Jeg
“Jeg” betekent hier “ik” en is de persoon die meer tijd nodig heeft. Het staat als onderwerp vooraan in “Jeg har brug for mere tid til rapporten.” Een nieuw voorbeeld is: “Jeg arbejder hjemme.”
har
“har” betekent hier “heb” in de vaste uitdrukking “har brug for”: iemand heeft iets nodig. Het wordt gebruikt vóór wat iemand nodig heeft, zoals in “Jeg har brug for mere tid”. In een werksituatie kun je zo aangeven wat je nodig hebt om verder te kunnen.
brug for
“har brug for” betekent als geheel “nodig hebben”. “brug” draagt in deze uitdrukking het idee van behoefte, en “for” verbindt die behoefte met wat nodig is, zoals “mere tid”. Je gebruikt het patroon “Jeg har brug for ...” om een behoefte duidelijk te formuleren.
mere
“mere” betekent hier “meer” en geeft aan dat de spreker extra tijd nodig heeft. Het hoort bij “tid” in “mere tid”. Je gebruikt het ook in een nieuw voorbeeld zoals: “Jeg har brug for mere information.”
tid
“tid” betekent hier “tijd”, namelijk de extra tijd die nodig is voor het rapport. In “mere tid til rapporten” staat het als datgene wat iemand nodig heeft. In een werksituatie kun je “tid til ...” gebruiken voor tijd die aan een taak wordt besteed.
til
“til” verbindt de benodigde tijd met het doel ervan in “tid til rapporten”: tijd voor het rapport. Het geeft hier dus niet een beweging aan, maar waarvoor de tijd bedoeld is. Je gebruikt het patroon “tid til + taak of activiteit” wanneer je beschikbare tijd aan iets koppelt.
rapporten
“rapporten” betekent “het rapport” en is het rapport waarvoor meer tijd nodig is. De vorm verwijst naar een bepaald rapport dat in de werksituatie bekend is. Je gebruikt “rapporten” wanneer je over dat specifieke rapport spreekt.
Hvad
“Hvad” betekent “wat” en vraagt in “Hvad forsinker det?” naar de oorzaak van de vertraging. Het staat aan het begin van een vraag. Je kunt “Hvad ...?” gebruiken wanneer je van een collega wilt weten wat een probleem veroorzaakt.
forsinker
“forsinker” betekent hier “vertraagt” of “houdt op” en beschrijft wat het werk langzamer maakt. In “Hvad forsinker det?” gaat het om iets dat “det” vertraagt. Je gebruikt het patroon “forsinker det” om te vragen of te zeggen wat iets ophoudt.
det
“det” heeft in de dialoog twee functies. In “Hvad forsinker det?” betekent het “het” en verwijst het naar de situatie of het werk; in “Det kan vi godt” verwijst het als “dat” naar het voorgestelde uitstel. Je gebruikt “det” dus om naar iets eerder genoemde of naar een voorstel te verwijzen.
Der
“Der” betekent in “Der mangler stadig nogle oplysninger” niet letterlijk een plaats, maar opent een mededeling dat er iets ontbreekt. In “hvad der er klar” en “hvad der stadig mangler” verbindt “der” het vraagwoord met de volgende bijzin. Je gebruikt deze vormen om ontbrekende of beschikbare informatie te beschrijven.
mangler
“mangler” betekent hier “ontbreekt” en beschrijft informatie die nog niet beschikbaar is. Het staat in “Der mangler stadig nogle oplysninger” en “hvad der stadig mangler”. In een werksituatie kun je het patroon “der mangler + informatie of een taak” gebruiken.
stadig
“stadig” betekent hier “nog steeds” en laat zien dat de informatie op dat moment nog ontbreekt. Het staat vóór “nogle oplysninger” en ook in “hvad der stadig mangler”. Je gebruikt het wanneer een toestand voortduurt, bijvoorbeeld tijdens een lopende taak.
nogle
“nogle” betekent hier “enkele” of “wat” en verwijst naar meerdere ontbrekende informatie-eenheden. Het staat vóór “oplysninger” in “nogle oplysninger”. Je gebruikt het om een onbepaald aantal zaken aan te duiden zonder een precies aantal te noemen.
oplysninger
“oplysninger” betekent hier “informatie” of “gegevens” die nog ontbreken. Het staat in de combinatie “nogle oplysninger”. In een werksituatie gebruik je dit woord voor concrete gegevens die iemand nodig heeft om een rapport of planning af te ronden.
Hvor
“Hvor” betekent hier “hoe” in de vraag naar een hoeveelheid: “Hvor meget mere tid har du brug for?” Het vormt samen met “meget” een vraag naar de mate of hoeveelheid. Je gebruikt “Hvor meget ...?” wanneer je precies wilt weten hoeveel iets nodig is.
meget
“meget” betekent hier “veel” en maakt samen met “Hvor” de vraag naar de hoeveelheid tijd. In “Hvor meget mere tid” vraagt het hoeveel extra tijd nodig is. Je gebruikt dit patroon om naar een hoeveelheid van iets te vragen.
du
“du” betekent “je” of “jij” en verwijst naar de collega aan wie de vraag wordt gesteld. Het staat in “har du brug for” als de aangesproken persoon. In een gesprek met één collega kun je “du” gebruiken om rechtstreeks naar diens behoefte te vragen.
Kan
“Kan” betekent in “Kan vi flytte deadline ...?” “kunnen we” en maakt van de zin een beleefd voorstel. In “Det kan vi godt” betekent het dat iets mogelijk is, namelijk het voorstel accepteren. Je gebruikt “Kan vi ...?” om op het werk naar een mogelijke wijziging te vragen.
vi
“vi” betekent “we” of “wij” en verwijst naar de twee gesprekspartners. In “Kan vi flytte deadline ...?” zijn zij samen verantwoordelijk voor het verplaatsen; in “Det kan vi godt” stemmen zij ermee in. Je gebruikt “vi” wanneer een handeling gezamenlijk wordt uitgevoerd.
flytte
“flytte” betekent hier “verplaatsen” en verwijst naar het verschuiven van de deadline. Het staat na “Kan vi” in “Kan vi flytte deadline til senere i denne uge?” Je gebruikt het patroon “flytte + iets + til + tijdstip” om een datum of moment te wijzigen.
deadline
“deadline” betekent hier “deadline” of uiterste datum voor het rapport. Het is datgene wat in “flytte deadline” naar een later moment wordt verschoven. In een werksituatie kun je dit woord gebruiken bij afspraken over de laatste inleverdatum.
senere
“senere” betekent hier “later” en geeft het nieuwe moment voor de deadline aan. Het staat in “til senere i denne uge”. Je gebruikt het wanneer iets naar een later tijdstip wordt verschoven, zonder het precieze moment te noemen.
i
“i” betekent hier “in” en verbindt het tijdstip met de periode “denne uge”. In “senere i denne uge” betekent het later binnen deze week. Je gebruikt “i” ook bij een periode waarin iets gebeurt.
denne
“denne” betekent “deze” en bepaalt “uge” nader: het gaat om de huidige of bedoelde week. Het staat in “denne uge”. Je gebruikt het vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je naar een specifieke, nabije periode verwijst.
uge
“uge” betekent “week” en vormt samen met “denne” de tijdsaanduiding “denne uge”. In “senere i denne uge” geeft het de periode aan waarin de deadline moet komen. Je gebruikt het om werkafspraken binnen een week te plaatsen.
godt
“godt” betekent in “Det kan vi godt” ongeveer “zeker” of “dat is goed” en versterkt de instemming met het voorstel. Het hoort hier bij de uitdrukking waarmee de spreker aangeeft dat het voorstel haalbaar is. Je kunt “Det kan vi godt” gebruiken om op een praktische afspraak in te stemmen.
men
“men” betekent “maar” en verbindt de instemming met een aanvullende voorwaarde: de wijziging kan, maar het team moet een update krijgen. Het markeert dus een tegenstelling of beperking. Je gebruikt “men” wanneer je na een akkoord nog een belangrijk punt toevoegt.
send
“send” betekent hier “stuur” en is een directe instructie aan de collega. In “send teamet en kort opdatering” gaat het om iets naar het team sturen. Je gebruikt het patroon “send + ontvanger + iets” voor een concrete werkopdracht.
teamet
“teamet” betekent “het team” en is de ontvanger van de korte update. De vorm verwijst naar een specifiek team dat in deze werksituatie bekend is. Je gebruikt het als ontvanger in “send teamet en kort opdatering”.
en
“en” betekent hier “een” en introduceert één korte update die naar het team moet worden gestuurd. Het staat vóór “kort opdatering” in “en kort opdatering”. Je gebruikt “en” vóór een enkelvoudig woord zoals “opdatering” wanneer het niet om een specifiek eerder genoemd exemplaar gaat.
kort
“kort” betekent hier “kort” en beschrijft de update als beknopt. Het staat vóór “opdatering” in “en kort opdatering”. In een werksituatie gebruik je deze combinatie voor een beknopte mededeling over de voortgang.
opdatering
“opdatering” betekent hier “update” of korte voortgangsmededeling. Het is de informatie die naar het team moet worden gestuurd over de uitgestelde deadline. Je gebruikt “en kort opdatering” wanneer collega’s snel over een wijziging moeten worden geïnformeerd.
vil
“vil” betekent hier “zal” en geeft aan dat de spreker van plan is iets uit te leggen. In “Jeg vil forklare” staat het vóór de handeling die de spreker gaat uitvoeren. Je gebruikt het patroon “Jeg vil + werkwoord” om een voornemen of geplande actie te noemen.
forklare
“forklare” betekent “uitleggen” en verwijst hier naar een uitleg over wat al klaar is en wat nog ontbreekt. Het staat na “Jeg vil” in “Jeg vil forklare”. In een werksituatie gebruik je het om de status van een taak begrijpelijk aan anderen mee te delen.
er
“er” betekent hier “is” in “hvad der er klar” en beschrijft wat gereed is. Het staat tussen “der” en “klar” in deze bijzin. Je gebruikt “er klar” om aan te geven dat een onderdeel gereed is.
klar
“klar” betekent hier “klaar” of gereed en verwijst naar onderdelen van het werk die al afgerond zijn. Het staat in “hvad der er klar”. Je gebruikt “er klar” om de voortgang van een taak of document te beschrijven.
og
“og” betekent “en” en verbindt in “hvad der er klar, og hvad der stadig mangler” twee stukken informatie. De spreker wil dus zowel het gereed zijnde als het ontbrekende uitleggen. Je gebruikt “og” om gelijkwaardige informatie of handelingen te verbinden.
Så
“Så” betekent hier “dan” of “zo” en leidt het gevolg van de update in: iedereen kan daardoor beter plannen. Het staat aan het begin van “Så kan alle tage højde for forsinkelsen ...”. Je gebruikt “Så kan ...” om een gevolg of praktische mogelijkheid te formuleren.
alle
“alle” betekent hier “iedereen” en verwijst naar alle betrokken personen in het team. In “Så kan alle tage højde for forsinkelsen” is “alle” degene die rekening kunnen houden met de vertraging. Je gebruikt het om een hele groep zonder uitzonderingen aan te duiden.
tage højde for
“tage højde for” betekent als geheel “rekening houden met” of “in aanmerking nemen”. “tage” levert het werkwoord “nemen”, “højde” is het zelfstandige naamwoord in deze vaste uitdrukking, en “for” verbindt de uitdrukking met wat wordt meegenomen. In “tage højde for forsinkelsen” wordt de vertraging meegenomen in de planning; dit patroon kun je gebruiken met een factor die invloed heeft op een beslissing.
forsinkelsen
“forsinkelsen” betekent “de vertraging” en is datgene waarmee iedereen rekening moet houden. De vorm verwijst naar de specifieke vertraging die door de ontbrekende informatie is ontstaan. Je gebruikt “tage højde for forsinkelsen” wanneer een vertraging gevolgen heeft voor een planning.
når
“når” betekent hier “wanneer” en opent de bijzin “når de planlægger”. Het geeft het moment aan waarop de betrokkenen met de vertraging rekening houden. Je gebruikt “når” om een handeling aan een tijdstip of terugkerende situatie te koppelen.
de
“de” betekent hier “ze” of “zij” en verwijst naar de betrokken mensen die moeten plannen. Het staat als onderwerp in “når de planlægger”. Je gebruikt “de” wanneer je naar meerdere mensen verwijst die al uit de context bekend zijn.
planlægger
“planlægger” betekent hier “plannen” en verwijst naar de manier waarop de betrokkenen hun werk organiseren. Het staat in “når de planlægger”, na het onderwerp “de”. In een werksituatie kun je dit patroon gebruiken om te beschrijven wanneer collega’s hun werkzaamheden indelen.