Vil
In “Vil du spise middag sammen?” betekent “Vil” hier “zou je willen” en in “I aften vil jeg helst vælge noget, jeg kender” drukt “vil” een wens of voorkeur uit. Een veelgebruikte structuur is “Vil du + infinitief?”, bijvoorbeeld bij een uitnodiging of voorstel.
du
“du” betekent “jij” en is in “Vil du spise middag sammen?” de persoon aan wie de vraag wordt gesteld. Gebruik “Vil du + infinitief?” om iemand iets te vragen of uit te nodigen, zoals bij het samen eten.
spise
“spise” betekent “eten” in “Vil du spise middag sammen?”. Het staat na “Vil du” in de structuur “Vil du spise ...?” en is bruikbaar wanneer je vraagt of iemand samen wil eten.
middag
“middag” betekent hier “avondeten” of “diner” in “spise middag”. De combinatie “spise middag” gebruik je wanneer je over een avondmaaltijd praat, bijvoorbeeld bij het maken van een eetafspraak.
sammen
“sammen” betekent “samen” in “spise middag sammen” en “tale sammen”. Het geeft aan dat de handeling gezamenlijk gebeurt; gebruik het bijvoorbeeld om samen eten of samen praten te beschrijven.
Det
“Det” betekent “dat” in “Det vil jeg gerne” en verwijst daar naar het voorgestelde samen eten. De hele uitdrukking “Det vil jeg gerne” is een natuurlijke manier om met een voorstel in te stemmen.
jeg
“jeg” betekent “ik” en is in “Det vil jeg gerne” en “Jeg kan bestille et bord ...” de persoon die iets wil of kan doen. Een bruikbare structuur is “Jeg kan + infinitief” wanneer je aanbiedt iets te regelen.
gerne
“gerne” betekent “graag” in “Det vil jeg gerne” en drukt bereidheid of instemming uit. Gebruik “vil jeg gerne” als antwoord op een voorstel dat je accepteert, bijvoorbeeld een uitnodiging.
En
“En” betekent “een” in “En rolig middag” en is het onbepaalde lidwoord vóór een enkelvoudig zelfstandig naamwoord van het en-type. Je gebruikt “en” bijvoorbeeld vóór “middag” of “restaurant” wanneer je één niet nader bepaalde zaak bedoelt.
rolig
“rolig” betekent “rustig” of “kalm” in “En rolig middag”. Het beschrijft hier de gewenste sfeer van het diner en kan ook een plaats beschrijven, zoals in “et roligt sted”.
lyder
“lyder” betekent “klinkt” in “En rolig middag lyder rart”. De structuur “X lyder rart” gebruik je om te reageren op een idee of voorstel dat prettig klinkt.
rart
“rart” betekent “fijn” of “prettig” in “lyder rart”. Het staat hier na “lyder” en beoordeelt hoe een voorgestelde middag klinkt; je kunt “lyder rart” gebruiken als positieve reactie op een plan.
Skal
“Skal” betekent in “Skal jeg vælge et roligt sted?” “zal ik” en introduceert een aanbod om iets te doen. Gebruik “Skal jeg + infinitief?” wanneer je vraagt of je een bepaalde taak moet uitvoeren of iets moet regelen.
vælge
“vælge” betekent “kiezen” in “Skal jeg vælge et roligt sted?” en “vælge noget, jeg kender”. Het staat na een modaal werkwoord en wordt gebruikt wanneer je een plaats, gerecht of andere optie selecteert.
et
“et” betekent “een” in “et roligt sted” en is het onbepaalde lidwoord vóór een enkelvoudig zelfstandig naamwoord van het et-type. Gebruik “et” bijvoorbeeld vóór “sted” wanneer je één niet nader bepaalde plaats bedoelt.
sted
“sted” betekent “plaats” of “plek” in “et roligt sted”. De combinatie “vælge et roligt sted” is bruikbaar wanneer je voor een afspraak of activiteit een geschikte locatie kiest.
ville
“ville” betekent “zou” in “Et roligt sted ville hjælpe os med at tale sammen” en beschrijft daar een verwacht gevolg van de rustige plek. De structuur “ville + infinitief” is bruikbaar wanneer je uitlegt wat er onder een bepaalde voorwaarde zou gebeuren.
hjælpe
“hjælpe” betekent “helpen” in “ville hjælpe os med at tale sammen”. Een nuttige structuur is “hjælpe nogen med at + werkwoord”, wanneer iemand ondersteuning krijgt bij een activiteit, zoals praten.
os
“os” betekent “ons” in “hjælpe os med at tale sammen” en is de groep die door de rustige plek geholpen wordt. Gebruik “hjælpe os med ...” wanneer je zegt dat iets jullie bij een activiteit ondersteunt.
med
“med” betekent hier “met” in “hjælpe os med at tale sammen” en verbindt helpen met de activiteit die daardoor mogelijk wordt. De structuur “iemand helpen med at + werkwoord” gebruik je om de activiteit na “helpen” te noemen.
at
“at” is in “med at tale sammen” de markeerder vóór het werkwoord “tale”. De combinatie “med at + werkwoord” benoemt de activiteit waarbij iemand hulp krijgt.
tale
“tale” betekent “praten” in “at tale sammen”. Het staat na “at” en vormt samen met “sammen” de uitdrukking “tale sammen”, die je gebruikt wanneer mensen met elkaar praten.
helst
“helst” betekent “het liefst” in “Vil du helst have enkel mad ...?” en “vil jeg helst vælge ...” en geeft een voorkeur aan. Gebruik “vil ... helst + infinitief” of “vil ... helst have + object” wanneer je tussen opties een voorkeur uitspreekt.
have
“have” betekent letterlijk “hebben” in “Vil du helst have enkel mad eller noget nyt?”, waar het gaat om welk eten iemand wil nemen. De structuur “vil du helst have + object?” gebruik je om naar iemands voorkeur te vragen.
enkel
“enkel” betekent “eenvoudig” of “simpel” in “enkel mad”. Het beschrijft hier eten zonder iets bijzonders en kan worden gebruikt wanneer je een eenvoudige optie tegenover iets nieuws plaatst.
mad
“mad” betekent “eten” of “voedsel” in “enkel mad”. In “have enkel mad” verwijst het naar wat iemand tijdens de maaltijd wil eten; je kunt “mad” gebruiken wanneer je over voedsel als keuze of maaltijd praat.
eller
“eller” betekent “of” en verbindt in “enkel mad eller noget nyt” twee mogelijkheden. Gebruik de structuur “A eller B” wanneer je iemand tussen twee opties laat kiezen.
noget
“noget” betekent “iets” in “noget nyt” en “noget, jeg kender” en verwijst naar een niet nader genoemd gerecht of andere keuze. De structuur “noget + bijvoeglijk naamwoord” is bruikbaar wanneer je iets ongespecificeerds beschrijft.
nyt
“nyt” betekent “nieuw” in “noget nyt” en beschrijft iets dat nog niet vertrouwd is als keuze. Na “noget” staat hier de vorm “nyt”; gebruik “noget nyt” wanneer je iets nieuws wilt aanduiden.
I
“I” betekent “in” in “I aften” en “i nærheden”; aan het begin van een zin is het met een hoofdletter geschreven. “I aften” gebruik je voor vanavond en “i nærheden” voor een plaats in de buurt.
aften
“aften” betekent “avond” in de vaste tijdsaanduiding “I aften”, die hier “vanavond” betekent. Gebruik “i aften” wanneer je een plan of gebeurtenis voor dezelfde avond noemt.
kender
“kender” betekent “ken” of “ben vertrouwd met” in “noget, jeg kender”. In deze context gaat het om iets bekends om te eten; de structuur “jeg kender + iets of iemand” gebruik je wanneer je zegt dat iets of iemand je bekend is.
kan
“kan” betekent “kan” in “Jeg kan bestille et bord ...” en drukt hier de mogelijkheid of bereidheid uit om iets te regelen. Gebruik “Jeg kan + infinitief” wanneer je aanbiedt een taak uit te voeren.
bestille
“bestille” betekent in “bestille et bord” “reserveren”, omdat het om een tafel in een restaurant gaat. De combinatie “bestille et bord” gebruik je wanneer je een restauranttafel wilt vastleggen.
bord
“bord” betekent “tafel” in “bestille et bord”. In de combinatie “bestille et bord” is het de tafel die in het restaurant wordt gereserveerd; je gebruikt dit bij het maken van een restaurantafspraak.
på
“på” betekent hier “bij” of “in” in “på en restaurant” en geeft de locatie van de gereserveerde tafel aan. Gebruik “på en restaurant” wanneer je zegt dat iets in een restaurant plaatsvindt.
restaurant
“restaurant” betekent “restaurant” in “på en restaurant”. Samen met “på” vormt het de plaatsaanduiding “på en restaurant”, bruikbaar bij plannen voor een maaltijd buiten de deur.
nærheden
“nærheden” betekent “de buurt” of “de nabijheid” in de vaste uitdrukking “i nærheden”. Gebruik “i nærheden” wanneer je zegt dat een restaurant of andere plaats dichtbij is.
Send
“Send” betekent “stuur” in “Send mig detaljerne, når du kan” en is een directe vraag om iets te verzenden. De structuur “Send mig + object” gebruik je wanneer je iemand vraagt iets naar jou te sturen.
mig
“mig” betekent “mij” of “me” in “Send mig detaljerne” en geeft aan wie de ontvanger is. Gebruik “Send mig ...” wanneer je iemand vraagt informatie of iets anders naar jou te sturen.
detaljerne
“detaljerne” betekent “de details” in “Send mig detaljerne”. Het verwijst hier naar de informatie over het afgesproken diner; gebruik “send mig detaljerne” wanneer iemand je de concrete afspraken moet doorgeven.
når
“når” betekent “wanneer” of “als” in “når du kan” en geeft aan op welk moment de details gestuurd mogen worden. De uitdrukking “når du kan” is bruikbaar om iemand ruimte te geven het te doen zodra dat mogelijk of gelegen is.