Waardevolle spullen veilig houden op een drukke markt | Leer deens in het Nederlands

Over deze les

Met Waardevolle spullen veilig houden op een drukke markt oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.

Dialoog

Dette marked er mere fyldt, end jeg havde forventet.

Dèdde mar-guhd èa mee-a vult, en jai hèdde foa-wènt. Deze markt is drukker dan ik had verwacht.

Læg dine værdigenstande i forlommen.

Lai diene wèa-dhi-gen-stè-ne i foa-lom-me. Houd je waardevolle spullen in het voorvak.

Skal jeg lyne min taske helt?

Skèl jai lü-ne men tès-guh helt? Moet ik mijn tas helemaal dicht ritsen?

Lyn den helt, og hold den foran dig.

Lün den helt, oh hol den foa-na dai. Rits hem helemaal dicht en houd hem voor je.

Min telefon er i inderlommen.

Men telefo-nen èa i è-ne-lom-me. Mijn telefoon zit in het binnenvak.

Det er sikrere end yderlommen.

De èa see-gra-ra en uu-a-lom-me. Dat is veiliger dan het buitenvak.

Jeg vil være forsigtig, mens vi går.

Jai vel wè-a fo-sde(g)-die, mens vie goa. Ik zal voorzichtig zijn terwijl we lopen.

Bliv tæt på, så vi ikke bliver væk fra hinanden.

Blie tèd po, so vie è-ge blie-a wè(g) fra hi-nèn. Blijf dichtbij, zodat we niet uit elkaar raken.

Woord voor woord

Dette Dette betekent hier ‘deze’ en verwijst naar het marktplein of de markt waarover wordt gesproken. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord in “Dette marked”.

marked marked betekent hier ‘markt’. In “Dette marked er ...” is het de plaats die als drukker wordt beschreven. Een bruikbaar patroon is “på marked” voor ‘op de markt’.

er er betekent hier ‘is’ en verbindt “Dette marked” met de beschrijving “mere fyldt”. Het is de vorm die in het heden wordt gebruikt in “marked er ...”.

mere mere betekent hier ‘meer’ en maakt de vergelijking sterker in “mere fyldt”. Het staat vóór de beschrijving waarmee de markt wordt vergeleken.

fyldt fyldt betekent hier ‘druk’ of ‘vol’, omdat er veel mensen op de markt zijn. In “mere fyldt end ...” beschrijft het dat de markt drukker is dan verwacht.

end end betekent hier ‘dan’ en leidt het tweede deel van de vergelijking in. Het verbindt “mere fyldt” met “jeg havde forventet”.

jeg jeg betekent ‘ik’ en verwijst naar de spreker. Aan het begin van een zin verschijnt dezelfde vorm in deze dialoog als “Jeg”, zoals in “Jeg vil være forsigtig”.

havde havde betekent hier ‘had’ in de verwachting die aan een eerder moment wordt gekoppeld. Het staat vóór “forventet” in “jeg havde forventet”.

forventet forventet betekent hier ‘verwacht’ in “jeg havde forventet”: wat de spreker eerder had gedacht. De vorm komt samen met “havde” voor in een beschrijving van een eerdere verwachting.

Læg Læg betekent hier ‘leg’ en geeft een directe instructie om iets ergens neer te leggen of te doen. In “Læg dine værdigenstande i forlommen” staat het vóór het voorwerp en de plaats.

dine dine betekent hier ‘jouw’ of ‘je’ en hoort bij het meervoudige “værdigenstande”. Het staat vóór het bezit in “dine værdigenstande”.

værdigenstande værdigenstande betekent hier ‘waardevolle spullen’ of ‘waardevolle bezittingen’. In “Læg dine værdigenstande i forlommen” is het wat veilig moet worden opgeborgen.

i i betekent hier ‘in’ en geeft aan waar de waardevolle spullen moeten worden gelegd. Het staat in “i forlommen” vóór de plaats.

forlommen forlommen betekent hier ‘het voorvak’. In “i forlommen” geeft het de veilige plaats aan waarin de waardevolle spullen moeten worden opgeborgen.

Skal Skal geeft hier aan dat de spreker vraagt wat hij of zij moet doen: ‘Moet ik ...?’ Het staat aan het begin van de vraag “Skal jeg lyne min taske helt?” en wordt gevolgd door een onderwerp en een werkwoord.

lyne lyne betekent hier ‘de rits sluiten’ of ‘dicht ritsen’. Na “Skal jeg” staat het in de vorm “Skal jeg lyne min taske helt?” voor wat de spreker moet doen.

min min betekent hier ‘mijn’ en verwijst naar het bezit van de spreker. Aan het begin van een zin staat dezelfde vorm in deze dialoog als “Min”, zoals in “Min telefon er i inderlommen”.

taske taske betekent ‘tas’. In “min taske” is het de tas waarvan de spreker de rits volledig wil sluiten.

helt helt betekent hier ‘helemaal’ of ‘volledig’. Het versterkt zowel “lyne” in “lyne min taske helt” als de instructie “Lyn den helt”.

Lyn Lyn betekent hier ‘doe de rits dicht’ en is een directe instructie aan de andere persoon. In “Lyn den helt” verwijst “den” naar de tas.

den den betekent hier ‘hem’ of ‘het’ en verwijst naar “taske”. In “Lyn den helt” vervangt het de tas als voorwerp van de instructie.

og og betekent ‘en’ en verbindt twee instructies in dezelfde zin. In “Lyn den helt, og hold den foran dig” volgt na de eerste instructie een tweede.

hold hold betekent hier ‘houd’ en geeft de instructie om de tas vast te houden. In “hold den foran dig” staat het vóór het voorwerp en de plaatsbepaling.

foran foran betekent hier ‘voor’ in de ruimtelijke betekenis ‘aan de voorkant van’. In “foran dig” geeft het aan dat de tas vóór de persoon moet worden gehouden.

dig dig betekent hier ‘jou’ of ‘je’ en verwijst naar de persoon die wordt aangesproken. Het staat na “foran” in “foran dig”.

telefon telefon betekent ‘telefoon’. In “Min telefon er i inderlommen” is het de waardevolle bezitting die in het binnenvak zit.

inderlommen inderlommen betekent hier ‘het binnenvak’. In “i inderlommen” geeft het aan waar de telefoon zich bevindt, namelijk aan de binnenkant van de tas.

Det Det verwijst hier naar de zojuist genoemde situatie: de telefoon in het binnenvak. In “Det er sikrere end yderlommen” is het onderwerp van de beoordeling ‘Dat is veiliger ...’.

sikrere sikrere betekent hier ‘veiliger’ en vergelijkt het binnenvak met het buitenvak. Het staat vóór “end yderlommen” in “Det er sikrere end yderlommen”.

yderlommen yderlommen betekent hier ‘het buitenvak’. In “sikrere end yderlommen” is het de minder veilige plaats waarmee het binnenvak wordt vergeleken.

vil vil geeft hier een voornemen voor de toekomst aan: de spreker is van plan voorzichtig te zijn. Het staat in “Jeg vil være forsigtig” vóór het werkwoord “være”.

være være betekent hier ‘zijn’ in de uitdrukking “være forsigtig”. Het volgt op “vil” in “Jeg vil være forsigtig”.

forsigtig forsigtig betekent hier ‘voorzichtig’. In “Jeg vil være forsigtig, mens vi går” beschrijft het hoe de spreker zich tijdens het lopen wil gedragen.

mens mens betekent hier ‘terwijl’ en verbindt de voorzichtigheid met de tijd waarin de twee personen lopen. Het leidt de bijzin “mens vi går” in.

vi vi betekent ‘we’ en verwijst naar de twee personen samen. In “mens vi går” is het degene die de handeling uitvoert.

går går betekent hier ‘lopen’ of ‘gaan’ terwijl de twee personen samen verdergaan. In “mens vi går” staat het in de tegenwoordige tijd.

Bliv Bliv betekent hier ‘blijf’ en is een directe instructie om in de buurt te blijven. In “Bliv tæt på” wordt het aangevuld met de plaatsbepaling “tæt på”.

tæt tæt betekent hier ‘dicht’ of ‘dichtbij’. Samen met “på” vormt het in “tæt på” de betekenis ‘dicht bij’.

på på betekent hier ‘bij’ in de vaste combinatie “tæt på”. Die combinatie geeft aan dat iemand dicht bij een andere persoon moet blijven.

så så betekent hier ‘zodat’ en leidt het gevolg of doel van dicht bij elkaar blijven in. In “så vi ikke bliver væk fra hinanden” verklaart het waarom de instructie wordt gegeven.

ikke ikke betekent ‘niet’ en ontkent wat daarna gebeurt. In “vi ikke bliver væk fra hinanden” maakt het duidelijk dat de twee personen niet van elkaar gescheiden mogen raken.

bliver bliver betekent hier ‘raken’ of ‘worden’ in de uitdrukking “bliver væk fra hinanden”. Het beschrijft dat de twee personen niet van elkaar verwijderd mogen raken.

væk væk betekent hier ‘weg’ en draagt in “bliver væk fra hinanden” bij aan de betekenis dat de twee personen van elkaar verwijderd raken. Het hoort hier bij de volledige uitdrukking en betekent niet op zichzelf ‘gescheiden’.

fra fra betekent hier ‘van’ en geeft het vertrekpunt van de scheiding aan. In “væk fra hinanden” staat het vóór “hinanden”.

hinanden hinanden betekent hier ‘elkaar’ en verwijst naar de twee personen wederzijds. In “væk fra hinanden” gaat het erom dat zij niet van elkaar verwijderd raken.

Grammatica

Imperativ: Læg, Lyn, Bliv

Læg telefonen i inderlommen.

Lai telefo-nen i è-ne-lom-me.

Leg de telefoon in het binnenvak.

De Deense gebiedende wijs gebruikt meestal de werkwoordstam zonder onderwerp: Læg, Lyn en Bliv.

mens + bijzin

Mens du går, bliv tæt på.

Mens doe goa, blie tèd po.

Blijf dichtbij terwijl je loopt.

Mens betekent ‘terwijl’. Het leidt een bijzin in; het werkwoord staat daarin na het onderwerp.

Deens woordenschat

foran voorzetsel

foa-na voor

foran dig

forlomme zelfstandig naamwoord

foa-lom-me voorvak forlommen

Geslacht: common

fyldt bijvoeglijk naamwoord

vult vol

mere fyldt

helt bijwoord

helt helemaal

inderlomme zelfstandig naamwoord

è-ne-lom-me binnenvak inderlommen

Geslacht: common

lyne werkwoord

lü-ne dichtdoen met een rits Lyn

lægge werkwoord

lè-guh leggen Læg

marked zelfstandig naamwoord

mar-guhd markt

Geslacht: neuter

Dette marked

mere bijwoord

mee-a meer

mere fyldt

taske zelfstandig naamwoord

tès-guh tas

Geslacht: common

telefon zelfstandig naamwoord

tele-foon telefoon

Geslacht: common

værdigenstand zelfstandig naamwoord

wèa-dhi-gen-stèn waardevol voorwerp værdigenstande

Geslacht: common

Quiz

Woordvolgorde

Zet de woorden in de juiste volgorde.

Houd je waardevolle spullen in het voorvak.

Antwoord tonen

Læg dine værdigenstande i forlommen.

Moet ik mijn tas helemaal dicht ritsen?

Antwoord tonen

Skal jeg lyne min taske helt?

Mijn telefoon zit in het binnenvak.

Antwoord tonen

Min telefon er i inderlommen.

Spelling

Tik op de letters om het woord te spellen.

voorvak

Antwoord tonen

forlommen

tas

Antwoord tonen

taske

vol

Antwoord tonen

fyldt

helemaal

Antwoord tonen

helt