Van perron wisselen | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Van perron wisselen oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Hørte du meddelelsen lige før?

heu-uh-de doe meedèl-sun liee-uh veu-uh? Heb je de omroep net gehoord?

Toget kører fra en anden perron.

too-uhd keu-uh fraa un èn-un pè-roon. De trein vertrekt vanaf een ander perron.

På tavlen står der, at vi skal bruge den anden perron i stedet.

poo tao-wlun stoor daa, èd vee sgal broo-uh dun èn-un pè-roon ee sdèd. Op het bord staat dat we in plaats daarvan het andere perron moeten gebruiken.

Så skal vi følge skiltene nu.

soo sgal vee feul-guh sgil-tun-uh noo. Dan moeten we nu de borden volgen.

Har vi tid nok til at komme derhen?

haa vee tie nok tel è kom-uh dèr-hèn? Hebben we genoeg tijd om daar te komen?

Det har vi, hvis vi går nu.

de haa vee, ves vee goor noo. Dat lukt als we nu vertrekken.

Jeg holder min billet klar.

yai hol-uh mien bi-lèd klaa-uh. Ik houd mijn ticket klaar.

Hav den ved hånden; personalet kan tjekke den, før vi stiger på.

hau dèn vee hoon-un; pè-soo-nè-lud kan tsjè-guh dèn, veu-uh vee sdee-uh poo. Houd het bij de hand; het personeel kan het controleren voordat we instappen.

Woord voor woord

Hørte Hørte betekent hier «hoorde» in de vraag naar de zojuist afgespeelde omroep. Het is de verleden tijd van høre. Een bruikbaar vraagpatroon is «Hørte du ...?» voor iets dat iemand eerder heeft gehoord.

du Du betekent hier «je» of «jij» en verwijst naar de persoon die wordt aangesproken. In «Hørte du meddelelsen lige før?» staat du als degene die iets heeft gehoord. Het wordt vaak gebruikt in directe vragen aan één persoon.

meddelelsen Meddelelsen betekent hier «de mededeling», namelijk de omroep op het station. De vorm verwijst naar een specifieke mededeling die beide personen kennen. Een gebruikelijk patroon is «høre meddelelsen» wanneer je naar een mededeling luistert.

lige Lige betekent hier «net» of «zojuist» in de vaste combinatie «lige før». Het versterkt de nabijheid in de tijd: de mededeling gebeurde kort geleden. «Lige» staat in deze betekenis vóór een tijdsaanduiding zoals «lige før».

før Før betekent hier «geleden» in «lige før», dus kort geleden. In andere contexten kan het ook «voor» betekenen, maar in deze dialoog gaat het om een moment vóór nu. De combinatie «lige før» is een gebruikelijke manier om «net ervoor» of «zojuist» aan te duiden.

Toget Toget betekent hier «de trein», de trein waar de reizigers op wachten. Het is de specifieke trein die vanaf een ander perron vertrekt. Een bruikbaar patroon is «Toget kører fra ...» om te zeggen vanaf welk perron of welke plaats de trein vertrekt.

kører Kører betekent hier «vertrekt» in de zin van een trein die gaat rijden. Het verwijst dus niet alleen naar rijden, maar in «Toget kører fra en anden perron» naar het vertrek van de trein. Een gebruikelijk patroon is «kører fra» met de plaats van vertrek erna.

fra Fra betekent hier «vanaf» en geeft het vertrekpunt van de trein aan. In «kører fra en anden perron» volgt na fra het perron waar de trein vertrekt. Het wordt vaak gebruikt voor een herkomst- of vertrekpunt.

en En is hier het onbepaalde lidwoord «een» vóór «anden perron». Het introduceert een niet eerder genoemd perron. Een gebruikelijk patroon is «en» vóór een zelfstandig naamwoord dat als één niet-bepaald ding wordt genoemd.

anden Anden betekent hier «andere» of «een andere» en onderscheidt het vertrekperron van het eerder bedoelde perron. In de exacte combinatie «en anden perron» staat het vóór het zelfstandig naamwoord. Het wordt gebruikt om een alternatief of verschillend ding aan te wijzen.

perron Perron betekent hier «perron», de plaats op het station waar de trein vertrekt. Het woord staat in «en anden perron» en benoemt het nieuwe vertrekpunt. Het kan worden gecombineerd met een bepaling die het perron specificeert, zoals «en anden perron».

På På betekent hier «op» in «På tavlen» en geeft aan waar de informatie staat. Het verwijst naar het informatiebord op het station. Een gebruikelijk patroon is «På ... står der» om te zeggen wat ergens geschreven of vermeld staat.

tavlen Tavlen betekent hier «het bord», namelijk het informatiebord waarop de wijziging staat. De vorm verwijst naar een specifiek bord in de stationsomgeving. Een bruikbaar patroon is «På tavlen står der ...» voor informatie die op een bord staat.

står Står draagt hier in «På tavlen står der» de betekenis «staat» of «is vermeld»: op het bord staat bepaalde informatie. Het gaat om geschreven of weergegeven informatie, niet om een persoon die daar letterlijk staat. De constructie «På tavlen står der, at ...» is bruikbaar om de inhoud van een bord weer te geven.

der Der hoort hier bij de constructie «På tavlen står der» en helpt aan te geven dat er op het bord informatie staat. In deze zin betekent het niet zelfstandig «daar» als bestemming. Een gebruikelijk patroon is «står der, at ...» wanneer je vermeldt wat ergens staat.

at At betekent hier «dat» en leidt de inhoud in van wat op het bord staat. Het verbindt «står der» met de mededeling «vi skal bruge den anden perron i stedet». Een bruikbaar patroon is «står der, at ...» om te zeggen dat ergens staat dat iets het geval is.

vi Vi betekent hier «we» en verwijst naar de twee reizigers samen. In «vi skal bruge den anden perron» is vi degene die het andere perron moet gebruiken. Het wordt gebruikt als onderwerp voor een handeling die de spreker samen met anderen uitvoert.

skal Skal betekent hier «moeten» of «zouden moeten» en geeft aan wat de reizigers volgens het bord moeten doen. Het staat na «vi» en vóór het werkwoord «bruge». Een gebruikelijk patroon is «skal» plus een werkwoord, zoals «skal bruge».

bruge Bruge betekent hier «gebruiken» en verwijst naar het nemen van het andere perron voor de trein. Na «skal» staat de vorm «bruge». Een bruikbaar patroon is «skal bruge den anden perron» wanneer iemand moet aangeven welke optie gebruikt moet worden.

den Den betekent hier «de» of «die» in «den anden perron» en verwijst naar het specifieke andere perron. Het maakt duidelijk welk perron bedoeld wordt. Het staat vóór een bepaling zoals «anden» en vóór het zelfstandig naamwoord.

i stedet I stedet betekent als geheel «in plaats daarvan» en geeft aan dat het andere perron de eerdere keuze vervangt. «I» draagt het idee van «in» bij en «stedet» verwijst naar «de plaats»; samen vormen ze de uitdrukking «i stedet». Een bruikbaar patroon is «bruge den anden perron i stedet» wanneer je een alternatief kiest.

Så Så betekent hier «dan» of «dus» en leidt de praktische conclusie uit de platformwijziging in. Het verbindt de nieuwe informatie met de volgende actie. Een gebruikelijk patroon is «Så skal vi ...» om na een constatering een volgende stap voor te stellen.

følge Følge betekent hier «volgen» en verwijst naar het volgen van de wegwijzers op het station. Na «skal» staat de vorm «følge». Een bruikbaar patroon is «følge skiltene» wanneer je aanwijzingen of borden volgt.

skiltene Skiltene betekent hier «de borden» of «de wegwijzers» die naar het juiste perron leiden. De vorm verwijst naar de concrete borden op het station. Een gebruikelijk patroon is «følge skiltene» voor het volgen van bewegwijzering.

nu Nu betekent hier «nu» en benadrukt dat de reizigers onmiddellijk moeten handelen. Het staat zowel bij «følge skiltene nu» als bij «går nu». Het kan achter de handeling staan om aan te geven wanneer die moet gebeuren.

Har Har betekent hier «hebben» in de vraag «Har vi tid nok ...?». De spreker vraagt of er voldoende tijd beschikbaar is. Een bruikbaar vraagpatroon is «Har vi ...?» om te vragen of de groep iets heeft of over iets beschikt.

tid Tid betekent hier «tijd», meer bepaald de tijd die nodig is om het andere perron te bereiken. In «tid nok» wordt het aangevuld door «nok» om voldoende tijd aan te duiden. Een gebruikelijk patroon is «have tid til at ...» voor tijd hebben om iets te doen.

nok Nok betekent hier «genoeg» en geeft aan dat de beschikbare tijd voldoende kan zijn. Het staat na het zelfstandig naamwoord in «tid nok». Een bruikbaar patroon is «tid nok til at ...» voor «genoeg tijd om ...».

til Til betekent hier «om te» in «til at komme derhen» en leidt het doel of de handeling in waarvoor tijd nodig is. Het staat vóór «at» en het werkwoord «komme». Een gebruikelijk patroon is «tid til at ...» wanneer je tijd hebt om iets te doen.

komme Komme betekent hier «komen» of «bereiken» en verwijst naar het bereiken van het andere perron. In «til at komme derhen» volgt het na «at» in een doelconstructie. Een bruikbaar patroon is «komme derhen» voor ergens naartoe komen of een plaats bereiken.

derhen Derhen betekent hier «daarheen» en verwijst naar het andere perron als bestemming. De vorm geeft richting aan, niet alleen een plaats waar iemand zich bevindt. Een gebruikelijk patroon is «komme derhen» wanneer je zegt dat iemand een eerder genoemde plaats bereikt.

Det Det betekent hier «dat» in het antwoord «Det har vi» en verwijst naar het feit dat ze genoeg tijd hebben. Het herneemt dus de inhoud van de voorafgaande vraag, niet een concreet voorwerp. Een bruikbaar patroon is «Det har vi» als bevestiging dat je iets inderdaad hebt.

hvis Hvis betekent hier «als» en introduceert de voorwaarde waaronder ze genoeg tijd hebben. De voorwaarde staat in «hvis vi går nu». Een gebruikelijk patroon is «hvis» gevolgd door een voorwaarde en daarna de uitkomst.

går Går betekent hier «gaan» of in deze stationscontext «vertrekken». In «hvis vi går nu» betekent het dat ze nu weggaan om op tijd bij het andere perron te komen. Een bruikbaar patroon is «hvis vi går nu» om een onmiddellijke vertrekvoorwaarde uit te drukken.

Jeg Jeg betekent hier «ik» en verwijst naar de spreker die over zijn of haar eigen ticket spreekt. In «Jeg holder min billet klar» is jeg degene die het ticket gereed houdt. Het wordt gebruikt als onderwerp wanneer de spreker een eigen handeling beschrijft.

holder Holder betekent hier «houd» of «bewaar» en beschrijft dat de spreker het ticket gereed houdt. In de constructie «holder ... klar» geeft het aan dat iets in een bepaalde toestand blijft. Een bruikbaar patroon is «holde noget klar» voor iets gereed houden.

min Min betekent hier «mijn» en geeft aan dat het ticket van de spreker is. Het staat vóór «billet» in «min billet». Een gebruikelijk patroon is «min» plus een zelfstandig naamwoord om bezit aan te geven.

billet Billet betekent hier «kaartje» of «ticket» voor de trein. Het is het document dat de reiziger klaarhoudt en dat het personeel mogelijk controleert. Een bruikbaar patroon is «holde min billet klar» wanneer je een ticket gereed houdt.

klar Klar betekent hier «klaar» of «gereed». In «holder min billet klar» beschrijft het de toestand waarin het ticket bewaard wordt. Een gebruikelijk patroon is «holde ... klar» voor iets gereed houden.

Hav Hav betekent hier «houd» of «zorg dat je het bij je hebt» en is een aansporing om het ticket direct beschikbaar te houden. In «Hav den ved hånden» wordt duidelijk dat den naar het ticket verwijst. Een bruikbaar patroon is «Hav ... ved hånden» wanneer iemand iets binnen handbereik moet houden.

ved hånden Ved hånden betekent als geheel «bij de hand» of «binnen handbereik». «Ved» geeft de relatie «bij» aan en «hånden» noemt «de hand»; samen beschrijven ze iets dat gemakkelijk gepakt kan worden. De uitdrukking «Hav den ved hånden» is bruikbaar wanneer iemand een voorwerp direct beschikbaar moet houden.

personalet Personalet betekent hier «het personeel», namelijk de medewerkers van het station of de trein. Het verwijst naar de groep die het ticket kan controleren. Een gebruikelijk patroon is «personalet kan ...» om een mogelijke handeling van medewerkers te beschrijven.

kan Kan betekent hier «kan» of «mogelijk zal» en geeft aan dat het personeel het ticket misschien controleert. Het staat vóór «tjekke». Een bruikbaar patroon is «kan» plus een werkwoord, zoals «kan tjekke», voor een mogelijke handeling.

tjekke Tjekke betekent hier «controleren» en verwijst naar het nakijken van het ticket. Na «kan» staat de vorm «tjekke». Een gebruikelijk patroon is «tjekke den» wanneer een eerder genoemd voorwerp wordt gecontroleerd.

stiger på Stiger på betekent hier «instappen» of «aan boord gaan», namelijk in de trein. «Stiger» draagt het idee van opstappen bij en «på» geeft aan dat je ergens op of in gaat; samen vormen ze de handeling «stiger på». De combinatie wordt gebruikt in «før vi stiger på» om iets te beschrijven dat vóór het instappen gebeurt.

Grammatica

lige før + gebeurtenis

lige før toget kører

liee-uh veu-uh too-uhd keu-uh

net voordat de trein vertrekt

lige før betekent ‘net voordat’ en geeft aan dat iets onmiddellijk vóór een andere gebeurtenis plaatsvindt.

hvis + voorwaarde

hvis toget går

ves too-uhd goor

als de trein vertrekt

hvis leidt een voorwaardelijke bijzin in en betekent ‘als’.

Deens woordenschat

bruge werkwoord

broo-uh gebruiken

På tavlen står der, at vi skal bruge den anden perron i stedet.

følge werkwoord

feul-guh volgen

Så skal vi følge skiltene nu.

hørte werkwoord

heu-uh-de gehoord

Hørte du meddelelsen lige før?

i stedet uitdrukking

ee sdèd in plaats daarvan

På tavlen står der, at vi skal bruge den anden perron i stedet.

kører werkwoord

keu-uh rijdt / vertrekt

Toget kører fra en anden perron.

lige før uitdrukking

liee-uh veu-uh net daarvoor

Hørte du meddelelsen lige før?

meddelelsen zelfstandig naamwoord

meedèl-sun de mededeling

Geslacht: common

Hørte du meddelelsen lige før?

perron zelfstandig naamwoord

pè-roon perron

Geslacht: common

Toget kører fra en anden perron.

skiltene zelfstandig naamwoord

sgil-tun-uh de borden

Geslacht: neuter

Så skal vi følge skiltene nu.

står werkwoord

stoor staat

På tavlen står der, at vi skal bruge den anden perron i stedet.

tavlen zelfstandig naamwoord

taa-wlun het bord

Geslacht: common

På tavlen står der, at vi skal bruge den anden perron i stedet.

toget zelfstandig naamwoord

too-uhd de trein

Geslacht: neuter

Toget kører fra en anden perron.

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Heb je de omroep net gehoord?

Antwoord tonen

Hørte du meddelelsen lige før?

De trein vertrekt vanaf een ander perron.

Antwoord tonen

Toget kører fra en anden perron.

Dan moeten we nu de borden volgen.

Antwoord tonen

Så skal vi følge skiltene nu.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

rijdt / vertrekt

Antwoord tonen

kører

het bord

Antwoord tonen

tavlen

perron

Antwoord tonen

perron

gebruiken

Antwoord tonen

bruge