Kan
In “Kan du sætte os af ved klinikkens indgang, tak?” betekent “Kan” “kunt u” en dient het om beleefd te vragen of iets mogelijk is. Een bruikbaar patroon is “Kan du …?” gevolgd door de gevraagde handeling. Je gebruikt dit bijvoorbeeld wanneer je een chauffeur vraagt iets voor je te doen.
du
In “Kan du sætte os af ved klinikkens indgang, tak?” verwijst “du” naar de persoon aan wie je de vraag stelt. Het staat na “Kan” in de vraagstructuur “Kan du …?”. Je gebruikt het wanneer je één gesprekspartner rechtstreeks aanspreekt.
sætte
In “Kan du sætte os af ved klinikkens indgang, tak?” betekent “sætte” dat je iemand ergens laat uitstappen of afzet. Samen met “os af” vormt het de betekenis “ons afzetten”; na “Kan du” staat deze vorm voor de gevraagde handeling. Je kunt dit gebruiken wanneer je een taxi- of buschauffeur vraagt passagiers op een bepaalde plaats af te zetten.
os
In “Kan du sætte os af ved klinikkens indgang, tak?” betekent “os” “ons”: de passagiers die afgezet moeten worden. Het staat tussen “sætte” en “af” in de uitdrukking “sætte os af”. Je gebruikt het wanneer de handeling op de spreker en anderen samen betrekking heeft.
af
In “sætte os af” geeft “af” samen met “sætte” de betekenis “afzetten” aan. In “i nærheden af hoveddøren” betekent het “van” in de vaste plaatsaanduiding “in de buurt van de voordeur”. De precieze betekenis hangt hier dus af van de uitdrukking waarin “af” staat.
ved
In “ved klinikkens indgang” betekent “ved” “bij” en geeft het de plaats van het afzetten aan. Een bruikbaar patroon is “ved” gevolgd door een plaats of herkenningspunt. Je gebruikt het bijvoorbeeld om aan te geven waar iemand moet wachten of uitstappen.
klinikkens
In “ved klinikkens indgang” betekent “klinikkens” “van de kliniek” en het maakt duidelijk bij welke ingang het gaat. Het staat vóór “indgang” in de combinatie “klinikkens indgang”. Je gebruikt deze vorm wanneer je een plaats koppelt aan de kliniek.
indgang
In “klinikkens indgang” betekent “indgang” “ingang”. Het woord benoemt de plek waar de passagiers willen worden afgezet. Je gebruikt het bijvoorbeeld om een ingang van een gebouw als bestemming aan te wijzen.
tak
Aan het einde van “Kan du sætte os af ved klinikkens indgang, tak?” betekent “tak” “alstublieft” en maakt het verzoek vriendelijker. Het staat hier na de gevraagde handeling. Je gebruikt “tak” ook aan het einde van een ander beleefd verzoek.
Er
Aan het begin van “Er det lige efter det store kryds?” is “Er” de vorm van “zijn” waarmee een vraag wordt gevormd. Hier vraagt de spreker of de bedoelde plaats net na het kruispunt ligt. Je gebruikt “Er det …?” om naar de locatie of toestand van iets te vragen.
det
In “Er det lige efter det store kryds?” verwijst “det” naar de eerder bedoelde plaats of bestemming. In “Det er fint at stoppe …” verwijst “Det” naar de hele voorgestelde mogelijkheid. De vorm kan dus zowel in een vraag als in een antwoord over een situatie of voorstel worden gebruikt.
lige
In “lige efter det store kryds” betekent “lige” “net” of “precies” en beperkt het de plaats tot vlak na het kruispunt. Een bruikbaar patroon is “lige efter” gevolgd door een herkenningspunt. Je gebruikt het wanneer een route-instructie een nauwkeurige positie moet aangeven.
efter
In “lige efter det store kryds” betekent “efter” “na” en geeft het aan waar de plaats zich ten opzichte van het kruispunt bevindt. Het staat vóór het herkenningspunt “det store kryds”. Je gebruikt het om een volgende positie of handeling in een route te beschrijven.
store
In “det store kryds” betekent “store” “grote” en beschrijft het het kruispunt als een groot herkenningspunt. Het staat tussen “det” en “kryds”. Je gebruikt deze vorm hier om het juiste kruispunt op de route te onderscheiden.
kryds
In “det store kryds” betekent “kryds” “kruispunt”. Het is het herkenningspunt waarna de bedoelde plaats ligt. Je gebruikt het bijvoorbeeld wanneer je een afslag of locatie aan een taxichauffeur beschrijft.
Drej
In “Drej til venstre efter banken” is “Drej” een instructie om van richting te veranderen. Samen met “til venstre” betekent het “draai naar links”. Je gebruikt het om iemand tijdens een route een afslag of richtingsverandering te laten nemen.
til
In “Drej til venstre” geeft “til” de richting aan waarin gedraaid moet worden: naar links. Het hoort hier bij de vaste combinatie “til venstre”. Je gebruikt deze combinatie om een bewegingsrichting aan te wijzen.
venstre
In “Drej til venstre” betekent “venstre” “links” en geeft het de gevraagde richting aan. Samen met “til” vormt het “naar links”. Je gebruikt het bijvoorbeeld bij route-instructies aan een bestuurder.
banken
In “efter banken” betekent “banken” “de bank”, het herkenningspunt waarna de bestuurder moet afslaan. Het staat na “efter” in de plaatsaanduiding “na de bank”. Je gebruikt het wanneer een bank als referentiepunt op de route dient.
Følg
In “Følg så vejen mod apoteket” is “Følg” een instructie om de weg te blijven volgen. Het wordt aangevuld door “vejen”, dat aangeeft wat gevolgd moet worden. Je gebruikt het bijvoorbeeld om een bestuurder langs een bepaalde weg naar een bestemming te leiden.
så
In “Følg så vejen mod apoteket” betekent “så” “dan” of “vervolgens” en verbindt het deze stap met de vorige route-instructie. Het staat vóór de volgende handeling. Je gebruikt het om opeenvolgende aanwijzingen te ordenen.
vejen
In “Følg så vejen mod apoteket” betekent “vejen” “de weg” die de bestuurder moet volgen. Het staat na “Følg” als datgene wat gevolgd wordt. Je gebruikt het om een concrete weg in een routebeschrijving aan te wijzen.
mod
In “vejen mod apoteket” betekent “mod” “richting” en geeft het aan waar de weg naartoe leidt. Het staat vóór “apoteket” in de combinatie “richting de apotheek”. Je gebruikt het om de richting van een weg of beweging te beschrijven.
apoteket
In “vejen mod apoteket” betekent “apoteket” “de apotheek” en is het de bestemming waar de weg naartoe loopt. In “indtil apoteket er på din højre side” is het dezelfde apotheek een herkenningspunt langs de route. Je gebruikt het hier om de bestuurder naar of langs deze bestemming te leiden.
Skal
In “Skal jeg fortsætte ligeud efter svinget?” vraagt “Skal” of de spreker iets moet doen, hier “moet ik rechtdoor doorgaan?”. Het staat vóór “jeg” in de vraagstructuur “Skal jeg …?”. Je gebruikt dit om bevestiging te vragen over de volgende stap of verplichting.
jeg
In “Skal jeg fortsætte ligeud efter svinget?” betekent “jeg” “ik” en verwijst het naar de bestuurder die vraagt wat hij moet doen. Het staat na “Skal” in de vraag. Je gebruikt het wanneer je je eigen volgende handeling bespreekt.
fortsætte
In “Skal jeg fortsætte ligeud efter svinget?” betekent “fortsætte” “doorgaan”. Het beschrijft hier dat de bestuurder na de bocht verder moet rijden en staat na “Skal jeg”. Je gebruikt het om te vragen of aan te geven dat een beweging zonder onderbreking verdergaat.
ligeud
In “fortsætte ligeud” betekent “ligeud” “rechtdoor”. Het geeft aan dat de bestuurder na de bocht niet van richting moet veranderen. Je gebruikt het als korte route-instructie om rechtdoor te blijven rijden.
svinget
In “efter svinget” betekent “svinget” “de bocht”. Het is het punt waarna de bestuurder moet bepalen of hij rechtdoor gaat. Je gebruikt het om een bocht als volgorde- of herkenningspunt in een route te noemen.
Fortsæt
In “Fortsæt, indtil apoteket er på din højre side” is “Fortsæt” een instructie om door te gaan met rijden. De grens van deze handeling wordt aangegeven door “indtil apoteket er på din højre side”. Je gebruikt het om iemand te laten doorgaan totdat een bepaald herkenningspunt is bereikt.
indtil
In “Fortsæt, indtil apoteket er på din højre side” betekent “indtil” “totdat” en markeert het het moment waarop de instructie eindigt. Het leidt de voorwaarde in dat de apotheek aan de rechterkant verschijnt. Je gebruikt het in route-instructies met een duidelijk eindpunt.
på
In “på din højre side” geeft “på” aan waar de apotheek zich ten opzichte van de bestuurder bevindt: aan de rechterkant. Het hoort bij de volledige plaatsaanduiding “på din højre side”. Je gebruikt het om de positie van een gebouw, straat of herkenningspunt langs de route te beschrijven.
din
In “på din højre side” betekent “din” “jouw” of, in deze aanspreekvorm, “uw” en verwijst het naar de kant van de bestuurder. Het staat vóór “højre side”. Je gebruikt het om een lichaamskant, bezit of bij de aangesprokene horende plaats aan te wijzen.
højre
In “din højre side” betekent “højre” “rechter” en specificeert het welke kant bedoeld wordt. Samen met “side” vormt het “rechterkant”. Je gebruikt het bij route-instructies om een herkenningspunt aan de rechterzijde te lokaliseren.
side
In “på din højre side” betekent “side” “kant” of “zijde”. Samen met “højre” benoemt het de rechterkant van de bestuurder. Je gebruikt het om aan te geven aan welke kant van de weg of ruimte iets ligt.
Hvor
Aan het begin van “Hvor vil du gerne have, at jeg stopper?” betekent “Hvor” “waar” en vraagt het naar de gewenste stopplaats. Het staat vooraan in de vraag. Je gebruikt het om naar een plaats of locatie te vragen.
vil
In “Hvor vil du gerne have, at jeg stopper?” draagt “vil” de betekenis “wil” en maakt het deel uit van de vraag naar de voorkeur van de passagier. Het staat vóór “du” in de vraagstructuur “vil du gerne have …?”. Je gebruikt dit om naar iemands gewenste handeling of keuze te vragen.
gerne
In “vil du gerne have, at jeg stopper?” verzacht “gerne” de uitdrukking en maakt het duidelijk dat het om een gewenste stopplaats gaat. Het staat bij “vil … have” in de vraag. Je gebruikt het in beleefde vragen over wat iemand graag wil.
have
In “vil du gerne have, at jeg stopper?” betekent “have” binnen de combinatie “vil … have, at” dat de spreker wil dat een bepaalde handeling gebeurt. Hier gaat het om willen dat de chauffeur stopt. Je gebruikt dit patroon met “at” en een daaropvolgende zin voor een gewenste handeling.
at
In “vil du gerne have, at jeg stopper?” leidt “at” de zin in over de gewenste handeling: dat ik stop. In “Det er fint at stoppe …” betekent “at” juist “om te” en leidt het een handeling in. De betekenis blijkt hier uit de constructie waarin de vorm staat.
stopper
In “at jeg stopper” betekent “stopper” “stop” in de zin over de handeling van de chauffeur. Het staat na “jeg” in de bijzin die volgt op “vil du gerne have, at”. Je gebruikt het om te zeggen dat iemand op een bepaalde plaats tot stilstand komt.
fint
In “Det er fint at stoppe hvor som helst i nærheden af hoveddøren” betekent “fint” “prima” of “dat is goed”. Het geeft aan dat elke stopplaats in de genoemde buurt aanvaardbaar is. Je gebruikt het om akkoord te gaan met een voorstel of mogelijkheid.
stoppe
In “Det er fint at stoppe hvor som helst i nærheden af hoveddøren” betekent “stoppe” “stoppen” of het voertuig tot stilstand brengen. Het staat na “at” als de handeling die aanvaardbaar is. Je gebruikt het wanneer je bespreekt waar een bestuurder mag stoppen.
som
In “hvor som helst” maakt “som” samen met “hvor” en “helst” de uitdrukking “waar dan ook” compleet. Op zichzelf bepaalt het hier niet de volledige betekenis. Je gebruikt deze vorm als onderdeel van de vaste combinatie “hvor som helst”.
helst
In “hvor som helst” helpt “helst” om de betekenis “waar dan ook” of “op eender welke plaats” te vormen. Samen met “hvor som” geeft het aan dat er geen specifieke locatie vereist is. Je gebruikt deze combinatie wanneer meerdere plaatsen geschikt zijn.
i
In “i nærheden af hoveddøren” betekent “i” “in” en leidt het de plaatsaanduiding “in de buurt van de voordeur” in. Het staat vóór “nærheden”. Je gebruikt het in deze vaste combinatie om nabijheid uit te drukken.
nærheden
In “i nærheden af hoveddøren” betekent “nærheden” “de buurt” of “de nabijheid”. Samen met “i” en “af” beschrijft het een plaats dicht bij de voordeur. Je gebruikt “i nærheden af” om aan te geven dat iets niet precies op een punt, maar vlakbij is.
hoveddøren
In “i nærheden af hoveddøren” betekent “hoveddøren” “de voordeur”. Het is het herkenningspunt waar de taxi in de buurt mag stoppen. Je gebruikt het om de belangrijkste deur aan de voorkant van een gebouw aan te wijzen.
holde
In “Jeg kan holde ind lige efter indgangen” betekent “holde” samen met “ind” dat de bestuurder de auto aan de kant kan zetten en stoppen. De volledige uitdrukking is “holde ind”; “holde” betekent hier dus niet alleen “vasthouden”. Je gebruikt dit bijvoorbeeld wanneer je zegt waar je met een auto kunt stoppen.
ind
In “holde ind” is “ind” onderdeel van de uitdrukking voor aan de kant gaan staan of stoppen. Samen met “holde” betekent het dat de auto na de ingang kan worden stilgezet. Je gebruikt “holde ind” bij het beschrijven van een stopmanoeuvre met een voertuig.
indgangen
In “lige efter indgangen” betekent “indgangen” “de ingang”. Het is het herkenningspunt waar de bestuurder net voorbij kan stoppen. Je gebruikt het om een precieze positie ten opzichte van een gebouwingang aan te geven.