Een probleem met inloggen op een projecttool | Leer deens in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. Jeg kan ikke logge ind på projektværktøjet.

   Ik kan niet inloggen op de projecttool.

   Jeg kan ikke

   ik kan niet

   logge ind

   inloggen

   projektværktøjet

   de projecttool

   Uitgebreide uitleg

   Jeg kan ikke: Jeg betekent “ik”. kan is de tegenwoordige vorm van kunne (“kunnen”) bij het onderwerp jeg; het drukt hier mogelijkheid of vermogen uit. Na een modaal werkwoord staat het volgende werkwoord in de infinitief zonder at. ikke maakt de combinatie ontkennend: “ik kan niet”. logge ind: Dit is het Deense werkwoordelijke patroon “inloggen”. logge is hier de infinitief na kan; ind maakt samen met het werkwoord de vaste combinatie. Voor een andere persoon blijft de infinitief na kan hetzelfde, bijvoorbeeld: Hun kan ikke logge ind. — “Zij kan niet inloggen.” projektværktøjet: Dit samengestelde zelfstandig naamwoord betekent hier “de projecttool”. værktøj betekent “werktuig” of “tool”; projekt- specificeert het soort tool. De uitgang -et markeert bij dit onzijdige woord de bepaalde enkelvoudsvorm: et projektværktøj — “een projecttool”, projektværktøjet — “de projecttool”. Het is dus het zelfstandig naamwoord værktøj dat deze vorm draagt, niet projekt. Samen met på (“op/in”, in deze gebruikscontext) ontstaat de hele zin: Jeg kan ikke logge ind på projektværktøjet. betekent “Ik kan niet inloggen op de projecttool.” De opbouw is: onderwerp + kunnen in de tegenwoordige tijd + ontkenning + infinitiefconstructie + plaats/doel met på.

2. Hvilken fejlmeddelelse ser du?

   Welke foutmelding zie je?

   Hvilken

   welke

   fejlmeddelelse

   foutmelding

   ser

   ziet

   du

   je

   Uitgebreide uitleg

   Hvilken staat hier voor een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud met gemeenschappelijk geslacht. De vorm moet dus overeenkomen met fejlmeddelelse; bij onzijdig enkelvoud is de vorm hvilket, en bij meervoud hvilke. Voorbeeld: Hvilket problem ser du? — Welk probleem zie je? fejlmeddelelse betekent hier een melding over een fout. Het is een samengesteld zelfstandig naamwoord: fejl betekent ‘fout’ en meddelelse ‘melding’, maar in de zin gebruik je het geheel als één woord. De onbepaalde vorm is en fejlmeddelelse; de bepaalde vorm is fejlmeddelelsen — ‘de foutmelding’. ser is de tegenwoordige tijd van se, ‘zien’. Dezelfde vorm wordt gebruikt bij verschillende personen: jeg ser — ik zie, du ser — je ziet, en de ser — zij zien. De vraag gaat hier over wat de aangesprokene ziet; de foutmelding zelf wordt niet nader geïdentificeerd. du is het Deense persoonlijke voornaamwoord voor de tweede persoon enkelvoud, ‘je/jij’. Het onderwerp staat in deze vraag na het werkwoord: ser du. In een gewone mededelende zin staat het onderwerp vóór het werkwoord: du ser fejlmeddelelsen — je ziet de foutmelding. Samen vormen Hvilken fejlmeddelelse en ser du de vraag naar één specifieke foutmelding die de aangesprokene ziet: ‘Welke foutmelding zie je?’

3. Der står, at min session er udløbet.

   Er staat dat mijn sessie is verlopen.

   Der står

   er staat

   min

   mijn

   session

   sessie

   udløbet

   verlopen

   Uitgebreide uitleg

   Der står betekent hier “er staat” en is een Deense onpersoonlijke constructie voor tekst of informatie die ergens vermeld wordt. Der verwijst hier niet naar een specifiek zelfstandig naamwoord; samen met står vormt het de constructie “er staat”. står is de tegenwoordige tijd van stå (“staan”), maar in deze constructie is “er staat” de natuurlijke betekenis. Met at krijg je Der står, at ... = “Er staat dat ...”. min betekent “mijn” en staat hier voor het enkelvoudige zelfstandig naamwoord session. In het Deens hangt de vorm af van getal en grammaticaal geslacht: min bij enkelvoudig gemeenschappelijk geslacht, mit bij enkelvoudig onzijdig geslacht en mine bij het meervoud. session is gemeenschappelijk geslacht (en session), daarom staat hier min. Voorbeeld: mit brev = “mijn brief”; mine sessioner = “mijn sessies”. session betekent “sessie”. Het is hier een enkelvoudig zelfstandig naamwoord; samen met min betekent het “mijn sessie”. Het meervoud is sessioner. Voorbeeld: to sessioner = “twee sessies”. udløbet betekent hier “verlopen” of “afgelopen”. Het is het voltooid deelwoord van udløbe (“verlopen”, bijvoorbeeld van een sessie of geldigheid). In er udløbet staat er als hulpwerkwoord en betekent de combinatie “is verlopen”. Voorbeeld: Abonnementet er udløbet = “Het abonnement is verlopen”. Het deelwoord drukt hier niet zelf de persoon uit. Samen vormen de delen: Der står, at (“Er staat dat”) + min session (“mijn sessie”) + er udløbet (“is verlopen”). De volledige betekenis is: “Er staat dat mijn sessie is verlopen.”

4. Prøv at lukke browseren og åbne den igen.

   Probeer de browser te sluiten en open hem daarna weer.

   Prøv

   probeer

   lukke

   sluiten

   browseren

   de browser

   åbne

   openen

   den

   hem

   igen

   opnieuw

   Uitgebreide uitleg

   Prøv is de gebiedende wijs van prøve (“proberen”). Hier is het een verzoek of instructie: “Probeer …”. De vorm richt zich niet zichtbaar op een aparte persoon; de Nederlandse vertaling maakt de aangesprokene niet specifieker. lukke betekent “sluiten”. Na prøv at staat het werkwoord in de infinitief: prøv at lukke = “probeer te sluiten”. Een bruikbaar patroon is prøv at + infinitief, bijvoorbeeld: Prøv at vente. — “Probeer te wachten.” browseren betekent “de browser”. De uitgang -en maakt het zelfstandig naamwoord bepaald: het gaat om de browser die in deze situatie bedoeld is. Het is niet de uitgang van het werkwoord; het basiswoord is browser. åbne betekent “openen”. Ook dit is een infinitief na at: at åbne = “te openen”. In lukke ... og åbne ... delen de twee werkwoorden dezelfde instructiestructuur: probeer eerst het ene te doen en daarna het andere. den is hier een persoonlijk voornaamwoord dat terugverwijst naar browseren. De vorm past bij het grammaticale geslacht van dat Deense zelfstandig naamwoord; de Nederlandse vertaling geeft dit weer met “hem”. In andere contexten kan den ook naar een ander passend niet-menselijk antecedent verwijzen, maar hier is de browser de bedoelde referent. igen betekent “opnieuw” of “weer”. Het geeft aan dat het openen nogmaals gebeurt nadat de browser is gesloten. Samen vormen Prøv at lukke browseren en og åbne den igen de instructie: “Probeer de browser te sluiten en open hem daarna weer.” Het eerste werkwoord krijgt na prøv at de infinitief lukke; na og volgt de tweede infinitief åbne, met den als verwijzing naar dezelfde browser en igen voor het opnieuw openen.

5. Hvis det stadig ikke virker, skal jeg så kontakte support?

   Als het nog steeds niet werkt, moet ik dan contact opnemen met support?

   Hvis

   als

   stadig

   nog steeds

   ikke

   niet

   virker

   werkt

   skal jeg

   moet ik

   så

   dan

   kontakte

   contact opnemen

   support

   support

   Uitgebreide uitleg

   Hvis opent een voorwaardelijke bijzin: “als”. Het geeft hier de voorwaarde aan waaronder de vraag geldt. Een bruikbaar patroon is Hvis + bijzin, .... stadig betekent hier “nog steeds”. Het laat zien dat een toestand tot dat moment voortduurt. Bijvoorbeeld: Det regner stadig. — “Het regent nog steeds.” ikke maakt de bijzin ontkennend: “niet”. In ikke virker staat de ontkenning vóór het werkwoord. De combinatie betekent hier dat iets niet werkt; ikke betekent op zichzelf niet “mislukt” of “kapot”. virker is de tegenwoordige tijd van at virke, “werken”. De vorm virker kan bij verschillende onderwerpen dezelfde tegenwoordige tijd vormen; de vorm draagt hier dus niet op zichzelf informatie over persoon of aantal. Bijvoorbeeld: Det virker nu. — “Het werkt nu.” skal jeg bestaat uit skal, een modaal werkwoord, en jeg, “ik”. In deze vraag betekent skal jeg ...? “moet ik ...?” of “zal ik ...?”, waarbij de vaste vertaling de lezing “moet ik” ondersteunt. In een hoofdvraag staat het werkwoord vóór het onderwerp: Skal jeg ringe? — “Moet ik bellen?” så betekent hier “dan”. Het verbindt de voorwaarde met de voorgestelde vervolgstap: als de voorwaarde geldt, dan is dit de vraag over wat er moet gebeuren. Het is niet hetzelfde als skal, dat de modaliteit uitdrukt. kontakte is een infinitief, “contact opnemen met”. Het volgt hier op skal; na een modaal werkwoord staat in het Deens doorgaans de infinitief zonder at: Jeg skal kontakte ... — “Ik moet ... contacteren.” Het onderwerp van kontakte blijft jeg, dat al bij skal staat. support is een zelfstandig naamwoord voor de ondersteuningsdienst of helpdesk. In deze zin is het de partij waarmee contact moet worden opgenomen. Het woord staat na kontakte als het doel van die handeling. Samen vormt Hvis det stadig ikke virker de voorwaarde: “Als het nog steeds niet werkt”. skal jeg så kontakte support? vraagt vervolgens: “moet ik dan contact opnemen met support?” De hele utterance is dus: “Als het nog steeds niet werkt, moet ik dan contact opnemen met support?”

6. Send dem fejlmeddelelsen og det, du har prøvet.

   Stuur ze de foutmelding en wat je hebt geprobeerd.

   Send

   stuur

   dem

   ze

   fejlmeddelelsen

   de foutmelding

   det

   wat

   du har

   je hebt

   prøvet

   geprobeerd

   Uitgebreide uitleg

   Send is de gebiedende wijs van sende (“sturen”). De vorm heeft hier geen uitgesproken onderwerp: de aangesprokene is degene die moet sturen. Vergelijk: Send filen. — “Stuur het bestand.” dem betekent hier “ze” als meewerkend voorwerp: stuur iets aan hen. Het is een aparte objectsvorm; het is niet dezelfde vorm als de (“zij/ze” als onderwerp). Wie met dem wordt bedoeld, wordt in deze zin zelf niet nader geïdentificeerd. fejlmeddelelsen betekent “de foutmelding”. De basisvorm is fejlmeddelelse; de uitgang -n markeert hier de bepaalde enkelvoudsvorm: en fejlmeddelelse → fejlmeddelelsen. Het woord is een samenstelling van fejl (“fout”) en meddelelse (“melding”), maar de hele samenstelling benoemt één foutmelding. det wijst hier op de inhoud die daarna nader wordt omschreven. In de combinatie det, du har prøvet krijgt het de betekenis “wat je hebt geprobeerd”. Het verwijst dus niet noodzakelijk naar een eerder genoemd zelfstandig naamwoord; de daaropvolgende bijzin specificeert de bedoelde inhoud. du har vormt samen met het volgende deel een voltooide tijd. du is “je/jij” als onderwerp en har is de tegenwoordige vorm van have (“hebben”) bij dit onderwerp. Het patroon du har + voltooid deelwoord betekent “je hebt …”. prøvet is het voltooid deelwoord van prøve (“proberen”). In har prøvet betekent het “hebt geprobeerd”; het is dus niet de infinitief prøve. Voorbeeld: Jeg har prøvet igen. — “Ik heb het opnieuw geprobeerd.” Samen vormen det, du har prøvet de inhoud die gestuurd moet worden: “wat je hebt geprobeerd”. De gebiedende constructie Send dem ... geeft de opdracht om iets aan hen te sturen. fejlmeddelelsen is het eerste object en det, du har prøvet het tweede, verbonden door og (“en”). De volledige betekenis is daarom: “Stuur ze de foutmelding en wat je hebt geprobeerd.”

7. Jeg genstarter browseren først.

   Ik start de browser eerst opnieuw.

   Jeg

   ik

   genstarter

   start opnieuw op

   browseren

   de browser

   først

   eerst

   Uitgebreide uitleg

   Jeg betekent hier “ik” en is een persoonlijk voornaamwoord in de eerste persoon enkelvoud, dat als onderwerp fungeert. Voor andere personen zijn bijvoorbeeld du (“jij/je”) en han (“hij”) mogelijk; het werkwoord verandert in het Deens in de tegenwoordige tijd niet mee met die persoon: jeg genstarter, du genstarter, han genstarter. genstarter betekent hier “start opnieuw op”. De basisvorm is genstarte; genstarter is de tegenwoordige tijd. Het werkwoord bestaat uit gen- (“opnieuw”) en starte (“starten”), maar de hele vorm functioneert als één werkwoord. Een bruikbaar patroon is genstarte + voorwerp: Jeg genstarter programmet. — “Ik start het programma opnieuw op.” browseren betekent “de browser”. browser is het zelfstandig naamwoord en -en markeert hier de bepaalde enkelvoudsvorm: browser is de onbepaalde enkelvoudsvorm en browseren betekent “de browser”. De vorm -en hoort bij dit zelfstandig naamwoord; ze is niet een uitgang van het werkwoord genstarter. først betekent “eerst” en geeft de volgorde aan: deze handeling komt als eerste. Het is een bijwoord en verandert niet naar persoon of getal. Een voorbeeld is Jeg læser først beskeden. — “Ik lees het bericht eerst.” Samen vormen de delen Jeg genstarter browseren først: “Ik start de browser eerst opnieuw op.” Jeg is degene die handelt, genstarter drukt de handeling in de tegenwoordige tijd uit, browseren is het voorwerp, en først plaatst deze handeling als eerste in de volgorde. De formulering is neutraal en direct.

8. Sig til, hvis du stadig har brug for hjælp.

   Laat het me weten als je nog hulp nodig hebt.

   Sig til

   laat het me weten

   hvis

   als

   du

   je / jij

   stadig

   nog steeds

   har brug for

   nodig hebben

   hjælp

   hulp

   Uitgebreide uitleg

   Sig til betekent hier “laat het me weten”. Het is een vaste, bruikbare combinatie: sig is de gebiedende wijs van sige (“zeggen”), en til maakt hier deel uit van de uitdrukking. De gebiedende wijs richt zich op één aangesproken persoon. Voorbeeld: Sig til, hvis du er klar. — “Laat het me weten als je klaar bent.” hvis betekent “als” en leidt de voorwaardelijke bijzin in. Het geeft hier de voorwaarde aan waaronder de mededeling gevraagd wordt. Voorbeeld: Jeg hjælper dig, hvis du har tid. — “Ik help je als je tijd hebt.” du is het persoonlijke voornaamwoord voor “je/jij” als onderwerp. De vorm blijft in deze zin gelijk ongeacht of het om een man of een vrouw gaat; het is enkelvoud. In de bijzin is du degene die de behoefte heeft. stadig betekent hier “nog steeds” en geeft aan dat de toestand voortduurt. Het staat vóór de werkwoordgroep har brug for. Voorbeeld: Har du stadig brug for hjælp? — “Heb je nog steeds hulp nodig?” har brug for is de vaste uitdrukking “nodig hebben”. har is de tegenwoordige tijd van have (“hebben”); de uitdrukking gebruikt dus letterlijk een vorm van “hebben” met brug for. De vorm har verandert hier niet voor du. Voorbeeld: Jeg har brug for en pause. — “Ik heb een pauze nodig.” hjælp is het zelfstandig naamwoord “hulp”. In deze zin is het datgene waaraan behoefte is. Het kan ook in andere combinaties voorkomen, bijvoorbeeld få hjælp — “hulp krijgen”. Samen betekent Sig til “laat het me weten”; hvis du stadig har brug for hjælp betekent “als je nog steeds hulp nodig hebt”. De volledige zin is daarom: “Laat het me weten als je nog hulp nodig hebt.” De gebiedende wijs maakt dit tot een directe maar neutrale instructie aan één persoon.