeveelheid bijgerecht die bij het menu komt. In ‘en lille portion tilbehør’ wordt het voorafgegaan door ‘en lille’. Je gebruikt het bij een afgemeten hoeveelheid eten of drinken.

tilbehør ‘Tilbehør’ betekent hier ‘bijgerecht’ en verwijst naar het extra onderdeel naast de rijst. In ‘en lille portion tilbehør’ bepaalt het welk soort portie bedoeld is. Je gebruikt het wanneer je bijgerechten naast een hoofdgerecht bespreekt of kiest.

med ‘Med’ betekent hier ‘mee’ in ‘følger ... med’: de rijst en het bijgerecht komen samen met het menu. Het vormt samen met ‘følger’ de uitdrukking voor wat inbegrepen is. Je gebruikt deze combinatie wanneer je wilt aangeven wat bij een bestelling of pakket zit.

Hvilket ‘Hvilket’ betekent hier ‘welk’ en vraagt naar één keuze uit de bijgerechten. In ‘Hvilket tilbehør ser bedst ud?’ staat het vóór ‘tilbehør’. Je gebruikt het om naar een specifieke keuze te vragen wanneer je uit meerdere opties kiest.

ser ‘Ser’ betekent hier ‘ziet eruit’ in ‘ser bedst ud’: de spreker vraagt welk bijgerecht er het aantrekkelijkst uitziet. Het hoort in deze zin samen met ‘ud’. Je gebruikt deze constructie om het uiterlijk of de indruk van eten, voorwerpen of situaties te beoordelen.

bedst ‘Bedst’ betekent hier ‘het best’ en geeft de hoogste beoordeling in ‘ser bedst ud’. Het beschrijft welk bijgerecht volgens het uiterlijk de beste keuze lijkt. Je gebruikt het om één optie als beste van meerdere mogelijkheden aan te wijzen.

ud ‘Ud’ is hier onderdeel van de uitdrukking ‘ser ... ud’, die betekent ‘er ... uitzien’. In ‘Hvilket tilbehør ser bedst ud?’ maakt het samen met ‘ser’ de beoordeling van het uiterlijk. Je gebruikt ‘ser ... ud’ wanneer je beschrijft hoe iets eruitziet of welke indruk het maakt.

Grøntsagerne ‘Grøntsagerne’ betekent hier ‘de groenten’ en verwijst naar het bijgerecht dat wordt beoordeeld en gekozen. De vorm staat in ‘Grøntsagerne ser friske og enkle ud’. Je gebruikt dit woord wanneer je over groenten als concreet onderdeel van een maaltijd spreekt.

friske ‘Friske’ betekent hier ‘vers’ en beschrijft de groenten in ‘Grøntsagerne ser friske og enkle ud’. Het staat na ‘ser’ en vóór ‘og enkle’ binnen de beschrijving van hoe de groenten eruitzien. Je gebruikt het om de versheid van voedsel te beoordelen.

enkle ‘Enkle’ betekent hier ‘eenvoudig’ en beschrijft het uiterlijk of de uitvoering van de groenten in ‘ser friske og enkle ud’. Het staat naast ‘friske’ als tweede beschrijving. Je gebruikt het wanneer iets eenvoudig bereid, samengesteld of vormgegeven lijkt.

Lad ‘Lad’ betekent in ‘Lad os vælge grøntsagerne’ niet letterlijk ‘laat’ als losse handeling, maar maakt samen met ‘os’ de aansporing ‘laten we’. De uitdrukking stelt een gezamenlijke keuze voor. Je gebruikt ‘Lad os ...’ wanneer je iemand uitnodigt om samen iets te doen.

vælge ‘Vælge’ betekent hier ‘kiezen’ in ‘Lad os vælge grøntsagerne’. Het staat na ‘Lad os’ en geeft de gezamenlijke activiteit aan. Je gebruikt het wanneer je een optie, gerecht of product uit meerdere mogelijkheden selecteert.

kan ‘Kan’ betekent hier ‘kan’ en geeft de mogelijkheid of bereidheid aan om nu te bestellen in ‘Jeg kan bestille nu.’ Het staat na ‘Jeg’ en vóór ‘bestille’. Je gebruikt het om te zeggen dat iemand iets kan doen of beschikbaar is om het te doen.

nu ‘Nu’ betekent hier ‘nu’ en geeft aan dat de bestelling op dit moment geplaatst kan worden. Het staat aan het einde van ‘Jeg kan bestille nu.’ Je gebruikt het om een handeling aan het huidige moment te koppelen.

Grammatica

Lad os + infinitiv

Lad os vælge nu.

lath os veelu noe.

Laten we nu kiezen.

Lad os + infinitief drukt een voorstel uit: ‘laten we ...’.

ser ... ud

Hvilket ser bedst ud?

velget see-a besd oed?

Welke ziet er het beste uit?

Het werkwoord ser ... ud betekent ‘eruitzien’; bedst staat tussen ser en ud.

Deens woordenschat

bedre bijvoeglijk naamwoord

bee-a beter

bestille werkwoord

bestelle bestellen

eller voegwoord

eller of

fisk zelfstandig naamwoord

fesg vis

for mig uitdrukking

foor maj voor mij

frokostmenu zelfstandig naamwoord

frokostmeenu lunchmenu

have werkwoord

heewu hebben

helst bijwoord

helst het liefst

Jeg voornaamwoord

jaj ik

kylling zelfstandig naamwoord

kulling kip

lyder werkwoord

luu-a klinkt

til os uitdrukking

tel oos voor ons

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Welk bijgerecht ziet er het beste uit?

Antwoord tonen

Hvilket tilbehør ser bedst ud?

De groenten zien er vers en eenvoudig uit.

Antwoord tonen

Grøntsagerne ser friske og enkle ud.

Laten we de groenten kiezen.

Antwoord tonen

Lad os vælge grøntsagerne.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

lunchmenu

Antwoord tonen

frokostmenu

hebben

Antwoord tonen

have

Antwoord tonen

eller

bestellen

Antwoord tonen

bestille