Plannen aanpassen door het weer | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Plannen aanpassen door het weer oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Vejret kan ændre vores planer.

Vèd-uh ken èn-druh vo-rus plèè-nuh. Het weer kan onze plannen veranderen.

Picnicen kan blive svær, hvis det regner.

Pik-nee-sen ken blie-vuh svèr, vis de rèi-nuh. De picknick kan lastig worden als het regent.

Skal vi aflyse eller planlægge noget indenfor i stedet?

Skèl vie au-luu-suh ee-luh plèn-lè-guh noo-uh èn-nuh-foor ie stee. Zullen we afzeggen of in plaats daarvan iets binnen plannen?

Lad os være fleksible og mødes indenfor.

Lèd os vèèr flek-si-buh-luh og muu-dus èn-nuh-foor. Laten we flexibel blijven en binnen afspreken.

Det lyder bedre end at blive våd udenfor.

De luu-uhd bèd-ruh èn at blie-vuh vood au-nuh-foor. Dat klinkt beter dan buiten nat worden.

Vi kan stadig spise frokost sammen i nærheden.

Vie ken stèd-ie èè-tuh fro-kost so-men ie nèr-heh-den. We kunnen nog steeds samen in de buurt lunchen.

Jeg sender de andre en besked om ændringen.

Yai sen-ner de an-druh en be-sgeh om èn-drin-gen. Ik stuur de anderen een bericht over de verandering.

Det hjælper alle med at planlægge, især når vejret ændrer sig.

De yèl-per al-le med at plèn-lè-guh, iesèr noor vèd-uh èn-drur sei. Dat helpt iedereen bij het plannen, vooral als het weer verandert.

Woord voor woord

Vejret Vejret betekent hier ‘het weer’. De vorm Vejret staat aan het begin van de zin; later staat dezelfde vorm als vejret midden in een zin. In gesprekken over plannen en buitenactiviteiten gebruik je dit woord voor het weer.

kan Kan drukt hier mogelijkheid uit: het weer kan de plannen veranderen. Het staat voor een infinitief, zoals in kan ændre en kan blive. Je gebruikt kan wanneer iets mogelijk is of mogelijk zal gebeuren.

ændre Ændre betekent hier ‘veranderen’ en zegt wat het weer met de plannen kan doen. Na kan staat deze infinitief vóór het object vores planer. De vorm past bij gesprekken over het aanpassen van plannen.

vores Vores betekent ‘ons’ of ‘onze’ en verwijst hier naar de plannen van de spreker en de andere persoon. Het staat direct vóór vores planer om bezit aan te geven. Je gebruikt vores op dezelfde manier vóór iets dat bij meerdere mensen hoort.

planer Planer betekent ‘plannen’ en is in de zin het object van ændre. Samen met vores verwijst het naar de gezamenlijke plannen. Het woord past bijvoorbeeld bij gesprekken waarin je plannen maakt of wijzigt.

Picnicen Picnicen betekent ‘de picknick’ en is hier het onderwerp van de zin. De uitgang -en maakt van picnic de bepaalde vorm. In deze dialoog gaat het om de geplande picknick die door regen moeilijk kan worden.

blive Blive betekent hier ‘worden’ in kan blive svær: de picknick kan moeilijk worden. Na kan staat blive als infinitief vóór het bijvoeglijk naamwoord svær. Je gebruikt de combinatie blive + bijvoeglijk naamwoord om een verandering of resultaat te beschrijven.

svær Svær betekent hier ‘moeilijk’ en beschrijft hoe de picknick kan worden. Het staat na blive in kan blive svær. Je gebruikt dit woord wanneer een activiteit, situatie of taak niet gemakkelijk is.

hvis Hvis betekent hier ‘als’ en leidt de voorwaarde in dat het regent. Het staat aan het begin van de bijzin hvis det regner. Je gebruikt hvis om een mogelijke voorwaarde voor een plan of gebeurtenis te noemen.

det Det is hier het onderwerp in de vaste weersuitdrukking det regner: ‘het regent’. Dezelfde vorm staat ook als Det aan het begin van Det lyder bedre, waar het naar de voorgestelde optie verwijst. De hoofdletter in Det komt alleen door de positie aan het begin van de zin.

regner Regner betekent hier ‘regent’ en vormt samen met det de weersuitdrukking det regner. Het staat in de bijzin na hvis. Je gebruikt deze vorm wanneer je over regen als weersomstandigheid spreekt.

Skal Skal maakt hier van de zin een voorstel: Skal vi ...? betekent ‘zullen we ...?’ of ‘zullen we moeten ...?’, maar in deze context gaat het om een voorstel. Het staat vóór vi en vóór de infinitieven aflyse en planlægge. Deze vraag gebruik je om samen een keuze of plan te bespreken.

vi Vi betekent ‘we’ en verwijst naar de twee mensen die samen plannen maken. Het staat in Skal vi aflyse en later als Vi aan het begin van een nieuwe zin. Je gebruikt vi als onderwerp voor een handeling die de spreker samen met anderen uitvoert.

aflyse Aflyse betekent hier ‘afzeggen’ of ‘annuleren’, namelijk de picknick afzeggen. Het staat als infinitief na Skal en wordt verbonden met planlægge door eller. Je gebruikt het bij afspraken, activiteiten of plannen die niet doorgaan.

eller Eller betekent ‘of’ en verbindt hier twee mogelijkheden: aflyse of planlægge noget indenfor. Het woord staat tussen de twee alternatieven. Je gebruikt eller wanneer je een keuze tussen mogelijkheden voorlegt.

planlægge Planlægge betekent hier ‘plannen’ en verwijst naar het organiseren van iets binnen. Het staat als infinitief na Skal en later in med at planlægge. In deze dialoog gaat het om een alternatief plan voor de picknick.

noget Noget betekent ‘iets’ en is hier wat men binnen kan plannen. Het staat vóór indenfor in noget indenfor. Je gebruikt noget wanneer je naar een niet nader genoemd ding of activiteit verwijst.

indenfor Indenfor betekent hier ‘binnen’ of ‘binnenshuis’. In noget indenfor beschrijft het het alternatief dat binnen plaatsvindt; in mødes indenfor geeft het aan waar men elkaar ontmoet. Je gebruikt het om een binnenlocatie of binnenactiviteit aan te duiden.

i I betekent hier ‘in’ en komt voor in de vaste uitdrukking i stedet, ‘in plaats daarvan’, en in i nærheden, ‘in de buurt’. Het verbindt het volgende woord met een plaats- of vervangingsbetekenis. Je gebruikt i vaak vóór een plaats of vaste combinatie.

stedet Stedet betekent in i stedet niet letterlijk alleen ‘de plaats’, maar maakt deel uit van de uitdrukking ‘in plaats daarvan’. De hele uitdrukking verwijst hier naar een alternatief voor aflyse. Je gebruikt i stedet wanneer je een andere handeling of optie kiest.

Lad Lad vormt samen met os de aansporing Lad os ...: ‘laten we ...’. Hier leidt het het voorstel Lad os være fleksible en mødes indenfor in. Je gebruikt deze constructie om samen een handeling voor te stellen.

os Os betekent ‘ons’ en staat in Lad os ..., de constructie die ‘laten we ...’ betekent. Het verwijst naar de spreker en de andere persoon samen. Na Lad os volgt de infinitief van de voorgestelde handeling.

være Være betekent hier ‘zijn’ in Lad os være fleksible, met de betekenis ‘laten we flexibel zijn’. Het staat als infinitief na Lad os en vóór fleksible. Je gebruikt deze vorm wanneer je samen een houding of toestand voorstelt.

fleksible Fleksible betekent ‘flexibel’ en beschrijft in Lad os være fleksible de houding die de twee personen willen aannemen. Het staat na være. In deze situatie betekent het dat ze bereid zijn hun plan aan het weer aan te passen.

og Og betekent ‘en’ en verbindt hier de twee voorgestelde handelingen være fleksible en mødes indenfor. Het woord houdt beide acties binnen dezelfde aansporing. Je gebruikt og om gelijkwaardige woorden of handelingen te verbinden.

mødes Mødes betekent hier ‘elkaar ontmoeten’ of ‘afspreken’. Het staat na og als tweede infinitief in Lad os være fleksible og mødes indenfor. Je gebruikt het wanneer mensen op een afgesproken moment of een afgesproken plaats samenkomen.

lyder Lyder betekent hier ‘klinkt’ in Det lyder bedre: de voorgestelde optie klinkt beter. Het verwijst hier naar een beoordeling of indruk, niet alleen naar een geluid. Je gebruikt Det lyder ... om op een voorstel te reageren.

bedre Bedre betekent ‘beter’ en vergelijkt de binnenoptie met nat worden buiten. Het staat in de combinatie bedre end at blive våd udenfor. Je gebruikt bedre wanneer je een optie positiever beoordeelt dan een andere.

end End betekent hier ‘dan’ en introduceert waarmee de vergelijking wordt gemaakt: bedre end at blive våd udenfor. Het volgt op het vergelijkende woord bedre. Je gebruikt bedre end om twee opties of situaties te vergelijken.

at At markeert hier de infinitief in at blive våd. Samen met end vormt het de vergelijking bedre end at blive våd udenfor. Je gebruikt at vóór een infinitief wanneer die handeling onderdeel is van een grotere constructie.

våd Våd betekent ‘nat’ en beschrijft de toestand die ontstaat door buiten in de regen te blijven. Het staat na blive in at blive våd. In deze dialoog wordt het gebruikt als reden om de binnenoptie te verkiezen.

udenfor Udenfor betekent ‘buiten’ en geeft aan waar iemand nat kan worden. Het staat aan het einde van at blive våd udenfor. Je gebruikt het om een plaats buiten een gebouw of andere binnenruimte aan te duiden.

stadig Stadig betekent hier ‘nog steeds’: ondanks de gewijzigde plannen kunnen ze samen lunchen. Het staat vóór spise in Vi kan stadig spise frokost sammen. Je gebruikt stadig om aan te geven dat iets ondanks een verandering doorgaat.

spise Spise betekent ‘eten’ en staat hier als infinitief na kan. Samen met frokost vormt het spise frokost, ‘lunchen’. Je gebruikt de vorm voor de eetactiviteit die de twee personen nog samen kunnen doen.

frokost Frokost betekent ‘lunch’ en is hier wat de twee personen samen kunnen eten. Het staat na spise in spise frokost. Je gebruikt het in gesprekken over een lunchafspraak of een maaltijd rond het middaguur.

sammen Sammen betekent ‘samen’ en geeft aan dat de personen gezamenlijk lunchen. Het staat na spise frokost in Vi kan stadig spise frokost sammen. Je gebruikt het om te benadrukken dat mensen een activiteit met elkaar doen.

nærheden Nærheden betekent hier ‘de buurt’ of ‘de nabijheid’. In i nærheden geeft het aan dat de lunchlocatie dichtbij is. Je gebruikt i nærheden als plaatsaanduiding voor iets dat niet ver weg is.

Jeg Jeg betekent ‘ik’ en is hier de persoon die de anderen een bericht zal sturen. Het staat aan het begin van Jeg sender de andre en besked. Je gebruikt jeg als onderwerp wanneer je over je eigen handeling spreekt.

sender Sender betekent hier ‘stuurt’ of ‘zendt’ in Jeg sender de andre en besked. In deze zin gaat het specifiek om het sturen van een bericht aan andere mensen. De bruikbare constructie is sender iemand en besked: iemand een bericht sturen.

de De maakt samen met andre de uitdrukking de andre, ‘de anderen’. Hier verwijst de groep naar de overige mensen die bij de plannen betrokken zijn. In deze zin staat de dus niet zelfstandig voor ‘zij’, maar hoort het bij de hele woordgroep de andre.

andre Andre betekent hier ‘anderen’ in de woordgroep de andre, ‘de anderen’. Het verwijst naar de mensen die niet de twee gesprekspartners zijn. Je gebruikt de andre om naar overige personen binnen een bekende groep te verwijzen.

en En betekent hier ‘een’ in en besked en introduceert één bericht. Het staat direct vóór het zelfstandig naamwoord besked. Je gebruikt en vóór een enkelvoudig woord zoals in en besked.

besked Besked betekent ‘bericht’ en is hier wat Jeg sender. Het staat in de combinatie en besked om ændringen, ‘een bericht over de verandering’. Je gebruikt besked bij korte informatie die je aan iemand stuurt.

om Om betekent hier ‘over’ of ‘betreffende’ en introduceert het onderwerp van het bericht. In en besked om ændringen gaat het bericht over de verandering. Je gebruikt de combinatie en besked om + onderwerp om het thema van een bericht te noemen.

ændringen Ændringen betekent ‘de verandering’ en is het onderwerp van het bericht. De vorm is de bepaalde vorm van ændring en staat na om in om ændringen. In deze dialoog verwijst het naar de aanpassing van het oorspronkelijke plan.

hjælper Hjælper betekent hier ‘helpt’ in Det hjælper alle med at planlægge. De zin zegt dat de informatie iedereen helpt om een plan te maken. De herbruikbare constructie is hjælper iemand med at + infinitief.

alle Alle betekent hier ‘iedereen’ en verwijst naar alle mensen die van de gewijzigde informatie op de hoogte moeten zijn. Het staat als degene die door Det hjælper wordt geholpen. Je gebruikt alle voor een volledige groep mensen.

med Med maakt hier deel uit van de constructie med at planlægge na hjælper. Het verbindt de persoon die hulp krijgt met de activiteit waarbij die hulp nuttig is. In deze dialoog betekent hjælper alle med at planlægge: iedereen helpen om te plannen.

især Især betekent ‘vooral’ en legt extra nadruk op de situatie waarin het weer verandert. Het staat vóór når vejret ændrer sig. Je gebruikt især om één aspect of omstandigheid uit een bredere situatie te benadrukken.

når Når leidt hier de bijzin når vejret ændrer sig in en geeft de omstandigheid aan waaronder het plannen belangrijk is. Het staat vóór een volledige zin met vejret als onderwerp. Je gebruikt når om een tijdstip of terugkerende situatie te verbinden met een hoofdzin.

ændrer Ændrer betekent hier ‘verandert’ in vejret ændrer sig. Samen met sig vormt het de uitdrukking voor iets dat verandert zonder dat een afzonderlijk object wordt genoemd. Je gebruikt deze vorm bij veranderingen in bijvoorbeeld het weer of een plan.

sig Sig hoort hier bij ændrer in de uitdrukking ændrer sig, ‘verandert’. Het maakt duidelijk dat het weer zelf van toestand verandert, anders dan in ændre vores planer, waar het weer iets anders verandert. Je gebruikt ændrer sig wanneer je zegt dat iets verandert.

Grammatica

vejr → vejret

vejret

vèd-uh

het weer

In het Deens wordt bepaaldheid vaak als achtervoegsel aan het zelfstandig naamwoord toegevoegd: vejr wordt vejret.

ændring → ændringen

ændringen

èn-drin-gen

de verandering

Ook bij ændring staat het bepaalde lidwoord achteraan: ændringen betekent ‘de verandering’, niet een losse voorzet.

Deens woordenschat

aflyse werkwoord

au-luu-suh afzeggen

fleksibel bijvoeglijk naamwoord

flek-si-bel flexibel fleksible

i stedet uitdrukking

ie stee in plaats daarvan

indenfor bijwoord

èn-nuh-foor binnen

mødes werkwoord

muu-dus afspreken

picnic zelfstandig naamwoord

pik-neek picknick Picnicen

Geslacht: common

plan zelfstandig naamwoord

plèn plan planer

Geslacht: common

planlægge werkwoord

plèn-lè-guh plannen

regne werkwoord

rèi-nuh regenen regner

svær bijvoeglijk naamwoord

svèr moeilijk

vejr zelfstandig naamwoord

vèd weer vejret

Geslacht: common

ændre werkwoord

èn-druh veranderen

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Het weer kan onze plannen veranderen.

Antwoord tonen

Vejret kan ændre vores planer.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

plannen

Antwoord tonen

planlægge

moeilijk

Antwoord tonen

svær

veranderen

Antwoord tonen

ændre

plan

Antwoord tonen

planer