Over deze les
Met Koffiepauze op het werk oefen je gespreksuitdrukkingen, uitspraak, woordenschat, grammatica en quizzen in het deens.
Dialoog
A
Jeg mister koncentrationen.
Jaj mes-tuh konsen-traa-sjoon-un. Ik verlies mijn concentratie.
B
Lad os gå væk et øjeblik og hente kaffe.
Leh oss koo wehk eet eu-yuh-blek uh hen-tuh kè-fuh. Laten we even weggaan en koffie halen.
A
En kort pause lyder nyttig.
Een koort peh-uh-suh luu-dhuh neut-tie. Een korte pauze lijkt nuttig.
B
Vi kan strække os, før vi sætter os igen.
Wie ken streh-kuh oss, feu-uh wie seh-tuh oss ie-geen. We kunnen ons uitrekken voordat we weer gaan zitten.
A
Skal vi gå tilbage til rapporten efter kaffen?
Skel wie koo te-bè tel ra-poo-dhun ef-tuh kè-fun? Zullen we na de koffie teruggaan naar het rapport?
B
Så kan vi gøre næste del færdig.
Soo ken wie keu-uh nehs-tuh teel feh-uh-dhi. Dan kunnen we het volgende deel afmaken.
A
Jeg gemmer filen, før vi går.
Jaj gem-uh fie-lun, feu-uh wie koo. Ik sla het bestand op voordat we weggaan.
B
Gem den nu, så vi ikke mister noget.
Gem den nuu, soo wie e-guh mes-tuh noo-dh. Sla het nu op, zodat we niets verliezen.Woord voor woord
Jeg
In “Jeg mister koncentrationen.” betekent “Jeg” “ik”: de spreker is degene die iets ervaart. Je gebruikt deze vorm als onderwerp wanneer je over jezelf spreekt.
mister
In “Jeg mister koncentrationen.” betekent “mister” “verlies”; de spreker raakt zijn concentratie kwijt. Dezelfde vorm betekent in “ikke mister noget” dat iemand niets kwijtraakt.
koncentrationen
In “Jeg mister koncentrationen.” betekent “koncentrationen” “de concentratie” of “de focus”. “Koncentrationen” verwijst hier naar de concentratie die de spreker op het werk verliest; de basisvorm is “koncentration”.
Lad
In “Lad os gå væk et øjeblik og hente kaffe.” draagt “Lad” samen met “os” de betekenis “laten we”. Gebruik de vaste uitnodiging “Lad os” om voor te stellen dat je samen iets doet.
os
In “Lad os gå væk et øjeblik og hente kaffe.” betekent “os” “ons”: de spreker bedoelt zichzelf en de andere persoon samen. In de uitdrukking “Lad os” maakt “os” duidelijk wie samen de handeling uitvoert.
gå
In “Lad os gå væk et øjeblik og hente kaffe.” betekent “gå” “gaan”, namelijk weggaan. Het staat hier samen met “væk”; in “gå tilbage” wordt dezelfde vorm gebruikt voor teruggaan.
væk
In “gå væk” betekent “væk” “weg” en geeft het aan dat de personen zich van hun huidige plek verwijderen. Je gebruikt het hier bij een beweging van iets of iemand vandaan.
et
In “et øjeblik” betekent “et” “een” en introduceert het één onbepaald moment. Het staat hier vóór “øjeblik” in de vaste woordgroep “et øjeblik”.
øjeblik
In “et øjeblik” betekent “øjeblik” “moment”. De hele uitdrukking “et øjeblik” maakt de voorgestelde onderbreking kort, bijvoorbeeld wanneer je iemand vraagt even te wachten of weg te gaan.
og
In “gå væk et øjeblik og hente kaffe.” betekent “og” “en” en verbindt het weggaan met het halen van koffie. Je gebruikt deze vorm om twee handelingen of delen van een zin met elkaar te verbinden.
hente
In “hente kaffe” betekent “hente” “halen”: de spreker stelt voor koffie te gaan halen. Het voorwerp “kaffe” staat er direct achter en noemt wat er gehaald wordt.
kaffe
In “hente kaffe” betekent “kaffe” “koffie”, hier als iets dat de twee personen willen halen. Later staat de bepaalde vorm “kaffen” in “efter kaffen” voor de koffie waarnaar al verwezen wordt.
En
In “En kort pause lyder nyttig.” betekent “En” “een” en introduceert het een korte pauze. Het staat vóór “kort pause” en maakt duidelijk dat het om één nog niet eerder bepaalde pauze gaat.
kort
In “En kort pause” betekent “kort” “kort” en beschrijft het de duur van de pauze. Het staat direct vóór het zelfstandig naamwoord “pause”.
pause
In “En kort pause lyder nyttig.” betekent “pause” “pauze”: een korte onderbreking van het werk. Je gebruikt het woord wanneer iemand het werk tijdelijk onderbreekt om daarna verder te gaan.
lyder
In “lyder nyttig” betekent “lyder” “klinkt” of “komt over als”. Het verbindt hier de pauze met de beoordeling “nyttig”; een vergelijkbaar patroon is “lyder + beschrijving” wanneer je zegt hoe iets overkomt.
nyttig
In “En kort pause lyder nyttig.” betekent “nyttig” “nuttig” of “behulpzaam”. Het beschrijft hier een pauze die kan helpen om de concentratie terug te krijgen.
Vi
In “Vi kan strække os, før vi sætter os igen.” betekent “Vi” “wij”: de spreker bedoelt zichzelf en de andere persoon. Je gebruikt deze vorm als onderwerp wanneer meerdere mensen samen iets doen.
kan
In “Vi kan strække os” betekent “kan” “kunnen” of “in staat zijn om”. Het staat vóór de handeling “strække os” en drukt hier een mogelijkheid of voorstel uit.
strække
In “strække os” betekent “strække” “rekken” of “strekken”. Samen met “os” betekent de uitdrukking dat de personen zichzelf strekken, bijvoorbeeld tijdens een korte pauze op het werk.
før
In “før vi sætter os igen” betekent “før” “voordat”. Het geeft aan dat het strekken plaatsvindt vóór het opnieuw gaan zitten; je gebruikt het om twee momenten in de tijd te ordenen.
sætter
In “sætter os” draagt “sætter” samen met “os” de betekenis “gaan zitten”. De volledige uitdrukking “sætter os igen” beschrijft dat de personen daarna weer gaan zitten.
igen
In “sætter os igen” betekent “igen” “weer” of “opnieuw”. Het laat zien dat de personen eerder al zaten en na de pauze opnieuw gaan zitten.
Skal
In “Skal vi gå tilbage til rapporten efter kaffen?” betekent “Skal” samen met “vi” “zullen we” of “zouden we”. “Skal vi” gebruik je om iemand een voorstel te doen of samen een volgende stap te bespreken.
tilbage
In “gå tilbage” betekent “tilbage” “terug”. Samen geeft “gå tilbage” aan dat de personen naar hun eerdere taak terugkeren, namelijk het rapport.
til
In “til rapporten” betekent “til” “naar” en wijst het op het doel waarnaar de personen teruggaan. In deze zin hoort het bij “gå tilbage” en leidt het naar “rapporten”.
rapporten
In “gå tilbage til rapporten” betekent “rapporten” “het rapport”. Het is de taak waarnaar de personen na de koffie terugkeren; de basisvorm is “rapport” en “rapporten” is de bepaalde vorm.
efter
In “efter kaffen” betekent “efter” “na”. Het geeft aan dat het teruggaan naar het rapport plaatsvindt nadat de koffie is gedronken of gehaald.
kaffen
In “efter kaffen” betekent “kaffen” “de koffie”, waarbij naar de specifieke koffie uit deze pauze wordt verwezen. De basisvorm is “kaffe”; “kaffen” is de bepaalde vorm in deze zin.
Så
In “Så kan vi gøre næste del færdig.” betekent “Så” “dan”: na de pauze kunnen ze vervolgens het volgende deel afmaken. Je kunt deze vorm aan het begin van een zin gebruiken om een volgende stap of gevolg aan te kondigen.
gøre
In “gøre næste del færdig” draagt “gøre” samen met “færdig” de betekenis “afmaken” of “voltooien”. Het voorwerp “næste del” noemt wat afgemaakt wordt.
næste
In “næste del” betekent “næste” “volgende”. Het beschrijft het deel dat na het huidige deel aan de beurt komt.
del
In “næste del” betekent “del” “deel” of “onderdeel”. Hier gaat het om het volgende onderdeel van het rapport waaraan de personen verder willen werken.
færdig
In “gøre næste del færdig” betekent “færdig” “af” of “klaar”. De betekenis “afmaken” ontstaat hier uit de hele constructie met “gøre” en het voorwerp “næste del”.
gemmer
In “Jeg gemmer filen.” betekent “gemmer” “sla op” in de betekenis van een bestand bewaren. Het staat samen met het voorwerp “filen”; de basisvorm is “gemme”.
filen
In “Jeg gemmer filen.” betekent “filen” “het bestand” of “de file”. Het is het bestand dat wordt opgeslagen; de basisvorm is “fil” en “filen” is de bepaalde vorm.
Gem
In “Gem den nu” is “Gem” een directe opdracht: “sla op”. De vorm richt zich tot de andere persoon en wordt hier gebruikt om te voorkomen dat het bestand verloren gaat.
den
In “Gem den nu” verwijst “den” terug naar “filen” en betekent het “het” of “dit” in de betekenis “het bestand”. Je gebruikt deze vorm na het werkwoord om naar een eerder genoemd voorwerp te verwijzen.
nu
In “Gem den nu” betekent “nu” “nu” en vraagt het om de handeling meteen uit te voeren. Het past hier bij een directe instructie over het opslaan van het bestand.
ikke
In “så vi ikke mister noget” betekent “ikke” “niet” en ontkent het de handeling “mister”. In deze bijzin staat het vóór “mister” om aan te geven dat er niets verloren mag gaan.
noget
In “ikke mister noget” betekent “noget” in deze ontkenning “iets” of “iets dergelijks”, samen natuurlijk vertaald als “niets”. Het verwijst niet naar één specifiek bestand, maar naar alles wat verloren zou kunnen gaan.
Grammatica
lad os + infinitiv
Lad os gå tilbage.
Leh oss koo te-bè.Laten we teruggaan.
Gebruik “lad os” met de infinitief om een voorstel te doen, vergelijkbaar met “laten we” in het Nederlands.
før + onderwerp + werkwoord
før vi sætter os igen
feu-uh wie seh-tuh oss ie-geenvoordat we weer gaan zitten
Na “før” volgt een bijzin met onderwerp en werkwoord; “sætter os” betekent hier “gaan zitten”.
Deens woordenschat
et øjeblik
uitdrukking
eet eu-yuh-blek
een ogenblik
et øjeblik
gå væk
uitdrukking
koo wehk
weggaan
Lad os gå væk et øjeblik.
hente
werkwoord
hen-tuh
halen
hente kaffe
kaffe
zelfstandig naamwoord
kè-fuh
koffie
hente kaffe
koncentration
zelfstandig naamwoord
konsen-traa-sjoon
concentratie
koncentrationen
Jeg mister koncentrationen.
kort
bijvoeglijk naamwoord
koort
kort
En kort pause
lad os
uitdrukking
leh oss
laten we
Lad os gå væk et øjeblik.
lyse
werkwoord
luu-suh
klinken
lyder
En kort pause lyder nyttig.
miste
werkwoord
mes-tuh
verliezen
mister
Jeg mister koncentrationen.
nyttig
bijvoeglijk naamwoord
neut-tie
nuttig
lyder nyttig
pause
zelfstandig naamwoord
peh-uh-suh
pauze
En kort pause
vi
voornaamwoord
wie
we
Vi kan strække os.
Quiz
Woordvolgorde
Zet de woorden in de juiste volgorde.
Ik verlies mijn concentratie.
Antwoord tonen
Jeg mister koncentrationen.Een korte pauze lijkt nuttig.
Antwoord tonen
En kort pause lyder nyttig.Ik sla het bestand op voordat we weggaan.
Antwoord tonen
Jeg gemmer filen, før vi går.Spelling
Tik op de letters om het woord te spellen.
halen
Antwoord tonen
henteverliezen
Antwoord tonen
misterkoffie
Antwoord tonen
kaffekort